शिवस्य सैन्यप्रयाणम् तथा गणपतिनामावलिः (Śiva’s Mobilization for War and the Catalogue of Gaṇa Commanders)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । तस्य तद्वाक्यमाकर्ण्य सुरराट् ततः । सक्रोधः प्राह गिरिशो वीरभद्रादिकान्गणान्

Sinabi ni Sanatkumāra: Nang marinig ang mga salitang iyon, ang Panginoon ng mga diyos—si Giriśa (Śiva)—na may nag-aalab na poot, ay kinausap ang mga gaṇa simula kay Vīrabhadra.

Verse 2

रुद्र उवाच । हे वीरभद्र हे नंदिन्क्षेत्रपालष्टभैरवाः । सर्वे गणाश्च सन्नद्धास्सायुधा बलशालिनः

Sinabi ni Rudra: "O Vīrabhadra! O Nandī! O Kṣetrapāla at ang Walong Bhairava! Hayaan ang lahat ng mga Gaṇa—na may kumpletong sandata, handang-handang, at may taglay na lakas—na tumayo nang handa."

Verse 3

कुमाराभ्यां सहैवाद्य निर्गच्छंतु ममाज्ञया । स्वसेनया भद्रकाली निर्गच्छतु रणाय च । शंखचूडवधार्थाय निर्गच्छाम्यद्य सत्वरम्

"Sa aking utos, hayaan silang lumabas ngayon kasama ang dalawang Kumāra. Hayaan din si Bhadrakālī na magmartsa sa labanan kasama ang kanyang sariling hukbo. Para sa layuning pagpatay kay Śaṅkhacūḍa, ako rin ay aalis ngayon agad."

Verse 4

सनत्कुमार उवाच । इत्याज्ञाप्य महेशानो निर्ययौ सैन्यसंयुतः । सर्वे वीरगणास्तस्यानु ययुस्संप्रहर्षिताः

Sinabi ni Sanatkumāra: Pagkabigkas ng gayong utos, si Maheśvara ay lumisan na kasama ang kaniyang hukbo; at ang lahat ng pangkat ng mga bayani ay sumunod sa kaniya, puspos ng dakilang kagalakan.

Verse 5

एतस्मिन्नंतरे स्कंदगणेशौ सर्वसैन्यपौ । यततुर्मुदितौ नद्धौ सायुधौ च शिवांतिके

Samantala, sina Skanda at Gaṇeśa—mga pinunong kumander ng buong hukbo—ay masayang naghanda, nakasuot ng ganap na baluti, may tangan na sandata, at tumindig malapit kay Panginoong Śiva.

Verse 6

वीरभद्रश्च नन्दी च महाकालस्सुभद्रकः । विशालाक्षश्च बाणश्च पिंगलाक्षो विकंपनः

Si Vīrabhadra at Nandī; si Mahākāla at Subhadraka; si Viśālākṣa at Bāṇa; si Piṅgalākṣa at Vikaṃpana—sila ang ilan sa makapangyarihang mga gaṇa, mga tagasunod ni Panginoong Śiva sa pangkat na iyon.

Verse 7

विरूपो विकृतिश्चैव मणिभद्रश्च बाष्कलः । कपिलाख्यो दीर्घदंष्द्रो विकरस्ताम्रलोचनः

“(Naroon ang mga gaṇa ni Śiva na) Virūpa, Vikṛti, Maṇibhadra at Bāṣkala; gayundin si Kapila, si Dīrgha-daṃṣṭra (ang may mahahabang pangil), si Vikara, at si Tāmra-locana (ang may matang kulay-tanso).”

Verse 8

कालंकरो बलीभद्रः कालजिह्वः कुटीचरः । बलोन्मत्तो रणश्लाघ्यो दुर्जयो दुर्गमस्तथा

“Kālaṅkara, Balībhadra, Kāla-jihva, at Kuṭīcara; si Balonmatta (mapagmataas sa lakas); si Raṇaślāghya (tanyag sa digmaan); si Durjaya (mahirap gapiin); at si Durgama (mahirap lapitan) din.”

Verse 9

इत्यादयो गणेशानास्सैन्यानां पतयो वराः । तेषां च गणनां वच्मि सावधानतया शृणु

Gayon at sa iba pang paraan, ito ang mga dakilang Gaṇeśa—mga panginoon at mga pinunong kumandante ng mga hukbo. Ngayon ay aking isasalaysay ang kanilang pagbilang; makinig nang may maingat na pagtuon.

