रुद्रस्य रणप्रवेशः तथा दैत्यगणानां बाणवृष्टिः (Rudra Enters the Battlefield; the Daityas’ Arrow-Storm)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अथ वीरगणै रुद्रो रौद्ररूपो महाप्रभुः । अभ्यगाद्वृषभारूढस्संग्रामं प्रहसन्निव

Sinabi ni Sanatkumāra: Pagkaraan, ang Dakilang Panginoong Rudra, na nag-anyong mabagsik (raudra) at napaliligiran ng mga pangkat ng bayani, ay sumulong sa larangan ng digmaan, nakasakay sa toro, na wari’y nakangiting tumatawa.

Verse 2

रुद्रमायांतमालोक्य सिंहनादैर्गणाः पुनः । निवृत्ताः संगरे रौद्रा ये हि पूर्वं पराजिताः

Nang makita nilang papalapit si Rudra, muling umungal na parang mga leon ang mga Gaṇa; bagaman dati’y natalo, ang mga mababangis na iyon ay bumalik muli sa larangan ng digmaan.

Verse 3

वीर शब्दं च कुर्वन्तस्तेऽप्यन्ये शांकरा गणाः । सोत्सवास्सायुधा दैत्यान्निजघ्नुश्शरवृष्टिभिः

Sumisigaw ng sigaw ng kabayanihan, ang iba pang mga Gaṇa ni Śaṅkara—masaya at ganap na may sandata—ay nagpabagsak sa mga Daitya sa pamamagitan ng ulang-palaso.

Verse 4

दैत्या हि भीषणं रुद्रं सर्वे दृष्ट्वा विदुद्रुवुः । शांकरं पुरुषं दृष्ट्वा पातकानीव तद्भयात्

Nang makita ang kakila-kilabot na Rudra, tumakas sa sindak ang lahat ng Daitya. Sa pagtanaw kay Śāṅkara—ang Kataas-taasang Purusha—nagkawatak-watak sila sa takot, na wari’y mga kasalanang naglalaho sa Kanyang harapan.

Verse 5

अथो जलंधरो दैत्यान्निवृत्तान्प्रेक्ष्य संगरे । अभ्यधावत्स चंडीशं मुंचन्बाणान्सहस्रशः

Pagkaraan, si Jalandhara, nang makita ang mga Daitya na umurong sa labanan, ay sumugod nang tuwid kay Caṇḍīśa, at pinakawalan ang libu-libong palaso.

Verse 6

निशुंभशुंभप्रमुखा दैत्येन्द्राश्च सहस्रशः । अभिजग्मुश्शिवं वेगाद्रोषात्संदष्टदच्छदाः

Pinamunuan nina Niśumbha at Śumbha, ang mga panginoon ng Daitya—libu-libo—ay rumagasa patungo kay Panginoong Śiva nang napakabilis; nag-aalab sa poot ang dibdib, at nagngangalit ang mga ngipin sa galit.

Verse 7

कालनेमिस्तथा वीरः खड्गरोमा बलाहकः । घस्मरश्च प्रचंडश्चापरे चापि शिवं ययुः

Si Kālanemi, ang mandirigmang si Khadgaromā, si Balāhaka, si Ghasmara, si Pracaṇḍa, at iba pang makapangyarihan ay sumugod din patungo kay Śiva upang harapin Siya sa digmaan.

Verse 8

बाणैस्संछादयामासुर्द्रुतं रुद्रगणांश्च ते । अंगानि चिच्छिदुर्वीराः शुंभाद्या निखिला मुने

O pantas, si Śumbha at ang iba pang matatapang na mandirigma ay mabilis na nagpaulan ng mga palaso sa mga pangkat ni Rudra, anupa’t natakpan sila; at sa bangis ng labanan, kanilang hiniwa at tinusok ang mga sangkap ng katawan.

