कैलासमार्गे शङ्करस्य परीक्षा — Śiva Tests the Approachers on the Kailāsa Path

Verse 1

व्यास उवाच । भो ब्रह्मन्भगवन्पूर्वं श्रुतं मे ब्रह्मपुत्रक । जलंधरं महादैत्यमवधीच्छंकरः प्रभुः

Wika ni Vyāsa: “O kagalang-galang na Brahman, O pinagpala—O anak ni Brahmā—noon ay narinig ko na si Panginoong Śaṅkara, ang kataas-taasang Tagapaghari, ay pumatay sa dakilang daitya na si Jalandhara.”

Verse 2

तत्त्वं वद महाप्राज्ञ चरितं शशिमौलिनः । विस्तारपूर्वकं शृण्वन्कस्तृप्येत्तद्यशोऽमलम्

O dakilang pantas, ipahayag mo ang tunay na diwa at ang mga banal na gawa ng Panginoong may gasuklay na buwan sa tuktok—si Śiva. Sino ang masisiyahan kailanman sa pakikinig nang lubos at detalyado sa Kanyang malinis na kaluwalhatian?

Verse 3

सूत उवाच । इत्येवं व्याससंपृष्टो ब्रह्मपुत्रो महामुनिः । उवाचार्थवदव्यग्रं वाक्यं वाक्यविशारदः

Wika ni Sūta: Nang tanungin nang gayon ni Vyāsa, ang dakilang muni—anak ni Brahmā—na bihasa sa pananalita, ay nagsalita ng mga salitang may lalim at saysay, payapa at walang pagkalito.

Verse 4

सनत्कुमार उवाच । एकदा जीवशक्रौ च भक्त्या परमया मुने । दर्शनं कर्तुमीशस्य कैलासं जग्मतुर्भृशम्

Sinabi ni Sanatkumāra: O muni, minsan, sina Jīva at Śakra, puspos ng pinakamataas na debosyon, ay taimtim na naglakbay patungong Kailāsa upang makamtan ang tuwirang darśana ng Panginoong Īśa.

Verse 5

अथ गुर्विन्द्रयोर्ज्ञात्वागमनं शंकरः प्रभुः । परीक्षितुं तयोर्ज्ञानं स्वदर्शनरतात्मनोः

Pagkaraan, nalaman ng Panginoong Śaṅkara ang paglapit ng Guru at ni Indra, at minithi Niyang subukin ang kanilang pagkaunawa—silang dalawa na ang isip ay nakatuon sa pagkamit ng Kanyang banal na darśana.

Verse 6

महातेजस्विनं शांतं जटासंबद्धमस्तकम् । महाबाहुं महोरस्कं गौरं नयनभीषणम्

Nakita niya ang isang may napakalaking liwanag ngunit ganap na payapa, ang ulo’y nakagapos sa mga buhol ng jaṭā; makapangyarihan ang mga bisig, malapad ang dibdib, maputi ang anyo, at nakapanghihilakbot sa paningin.

Verse 7

अथ तौ गुरुशक्रौ च कुर्वंतौ गमनं मुदा । आलोक्य पुरुषं भीमं मार्गमध्येऽद्भुताकृतिम्

Pagkaraan, ang dalawa—si Bṛhaspati na guro at si Śakra (Indra)—ay nagpatuloy sa paglalakbay nang may galak. Sa gitna ng daan, nakita nila ang isang nakatatakot na nilalang, may anyong kahanga-hanga at di-karaniwan, na nakatindig sa kanilang daraanan.

Verse 9

अथो पुरंदरोऽपृच्छत्स्वाधिकारेण दुर्मदः । पुरुषं तं स्वमार्गांतस्थितमज्ञाय शंकरम्

Pagkaraan, si Purandara (Indra), lasing sa pagmamataas sa sariling kapangyarihan, ay tinanong ang Taong iyon na nakatayo sa dulo ng kanyang daraanan, hindi nalalamang Siya pala si Śaṅkara (Panginoong Śiva).