Verse 10

शंखकर्णः कोटिगणैर्युतः परविमर्दकः । दशभिः केकराक्षश्च विकृतोऽष्टाभिरेव च

Si Śaṅkhakarṇa, na may kasamang napakaraming gaṇa na umaabot sa mga koro, ang dumudurog sa hanay ng kaaway; at si Kekarākṣa na may sampung pangkat, at si Vikṛta rin na may walong pangkat—ganyan nagsulong sa labanan ang mga pinunong ito.

Verse 11

चतुष्षष्ट्या विशाखश्च नवभिः पारियात्रिकः । षड्भिस्सर्वान्तकः श्रीमांस्त थैव विकृताननः

Si Viśākha ay tumindig na may animnapu’t apat na kasama; si Pāriyātrika na may siyam; ang maringal na Sarvāntaka na may anim; at gayundin si Vikṛtānana—kaya’t ang mga gaṇa ni Śiva ay inayos para sa digmaan.

Verse 12

जालको हि द्वादशभिः कोटिभिर्गणपुंगवः । सप्तभिस्समदः श्रीमान्दुन्दुभोऽष्टाभिरेव च

Si Jālaka, pangunahing pinuno sa mga gaṇa, ay may kasamang labindalawang koṭi. Ang maringal na Samada ay may pitong koṭi, at si Dundubha naman ay may walong koṭi rin.

Verse 13

पंचभिश्च करालाक्षः षड्भिस्संदारको वरः । कोटिकोटिभिरेवेह कंदुकः कुंडकस्तथा

Si Karālākṣa, ang mabagsik ang mga mata, ay sumugod dito na may limang hukbo. Dumating ang mahusay na Saṃdāraka na may anim na hukbo. At si Kaṃduka—kasama rin si Kuṇḍaka—ay dumating dito na may mga pangkat na koṭi sa koṭi ang bilang.

Verse 14

विष्टंभोऽष्टाभिरेवेह गणपस्सर्वस त्तमः । पिप्पलश्च सहस्रेण संनादश्च तथाविधः

Dito, ang pinakadakilang Gaṇapa na si Viṣṭambha ay tumindig na may walong kasama. Si Pippala ay may isang libo, at si Saṃnāda rin ay gayon din—bawat isa’y may sarili niyang malaking hukbo.

Verse 15

आवेशनस्तथाष्टाभिस्त्वष्टभिश्चन्द्रतापनः । महाकेशः सहस्रेण कोटीनां गणपो वृतः

Gayundin, dumating si Āveśana na kasama ang walong pangkat ng mga kasamahan; si Candratāpana naman ay may iba pang walo; at si Mahākeśa, pinuno ng mga gaṇa ni Śiva, ay napalibutan ng isang libong koṭi na gaṇa.

Verse 16

कुंडी द्वादशभिर्वीरस्तथा पर्वतकश्शुभः । कालश्च कालकश्चैव महाकालश्शतेन वै

Dumating si Kuṇḍī na kasama ang labindalawang bayani; gayundin ang mapalad na Parvataka. Dumating din sina Kāla at Kālaka; at si Mahākāla ay tunay na may kasamang isang daang mandirigma.

Verse 17

अग्निकश्शत कोट्या च कोट्याग्निमुख एव च । आदित्यो ह्यर्द्धकोट्या च तथा चैवं घनावहः

May mga Agni na umaabot sa isang daang koṭi, at gayundin ang mga pangkat na may isang koṭi na bibig na naglalagablab. Ang mga Āditya ay limampung milyon ang bilang; at sa gayon din, ang mga tagapagdala ng ulap at ulan ay dumating sa napakaraming dami.

Verse 18

सनाहश्च शतेनैव कुमुदः कोटिभिस्तथा । अमोघः कोकिलश्चैव शतकोट्या सुमंत्रकः

Dumating si Sanāha na may isang daang lakas; si Kumuda naman ay may mga koṭi-koṭi. Dumating din sina Amogha at Kokila; at si Sumantraka ay dumating na may isang daang koṭi—kaya’t nagtipon ang mga hukbo para sa labanan.

Verse 19

काकपादः कोटिषष्ट्या षष्ट्या संतानकस्तथा । महाबलश्च नवभिः पञ्चभिर्मधुपिंगल

Si Kākapāda, ang kumandante, ay namuno sa animnapung koṭi; gayundin si Saṃtānaka sa animnapu. Si Mahābala ay namuno sa siyam, at si Madhupiṅgala ay namuno sa lima (pangkat ng hukbo).