Verse 9

बाणांधकारसंछन्नं दृष्ट्वा गणबलं हरः । तद्बाणजालमाच्छिद्य बाणैराववृते नभः

Nang makita ni Hara na nababalot sa dilim ng mga palaso ang hukbo ng mga Gaṇa, pinutol Niya ang lambat ng mga pana; at sa sarili Niyang mga palaso, tinakpan Niya ang langit sa lahat ng dako.

Verse 10

दैत्यांश्च बाणवात्याभिः पीडितानकरोत्तदा । प्रचंडबाणजालोघैरपातयत भूतले

Pagkaraan, pinahirapan Niya ang mga demonyo sa pamamagitan ng mga bagyo ng palaso; at sa mabangis na bugso ng siksik na lambat ng mga pana, ibinagsak Niya sila sa lupa.

Verse 11

खड्गरोमशिरः कायात्तथा परशुनाच्छिनत् । बलाहकस्य च शिरः खट्वांगेनाकरोद्द्विधा

Gamit ang isang palakol, pinugot niya ang ulo ni Khadgaroma mula sa katawan nito; at gamit ang tungkod na khatvanga, hinati niya ang ulo ni Balahaka sa dalawa.

Verse 12

स बद्ध्वा घस्मरं दैत्यं पाशेनाभ्यहनद्भुवि । महावीर प्रचंडं च चकर्त्त विशिखेन ह

Itinali niya sa lubid na pāśa ang demonyong si Ghasmara at inihampas ito hanggang bumagsak sa lupa. At sa isang matalim na palasong may tulis, pinabagsak din niya ang makapangyarihang mandirigmang si Pracaṇḍa.

Verse 13

वृषभेण हताः केचित्केचिद्बाणैर्निपातिता । न शेकुरसुराः स्थातुं गजा सिंहार्दिता इव

Ang ilan ay pinaslang ng Toro (Nandin), at ang ilan ay pinabagsak ng mga palaso. Hindi nakapanindigan ang mga asura, gaya ng mga elepanteng pinahihirapan ng mga leon.

Verse 14

ततः क्रोधपरीतात्मा दैत्यान्धिक्कृतवान्रणे । शुंभादिकान्महादैत्यः प्रहसन्प्राह धैर्यवान्

Pagkaraan, nabalot ng poot ang kanyang diwa, at ang makapangyarihang daitya ay nilait ang mga daitya sa digmaan. Pagkatawa, ang matatag na mandirigma ay nagsalita kay Śumbha at sa iba pa.

Verse 15

जलंधर उवाच । किं व उच्चरितैर्मातुर्धावद्भिः पृष्ठतो हतैः । न हि भीतवधः श्लाघ्यः स्वर्गदः शूरमानिनाम्

Sinabi ni Jalandhara: “Ano ang saysay ng malalakas na pagyayabang, kung pinapatay ninyo ang mga tumatakas sa takot at sinasaktan mula sa likuran? Ang pagpatay sa natatakot ay hindi kapuri-puri; hindi ito nagkakaloob ng langit sa mga nag-aakalang sila’y mga bayani.”

Verse 16

यदि वः प्रधने श्रदा सारो वा क्षुल्लका हृदि । अग्रे तिष्ठत मात्रं मे न चेद्ग्राम्यसुखे स्पृहा

Kung mayroon kayong pananampalataya sa labanang ito—kung mayroon mang kahit kaunting tapang o lakas sa inyong mga puso—tumayo kayo sa harap ko. Kung hindi, kung hinahangad pa rin ninyo ang mababaw na kaligayahan ng mundo, huwag na kayong lumapit.

Verse 17

रणे मृत्युर्वरश्चास्ति सर्वकामफलप्रदः । यशःप्रदो विशेषेण मोक्षदोऽपि प्रकीर्त्तितः

Sa digmaan, ang pagkamatay na bayani ay tunay na ipinahahayag na isang biyaya: ipinagkakaloob nito ang bunga ng lahat ng ninanais na layon. Nagbibigay ito ng katanyagan sa natatanging paraan, at ipinapahayag din bilang tagapagkaloob ng mokṣa (kalayaan).