Verse 10

पुरन्दर उवाच । कस्त्वं भोः कुत आयातः किं नाम वद तत्त्वतः । स्वस्थानेसंस्थितश्शंभु किं वान्यत्र गतः प्रभुः

Wika ni Purandara (Indra): “Sino ka, ginoo? Saan ka nagmula? Ihayag mo nang tapat ang iyong pangalan. Si Śambhu, ang Panginoon, ay nananatili ba sa Kaniyang sariling tahanan, o ang Kataas-taasang Guro ay nagtungo na sa ibang dako?”

Verse 11

सनत्कुमार उवाच । शक्रेणेत्थं स पृष्टस्तु किंचिन्नोवाच तापसः । शक्रः पुनरपृच्छद्वै नोवाच स दिगंबरः

Sinabi ni Sanatkumāra: Nang tanungin siya nang gayon ni Śakra (Indra), ang asceta ay walang sinabi ni katiting. Muling nagtanong si Śakra, ngunit ang digambara—ang nagtalikod sa daigdig na ang langit ang kasuutan—ay nanatiling tahimik.

Verse 12

पुनः पुरंदरोऽपृच्छ्ल्लोकानामधिपेश्वरः । तूष्णीमास महायोगी लीलारूपधरः प्रभुः

Muling nagtanong si Indra, ang panginoon ng mga daigdig; ngunit ang Kataas-taasang Panginoon—ang dakilang Yogi na nag-aanyong-anyo sa banal na lila—ay nanatiling tahimik.

Verse 13

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पंचमे युद्धखण्डे जलंधरवधोपाख्याने शक्रजीवनं नाम त्रयोदशोऽ ध्यायः

Kaya nga, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa, sa ikalawang bahagi na tinatawag na Rudra Saṃhitā, sa ikalimang dibisyon na Yuddha-khaṇḍa, sa salaysay ng pagpaslang kay Jalandhara, nagwawakas ang ikalabintatlong kabanata na pinamagatang “Śakrajīvana” (ang pagpapanumbalik kay Indra).

Verse 14

अथ चुक्रोध देवेशस्त्रैलोक्यैश्वर्यगर्वितः । उवाच वचनं चैव तं निर्भर्त्स्य जटाधरम्

Pagkaraan, ang panginoon ng mga diyos, palalo sa kapangyarihan sa tatlong daigdig, ay nag-alab sa galit; at sa pagsaway sa asetikong may buhol-buhol na buhok (Jaṭādhara), ay nagsalita ng ganito.

Verse 15

इन्द्र उवाच । रे मया पृच्छ्यमानोऽपि नोत्तरं दत्तवानसि । अतस्त्वां हन्मि वज्रेण कस्ते त्रातास्ति दुर्मते

Sinabi ni Indra: “Hoy! Kahit tinanong kita, wala kang ibinigay na sagot. Kaya tatamaan kita ng Vajra, ang kulog-kidlat—ikaw na masamang-isip, sino ang magliligtas sa iyo?”

Verse 16

सनत्कुमार उवाच । इत्युदीर्य ततो वज्री संनिरीक्ष्य क्रुधा हि तम् । हंतुं दिगंबरं वज्रमुद्यतं स चकार ह

Sinabi ni Sanatkumāra: Pagkasabi nito, si Vajrī ay tumitig sa kanya nang may poot, at itinaas ang kanyang vajra, na naglalayong patayin ang Digambara, ang “nakabihis ng langit.”

Verse 17

पुरंदरं वज्रहस्तं दृष्ट्वा देवस्सदाशिवः । चकार स्तंभनं तस्य वज्रपातस्य शंकरः

Nang makita ni Sadāśiva—si Śaṅkara—si Purandara (Indra) na may hawak na vajra, pinigil Niya ang pagbagsak ng vajra at inalis ang lakas nito.

Verse 18

ततो रुद्रः क्रुधाविष्टः करालाक्षो भयंकरः । द्रुतमेव प्रजज्वाल तेजसा प्रदहन्निव

Pagkaraan, si Rudra na sinaklot ng poot—may matang nakapanghihilakbot at nakagigimbal—ay biglang nagningas, na wari’y sinusunog ang lahat sa Kanyang naglalagablab na tejas.

