
Sa Adhyaya 20 ay dumadaloy sa sunod-sunod na pag-uusap: tinanong ni Vyāsa si Sanatkumāra (sa pagsasalaysay ni Sūta) tungkol sa nangyari matapos palayain si Rāhu ng mahiwagang “Puruṣa”—saan siya nagtungo. Ipinaliwanag ni Sanatkumāra na ang pook ng paglaya ay nakilala sa daigdig bilang “Varvara,” bilang pinagmulan ng pangalan. Muling nabawi ni Rāhu ang kanyang dangal at kapanatagan, bumalik sa lungsod ni Jalandhara, at iniulat ang mga ginawa ni Īśa (Śiva). Nang marinig ito, si Jalandhara—anak ni Sindhu, makapangyarihan at nangunguna sa mga daitya—nag-alab sa galit at iniutos ang pangkalahatang pagmomobilisa ng mga asura. Tinawag niya ang mga pinuno at pangkat gaya nina Kālanemi, Śumbha–Niśumbha, at iba’t ibang angkan tulad ng Kālaka/Kālakeya, Maurya, Dhumra, at iba pa, upang ihanda ang susunod na yugto ng digmaan.
Verse 1
व्यास उवाच । सनत्कुमार सर्वज्ञ कथा ते श्राविताद्भुता । महाप्रभोश्शंकरस्य यत्र लीला च पावनी
Wika ni Vyāsa: “O Sanatkumāra, O ganap na nakaaalam, isinalaysay mo sa akin ang isang kamangha-manghang salaysay—kung saan nahahayag ang banal at nagpapadalisay na līlā ng Dakilang Panginoong Śaṅkara.”
Verse 2
इदानीं ब्रूहि सुप्रीत्या कृपां कृत्वा ममो परि । राहुर्मुक्तः कुत्र गतः पुरुषेण महामुने
Ngayon, mangyaring sabihin mo sa akin nang may dakilang pag-ibig, matapos mo akong kaawaan, O dakilang muni: saan nagtungo si Rāhu matapos siyang palayain ng makapangyarihang Persona na iyon?
Verse 3
सूत उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य व्यासस्यामितमेधसः । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा ब्रह्मपुत्रो महामुनिः
Sinabi ni Sūta: Nang marinig niya ang gayong mga salita ni Vyāsa na may di-masukat na talino, ang dakilang muni—anak ni Brahmā—na may payapang puso ay sumagot.
Verse 4
सनत्कुमार उवाच । राहुर्विमुक्तो यस्तेन सोपि तद्वर्वरस्थले । अतस्स वर्वरो भूत इति भूमौ प्रथां गतः
Wika ni Sanatkumāra: “Ang nagpalaya kay Rāhu ay nanatili rin sa mismong pook na tinatawag na Varvara. Kaya siya’y nakilala bilang ‘Varvara-bhūta,’ at ang pangalang iyon ay sumikat sa buong daigdig.”
Verse 5
ततः स मन्यमानस्स्वं पुनर्जनिमथानतः । गतगर्वो जगामाथ जलंधरपुरं शनैः
Pagkaraan, inalaala niya ang sarili niyang muling pagsilang at yumukod sa pagpupugay; napawi ang pagmamataas, at dahan-dahan siyang nagbalik sa lungsod ng Jalandhara.
Verse 6
जलंधराय सोऽभ्येत्य सर्वमीशविचेष्टितम् । कथयामास तद्व्यासाद्व्यास दैत्येश्वराय वै
Paglapit niya kay Jalandhara, isinalaysay niya nang buo ang lahat ng naganap bilang banal na pagkilos ng Panginoon (Śiva). Sa gayon, O Vyāsa, tunay niyang inilahad ito sa panginoon ng mga Dānava.
Verse 7
सनत्कुमार उवाच । जलंधरस्तु तच्छ्रुत्वा कोपाकुलितविग्रहः । बभूव बलवान्सिन्धुपुत्रो दैत्येन्द्रसत्तमः
Wika ni Sanatkumāra: Nang marinig iyon, si Jalandhara—ang makapangyarihang anak ng Karagatan, ang pinakadakila sa mga panginoon ng Daitya—ay nag-alab sa galit at ang buong tindig niya’y nagngitngit.
