शङ्खचूडवधकथनम् / The Account of Śaṅkhacūḍa’s Slaying

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अथान्यच्छंभुचरितं प्रेमतः शृणु वै मुने । यस्य श्रवणमात्रेण शिवभक्तिर्दृढा भवेत्

Wika ni Sanatkumāra: “Ngayon, O pantas, makinig ka nang may pag-ibig at debosyon sa isa pang banal na salaysay tungkol kay Śambhu (Panginoong Śiva). Sa pagdinig lamang nito, ang debosyon kay Śiva ay titibay at di matitinag.”

Verse 2

शंखचूडाभिधो वीरो दानवो देवकंटकः । यथा शिवेन निहतो रणमूर्ध्नि त्रिशूलतः

Kung paanong ang bayaning Dānava na nagngangalang Śaṅkhacūḍa—isang pahirap at tinik sa mga diyos—ay napatay ni Panginoong Śiva sa tuktok mismo ng larangan ng digmaan, sa hampas ng Kaniyang trisula.

Verse 3

तच्छंभुचरितं दिव्यं पवित्रं पापनाशनम् । शृणु व्यास सुसंप्रीत्या वच्मि सुस्नेहतस्तव

Makinig ka, O Vyāsa, nang may ganap na kagalakan. Dahil sa aking malalim na paglingap sa iyo, isasalaysay ko ang mga banal at makalangit na gawa ni Śambhu—lubhang nagpapadalisay at pumupuksa sa kasalanan.

Verse 4

मरीचेस्तनयो धातुः पुत्रो यः कश्यपो मुनिः । स धर्मिष्ठस्सृष्टिकर्त्ता विध्याज्ञप्तः प्रजापतिः

Ang anak ni Marīci ay si Dhātā; at ang anak niya ay ang pantas na si Kaśyapa. Si Kaśyapa, na lubhang matuwid sa dharma, ay naging tagapaglikha sa gawain ng pagpapamalas ng sangnilikha, na itinalaga sa utos ni Brahmā bilang Prajāpati.

Verse 5

दक्षः प्रीत्या ददौ तस्मै निजकन्यास्त्रयोदश । तासां प्रसूतिः प्रसभं न कथ्या बहुविस्तृताः

Sa galak ng puso, ibinigay ni Dakṣa sa kanya ang sarili niyang labintatlong anak na babae. Ang mga supling na isinilang mula sa kanila ay napakalawak at di kayang isalaysay nang buo, sapagkat lumalaganap sa di-mabilang na detalye.

Verse 6

यत्र देवादिनिखिलं चराचरमभूज्जगत् । विस्तरात्तत्प्रवक्तुं च कः क्षमोऽस्ति त्रिलोकके

Sa Kanya (o sa yaon), ang buong sansinukob—mula sa mga diyos, at lahat ng nilalang na gumagalaw at di-gumagalaw—ay nagkaroon ng pag-iral. Sino sa tatlong daigdig ang may kakayahang ilarawan Yaon nang ganap at masinsin?

Verse 7

प्रस्तुतं शृणु वृत्तांतं शंभुलीलान्वितं च यत् । तदेव कथयाम्यद्य शृणु भक्तिप्र वर्द्धनम्

Makinig sa salaysay na inihaharap ngayon—isang pangyayaring puspos ng banal na lila ni Śambhu. Isasalaysay ko mismo iyon ngayong araw; pakinggan, sapagkat nagpapalago ito ng bhakti.

Verse 8

तासु कश्यपत्नीषु दनुस्त्वेका वरांगना । महारूपवती साध्वी पतिसौभाग्यवर्द्धिता

Sa mga asawa ni Kaśyapa, si Danu lamang ang marangal na babae—may dakilang kagandahan, banal ang asal, at siyang nagpapalago ng kapalaran at kaginhawahan ng kanyang asawa.

Verse 9

आसंस्तस्या दनोः पुत्रा बहवो बलवत्तराः । तेषां नामानि नोच्यंते विस्तारभयतो मुने

O pantas, maraming anak na lalaki si Danu, lubhang makapangyarihan. Hindi na binibigkas dito ang kanilang mga pangalan, sa pangambang humaba nang labis ang salaysay.