Verse 19

बाहुप्रतिष्टंभभुवामन्युनांतश्शचीपतिः । समदह्यत भोगीव मंत्ररुद्धपराक्रमः

Pagkaraan, ang panginoon ni Śacī (Indra), na ang lakas at tapang ay napigil ng kapangyarihan ng mantra, ay napaso sa poot ng mga dating napigil ng kanyang mga bisig—gaya ng ahas na nasusunog sa sarili nitong loob.

Verse 20

दृष्ट्वा बृहस्पतिस्तूर्णं प्रज्वलंतं स्वतेजसा । पुरुषं तं धिया ज्ञात्वा प्रणनाम हरं प्रभुम्

Nang makita ni Bṛhaspati ang Banal na Persona na biglang naglalagablab sa Kanyang likas na ningning, nakilala niya Siya sa pamamagitan ng matalinong pag-unawa, at yumukod na may paggalang kay Hara, ang Kataas-taasang Panginoon.

Verse 21

कृतांजलिपुटो भूत्वा ततो गुरुरुदारधीः । नत्वा च दंडवद्भूमौ प्रभुं स्तोतुं प्रचक्रमे

Pagkatapos, ang Gurong marangal ang isip ay nagbuklod ng mga palad sa mapitagang añjali; saka siya nagpatirapa sa lupa na parang tuwid na tungkod upang yumukod sa Panginoon, at nagsimulang umawit ng papuri sa Kanya.

Verse 22

गुरुरुवाच । नमो देवाधिदेवाय महादेवाय चात्मने । महेश्वराय प्रभवे त्र्यम्बकाय कपर्दिने

Wika ng Guru: “Pagpupugay sa Diyos ng mga diyos—kay Mahādeva, ang Sariling nasa kalooban; kay Maheśvara, ang Kataas-taasang Panginoon; kay Prabhava, ang unang pinagmulan; kay Tryambaka, ang Tatlong-Mata; at kay Kapardin, ang Panginoong may buhol-buhol na buhok.”

Verse 23

दीननाथाय विभवे नमोंऽधकनिषूदिने । त्रिपुरघ्नाय शर्वाय ब्रह्मणे परमेष्ठिने

Pagpupugay sa Kanlungan ng mga dukha at nagdurusa, sa Makapangyarihan sa lahat; pagpupugay sa Pumuksa kay Andhaka. Pagpupugay sa Tagawasak ng Tripura, kay Śarva; sa Kataas-taasang Brahman, sa Pinakamataas na Panginoong namumuno sa lahat.

Verse 24

विरूपाक्षाय रुद्राय बहुरूपाय शंभवे । विरूपायातिरूपाय रूपातीताय ते नमः

Pagpupugay sa Iyo—kay Rudra, kay Virūpākṣa (Panginoon ng kahanga-hangang paningin na lampas sa daigdig); kay Śambhu na may sari-saring anyo; sa Kanya na lampas sa karaniwang anyo, lampas maging sa lahat ng dakilang anyo, at sa huli’y lubos na lampas sa anumang anyo.

Verse 25

यज्ञविध्वंसकर्त्रे च यज्ञानां फलदायिने । नमस्ते मखरूपाय परकर्मप्रवर्तिने

Pagpupugay sa Iyo—Ikaw na makapagtatapos ng mga ritwal na yajña, ngunit Ikaw lamang ang nagbibigay ng tunay na bunga ng lahat ng paghahandog; pagpupugay sa Iyo na siyang anyo ng Makha (ang sakripisyo), at siyang nagtutulak sa mga nilalang sa kanilang itinakdang gawa ayon sa karma.

Verse 26

कालांतकाय कालाय कालभोगिधराय च । नमस्ते परमेशाय सर्वत्र व्यापिने नमः

Pagpupugay sa Iyo—Tagapagwasak ng Kamatayan, Ikaw mismo ang Panahon, at Tagapagdala ng ahas ng Panahon. Pagpupugay sa Iyo, O Parameśvara, Panginoong sumasaklaw sa lahat, na naroroon sa bawat dako.