Verse 18

सूर्यस्य मंडलं भित्त्वा यायाद्वै परमं पदम् । परिव्राट् परमज्ञानी रणे यत्संमुखे हतः

Sa pagbutas sa bilog ng araw, tunay na naaabot niya ang kataas-taasang tahanan. Ganyan ang naglalakbay na renunsyante, ang lubos na nakaaalam: sinumang mapatay na nakaharap sa kanya sa digmaan ay makararatíng sa pinakamataas na kalagayang iyon.

Verse 19

मृत्योर्भयं न कर्तव्यं कदाचित्कुत्रचिद्बुधैः । अनिर्वार्यो यतो ह्येष उपायैर्निखिलैरपि

Ang marurunong ay hindi dapat magbigay-daan sa takot sa kamatayan, kailanman at saanman. Sapagkat ang kamatayan ay di-maiiwasan at hindi mapipigil—kahit sa lahat ng paraan ng tao.

Verse 20

मृत्युर्जन्मवतां वीरा देहेन सह जायते । अद्य वाब्दशतात् वा मृत्युर्वै प्राणिनां ध्रुवः

O mga bayani, para sa lahat ng may katawan, ang kamatayan ay isinisilang kasama ng katawan mismo. Dumating man ito ngayon o pagkalipas ng sandaang taon, ang kamatayan para sa mga nilalang ay tunay na tiyak.

Verse 21

तन्मृत्युभयमुत्सार्य युध्यध्वं समरे मुदा । सर्वथा परमानन्द इहामुत्राप्यसंशयः

Itaboy ang takot sa kamatayan, at makipaglaban sa digmaan nang may galak. Sa lahat ng paraan, may sukdulang kaligayahan—dito sa daigdig at sa kabilang-buhay—na walang alinlangan.

Verse 22

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायांपञ्चमे युद्धखंडे जलंधरवधोपाख्याने जलंधरयुद्धवर्णनंनाम द्वाविंशोऽध्यायः

Kaya nito, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa—sa ikalawang bahagi, ang Rudra-saṃhitā; sa ikalimang bahagi, ang Yuddha-khaṇḍa; sa salaysay na kaugnay ng pagpaslang kay Jalandhara—nagtatapos ang ikadalawampu’t dalawang kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng Labanan ni Jalandhara.”

Verse 23

अथ दृष्ट्वा स्वसैन्यं तत्पलायनपरायणम् । चुक्रोधाति महावीरस्सिंधुपुत्रो जलंधरः

Pagkaraan, nang makita niyang ang sarili niyang hukbo ay lubos nang nakatuon sa pagtakas, si Jalandhara—makapangyarihang bayani, anak ng Karagatan—ay nag-alab sa matinding poot.

Verse 24

ततः क्रोधपरीतात्मा क्रोधाद्रुद्रं जलंधरः । आह्वापयामास रणे तीव्राशनिसमस्वनः

Pagkatapos, si Jalandhara—na ang isip ay lubos na nababalot ng galit—dahil sa poot ay tumawag kay Rudra sa larangan ng digmaan, na umuungal na tila mabagsik na kulog at kidlat.

Verse 25

जलंधर उवाच । युद्ध्यस्वाद्य मया सार्द्धं किमेभिर्निहतैस्तव । यच्च किञ्चिद्बलं तेऽस्ति तद्दर्शय जटाधर

Wika ni Jalandhara: “Makipaglaban ka sa akin ngayon—ano ang pakinabang mo sa iba pang iyong napabagsak? Anumang lakas na nalalabi sa iyo, ihayag mo, O Panginoong may buhol-buhol na buhok (Jaṭādhara).”

Verse 26

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा बाण सप्तत्या जघान वृषभध्वजम् । जलंधरो महादैत्यश्शंभुमक्लिष्टकारिणम्

Sinabi ni Sanatkumāra: Pagkasabi nito, si Jalandhara—ang makapangyarihang Daitya—ay tumudla kay Śambhu, na may watawat na toro, ng ulang pitumpung palaso, upang guluhin ang Panginoong Di-Nagagambala.