Verse 8
ततः कोपपराधीनमानसो दैत्यसत्तमः । उद्योगं सर्वसैन्यानां दैत्यानामादिदेश ह
Pagkaraan, ang pinakadakila sa mga Daitya, na ang isip ay inalipin ng galit, ay nag-utos sa lahat ng hukbo ng mga Daitya na maghanda para sa digmaan.
Verse 9
जलंधर उवाच । निर्गच्छंत्वखिला दैत्याः कालनेमिमुखाः खलु । तथा शुंभनिशुम्भाद्या वीरास्स्वबलसंयुताः
Sinabi ni Jalandhara: “Magsilabas at sumulong ang lahat ng mga Daitya—na pinangungunahan ni Kalanemi. Gayundin, ang mga bayani tulad nina Shumbha at Nishumbha, na may kani-kanilang hukbo, ay magsiusad din.”
Verse 10
कोटिर्वीरकुलोत्पन्नाः कंबुवंश्याश्च दौर्हृदाः । कालकाः कालकेयाश्च मौर्या धौम्रास्तथैव च
May mga koro-koreng mandirigmang isinilang sa mga angkan ng kabayanihan—yaong mula sa dinastiyang Kambu, ang mga Daurhṛda, ang mga Kālaka at Kālakeya (mga anak ni Kālaka), at gayundin ang mga Maurya at Dhaumra.
Verse 11
इत्याज्ञाप्यासुरपतिस्सिंधुपुत्रो प्रतापवान् । निर्जगामाशु दैत्यानां कोटिभिः परिवारितः
Pagkasabi ng gayong utos, ang makapangyarihang panginoon ng mga Asura—ang matapang na anak ni Sindhu—ay agad na lumisan, napaliligiran ng mga koro-koreng Daitya.
Verse 12
ततस्तस्याग्रतश्शुक्रो राहुश्छिन्नशिरोऽभवत् । मुकुटश्चापतद्भूमौ वेगात्प्रस्खलितस्तदा
Pagkatapos, sa harap niya mismo, sina Shukra at Rahu ay pinugutan ng ulo. Sa sandaling iyon, ang kanilang mga korona, na natanggal dahil sa lakas ng tama, ay nalaglag sa lupa.
Verse 13
व्यराजत नभः पूर्णं प्रावृषीव यथा घनैः । जाता अशकुना भूरि महानिद्रावि सूचकाः
Ang langit ay tila punong-puno, gaya ng panahon ng tag-ulan kapag ito ay balot ng mga ulap. Maraming masasamang ibon ang lumitaw—mga babala na nagpapahiwatig ng matinding pagkalito at kadiliman bago ang nalalapit na labanan.
Verse 14
तस्योद्योगं तथा दृष्ट्वा गीर्वाणास्ते सवासवाः । अलक्षितास्तदा जग्मुः कैलासं शंकरालयम्
Nang makita ang kanyang paghahanda sa pagkilos, ang mga Deva—kasama si Indra—ay umalis nang hindi napapansin at nagtungo sa Kailāsa, tahanan ni Śaṅkara.
Verse 15
तत्र गत्वा शिवं दृष्ट्वा सुप्रणम्य सवासवाः । देवास्सर्वे नतस्कंधाः करौ बद्ध्वा च तुष्टुवुः
Pagdating doon at pagtanaw kay Panginoong Śiva, ang lahat ng mga diyos—kasama si Indra—ay yumukod nang may malalim na paggalang. Nakayuko ang balikat sa pagpapakumbaba at magkadikit ang mga palad, sila’y umawit ng mga himno ng papuri sa Kanya.
Verse 16
देवा ऊचुः । देवदेव महादेव करुणाकर शंकर । नमस्तेस्तु महेशान पाहि नश्शरणागतान्
Wika ng mga Deva: “O Diyos ng mga diyos, O Mahādeva, mahabaging Śaṅkara—pagpupugay sa Iyo, O Maheśāna. Ingatan Mo kami na lumapit sa Iyo bilang kanlungan.”
Verse 17
विह्वला वयमत्युग्रं जलंधरकृतात्प्रभो । उपद्रवात्सदेवेन्द्राः स्थानभ्रष्टाः क्षितिस्थिताः
O Panginoon, lubos kaming nayanig dahil sa napakabangis na pang-aapi na ginawa ni Jalandhara. Maging si Indra kasama ang mga diyos ay naitaboy mula sa nararapat na kalagayan, at ngayo’y kami’y nalugmok at nananatili sa lupa.
