शिवदूतस्य शङ्खचूडकुलप्रवेशः — The Śiva-Envoy’s Entry into Śaṅkhacūḍa’s City

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अथेशानो महारुद्रो दुष्टकालस्सतांगतिः । शंखचूडवधं चित्ते निश्चिकाय सुरेच्छया

Sinabi ni Sanatkumāra: Nang magkagayon, si Īśāna—si Mahārudra, tagapagparusa sa masasama at kanlungan ng mga matuwid—ay nagpasya sa Kanyang puso na isakatuparan ang pagpaslang kay Śaṅkhacūḍa, ayon sa nais ng mga diyos.

Verse 2

दूतं कृत्वा चित्ररथं गंधर्वेश्वरमीप्सितम् । शीघ्रं प्रस्थापयामास शंखचूडांतिके मुदा

Pinili si Citraratha—ang ninanais na panginoon ng mga Gandharva—bilang sugo, at agad siyang ipinadala nang may galak sa harapan ni Śaṅkhacūḍa.

Verse 3

सर्वेश्वराज्ञया दूतो ययौ तन्नगरं च सः । महेन्द्रनगरोत्कृष्टं कुबेरभवनाधिकम्

Sa utos ng Kataas-taasang Panginoon, umalis ang sugo at narating ang lungsod na iyon—higit na maringal kaysa kabisera ni Indra at maging sa tahanang makalangit ni Kubera ay nakahihigit.

Verse 4

गत्वा ददर्श तन्मध्ये शंखचूडालयं वरम् । राजितं द्वादशैर्द्वारैर्द्वारपालसमन्वितम्

Pagdating niya roon, nakita niya sa gitna ang maringal na palasyo ni Śaṅkhacūḍa, pinalamutian ng labindalawang tarangkahan at may mga bantay sa bawat pintuan.

Verse 5

स दृष्ट्वा पुष्पदन्तस्तु वरं द्वारं ददर्श सः । कथयामास वृत्तांतं द्वारपालाय निर्भयः

Nang makita iyon, namasdan ni Puṣpadanta ang dakilang tarangkahan. Walang takot, isinalaysay niya sa bantay-pinto ang buong pangyayaring naganap.

Verse 6

अतिक्रम्य च तद्द्वारं जगामाभ्यंतरे मुदा । अतीव सुन्दरं रम्यं विस्तीर्णं समलंकृतम्

Paglampas sa tarangkahang iyon, pumasok siya sa loob na may galak, at namasdan ang kaloobang lubhang maganda, kaaya-aya, maluwang, at ganap na pinalamutian.

Verse 7

स गत्वा शंखचूडं तं ददर्श दनुजाधिपम् । वीरमंडल मध्यस्थं रत्नसिंहासनस्थितम्

Pagdating niya roon, nakita niya si Śaṅkhacūḍa, ang panginoon ng mga Dānava—nakaupo sa trono na may hiyas, nasa gitna ng bilog ng mga mandirigma.

Verse 8

दानवेन्द्रैः परिवृतं सेवितं च त्रिकोटिभिः । शतः कोटिभिरन्यैश्च भ्रमद्भिश्शस्त्रपाणिभिः

Siya’y napaliligiran ng mga panginoon ng mga Dānava at pinaglilingkuran ng tatlong krore ng mga mandirigma; at may isa pang sandaang krore rin, naglilibot na may sandata sa kanilang mga kamay.

Verse 9

एवंभूतं च तं दृष्ट्वा पुष्पदंतस्सविस्मयः । उवाच रणवृत्तांतं यदुक्तं शंकरेण च

Nang makita siya sa gayong pambihirang kalagayan, si Puṣpadanta ay napuno ng pagkamangha at isinalaysay ang buong takbo ng labanan, ayon mismo sa sinabi ni Śaṅkara (Panginoong Śiva).