Verse 10

तेष्वेको विप्रचित्तिस्तु महाबलपराक्रमः । तत्पुत्रो धार्मिको दंभो विष्णुभक्तो जितेन्द्रियः

Sa kanila, may isang nagngangalang Vipracitti, na may dakilang lakas at kabayanihang matapang. Ang kanyang anak ay si Dambha—matuwid sa dharma, isang deboto ni Viṣṇu, at nagwagi sa pagpipigil ng mga pandama.

Verse 11

नासीत्तत्तनयो वीरस्ततश्चिंतापरोऽभवत् । शुक्राचार्यं गुरुं कृत्वा कृष्णमंत्रमवाप्य च

Dahil ang bayaning iyon ay walang anak na lalaki, siya’y nabalot ng chintā, ng mabigat na pag-aalala. Kaya tinanggap niya si Śukrācārya bilang guru at natamo rin ang Kṛṣṇa-mantra.

Verse 12

तपश्चकार परमं पुष्करे लक्षवर्षकम् । कृष्णमंत्रं जजापैव दृढं बद्धासनं चिरम्

Sa Puṣkara, isinagawa niya ang sukdulang tapas sa loob ng isang daang libong taon; nakaupo nang matagal sa matatag na āsana ng yoga, patuloy niyang binibigkas sa japa ang Kṛṣṇa-mantra nang di natitinag ang loob.

Verse 13

तपः प्रकुर्वतस्तस्य मूर्ध्नो निस्सृत्य प्रज्व लत् । विससार च सर्वत्र तत्तेजो हि सुदुस्सहम्

Habang isinasagawa niya ang matinding tapas, isang naglalagablab na liwanag ang sumambulat mula sa kanyang ulo. Kumalat iyon sa lahat ng dako, sapagkat ang nag-aapoy na ningning na yaon ay tunay na di-matiis.

Verse 14

तेन तप्तास्सुरास्सर्वे मुनयो मनवस्तथा । सुनासीरं पुरस्कृत्य ब्रह्माणं शरणं ययुः

Dahil sa pagdurusang iyon, ang lahat ng mga deva—kasama ang mga rishi at mga Manu—ay lumapit upang manangan kay Brahmā, na inilagay si Indra sa unahan.

Verse 15

प्रणम्य च विधातारं दातारं सर्वसंपदाम् । तुष्टुवुर्विकलाः प्रोचुः स्ववृत्तांतं विशेषतः

Pagkaraang magpatirapa sa Tagapag-ayos ng tadhana, ang Tagapagkaloob ng lahat ng kasaganaan, ang mga nagdadalamhati ay nagpuri sa Kanya at saka isinalaysay nang detalyado ang lahat ng nangyari sa kanila.

Verse 16

तदाकर्ण्य विधातापि वैकुंठं तैर्ययौ सह । तदेव विज्ञापयितुं निखिलेन हि विष्णवे

Nang marinig iyon, si Brahmā na Manlilikha ay sumama rin sa kanila patungong Vaikuṇṭha, upang ipabatid kay Panginoong Viṣṇu ang buong pangyayari ayon sa tunay na nangyari.

Verse 17

तत्र गत्वा त्रिलोकेशं विष्णुं रक्षाकरं परम् । प्रणम्य तुष्टुवुस्सर्वे करौ बद्ध्वा विनम्रकाः

Pagdating doon, lumapit silang lahat kay Viṣṇu—Panginoon ng tatlong daigdig at kataas-taasang Tagapangalaga. Yumukod sila, nagbuklod ng mga palad, at nagpuri nang may mapagkumbabang paggalang.

Verse 18

देवा ऊचुः । देवदेव न जानीमो जातं किं कारणं त्विह । संतप्तास्स कला जातास्तेजसा केन तद्वद

Wika ng mga Deva: “O Diyos ng mga diyos, hindi namin alam kung ano ang naganap dito ni ang sanhi nito. Ang mga banal na lakas at bahagi ng kapangyarihan ay tila nasunog—sa kaninong ningning ito nangyari? Ipaalam mo sa amin.”