Verse 27

तानप्राप्तान्महादेवो जलंधरशरान्द्रुतम् । निजैर्हि निशितैर्बाणैश्चिच्छेद प्रहसन्निव

Nang rumaragasa ang mga palaso ni Jalandhara, mabilis na pinutol ni Mahādeva ang mga iyon sa pamamagitan ng sarili Niyang matatalim na palaso—tila ba nakangiting nag-aaliw.

Verse 28

ततो हयान्ध्वजं छत्रं धनुश्चिच्छेद सप्तभिः । जलंधरस्य दैत्यस्य न तच्चित्रं हरे मुने

Pagkaraan, sa pitong palaso, pinutol ni Hari ang kabayo, ang watawat, ang payong-seremonyal, at ang busog ng demonyong si Jalandhara. O muni, para kay Hari, hindi iyon kataka-taka.

Verse 29

स च्छिन्नधन्वा विरथः पाथोधितनयोऽसुरः । अभ्यधावच्छिवं क्रुद्धो गदामुद्यम्य वेगवान्

Kaya ang asura—anak ng Karagatan—na naputol ang pana at nawala ang karwahe, ay sumugod nang galit kay Panginoong Śiva; mabilis at nagngangalit, itinaas niya ang pamalo at umatake upang manakit.

Verse 30

प्रभुर्गदां च तत्क्षिप्तां सहसैव महेश्वरः । पाराशर्यं महालीलो द्रुतं बाणैर्द्विधाकरोत्

Pagdaka, si Maheśvara, sa Kanyang dakilang banal na lila, ay agad na dinurog sa mabilis na mga palaso ang pamalong inihagis, pati si Pārāśarya mismo, na hinati sa dalawa.

Verse 31

तथापि मुष्टिमुद्यम्य महाक्रुद्धो महासुरः । अभ्युद्ययौ महावेगाद्द्रुतं तं तज्जिघांसया

Gayunman, ang dakilang Asura—nag-aalab sa matinding galit—ay itinaas ang nakatikom na kamao at sumugod nang mabilis sa kanya sa napakalakas na bilis, taglay ang hangaring pumatay.

Verse 32

तावदेवेश्वरेणाशु बाणोघैस्स जलंधरः । अक्लिष्टकर्मकारेण क्रोशमात्रमपाकृतः

Sa mismong sandaling iyon, sa kapangyarihan ng Panginoong Īśvara, si Jalandhara ay agad na naitulak pabalik ng sunod-sunod na ulang ng mga palaso, napaurong nang may isang krośa, ng Kanya na kumikilos nang walang pagod.

Verse 33

ततो जलंधरो दैत्यो रुद्रं मत्वा बलाधिकम् । ससर्ज मायां गांधर्वीमद्भुतां रुद्रमोहिनीम्

Pagkaraan, ang daitya na si Jalandhara, sa pag-aakalang higit ang lakas ni Rudra, ay nagpalabas ng isang kagila-gilalas na māyā na wari’y gandharva—isang pang-akit na sadyang magpapalito kay Rudra.

Verse 34

तस्य मायाप्रभावात्तु गंधर्वाप्सरसां गणाः । आविर्भूता अनेके च रुद्रमोहनहेतवे

Sa bisa ng kanyang māyā, maraming pangkat ng mga Gandharva at Apsarā ang nagpakita, lumitaw upang maging sanhi ng pagkalito kay Rudra (at sa kanyang mga hukbo).

Verse 35

ततो जगुश्च ननृतुर्गंधर्वाप्सरसां गणाः । तालवेणुमृदंगांश्च वादयन्तिस्म चापरे

Pagkaraan, ang mga pangkat ng Gandharva at Apsara ay nagsimulang umawit at sumayaw; ang iba nama’y tumugtog ng mga simbalo, plauta, at tambol na mṛdaṅga—nag-aalay ng musikang makalangit bilang pagdiriwang sa mapalad at matagumpay na pagdalo ni Rudra.