Verse 20

नीलो नवत्या देवेशः पूर्णभद्रस्तथैव च । कोटीनां चैव सप्तानां चतुर्वक्त्रो महाबलः

Si Nīla (ang Bughaw na Isa) ang Panginoon ng mga deva, na namumuno sa siyamnapung koṭi. Gayundin si Pūrṇabhadra. At si Caturvaktra (ang Apat ang Mukha), na dakila ang lakas, ay namumuno sa pitong koṭi.

Verse 21

कोटिकोटिसहस्राणां शतैर्विंशतिभिस्तथा । तत्राजग्मुस्तथा वीरास्ते सर्वे संगरोत्सवे

Sa koṭi sa ibabaw ng koṭi at sa libu-libo—maging sa daan-daan at sa dalawampu-dalawampu pa—dumating doon ang lahat ng mga mandirigmang bayani, sabik sa digmaan na wari’y isang pistang pagdiriwang.

Verse 22

भूतकोटिसहस्रेण प्रमथैर्कोटिभि स्त्रिभिः । वीरभद्रश्चतुष्षष्ट्या लोमजानां त्रिकोटिभिः

Sumulong si Vīrabhadra na may kasamang isang libong koṭi ng mga bhūta, tatlong koṭi ng mga pramatha, at tatlong koṭi ng mababangis na Lomaja—na may animnapu’t apat bilang mga pangunahing pinuno.

Verse 23

काष्ठारूढश्चतुःषष्ट्या सुकेशो वृषभस्तथा । विरूपाक्षश्च भगवांश्चतुष्षष्ट्या सनातनः

Kasama ng animnapu’t apat na pangkat ng mga tagapaglingkod ay naroon si Kāṣṭhārūḍha; gayundin sina Sukeśa at Vṛṣabha. At kasama ng isa pang animnapu’t apat na pangkat ay dumating si Virūpākṣa—ang Bhagavān, ang Walang Hanggan, ang Sanātana.

Verse 24

तालकेतुः षडास्यश्च पंचास्यश्च प्रतापवान् । संवर्तकस्तथा चैत्रो लंकुलीशस्स्वयं प्रभुः

Naroon sina Tālketu, Ṣaḍāsya, at Paṃcāsya na makapangyarihan; gayundin sina Saṃvartaka at Caitra; at si Laṅkulīśa mismo—ang Panginoon.

Verse 25

लोकांतकश्च दीप्तात्मा तथा दैत्यांतकः प्रभुः । देवो भृङ्गीरिटिः श्रीमान्देवदेवप्रियस्तथा

Naroon din si Lokāntaka, nagliliwanag ang diwa; at ang Panginoong Daityāntaka, tagapagwasak ng mga asura. Naroon din ang diyos na Bhṛṅgīriṭi—marangal at maningning, minamahal ng Panginoon ng mga diyos.

Verse 26

अशनिर्भानुकश्चैव चतुः षष्ट्या सहस्रशः । कंकालः कालकः कालो नन्दी सर्वान्तकस्तथा

At naroon din si Aśanir-bhānuka—nagpapakita sa animnapu’t apat na libong anyo. Naroon sina Kaṅkāla, Kālaka, Kāla, at si Nandī, kasama si Sarvāntaka—mga kakila-kilabot na kapangyarihan ni Śiva na nagdadala sa lahat sa itinakdang wakas.

Verse 27

एते चान्ये च गणपा असंख्याता महाबलाः । युद्धार्थं निर्ययुः प्रीत्या शंखचूडेन निर्भयाः

Ang mga Gaṇa na ito at marami pang iba—di mabilang at lubhang makapangyarihan—ay lumabas tungo sa digmaan nang may galak, walang takot sa harap ni Śaṅkhacūḍa.

Verse 28

सर्वे सहस्रहस्ताश्च जटामुकुटधारिणः । चन्द्ररेखावतंसाश्च नीलकंठास्त्रिलोचनाः

Silang lahat ay may sanlibong kamay, may koronang jaṭā na buhok-gusot; pinalamutian ng tanda ng gasuklay na buwan, bughaw ang lalamunan at may tatlong mata.

Verse 29

रुद्राक्षाभरणास्सर्वे तथा सद्भस्मधारिणः । हारकुंडलकेयूरमुकुटाद्यैरलंकृताः

Lahat ay may palamuting rudrākṣa at may banal na abo; pinalamutian sila ng kuwintas, hikaw, pulseras sa bisig, korona, at iba pang gayak.