Verse 18
न जानासि कथं स्वामिन्देवापत्तिमिमां प्रभो । तस्मान्नो रक्षणार्थाय जहि सागरनन्दनम्
O Panginoon, aming Guro—paano Mo hindi nalalaman ang kapahamakan na dumating sa mga diyos? Kaya para sa aming pag-iingat, puksain Mo ang anak ng karagatan.
Verse 19
अस्माकं रक्षणार्थाय यत्पूर्वं गरुडध्वजः । नियोजितस्त्वया नाथ न क्षमस्सोऽद्य रक्षितुम्
O Panginoon, ang may watawat ni Garuḍa—na dati Mong itinalaga upang magtanggol sa amin—ngayon ay hindi na kayang magtanggol sa amin.
Verse 20
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे जलंधरवधोपाख्याने सामान्यगणासुरयुद्धवर्णनं नाम विंशोऽध्यायः
Sa gayon, sa «Śrī Śiva Mahāpurāṇa»—sa Ikalawang Aklat, sa Rudra-saṃhitā, sa Ikalimang bahagi na tinatawag na Yuddha-khaṇḍa, sa salaysay ng pagpaslang kay Jalandhara—nagtatapos ang Ikadalawampung Kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng labanan ng karaniwang mga Gaṇa at ng mga Asura.”
Verse 21
अलक्षिता वयं चात्रागताश्शंभो त्वदंतिकम् । स आयाति त्वया कर्त्तुं रणं सिंधुसुतो बली
O Śambhu, nakarating kami rito sa Iyong harapan nang hindi napapansin. Papalapit na ang makapangyarihang anak ni Sindhu, na naglalayong makipagdigma sa Iyo.
Verse 22
अतस्स्वामिन्रणे त्वं तमविलंबं जलंधरम् । हंतुमर्हसि सर्वज्ञ पाहि नश्शरणागतान्
Kaya nga, O Panginoon, sa digmaang ito, nararapat Mong patayin agad si Jalandhara nang walang pag-aatubili. O Nakaaalam ng lahat, ingatan Mo kami na lumapit sa Iyo bilang kanlungan.
Verse 23
सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा ते सुरास्सर्वे प्रभुं नत्वा सवासवाः । पादौ निरीक्ष्य संतस्थुर्महेशस्य विनम्रकाः
Sinabi ni Sanatkumāra: Pagkasabi nito, ang lahat ng mga Deva—kasama si Indra—ay yumukod at sumamba sa Panginoon. Sa kababaang-loob, minasdan nila ang mga paa ni Mahādeva at nanatiling nakatayo roon nang may paggalang.
Verse 24
सनत्कुमार उवाच । इति देववचः श्रुत्वा प्रहस्य वृषभध्वजः । द्रुतं विष्णुं समाहूय वचनं चेदमब्रवीत्
Sinabi ni Sanatkumāra: Nang marinig ang mga salita ng mga diyos, si Vṛṣabhadhvaja (Panginoong Śiva) ay ngumiti, agad na ipinatawag si Viṣṇu, at sinabi ang mga salitang ito.
Verse 25
ईश्वर उवाच । हृषीकेश महाविष्णो देवाश्चात्र समागताः । जलंधरकृतापीडाश्शरणं मेऽतिविह्वलाः
Wika ni Īśvara: «O Hṛṣīkeśa, O Mahāviṣṇu! Nagtipon dito ang mga Deva, labis na pinahihirapan ng pang-aapi ni Jalandhara. Sa matinding dalamhati, lumapit sila at sumilong sa Akin».
Verse 26
जलंधरः कथं विष्णो संगरे न हत स्त्वया । तद्गृहं चापि यातोऽसि त्यक्त्वा वैकुण्ठमात्मनः
“O Viṣṇu, bakit hindi mo napatay si Jalandhara sa digmaan? At bakit ka pa nagtungo sa kanyang bahay, iniwan ang sarili mong Vaikuṇṭha?”