Verse 36

तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यं गणै रुद्रो विमोहितः । पतितान्यपि शस्त्राणि करेभ्यो न विवेद सः

Nang makita ang dakilang kababalaghan, si Rudra kasama ang mga Gaṇa ay nabalot ng pagkamangha at pagkalito; ni hindi niya napansin na ang mga sandata ay nalaglag mula sa kanilang mga kamay.

Verse 37

एकाग्रीभूतमालोक्य रुद्रं दैत्यो जलंधरः । कामतस्स जगामाशु यत्र गौरी स्थिताऽभवत्

Nang makita ni Jalandhara na si Rudra ay lubos na nakatuon sa iisang pagninilay, ang asura, na tinutulak ng pita, ay nagmadaling pumunta sa kinaroroonan ni Gaurī.

Verse 38

युद्धे शुंभनिशुंभाख्यौ स्थापयित्वा महाबलौ । दशदोर्दण्डपंचास्यस्त्रिनेत्रश्च जटाधरः

Sa digmaan, matapos ipuwesto ang makapangyarihang sina Śumbha at Niśumbha, tumindig ang isang kakila-kilabot na mandirigmang banal: sampung bisig, limang mukha, tatlong mata, at may buhok na jaṭā—pagpapahayag ng saguna na lakas ng Panginoon upang ipagtanggol ang dharma.

Verse 39

महावृषभमारूढस्सर्वथा रुद्रसंनिभः । आसुर्य्या मायया व्यास स बभूव जलंधरः

O Vyāsa, nakasakay sa isang dakilang toro at kahawig ni Rudra sa lahat ng paraan, sa pamamagitan ng māyā ng mga asura ay naging si Jalandhara siya.

Verse 40

अथ रुद्रं समायातमालोक्य भववल्लभा । अभ्याययौ सखीमध्यात्तद्दर्शनपथेऽभवत्

Pagkatapos, nang makita niyang dumarating si Rudra, ang minamahal ni Bhava (Pārvatī) ay nagmadaling lumabas mula sa gitna ng kanyang mga kasama at tumungo sa landas na doo’y matatanaw siya ng Panginoon.

Verse 41

यावद्ददर्श चार्वंगी पार्वतीं दनुजेश्वरः । तावत्स वीर्यं मुमुचे जडांगश्चाभवत्तदा

Nang masilayan ng panginoon ng mga Dānava si Pārvatī na may marikit na pangangatawan, sa sandaling iyon ay napakawala ang kanyang lakas-lalaki, at ang kanyang katawan ay naging manhid at walang malay.

Verse 42

अथ ज्ञात्वा तदा गौरी दानवं भयविह्वला । जगामांतर्हिता वेगात्सा तदोत्तरमानसम्

Pagkaraan, nang matanto ni Gaurī ang pagdating ng Daitya, siya’y nanginig sa takot; agad siyang naglaho sa paningin at nagmadaling tumungo sa hilagang dako (Uttara-mānasa).

Verse 43

तामदृश्य ततो दैत्यः क्षणाद्विद्युल्लतामिव । जवेनागात्पुनर्योद्धुं यत्र देवो महेश्वरः

Nang hindi niya makita si Pārvatī, ang demonyo—gaya ng kidlat sa isang kisap—ay sumugod nang mabilis pabalik sa kinaroroonan ng Panginoong Maheśvara upang ipagpatuloy ang labanan.

Verse 44

पार्वत्यपि महाविष्णुं सस्मार मनसा तदा । तावद्ददर्श तं देवं सोपविष्टं समीपगम्

Pagkaraan, inalaala rin ni Pārvatī sa kanyang puso si Mahāviṣṇu; at sa sandaling iyon ay nasilayan niya ang diyos na iyon, nakaupo na at naroroon sa malapit.

