Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 32

राहोः शिरच्छेदन-कारणकथनम् / The Account of Rāhu’s Beheading

Cause and Background

Devanagari script

तस्मात्तद्रत्नजातं तु मया सर्वं हृतं किल । न तिष्ठति मम द्रोही सुखं सत्यं ब्रवीम्यहम्

Transliteration

tasmāttadratnajātaṃ tu mayā sarvaṃ hṛtaṃ kila | na tiṣṭhati mama drohī sukhaṃ satyaṃ bravīmyaham

Translation

Kaya nga, tunay na kinuha ko ang buong kalipunan ng mga hiyas na iyon. Ang nagtataksil sa akin ay hindi mananatili sa ligaya—ito ang sinasabi kong katotohanan.

Word by Word

• तस्मात्: from that (therefore)
• तस्मात्: अपादान (Apādāna/Source)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; सर्वनाम

• तत्: that
• तत्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण रत्नजातम्

• रत्नजातम्: the collection of jewels
• रत्नजातम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: रत्न-जात (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (रत्नानां जातम् = collection of jewels)

• तु: but/indeed
• तु: सम्बन्ध (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle; contrast/emphasis)

• मया: by me
• मया: कर्ता (Karta/Agent; in passive sense)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम-पुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• सर्वम्: all
• सर्वम्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying) रत्नजातम्

• हृतम्: taken away / stolen
• हृतम्: क्रिया (Predicate; passive)
• Type: Verb
• Root: हृ (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive sense)

• किल: indeed / it is said
• किल: सम्बन्ध (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: किल (अव्यय)
• Form: निपात (particle; report/emphasis)

• न: not
• न: सम्बन्ध (Negation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation)

• तिष्ठति: stands / remains
• तिष्ठति: क्रिया (Kriyā/Action)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• मम: of me / my
• मम: सम्बन्ध (Sambandha/Possessor)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन

• द्रोही: a traitor
• द्रोही: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: द्रोहिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सुखम्: happily / comfort
• सुखम्: क्रिया-विशेषण (Adverbial accusative)
• Type: Noun
• Root: सुख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्रियाविशेषणभावे (adverbial accusative)

• सत्यम्: truly
• सत्यम्: क्रिया-विशेषण (Adverbial modifier)
• Type: Indeclinable
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverbial use of neuter accusative: 'truly')

• ब्रवीमि: I say
• ब्रवीमि: क्रिया (Kriyā/Action)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन

• अहम्: I
• अहम्: कर्ता (Karta/Agent)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन; उत्तम-पुरुष-सर्वनाम

Speaker

A warrior/antagonist figure in the battle narrative (as recounted by Suta Goswami)

Shaiva Theology

Tattva Level: pasha

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse highlights a karmic principle emphasized in Shaiva thought: betrayal (droha) breeds inner unrest and loss of well-being; adharma cannot stabilize as lasting sukha.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

In Shaiva Siddhanta, steadfast loyalty to Pati (Shiva) and dharmic conduct support spiritual stability; betrayal and grasping tendencies obstruct devotion and the grace-oriented path symbolized by Saguna Shiva worship.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A practical takeaway is daily japa of the Panchakshara mantra (Om Namaḥ Śivāya) with self-examination to abandon droha (betrayal/hostility) and cultivate devotion, truthfulness, and restraint.