Verse 10

पुष्पदंत उवाच । राजेन्द्र शिवदूतोऽहं पुष्पदंताभिधः प्रभो । यदुक्तं शंकरेणैव तच्छृणु त्वं ब्रवीमि ते

Sinabi ni Puṣpadanta: “O hari ng mga hari, O panginoon, ako ang sugo ni Śiva na kilala sa pangalang Puṣpadanta. Dinggin mo ngayon ang mismong sinabi ni Śaṅkara—ipahahayag ko ito sa iyo.”

Verse 11

शिव उवाच । राज्यं देहि च देवानामधिकारं हि सांप्रतम् । नोचेत्कुरु रणं सार्द्धं परेण च मया सताम्

Sinabi ni Śiva: “Ibalik mo ang paghahari sa mga Deva, sapagkat ang kanilang karapat-dapat na kapangyarihan ay dapat manaig ngayon. Kung hindi, pumasok ka sa digmaan—kasama ang iyong kataas-taasang kakampi—at harapin mo Ako, na nakatindig kasama ng mga matuwid.”

Verse 12

देवा मां शरणापन्ना देवेशं शंकरं सताम् । अहं क्रुद्धो महारुद्रस्त्वां वधिष्याम्यसंशयम्

“Ang mga Deva ay lumapit sa Akin upang magkubli—sa Akin na si Śaṅkara, Panginoon ng mga Deva, ang Mapalad na iginagalang ng mga banal. Ngayon, Ako, si Mahārudra, ay nagngangalit; tiyak na papatayin kita, walang alinlangan.”

Verse 13

हरोऽस्मि सर्वदेवेभ्यो ह्यभयं दत्तवानहम् । खलदंडधरोऽहं वै शरणागतवत्सलः

“Ako si Hara (Śiva). Tunay na ipinagkaloob Ko ang kawalang-takot sa lahat ng mga Deva. Ako ang tagapagparusa na may hawak na pamalo laban sa masasama, at Ako’y laging mahabagin sa mga dumudulog at kumakalinga sa Akin.”

Verse 14

राज्यं दास्यसि किं वा त्वं करिष्यसि रणं च किम् । तत्त्वं ब्रूहि द्वयोरेकं दानवेन्द्र विचार्य वै

“Ibibigay mo ba ang kaharian, o makikipagdigma ka? Ihayag ang katotohanan—pumili ng isa sa dalawa, O panginoon ng mga Dānava, matapos pag-isipang mabuti.”

Verse 15

पुष्पदंत उवाच । इत्युक्तं यन्महेशेन तुभ्यं तन्मे निवेदितम् । वितथं शंभुवाक्यं न कदापि दनुजाधिप

Wika ni Puṣpadanta: “Ang sinabi ni Maheśa (Panginoong Śiva) sa iyo—iyon ang aking naiparating. O panginoon ng mga Dānava, ang salita ni Śambhu ay hindi kailanman nagiging huwad.”

Verse 16

अहं स्वस्वामिनं गंतुमिच्छामि त्वरितं हरम् । गत्वा वक्ष्यामि किं शंभोस्तथा त्वं वद मामिह

Nais kong magmadaling pumunta sa aking sariling Panginoon—si Hara. Pagdating ko roon, ipaaabot ko kay Śambhu ang dapat ipahayag; kaya sabihin mo sa akin dito nang malinaw kung anong mensahe ang nais mong dalhin ko.

Verse 17

सनत्कुमार उवाच । इत्थं च पुष्पदंतस्य शिवदूतस्य सत्पतेः । आकर्ण्य वचनं राजा हसित्वा तमुवाच सः

Sabi ni Sanatkumāra: Nang marinig ang mga salita ni Puṣpadanta—ang marangal na sugo ni Śiva—ang hari ay tumawa at saka nagsalita sa kanya.

Verse 18

शंखचूड उवाच । राज्यं दास्ये न देवेभ्यो वीरभोग्या वसुंधरा । रणं दास्यामि ते रुद्र देवानां पक्षपातिने

Wika ni Śaṃkhacūḍa: “Hindi ko ibibigay ang kaharian sa mga Deva; ang daigdig na ito’y para sa pagdiriwang ng mga bayani. Ngunit sa iyo, O Rudra, na kumakampi sa mga Deva, ipagkakaloob ko ang digmaan.”