Verse 30

ब्रह्मेन्द्रविष्णुसंकाशा अणिमादिगुणैर्वृताः । सूर्यकोटिप्रतीकाशाः प्रवीणा युद्धकर्मणि

Sila’y nagpakitang kasingningning nina Brahmā, Indra, at Viṣṇu; taglay ang mga ganap na kapangyarihang yogiko mula sa aṇimā at iba pa, sila’y kumislap na parang bilyun-bilyong araw at lubos na bihasa sa sining ng digmaan.

Verse 31

वायुश्च वरुणश्चैव बुधश्च मंगलश्च वै । ग्रहाश्चान्ये महेशेन कामदेवश्च वीर्यवान्

Si Vāyu at si Varuṇa, si Budha (Merkuryo) at si Maṅgala (Mars), at ang iba pang mga kapangyarihan ng mga planeta—kasama ang makapangyarihang Kāmadeva—ay pawang inayos at pinalakas ni Maheśa (Panginoong Śiva).

Verse 32

किं बहूक्तेन देवर्षे सर्वलोकनिवासिनः । ययुश्शिवगणास्सर्वे युद्धार्थं दानवैस्सह

“Ano pa ang kailangang sabihin, O banal na rishi? Ang lahat ng Śiva-gaṇa na nananahan sa lahat ng daigdig ay nagsilakad—kasama ang mga Dānava—para sa layunin ng digmaan.”

Verse 33

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखण्डे शङ्खचूडवधे महादेवयुद्धयात्रावर्णनं नाम त्रय स्त्रिंशत्तमोऽध्यायः

Kaya nito, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa—sa Ikalawang Aklat, Rudra-saṃhitā, sa Ikalimang bahagi na tinatawag na Yuddha-khaṇḍa—sa salaysay ng pagpaslang kay Śaṅkhacūḍa, nagwawakas ang ika-33 kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng Pagmamartsa sa Digmaan ni Mahādeva.”

Verse 34

हुताशनश्च चन्द्रश्च विश्वकर्माश्विनौ च तौ । कुबेरश्च यमश्चैव निरृतिर्नलकूबरः

Si Agni (diyos ng apoy) at si Soma (diyos ng buwan), si Viśvakarmā at ang kambal na Aśvin; si Kubera at si Yama, gayundin si Nirṛti at si Nalakūbara—sila man ay naroon at nakahanay sa dakilang labanan.

Verse 36

उग्रदंष्ट्रश्चोग्रदण्डः कोरटः कोटभस्तथा । स्वयं शतभुजा देवी भद्रकाली महेश्वरी

Tinatawag siyang Ugradaṃṣṭrā, at tangan ang mabagsik na tungkod na Ugradaṇḍa; siya rin ay Koraṭā at Koṭabhā. Tunay nga, ang Diyosa mismo—may sandaang bisig—si Bhadrakālī, si Maheśvarī, ang kataas-taasang Śakti ni Śiva, ay tumindig na nahayag.

Verse 37

रत्नेन्द्रसारनिर्माणविमानोपरि संस्थिता । रक्तवस्त्रपरीधाना रक्तमाल्यानुलेपना

Nakaupo siya sa isang makalangit na vimāna na hinubog mula sa pinakadiwa ng panginoon ng mga hiyas; siya’y nakadamit ng pula, may pulang mga kuwintas ng bulaklak, at pinahiran ng pulang pabango at unguwento.

Verse 38

नृत्यंती च हसंती च गायंती सुस्वरं मुदा । अभयं ददती स्वेभ्यो भयं चारिभ्य एव सा

Sumasayaw siya, tumatawa, at umaawit nang matamis sa galak; ipinagkakaloob niya ang abhaya—kawalang-takot—sa kanyang mga deboto, ngunit sa mga kaaway ay takot lamang ang ibinibigay niya.

Verse 39

बिभ्रती विकटां जिह्वां सुलोलां योजनायताम् । शंखचक्रगदापद्मखङ्गचर्मधनुश्शरान्

Taglay niya ang isang kakila-kilabot na dila, umiindayog at humahaba hanggang isang yojana; at hawak niya ang kabibe, diskong chakrá, pamalo, lotus, espada, kalasag, busog at mga palaso—isang anyong pangdigma na mabagsik at hitik sa sandata.