Verse 27

नमो ब्रह्मशिरोहंत्रे ब्रह्मचंद्र स्तुताय च । ब्रह्मण्याय नमस्तेऽस्तु नमस्ते परमात्मने

Pagpupugay sa Iyo, O Tagapugot ng ulo ni Brahmā; pagpupugay sa Iyo na pinupuri ni Brahmā at ng Buwan. Pagpupugay sa Iyo, tagapangalaga at mapagkaloob sa mga deboto; pagpupugay sa Iyo, ang Kataas-taasang Sarili (Paramātman).

Verse 28

त्वमग्निरनिलो व्योम त्वमेवापो वसुंधरा । त्वं सूर्यश्चन्द्रमा भानि ज्योतिश्चक्रं त्वमेव हि

Ikaw ang apoy, ang hangin, at ang lawak ng kalawakan; Ikaw rin ang tubig at ang lupa. Ikaw ang araw at ang buwan, ang mga ningning na liwanag—tunay, ang buong gulong ng mga maningning na katawan sa langit ay Ikaw mismo.

Verse 29

त्वमेव विष्णुस्त्वं ब्रह्मा तत्स्तुतस्त्वं परेश्वरः । मुनयः सनकाद्यास्त्वं नारदस्त्वं तपोधनः

Ikaw lamang ang Viṣṇu; Ikaw rin ang Brahmā. Ikaw ang Kataas-taasang Panginoon (Pareśvara) na pinupuri maging nila. Ikaw ang mga pantas—si Sanaka at ang iba pa—at Ikaw si Nārada, ang ascetikong mayaman sa tapas.

Verse 30

त्वमेव सर्व लोकेशस्त्वमेव जगदात्मकः । सर्वान्वयस्सर्वभिन्नस्त्वमेव प्रकृतेः परः

Ikaw lamang ang Panginoon ng lahat ng mga daigdig; Ikaw lamang ang Sarili ng sansinukob. Ikaw ang panloob na ugnay na lumalaganap sa lahat, ngunit nananatiling hiwalay sa lahat; Ikaw lamang ang lampas sa Prakṛti (likas na materyal).

Verse 31

त्वं वै सृजसि लोकांश्च रजसा विधिनामभाक् । सत्त्वेन हरिरूपस्त्वं सकलं यासि वै जगत्

Tunay nga, nililikha Mo ang mga daigdig sa pamamagitan ng rajas, taglay ang tungkulin ni Brahmā. Sa pamamagitan ng sattva, tinatanggap Mo ang anyo ni Hari (Viṣṇu) at lumalaganap sa buong sansinukob.

Verse 32

त्वमेवासि महादेव तमसा हररूपधृक् । लीलया भुवनं सर्वं निखिलं पांचभौतिकम्

Ikaw lamang ang Mahādeva. Sa kapangyarihan ng tamas, tinataglay Mo ang anyo ni Hara; at sa Iyong līlā—banal na paglalaro—Ikaw ay lumalaganap at nagtataguyod sa buong sansinukob na ganap na binubuo ng limang elemento.

Verse 33

त्वद्ध्यानबलतस्सूर्यस्तपते विश्वभावन । अमृतं च्यवते लोके शशी वाति समरिणः

O Tagapag-alaga ng sansinukob, sa lakas ng pagninilay sa Iyo ay umiinit ang araw; ang buwan ay nagpapadaloy ng amṛta sa daigdig; at humihihip ang hangin—lahat ay kumikilos at gumagana sa pamamagitan ng Iyong panloob na paghahari.

Verse 34

त्वद्ध्यानबलतो मेघाश्चांबु वर्षंति शंकर । त्वद्ध्यानबलतश्शक्रस्त्रिलोकीं पाति पुत्रवत्

O Śaṅkara, sa lakas ng pagninilay sa Iyo, ang mga ulap ay nagbubuhos ng ulan; sa lakas ng pagninilay sa Iyo, si Śakra (Indra) ay nag-iingat sa tatlong daigdig na parang sarili niyang mga anak.

Verse 35

त्वद्ध्यानबलतो मेघाः सर्वे देवा मुनीश्वराः । स्वाधिकारं च कुर्वंति चकिता भवतो भयात्

Sa lakas ng pagninilay sa Iyo, ang mga ulap, ang lahat ng mga deva, at ang mga dakilang muni ay ginagampanan ang kani-kanilang itinakdang tungkulin; ngunit ginagawa nila ito nang may pangamba, nanginginig sa takot sa Iyo.