Verse 19

तप्तात्मनां त्वमविता दीनबंधोऽनुजीविनाम् । रक्षरक्ष रमानाथ शरण्यश्शरणागतान्

Ikaw ang tagapagtanggol ng mga pusong sinusunog ng pagdurusa, at kamag-anak ng mga abang nabubuhay sa iyong biyaya. O Panginoon ni Ramā (Lakṣmī), ipagtanggol—ipagtanggol ang mga lumalapit upang sumilong; sapagkat Ikaw ang mismong Kanlungan ng mga sumuko sa Iyo.

Verse 20

सनत्कुमार उवाच । इति श्रुत्वा वचो विष्णुर्ब्रह्मादीनां दिवौकसाम् । उवाच विहसन्प्रेम्णा शरणागतवत्सलः

Wika ni Sanatkumāra: Nang marinig niya ang mga salita ni Brahmā at ng iba pang mga diyos sa langit, si Viṣṇu—na laging mahabagin sa mga humihingi ng kanlungan—ay nagsalita na may mapagmahal na ngiti.

Verse 21

विष्णुरुवाच । सुस्वस्था भवताव्यग्रा न भयं कुरुतामराः । नोपप्लवा भविष्यन्ते लयकालो न विद्यते

Sinabi ni Viṣṇu: “Maging panatag kayo at huwag mabagabag; manatiling matatag at walang pangamba. O mga Deva, huwag kayong matakot. Walang kapahamakan na darating; hindi ito ang panahon ng pagkalusaw (pralaya).”

Verse 22

दानवो दंभनामा हि मद्भक्तः कुरुते तपः । पुत्रार्थी शमयिष्यामि तमहं वरदानतः

“May isang Dānava na nagngangalang Dambha; siya’y tunay na deboto Ko at nagsasagawa ng matinding tapas. Nagnanais siya ng anak na lalaki; kaya siya’y Aking papayapain at pagbibigyan sa pamamagitan ng isang biyaya.”

Verse 23

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्तास्ते सुरास्सर्वे धैर्यमालंब्य वै मुने । ययुर्ब्रह्मादयस्सुस्थास्स्वस्वधामानि सर्वशः

Wika ni Sanatkumāra: Nang masabihan nang gayon, ang lahat ng mga Deva—O pantas—ay muling naging panatag, kumapit sa katapangan; at si Brahmā at ang iba pa, na payapa ang isip, ay nagsiuwi sa kani-kanilang tahanan sa iba’t ibang dako.

Verse 24

अच्युतोऽपि वरं दातुं पुष्करं संजगाम ह । तपश्चरति यत्रासौ दंभनामा हि दानवः

Maging si Acyuta (Viṣṇu) ay nagtungo sa Puṣkara upang magbigay ng biyaya—doon nga nagsasagawa ng mahigpit na tapas ang Dānava na nagngangalang Dambha.

Verse 25

तत्र गत्वा वरं ब्रूहीत्युवाच परिसांत्वयन् । गिरा सूनृतया भक्तं जपंतं स्वमनुं हरिः

Pagdating doon, nagsalita si Hari (Viṣṇu) upang aliwin siya: “Humiling ka ng isang biyaya.” Sa banayad at tapat na pananalita, kinausap niya ang debotong walang humpay na bumibigkas ng sarili niyang mantra.

Verse 26

तच्छ्रुत्वा वचनं विष्णोर्दृष्ट्वा तं च पुरः स्थितम् । प्रणनाम महाभक्त्या तुष्ट्वाव च पुनः पुनः

Nang marinig ang mga salita ni Viṣṇu at makita siyang nakatayo sa harap niya, siya’y yumukod at nagpatirapa nang may dakilang debosyon, at paulit-ulit na nag-alay ng papuri upang kalugdan siya.

Verse 27

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे शंखचूडोत्पत्तिवर्णनं नाम सप्तविंशोऽध्यायः

Sa ganito nagwakas ang ika-dalawampu’t pitong kabanata, na tinatawag na “Paglalarawan ng Pinagmulan ni Śaṃkhacūḍa,” sa ikalimang bahagi (Yuddha-khaṇḍa) ng ikalawang dibisyon, ang Rudra-saṃhitā, ng Śrī Śiva Mahāpurāṇa.