Verse 40

खर्परं वर्तुलाकारं गंभीरं योजनायतम् । त्रिशूलं गगनस्पर्शिं शक्तिं च योजनायताम्

Nasdan niya ang isang napakalaking kharpara, bilog ang anyo at malalim, na umaabot hanggang isang yojana; at isang trishula na wari’y sumasayad sa langit, kasama ang isang sibat na gayon din kahaba—mga kakila-kilabot na sagisag ng nakalalamang na kapangyarihan sa digmaan.

Verse 41

मुद्गरं मुसलं वक्त्रं खङ्गं फलकमुल्बणम् । वैष्णवास्त्रं वारुणास्त्रं वायव्यं नागपाशकम्

“(Kinuha niya) ang maso, ang pambayo, ang mabangis na sandatang pamukpok, ang espada at ang nakapanghihilakbot na kalasag; at gayundin ang Vaiṣṇava-astra, Varuṇa-astra, Vāyu-astra, at ang Nāga-pāśa, ang lubid na panggapus ng ahas.”

Verse 42

नारायणास्त्रं गांधर्वं ब्रह्मास्त्रं गारुडं तथा । पार्जन्यं च पाशुपतं जृंभणास्त्रं च पार्वतम्

Pagkatapos ay pinakawalan ang Nārāyaṇa-astra, ang Gāndharva-astra, ang Brahmā-astra, at gayundin ang Gāruḍa-astra; pati ang Pārjanya-astra, ang Pāśupata-astra, ang Jṛmbhaṇa-astra, at ang Pārvatā-astra.

Verse 43

महावीरं च सौरं च कालकालं महानलम् । महेश्वरास्त्रं याम्यं च दंडं संमोहनं तथा

Pagkaraan, ginamit niya ang makapangyarihang sandatang Mahāvīra at ang Saura (pang-araw) na sandata, ang Kālakāla—ang “kamatayan ng Kamatayan”—at ang naglalagablab na Mahānala; at gayundin ang sandatang Maheśvara, ang Yāmya (kay Yama), ang Daṇḍa (pamalo ng parusa), at ang Saṃmohana (sandata ng pagkalito).

Verse 44

समर्थमस्त्रकं दिव्यं दिव्यास्त्रं शतकं परम् । बिभ्रती च करैस्सर्वैरन्यान्यपि च सा तदा

Noon, siya—ganap na may kakayahan at handang makipagdigma—ay nagbitbit ng kamangha-manghang sandatang makalangit: isang kataas-taasang sandaang uri ng banal na astra, at iba pang mga sandata rin, hawak sa lahat ng kaniyang mga kamay.

Verse 45

आगत्य तस्थौ सा तत्र योगिनीनां त्रिकोटिभिः । सार्द्धं च डाकिनीनां वै विकटानां त्रिकोटिभिः

Pagdating doon, tumindig siya roon na kasama ang tatlong krore ng mga Yoginī; at tunay ngang kasama rin ang tatlong krore ng mababangis at kakila-kilabot na Ḍākinī.

Verse 46

भूतप्रेतपिशाचाश्च कूष्माण्डा ब्रह्मराक्षसाः । वेताला राक्षसाश्चैव यक्षाश्चैव सकिन्नराः

Naroon ang mga bhūta, preta, at piśāca; ang mga kūṣmāṇḍa at brahma-rākṣasa; at gayundin ang mga vetāla, rākṣasa, yakṣa, at mga kinnara rin.

Verse 47

तश्चैवाभिवृतः स्कंदः प्रणम्य चन्द्रशेखरम् । पितुः पार्श्वे सहायो यः समुवास तदाज्ञया

Pagkaraan, si Skanda man, na napaliligiran ng mga hukbong banal, ay yumukod at nagbigay-galang kay Chandrashekhara (Panginoong Śiva). Bilang katuwang sa tabi ng kaniyang ama, nanatili siya roon sa pagsunod sa utos ni Śiva.

Verse 48

अथ शम्भुस्समानीय स्वसैन्यं सकलं तदा । युद्धार्थमगमद्रुद्रश्शंङ्खचूडेन निर्भयः

Pagkaraan, tinipon ni Śambhu ang lahat ng sariling hukbo at lumisan para sa digmaan. Walang takot, sumulong si Rudra upang harapin si Śaṅkhacūḍa.

Verse 49

चन्द्रभागानदीतीरे वटमूले मनोहरे । तत्र तस्थौ महादेवो देवनिस्ता रहेतवे

Sa pampang ng ilog Chandrabhāgā, sa kaakit-akit na ugat ng punong balete, nanatili roon si Mahādeva—na naging sanhi ng pagliligtas at pagpapalaya sa mga deva.