Verse 19

यस्योपरि प्रयायी स्यात्स वीरो भुवेनऽधमः । अतः पूर्वमहं रुद्र त्वां गमिष्याम्यसंशयम्

Ang sinumang nagpapauna sa iba at tinatawag ang sarili na bayani ay ang pinakamababa sa mga tao sa mundong ito. Kaya naman, O Rudra, mauuna ako sa iyo—walang duda rito.

Verse 20

प्रभात आगमिष्यामि वीरयात्रा विचारतः । त्वं गच्छाचक्ष्व रुद्राय हीदृशं वचनं मम

“Sa pagsikat ng bukang-liwayway ako’y darating, matapos pag-isipang mabuti ang pagmamartsa ng mga mandirigma. Ikaw ay humayo ngayon at ipabatid kay Rudra ang mismong mga salitang ito ko.”

Verse 21

इति श्रुत्वा शंखचूडवचनं सुप्रहस्य सः । उवाच दानवेन्द्रं स शंभुदूतस्तु गर्वितम्

Nang marinig niya ang mga salita ni Śaṅkhacūḍa, siya’y bahagyang ngumiti; saka ang sugo ni Śambhu ay nagsalita sa mapagmataas na panginoon ng mga Dānava.

Verse 22

अन्येषामपि राजेन्द्र गणानां शंकरस्य च । न स्थातुं संमुखे योग्यः किं पुनस्तस्य संमुखम्

O pinakamainam sa mga hari, hindi man siya karapat-dapat tumayo nang harapan sa iba pang mga gaṇa ni Śaṅkara; lalo na kung sa harap mismo ni Śaṅkara.

Verse 23

स त्वं देहि च देवानामधिकाराणि सर्वशः । त्वमरे गच्छ पातालं यदि जीवितुमिच्छसि

Kaya’t ibalik mo nang lubos ang lahat ng karapatang kapangyarihan at mga tungkulin na nauukol sa mga deva. O kaaway, bumaba ka sa Pātāla kung nais mong manatiling buhay.

Verse 24

सामान्यममरं तं नो विद्धि दानवसत्तम । शंकरः परमात्मा हि सर्वेषामीश्वरेश्वरः

O pinakadakila sa mga Dānava, alamin mong ang Kanya ay hindi karaniwang “walang-kamatayan.” Sapagkat si Śaṅkara (Śiva) ang Kataas-taasang Sarili, ang Panginoon ng mga panginoon sa lahat.

Verse 25

इन्द्राद्यास्सकला देवा यस्याज्ञावर्तिनस्सदा । सप्रजापतयस्सिद्धा मुनयश्चाप्यहीश्वराः

Si Indra at ang lahat ng iba pang mga diyos ay laging kumikilos sa pagsunod sa utos ng Kataas-taasang Panginoon; kasama ang mga Prajāpati, ang mga Siddha na ganap, at ang mga muni—maging ang mga panginoon ng mga Nāga ay nasa ilalim ng Kanyang kapangyarihan.

Verse 26

हरेर्विधेश्च स स्वामी निर्गुणस्सगुणस्स हि । यस्य भ्रूभंगमात्रेण सर्वेषां प्रलयो भवेत्

Siya nga ang Panginoon maging ni Hari (Viṣṇu) at ni Vidhi (Brahmā). Siya ay kapwa nirguṇa (lampas sa mga katangian) at saguṇa (nahahayag na may mga katangian). Sa munting pagkunot lamang ng Kanyang kilay, maaaring dumating ang pralaya—ang pagkalusaw ng lahat ng nilalang.