Verse 27
मया नियोजितस्त्वं हि साधुसंरक्षणाय च । निग्रहाय खलानां च स्वतंत्रेण विहारिणा
“Ako nga ang nagtalaga sa iyo upang ingatan ang mga banal at supilin ang masasama—ikaw na malayang gumagala at kumikilos nang ayon sa sariling pasya.”
Verse 28
सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य महेशस्य वचनं गरुडध्वजः । प्रत्युवाच विनीतात्मा नतकस्साञ्जलिर्हरिः
Sinabi ni Sanatkumāra: Nang marinig niya ang mga salita ni Maheśa (Panginoong Śiva), si Hari—na may watawat na Garuḍa—ay mapagkumbabang yumukod, nag-anjali (magkapatong ang palad) sa paggalang, at saka sumagot nang may disiplina at pagkamagalang.
Verse 29
विष्णुरुवाच । तवांशसंभवत्वाच्च भ्रातृत्वाच्च तथा श्रियः । मया न निहतः संख्ये त्वमेनं जहि दानवम्
Sinabi ni Viṣṇu: “Sapagkat ikaw ay isinilang mula sa isang bahagi ko, at sapagkat ikaw din ay kapatid ni Śrī (Lakṣmī), hindi ko siya pinaslang sa labanan. Ikaw—ibagsak mo ang dānava na iyon.”
Verse 30
महाबलो महावीरो जेयस्सर्वदिवौकसाम् । अन्येषां चापि देवेश सत्यमेतद्ब्रवीम्यहम्
Siya’y napakalakas at dakilang bayani—tunay na mananakop ng lahat ng nananahan sa langit. At maging ng iba pa, O Panginoon ng mga deva; ito ang katotohanang ipinahahayag ko sa iyo.
Verse 31
मया कृतो रणस्तेन चिरं देवान्वितेन वै । मदुपायो न प्रवृत्तस्तस्मिन्दानवपुंगवे
Nakipagdigma ako sa makapangyarihang iyon sa mahabang panahon, tunay nga—sapagkat siya’y sinusuportahan ng mga deva. Ngunit ang aking pakana ay hindi nagtagumpay laban sa pinakadakila sa mga Dānava.
Verse 32
तत्पराक्रमतस्तुष्टो वरं ब्रूहीत्यहं खलु । इति मद्वचनं श्रुत्वा स वव्रे वरमुत्तमम्
Nalugod ako sa kanyang kagitingan kaya sinabi ko, “Magsalita—pumili ka ng biyaya.” Nang marinig niya ang aking salita, pinili niya ang pinakadakilang biyaya.
Verse 33
मद्भगिन्या मया सार्द्धं मद्गेहे ससुरो वस । मदधीनो महाविष्णो इत्यहं तद्गृहं गतः
“Kasama ng aking kapatid na babae, manirahan kayo sa aking bahay, O biyenan kong ama. Ang Dakilang Viṣṇu ay nasa ilalim ng aking kapangyarihan.” Pagkasabi nito, nagtungo ako sa kanyang tahanan.
Verse 34
सनत्कुमार उवाच । इति विष्णोर्वचश्श्रुत्वा शकरस्स महेश्वरः । विहस्योवाच सुप्रीतस्सदयो भक्तवत्सलः
Sinabi ni Sanatkumāra: Nang marinig ang gayong mga salita ni Viṣṇu, si Maheśvara—si Śaṅkara, mahabagin at mapagkalinga sa mga deboto—ay ngumiti nang may galak at saka nagsalita.
Verse 35
महेश्वर उवाच । हे विष्णो सुरवर्य त्वं शृणु मद्वाक्यमादरात् । जलंधरं महादैत्यं हनिष्यामि न संशयः
Wika ni Maheśvara: “O Viṣṇu, pinakadakila sa mga diyos, pakinggan mo nang may paggalang ang aking salita. Aking papatayin ang dakilang demonyong si Jalandhara—walang alinlangan.”
Verse 36
स्वस्थानं गच्छ निर्भीतो देवा गच्छंत्वपि ध्रुवम् । निर्भया वीतसंदेहा हतं मत्वाऽसुराधिपम्
Bumalik ka sa sarili mong tahanan nang walang takot; at hayaang ang mga deva ay tiyak na magsiuwi rin. Maging walang pangamba at walang alinlangan, na wari’y napatay na ang panginoon ng mga asura.