Verse 36

त्वत्पादकमलस्यैव सेवनाद्भुवि मानवाः । नाद्रियन्ते सुरान्रुद लोकैश्वर्यं च भुंजते

O Rudra, sa tanging paglilingkod sa Iyong mga paang-loto, ang mga tao sa lupa ay hindi na umaasa sa mga diyos; tinatamasa nila ang paghahari at kasaganaan sa mga daigdig.

Verse 37

त्वत्पादकमलस्यैव सेवनादगमन्पराम् । गतिं योगधना नामप्यगम्यां सर्वदुर्लभाम्

Sa tanging paglilingkod sa Iyong mga paang-loto, narating nila ang kataas-taasang kalagayan—isang layuning walang kapantay na tinatawag na “kayamanan ng Yoga,” isang hantungan na di mararating ng di-masamba at napakabihira para sa lahat.

Verse 38

सनत्कुमार उवाच । बृहस्पतिरिति स्तुत्वा शंकरं लोकशंकरम् । पादयो पातयामास तस्येशस्य पुरंदरम्

Sinabi ni Sanatkumāra: Matapos purihin si Śaṅkara—ang tagapagpala ng mga daigdig—(si Indra) ay tumawag kay Bṛhaspati; at si Purandara (Indra) ay nagpatirapa sa paanan ng Panginoong iyon, ang kataas-taasang Īśa.

Verse 39

पातयित्वा च देवेशमिंद्रं नत शिरोधरम् । बृहस्पतिरुवाचेदं प्रश्रयावनतश्शिवम्

Matapos mapayukod si Indra, panginoon ng mga diyos, na nakayuko ang ulo sa pagpapasakop, si Bṛhaspati ay nagsalita ng mga salitang ito kay Śiva nang may paggalang at pagpapakumbaba.

Verse 40

बृहस्पतिरुवाच । दीननाथ महादेव प्रणतं तव पादयोः । समुद्धर च शांतं स्वं क्रोधं नयनजं कुरु

Wika ni Bṛhaspati: “O Mahādeva, kanlungan ng mga dukha! Ako’y yumuyukod sa Iyong paanan. Itaas at ingatan Mo ang Iyong deboto; at payapain Mo ang Iyong sariling poot—na sumisiklab mula sa mga mata—gawin itong matahimik.”

Verse 41

तुष्टो भव महादेव पाहीद्र शरणागतम् । अग्निरेव शमं यातु भालनेत्रसमुद्भवः

“Maawa ka, O Mahādeva. Ingatan at pangalagaan si Indra na lumapit upang magkanlong. Nawa’y mapayapa at humupa ang apoy na ito—na isinilang mula sa mata sa iyong noo.”

Verse 42

सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य गुरोर्वाक्यं देवदेवो महेश्वरः । उवाच करुणासिन्धुर्मेघनिर्ह्रादया गिरा

Wika ni Sanatkumāra: Nang marinig niya ang mga salita ng kanyang guro, si Mahādeva—ang Diyos ng mga diyos, si Maheśvara—na isang karagatan ng habag, ay nagsalita sa tinig na umuugong na parang kulog sa mga ulap.

Verse 43

महेश्वर उवाच । क्रोधं च निस्सृते नेत्राद्धारयामि बृहस्पतेः । कथं हि कञ्चुकीं सर्पस्संधत्ते नोज्झितां पुनः

Sinabi ni Mahādeva: “O Bṛhaspati, kahit lumabas na ang poot mula sa Aking mata, pinipigil at binabata Ko pa rin ito. Paano nga ba muling maisusuot ng ahas ang balat na minsan nang nalaglag—kapag ito’y naiwaksi na?”

Verse 44

सनत्कुमार उवाचु । इति श्रुत्वा वचस्तस्य शंकरस्य बृहस्पतिः । उवाच क्लिष्टरूपश्च भयव्याकुलमानसः

Wika ni Sanatkumāra: Nang marinig ang mga salitang iyon ni Śaṅkara, si Bṛhaspati—na ang anyo’y nabibigatan at ang isip ay nayanig sa takot—ay nagsalita.