Verse 27

शिवस्य पूर्णरूपश्च लोकसंहारकारकः । सतां गतिर्दुष्टहंता निर्विकारः परात्परः

Siya ang ganap at lubos na pagpapakita ni Śiva—ang mismong tagapagganap ng pagkalusaw ng daigdig. Siya ang kanlungan at hantungan ng mga matuwid; ang pumupuksa sa masasama; hindi nagbabago, at higit pa sa pinakamataas.

Verse 28

ब्रह्मणोधिपतिस्सोऽपि हरेरपि महेश्वरः । अवमान्या न वै तस्य शासना दानवर्षभ

Siya ang Panginoon ni Brahmā, at ang Dakilang Panginoon (Maheśvara) maging ni Hari (Viṣṇu). Kaya, O pinakadakila sa mga Dānava, huwag kailanman hamakin o lapastanganin ang Kanyang utos.

Verse 29

किं बहूक्तेन राजेन्द्र मनसा संविचार्य च । रुद्रं विद्धि महेशानं परं ब्रह्म चिदात्मकम्

Bakit pa magsalita nang marami, O hari? Pagbulay-bulayan mong mabuti sa iyong isipan, at kilalanin si Rudra bilang Maheśāna—ang Kataas-taasang Brahman, na ang likas na anyo ay dalisay na Kamalayan.

Verse 30

देहि राज्यं हि देवानामधिकारांश्च सर्वशः । एवं ते कुशलं तात भविष्यत्यन्यथा भयम्

Ibigay sa mga Deva ang kapangyarihang paghahari, kasama ang lahat ng kanilang karapat-dapat na mga karapatan sa bawat paraan. Sa gayon, anak ko, mapangangalagaan ang iyong kapakanan; kung hindi, may takot at kapahamakan.

Verse 31

सन्त्कुमार उवाच । इति श्रुत्वा दानवेंद्रः शंखचूडः प्रतापवान् । उवाच शिवदूतं तं भवितव्यविमोहितः

Sinabi ni Sanatkumāra: Nang marinig ito, ang makapangyarihang panginoon ng mga Dānava—si Śaṅkhacūḍa, bantog sa tapang—ay nagsalita sa sugo ni Śiva, naliliman ang pag-unawa ng itinadhanang mangyari.

Verse 32

शंखचूड उवाच । स्वतो राज्यं न दास्यामि नाधिकारान् विनिश्चयात् । विना युद्धं महेशेन सत्यमेतद्ब्रवीम्यहम्

Sinabi ni Śaṅkhacūḍa: “Hindi ko isusuko ang kaharian sa sarili kong kagustuhan, ni ibibigay ang aking mga karapatan at pribilehiyo—ito ang matibay kong pasya. Kung walang labanan kay Maheśa (Panginoong Śiva), hindi ito matatapos; ito ang sinasabi ko sa katotohanan.”

Verse 33

कालाधीनं जगत्सर्वं विज्ञेयं सचराचरम् । कालाद्भवति सर्वं हि विनश्यति च कालतः

Alamin na ang buong sansinukob—ang gumagalaw at ang di gumagalaw—ay nasa ilalim ng pamamahala ng Panahon (Kāla). Mula sa Kāla nagmumula ang lahat, at sa Kāla rin naglalaho ang lahat.

Verse 34

त्वं गच्छ शंकरं रुद्रं मयोक्तं वद तत्त्वत । स च युक्तं करोत्वेवं बहुवार्तां कुरुष्व नो

Ikaw ay pumaroon kay Śaṅkara, kay Rudra, at ipahayag nang tapat ang aking sinabi. Nawa’y kumilos Siya ayon sa nararapat; at ibalik mo sa amin ang ganap na ulat ng buong pangyayari.

Verse 35

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा शिवदूतोऽसौ जगाम स्वामिनं निजम् । यथार्थं कथयामास पुष्पदंतश्च सन्मुने

Sinabi ni Sanatkumāra: Matapos sabihin ito, ang sugo ni Śiva ay bumalik sa kanyang panginoon. At si Puṣpadanta, O banal na pantas, ay isinalaysay ang pangyayari nang eksakto kung paano ito naganap.