Verse 37
सनत्कुमार उवाच । इति श्रुत्वा महेशस्य वचनं स रमापतिः । सनिर्जरो जगामाशु स्वस्थानं गतसंशयः
Wika ni Sanatkumāra: Nang marinig niya ang mga salita ni Maheśa, ang Panginoon—si Rāmāpati (Viṣṇu)—kasama ang mga walang-kamatayan ay dagling nagtungo sa sariling tahanan, napawi ang lahat ng pag-aalinlangan. Dito, pinagtitibay si Śiva bilang Pati na nagpapalinaw ng katotohanan, nag-aalis ng saṃśaya at nagbabalik ng wastong pagkaunawa sa mga deva.
Verse 38
एतस्मिन्नंतरे व्यास स दैत्येन्द्रोऽतिविक्रमः । सन्नद्धैरसुरैस्सार्द्धं शैलप्रांतं ययौ बली
Samantala, O Vyāsa, ang panginoon ng mga Daitya na sukdulang magiting at may pambihirang lakas ay umalis kasama ang mga Asura na ganap na armado, at nagtungo sa hanggahang pook ng bundok.
Verse 39
कैलासमवरुध्याथ महत्या सेनया युतः । संतस्थौ कालसंकाशः कुर्वन्सिंहरवं महान्
Pagkatapos, nang kubkubin niya ang Kailāsa sa pamamagitan ng napakalaking hukbo, tumindig siya roon—nakapanghihilakbot na tila si Kāla (Kamatayan) mismo—at nagpalabas ng isang malakas na ungol na gaya ng leon.
Verse 40
अथ कोलाहलं श्रुत्वा दैत्यनादसमुद्भवम् । चुक्रोधातिमहेशानो महालीलः खलांतकः
Pagkaraan, nang marinig ang kaguluhang sumiklab mula sa pag-ungal ng mga daitya, ang Kataas-taasang Panginoon—si Śiva, na ang mga gawa’y dakilang lila at tagapuksa ng masasama—ay nag-alab sa poot.
Verse 41
समादिदेश संख्याय स्वगणान्स महाबलान् । नंद्यादिकान्महादेवो महोतिः कौतुकी हरः
Pagkatapos, si Mahādeva—si Hara, makapangyarihan sa ningning at ginising ng masidhing layon—ay nag-utos sa sarili Niyang mga gaṇa na lubhang malalakas, na pinangungunahan ni Nandin, na ihanay nang wasto at ayusin sa mga bilang na hanay-hanay.
Verse 42
नन्दीभमुखसेनानीमुखास्सर्वे शिवाज्ञया । गणाश्च समनह्यंत युद्धाया तित्वरान्विताः
Sa utos ni Śiva, ang lahat ng pinuno—pinangungunahan nina Nandin at Bhṛṅgī—kasama ang mga gaṇa ay dagling nagsandata at naghanda sa digmaan, puspos ng kagyat na sigasig.
Verse 43
अवतेरुर्गणास्सर्वे कैलासात्क्रोधदुर्मदाः । वल्गतो रणशब्दांश्च महावीरा रणाय हि
Bumaba mula sa Kailāsa ang lahat ng mga Gaṇa, mabangis sa galit at mapagmataas sa kanilang lakas. Ang mga dakilang bayani, sa pagtalon pasulong, ay nagpaalingawngaw ng magugulong sigaw ng digmaan, sapagkat sila’y nakatuon sa pakikipaglaban.
Verse 44
ततस्समभवद्युद्धं कैलासोपत्यकासु वै । प्रमथाधिपदैत्यानां घोरं शस्त्रास्त्रसंकुलम्
Pagkaraan, tunay nga, sa mga lambak ng Kailāsa, sumiklab ang isang kakila-kilabot na labanan sa pagitan ng mga pinunò ng mga Pramatha at ng mga Daitya—isang sagupaan na siksik sa mga sandata at mga pana’t sibat sa lahat ng dako.
Verse 45
भेरीमृदंगशंखौघैर्निस्वानैर्वीरहर्षणैः । गजाश्वरथशब्दैश्च नादिता भूर्व्यकंपत
Umalingawngaw ang mapagpugay na dagundong ng bherī, mṛdaṅga, at rumaragasang mga kabibe; at sa ingay ng elepante, kabayo, at karwahe, ang lupa mismo’y umuugong at nanginginig.