Verse 28

स्वभक्तं तनयं देहि महाबल पराक्रमम् । त्रिलोकजयिनं वीरमजेयं च दिवौकसाम्

Ipagkaloob Mo sa akin ang isang anak na lalaki na Kanyang sariling deboto, puspos ng dakilang lakas at kabayanihan; mananagumpay sa tatlong daigdig, isang tunay na mandirigma, at di matatalo kahit ng mga diyos sa langit.

Verse 29

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्तो दानवेन्द्रेण तं वरं प्रददौ हरिः । निवर्त्य चोग्रतपसस्ततस्सोंतरधान्मुने

Wika ni Sanatkumāra: Nang siya’y lapitan nang gayon ng panginoon ng mga Dānava, ipinagkaloob ni Hari ang hinihinging biyaya. Pagkaraan, pinatigil Niya ang mabagsik na pag-aayuno at naglaho mula roon, O pantas.

Verse 30

गते हरौ दानवेन्द्रः कृत्वा तस्यै दिशे नमः । जगाम स्वगृहं सिद्धतदाः पूर्ण मनोरथः

Nang makaalis na si Hari, ang panginoon ng mga Dānava ay yumukod at nag-alay ng paggalang sa dakong iyon. Pagkatapos ay nagbalik siya sa sariling tahanan—natupad ang layon at ganap ang kanyang ninanais.

Verse 31

कालेनाल्पेन तत्पत्नी सगर्भा भाग्यवत्यभूत् । रराज तेजासात्यंतं रोचयंती गृहांतरम्

Di nagtagal, ang kanyang asawa—pinagpala ng kapalaran—ay nagdalang-tao. Sa napakadakilang ningning, siya’y kumislap at nagliwanag, animo’y tinatanglawan ang mga silid sa loob ng tahanan.

Verse 32

सुदामानाम गोपो यो कृष्णस्य पार्षदाग्रणीः । तस्या गर्भे विवेशासौ राधाशप्तश्च यन्मुने

O pantas, ang pastol na nagngangalang Sudāmā—ang pinakapanguna sa mga malalapit na kasamahan ni Kṛṣṇa—ay pumasok sa kanyang sinapupunan; at ito’y dahil sa sumpang binitiwan ni Rādhā.

Verse 33

असूत समये साध्वी सुप्रभं तनयं ततः । जातकं सुचकारासौ पिताहूय मुनीन्बहून्

Sa oras ng panganganak, ang banal at marangal na babae ay nagsilang ng isang anak na lalaking maningning. Pagkaraan, ipinatawag ng ama ang maraming mga muni at ipinagawa nang wasto ang mga ritong pangkapanganakan at mga mapalad na pagdiriwang ng pagsilang.

Verse 34

उत्सवस्सुमहानासीत्तस्मिञ्जाते द्विजोत्तम । नाम चक्रे पिता तस्य शंख चूडेति सद्दिने

O pinakamainam sa mga dalawang-ulit-na-isinilang, nang siya’y ipanganak ay naganap ang isang napakadakilang pagdiriwang. Sa mapalad na araw na iyon, isinagawa ng ama ang ritwal ng pagpapangalan at tinawag siyang “Śaṅkhacūḍa.”

Verse 35

पितुर्गेहे स ववृधे शुक्लपक्षे यथा शशी । शैशवेभ्यस्तविद्यस्तु स बभूव सुदीप्तिमान्

Sa tahanan ng kanyang ama siya’y lumaki at umunlad, gaya ng buwan na dumaragdag ang liwanag sa maliwanag na kalahati ng buwan. Mula pagkabata’y napagtagumpayan niya ang mga sangay ng kaalaman, at naging maningning sa talino at anyo.

Verse 36

स बालक्रीडया नित्यं पित्रोर्हर्षं ततान ह । प्रियो बभूव सर्वेषां कुलजानां विशेषतः

Sa kanyang palagiang paglalaro bilang bata, lalo niyang pinasaya ang kanyang mga magulang. At siya’y naging lubhang minamahal ng lahat ng kamag-anak at ng buong angkan.