Verse 45

बृहस्पतिरुवाच । हे देव भगवन्भक्ता अनुकंप्याः सदैव हि । भक्तवत्सलनामेति त्वं सत्यं कुरु शंकर

Sinabi ni Bṛhaspati: “O Deva, O Bhagavān, ang Iyong mga deboto ay laging karapat-dapat sa habag. Kaya, O Śaṅkara, gawin Mong tunay sa gawa ang Iyong pangalang ‘Bhakta-vatsala’—ang Mapag-aruga sa mga deboto.”

Verse 46

क्षेप्तुमन्यत्र देवेश स्वतेजोऽत्युग्रमर्हसि । उद्धर्तस्सर्वभक्तानां समुद्धर पुरंदरम्

O Panginoon ng mga diyos, ilihis mo sa iba ang iyong labis na mabagsik na banal na kapangyarihan. Ikaw ang tagapagligtas ng lahat ng bhakta; kaya iahon at iligtas si Purandara (Indra).

Verse 47

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्तो गुरुणा रुद्रो भक्तवत्सलनामभाक् । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा सुरेज्यं प्रणतार्त्तिहा

Wika ni Sanatkumāra: Nang masabihan ng kanyang Guru, si Rudra—na tanyag bilang mahabaging tagapangalaga ng mga bhakta—ay sumagot na may payapang puso. Siya na sinasamba maging ng mga diyos, ang nag-aalis ng dalamhati ng mga yumuyuko, ay nagsalita bilang tugon.

Verse 48

शिव उवाच । प्रीतः स्तुत्यानया तात ददामि वरमुत्तमम् । इन्द्रस्य जीवदानेन जीवेति त्वं प्रथां व्रज

Wika ni Śiva: “Mahal kong anak, nalugod Ako sa himnong ito ng papuri kaya ipinagkakaloob Ko sa iyo ang isang dakilang biyaya. Sapagkat ibinigay mo ang buhay kay Indra, humayo ka at sumikat sa pangalang ‘Jīva’ (Tagapagbigay-buhay).”

Verse 49

समुद्भूतोऽनलो योऽयं भालनेत्रात्सुरेशहा । एनं त्यक्ष्याम्यहं दूरं यथेन्द्रं नैव पीडयेत्

“Ang apoy na ito na sumibol mula sa Mata sa noo ni Śiva ay mamamatay sa mga panginoon ng mga diyos. Itatapon ko ito sa malayo upang hindi nito pahirapan si Indra.”

Verse 50

सनत्कुमार उवाच् । इत्युक्त्वा तं करे धृत्वा स्वतेजोऽनलमद्भुतम् । भालनेत्रात्समुद्भूतं प्राक्षिपल्लवणांभसि

Sinabi ni Sanatkumāra: Pagkasabi nito, hinawakan niya sa kamay ang kahanga-hangang apoy—ang sariling ningning na tejas—na sumibol mula sa matang nasa noo, at inihagis iyon sa maalat na tubig ng dagat.

Verse 51

ततश्चांतर्दधे रुद्रो महालीलाकरः प्रभुः । गुरुशक्रौ भयान्मुक्तौ जग्मतुः सुखमुत्तमम्

Pagkaraan nito, si Panginoong Rudra—ang makapangyarihang nagsasagawa ng dakilang banal na lila—ay naglaho sa paningin. Nang mapalaya sa takot, kapwa sina Guru (Bṛhaspati) at Śakra (Indra) ay lumisan, at nakamtan ang pinakamataas na kapayapaan at kaginhawahan.

Verse 52

यदर्थं गमनोद्युक्तौ दर्शनं प्राप्य तस्य वै । कृतार्थौ गुरुशक्रौ हि स्वस्थानं जग्मतुर्मुदा

Nang matamo nila ang mismong Siya na siyang dahilan ng kanilang paglalakbay, nadama nina Guru (Bṛhaspati) at Śakra (Indra) na ganap na ang layunin; kaya, sa kagalakan, nagbalik sila sa sarili nilang tahanan.