Verse 46
शक्तितोमरबाणौघैर्मुसलैः पाशपट्टिशैः । व्यराजत नभः पूर्णं मुक्ताभिरिव संवृतम्
Napuno ng ulang-ulan ng śakti, tomara, at mga palaso—kasama ang mga pamalo, mga panali, at mga palakol—ang langit ay kumislap na maringal, na wari’y lubos na natakpan ng nagkalat na mga perlas.
Verse 47
निहतैरिव नागाश्वैः पत्तिभिर्भूर्व्यराजत । वज्राहतैः पर्वतेन्द्रैः पूर्वमासीत्सुसंवृता
Nagningning ang lupa na wari’y nagkalat ang mga napatay na elepanteng pandigma, mga kabayo, at mga kawal na naglalakad; tila noon ay napalibutan ito ng malalakas na bundok na nabasag ng vajra, ang kidlat na sandata.
Verse 48
प्रमथाहतदैत्यौघैर्दैत्याहतगणैस्तथा । वसासृङ्मांसपंकाढ्या भूरगम्याभवत्तदा
Noon, nang ang mga pulutong ng Dānava ay pinabagsak ng mga Pramatha at, gayundin, ang mga pulutong ng mga Gaṇa ni Śiva ay napatumba ng mga Dānava, ang lupa ay naging di-malampasan—makapal sa putik ng taba, dugo, at laman.
Verse 49
प्रमथाहतदैत्यौघान्भार्गवस्समजीवयत् । युद्धे पुनः पुनश्चैव मृतसंजीवनी बलात्
Sa digmaan, si Bhārgava (Śukrācārya) ay paulit-ulit na bumuhay muli sa mga pangkat ng Daitya na napabagsak ng mga Pramatha, sa kapangyarihan ng banal na mantra na Mṛtasaṁjīvanī.
Verse 50
दृष्ट्वा व्याकुलितांस्तांस्तु गणास्सर्वे भयार्दिताः । शशंसुर्देवदेवाय सर्वे शुक्रविचेष्टितम्
Nang makita nilang naguluhan ang mga kawal at sinakmal ng takot, ang lahat ng Gaṇa ay nagsumbong sa Deva ng mga deva, kay Panginoong Śiva, tungkol sa mga pakana at kilos ni Śukra.
Verse 51
तच्छ्रुत्वा भगवान्रुद्रश्चकार क्रोधमुल्बणम् । भयंकरोऽतिरौद्रश्च बभूव प्रज्वलन्दिशः
Pagkarinig niyon, si Bhagavān Rudra ay sinakmal ng matindi at nag-uumapaw na poot. Kakila-kilabot at lubhang marahas, wari’y nagliliyab ang mga dako sa paligid niya.
Verse 52
अथ रुद्रमुखात्कृत्या बभूवातीवभीषणा । तालजंघोदरी वक्त्रा स्तनापीडितभूरुहा
Pagkaraan, mula sa mismong bibig ni Rudra ay sumilang si Kṛtyā—lubhang kakila-kilabot. Ang kanyang mga binti at tiyan ay tila punong palma; ang mukha’y nakapanghihilakbot, at ang mga dibdib ay dumidiin sa kanyang dibdib, kaya’t lalo siyang nakakatakot pagmasdan.
Verse 53
सा युद्धभूमिं तरसा ससाद मुनिसत्तम । विचचार महाभीमा भक्षयंती महासुरान्
O pinakadakila sa mga muni, mabilis siyang sumugod sa larangan ng digmaan. Kakila-kilabot sa lakas, siya’y gumalaw roon, nilalamon ang mga dakilang asura.
Verse 54
अथ सा रणमध्ये हि जगाम गतभीर्द्रुतम् । यत्रास्ते संवृतो दैत्यवरेन्द्रैस्स हि भार्गवः
Pagkaraan, siya—na napawi ang takot—ay mabilis na pumasok sa gitna ng labanan, patungo sa kinaroroonan ni Bhārgava (Śukra), na napaliligiran sa lahat ng panig ng mga pangunahing panginoon ng mga Daitya.