Verse 45

तं दृष्ट्वा पार्वती विष्णुं जगन्माता शिवप्रिया । प्रसन्नमनसोवाच प्रणमंतं कृतांजलिम्

Nang makita ni Pārvatī—Ina ng mga daigdig at minamahal ni Śiva—si Viṣṇu na nakayukod at nakatiklop ang mga kamay sa pagyukod, nagsalita siya sa kanya nang payapa at mapagpala ang kalooban.

Verse 46

पार्वत्युवाच । विष्णो जलंधरो दैत्यः कृतवान्परमाद्भुतम् । तत्किं न विदितं तेऽस्ति चेष्टितं तस्य दुर्मतेः

Sinabi ni Pārvatī: "O Viṣṇu, ang demonyong si Jalandhara ay gumawa ng mga gawaing lubhang kataka-taka. Mayroon bang anuman—anumang gawa ng masamang-loob na iyon—na hindi mo nalalaman?"

Verse 47

तच्छ्रुत्वा जगदम्बाया वचनं गरुडध्वजः । प्रत्युवाच शिवां नत्वा सांजलिर्नम्रकंधरः

Nang marinig ang mga salita ni Jagadambā (ang Ina ng sansinukob), si Garuḍadhvaja (Viṣṇu) ay yumukod kay Śivā at, nang may magkadikit na mga palad at nakayukong leeg, ay sumagot.

Verse 48

श्रीभगवानुवाच । भवत्याः कृपया देवि तद्वृत्तं विदितं मया । यदाज्ञापय मां मातस्तत्कुर्य्यां त्वदनुज्ञया

Ang Pinagpalang Panginoon ay nagsabi: "O Diyosa, sa pamamagitan ng iyong awa, ang buong bagay na iyon ay naunawaan ko na. O Ina, utusan mo ako kung ano ang dapat gawin; sa iyong pahintulot ay isasagawa ko ito."

Verse 49

सनत्कुमार उचाच । तच्छ्रुत्वा विष्णुवचन्ं पुनरप्याह पार्वती । हृषीकेशं जगन्माता धर्मनीतिं सुशिक्षयन्

Sinabi ni Sanatkumāra: Nang marinig ang mga salita ni Viṣṇu, muling nagsalita si Pārvatī. Ang Ina ng sansinukob, na nagnanais na ituro ang tamang asal at ang landas ng dharma, ay nagbigay ng tagubilin kay Hṛṣīkeśa (Viṣṇu).

Verse 50

पार्वत्युवाच । तेनैव दर्शितः पन्था बुध्यस्व त्वं तथैव हि । तत्स्त्रीपातिव्रतं धर्मं भ्रष्टं कुरु मदाज्ञया

Wika ni Pārvatī: “Ipinakita na niya ang landas—unawain mo at kumilos ayon doon. Sa aking utos, yayanigin at wasakin mo ang dharma ng pātivratya ng babaeng iyon, ang banal na panatang katapatan sa kanyang asawa.”

Verse 51

नान्यथा स महादैत्यो भवेद्वध्यो रमेश्वर । पातिव्रतसमो नान्यो धर्मोऽस्ति पृथिवीतले

“Walang ibang paraan, O Panginoon ni Ramā (Lakṣmī), upang ang dakilang asura na iyon ay maging karapat-dapat mapatay. Sapagkat sa ibabaw ng lupa, walang dharma na maihahambing sa dharma ng pātivratā—banal na katapatan at ganap na pag-aalay sa asawa.”

Verse 52

सनत्कुमार उवाच । इत्यनुज्ञां समाकर्ण्य शिरसाधाय तां हरिः । छल कर्त्तुं जगामाशु पुनर्जालंधरं पुरम्

Wika ni Sanatkumāra: Nang marinig ang pahintulot na iyon, tinanggap ito ni Hari na nakayuko ang ulo. Pagdaka’y nagmadali siyang muling tumungo sa lungsod ng Jālandhara, na may balak gumamit ng isang pakana.