Verse 55
स्वतेजसा नभो व्याप्य भूमिं कृत्वा च सा मुने । भार्गवं स्वभगे धृत्वा जगामांतर्हिता नभः
O muni, sa sariling ningning ay nilaganap niya ang langit at ginawang saklaw niya ang lupa. Inilagay niya si Bhārgava sa kanyang balakang, at pagkaraan ay naglaho sa paningin at lumisan patungo sa kalangitan.
Verse 56
विद्रुतं भार्गवं दृष्ट्वा दैत्यसैन्यगणास्तथा । प्रम्लानवदना युद्धान्निर्जग्मुर्युद्धदुर्मदाः
Nang makitang tumakas si Bhargava, ang mga hukbo ng mga Daitya—bagaman dati ay puno ng pagmamalaki sa labanan—ay lumisan sa larangan ng digmaan, ang kanilang mga mukha ay bagsak at ang kanilang tapang ay naglaho.
Verse 57
अथोऽभज्यत दैत्यानां सेना गणभयार्दिता । वायुवेगहता यद्वत्प्रकीर्णा तृणसंहतिः
Pagkatapos, ang hukbo ng mga Daitya, na pinahihirapan ng takot sa mga gana ni Shiva, ay nagkawatak-watak at nagkahiwa-hiwalay—tulad ng isang tumpok ng tuyong damo na tinangay ng malakas na hangin.
Verse 58
भग्नां गणभयाद्दैत्यसेनां दृष्ट्वातिमर्षिताः । निशुंभशुंभौ सेनान्यौ कालनेमिश्च चुक्रुधुः
Nang makita ang hukbo ng mga Daitya na nagkawatak-watak dahil sa takot sa mga Gaṇa ni Śiva, sina Niśumbha at Śumbha—mga pinunong kumandante—kasama si Kālanemi ay nag-alab sa matinding galit.
Verse 59
त्रयस्ते वरयामासुर्गणसेनां महाबलाः । मुंचंतश्शरवर्षाणि प्रावृषीव बलाहकाः
Ang tatlong makapangyarihang mandirigmang iyon ay humarang sa pagsulong ng hukbong Gaṇa, at nagpaulan ng mga palaso—gaya ng mga ulap na nagdadala ng ulan sa tag-ulan.
Verse 60
ततो दैत्यशरौघास्ते शलभानामिव व्रजाः । रुरुधुः खं दिशस्सर्वा गणसेनामकंपयन्
Pagkaraan, ang mga ulang-buhos ng palaso ng mga Daitya—gaya ng kawan ng balang—ay pumuno at bumara sa langit sa lahat ng dako, at yumanig sa hukbo ng mga Gaṇa ni Śiva.
Verse 61
गणाश्शरशतैर्भिन्ना रुधिरासारवर्षिणः । वसंतकिंशुकाभासा न प्राजानन्हि किंचन
Tinuhog ng daan-daang palaso, ang mga Gaṇa ay nagbuhos ng mga agos ng dugo. Ang kanilang katawan ay naging kulay ng mga bulaklak na kiṃśuka sa tagsibol; ngunit dahil nakatuon sa gawain ni Śiva at walang takot sa labanan, wala silang inintindi pang iba.
Verse 62
ततः प्रभग्नं स्वबलं विलोक्य नन्द्यादिलंबोदरकार्त्तिकेयाः । त्वरान्विता दैत्यवरान्प्रसह्य निवारयामासुरमर्षणास्ते
Pagkatapos, nang makita nilang wasak ang sarili nilang hukbo, si Nandin at ang iba pa—si Lambodara (Gaṇeśa) at si Kārttikeya—ay mabilis na sumugod. Sa matinding galit na di-matiis, sapilitan nilang hinarang at pinigil ang mga pangunahing Daitya.
Rāhu, after being released by a “Puruṣa,” returns to Jalandhara and reports Śiva’s actions; Jalandhara responds by ordering a full daitya mobilization and naming allied leaders and clans.
The chapter reads as a moral-psychological sequence: liberation or release does not automatically end hostility; pride can reassert itself, and anger can convert information (report) into escalation (mobilization), illustrating how inner states drive cosmic conflict.
Śiva is referenced as Īśa/Śaṃkara whose “viceṣṭita” (divine acts) precipitate reactions; the “Puruṣa” functions as a decisive agent in Rāhu’s release, and the asura collectives appear as organized manifestations of oppositional power.