Adhyaya 13
Rudra SamhitaSrishti KhandaAdhyaya 1382 Verses

पूजाविधिः (Pūjā-vidhiḥ) — The Supreme Procedure of Worship (Morning Observances)

Binubuksan ng Adhyāya 13 sa pahayag ni Brahmā ng isang “walang kapantay” na pūjā-vidhi na nagkakaloob ng lahat ng ninanais at kaligayahan. Itinatakda ng unang bahagi ang sunod-sunod na gawi sa umaga: bumangon sa brāhma-muhūrta, alalahanin si Śiva bilang Sāmbaka, maghandog ng panalanging paggising na humihiling ng auspiciousness para sa sansinukob, at ipahayag ang sariling kakulangan sa kabutihang-asal na nalulutas lamang sa patnubay ni Mahādeva na nananahan sa puso (hṛdistha-niyoga). Pagkaraan ay tumutungo sa śauca o paglilinis: magalang na paggunita sa mga paa ng guru, paglabas upang dumumi at umihi sa wastong direksiyon, paglilinis ng katawan sa lupa at tubig, paghuhugas ng kamay at paa, at pangangalaga sa ngipin. Binabanggit ang paulit-ulit na pagmumog at ang mga takdang araw at tithi na dapat iwasan sa paglilinis ng ngipin, na nagpapakita na ang buhay-ritwal ay ginagabayan ng panahon (tithi/vāra), kalagayan (deśa-kāla), at okasyon (śrāddha, saṃkrānti, grahaṇa, tīrtha, upavāsa). Sa kabuuan, itinatampok na ang pūjā ay nagsisimula bago pa ang pormal na alay: sa pag-alaala pagbangon, sa pagpapadalisay, at sa disiplinang nakaayon sa mapalad na oras.

Shlokas

Verse 1

ब्रह्मोवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि पूजाविधिमनुत्तमम् । श्रूयतामृषयो देवास्सर्वकामसुखावहम्

Wika ni Brahmā: “Mula ngayon, ipahahayag ko ang walang kapantay na paraan ng pagsamba. O mga ṛṣi at mga diyos, makinig—ang ritong ito’y nagkakaloob ng ligayang tumutupad sa lahat ng matuwid na hangarin.”

Verse 2

ब्राह्मे मुहूर्ते चोत्थाय संस्मरेत्सांबकं शिवम् । कुर्यात्तत्प्रार्थनां भक्त्या सांजलिर्नतमस्तकः

Sa brāhma-muhūrta, bumangon at alalahanin si Śiva—si Sāmbaka, ang Panginoong kaisa ng Śakti. Sa debosyon, maghandog ng panalangin sa Kanya, na magkadikit ang mga palad at nakayuko ang ulo sa paggalang.

Verse 3

उत्तिष्ठोत्तिष्ठ देवेश उत्तिष्ठ हृदयेशय । उत्तिष्ठ त्वमुमास्वामिन्ब्रह्माण्डे मंगलं कुरु

“Bumangon, bumangon, O Panginoon ng mga diyos; bumangon, O Naninirahan at Panginoon ng puso. Bumangon, O Guro at Asawa ni Umā, at ipagkaloob ang pagpapala sa brahmāṇḍa na ito.”

Verse 4

जानामि धर्मं न च मे प्रवृत्तिर्जानाम्यधर्मं न च मे निवृत्तिः । त्वया महादेव हृदिस्थितेन यथा नियुक्तोऽस्मि तथा करोमि

Alam ko ang dharma, ngunit wala sa akin ang tunay na udyok upang sundin ito; alam ko ang adharma, ngunit wala sa akin ang lakas upang talikuran ito. O Mahādeva, na nananahan sa aking puso, kung paano Mo ako itinuturo, gayon ako kumikilos.

Verse 5

इत्युक्त्वा वचनं भक्त्या स्मृत्वा च गुरुपादके । बहिर्गच्छेद्दक्षिणाशां त्यागार्थं मलमूत्रयोः

Pagkasabi nito, at may debosyon na inaalala ang banal na mga paa ng Guru, lumabas siya patungo sa dakong timog upang ilabas ang dumi at ihi.

Verse 6

देहशुद्धिं ततः कृत्वा स मृज्जलविशोधनैः । हस्तौ पादौ च प्रक्षाल्य दंतधावनमाचरेत्

Pagkatapos, linisin ang katawan sa pamamagitan ng paglilinis gamit ang lupa (luwad) at tubig. Hugasan ang mga kamay at paa, at saka magsagawa ng paglilinis ng ngipin upang maghanda sa dalisay na asal at pagsamba.

Verse 7

दिवानाथे त्वनुदिते कृत्वा वै दंतधावनम् । मुखं षोडशवारं तु प्रक्षाल्यांजलिभिस्तथा

Bago sumikat ang Panginoon ng araw (ang Araw), tunay na linisin ang mga ngipin. Pagkatapos, sa pamamagitan ng mga dakot na tubig, hugasan ang bibig nang labing-anim na ulit sa gayon ding paraan—upang maitatag ang panlabas na kalinisan bilang sandigan ng pagsamba kay Śiva.

Verse 8

षष्ठ्याद्यमाश्च तिथयो नवम्यर्कदिने तथा । वर्ज्यास्सुरर्षयो यत्नाद्भक्तेन रदधावने

Ipinahayag ng mga banal na rishi na ang ilang tithi na nagsisimula sa ika-anim, gayundin ang ika-siyam, at pati ang Linggo, ay dapat iwasan nang maingat ng isang deboto kapag nagsasagawa ng paglilinis ng ngipin.

Verse 9

यथावकाशं सुस्नायान्नद्यादिष्वथवा गृहे । देशकालाविरुद्धं च स्नानं कार्यं नरेण च

Ayon sa pagkakataon, ang tao ay dapat maligo nang lubos—sa mga ilog at iba pang tubig, o kahit sa bahay. Ang pagligo ay dapat gawin nang angkop sa lugar at sa oras, hindi salungat sa mga ito.

Verse 10

रवेर्दिने तथा श्राद्धे संक्रान्तौ ग्रहणे तथा । महादाने तथा तीर्थे ह्युपवासदिने तथा

Sa mga Linggo rin, sa mga ritong śrāddha, sa panahon ng saṅkrānti, sa oras ng eklipse, sa mga pagkakataon ng dakilang pagkakawanggawa (mahādāna), sa mga banal na pook-paglalakbay (tīrtha), at sa mga araw ng pag-aayuno (upavāsa)—ang mga ito’y lalong angkop para sa mga pagtalima kay Śiva.

Verse 11

अशौचेप्यथवा प्राप्ते न स्नायादुष्णवारिणा । यथा साभिमुखंस्नायात्तीर्थादौ भक्तिमान्नरः

Kahit dumating ang kalagayang aśauca (karumihan), hindi dapat maligo sa mainit na tubig. Sa halip, sa tīrtha o banal na pook, ang deboto ay maligo nang may paggalang, nakaharap dito, upang ang pagligo’y maging handog ng kadalisayan at debosyon.

Verse 12

तैलाभ्यंगं च कुर्वीत वारान्दृष्ट्वा क्रमेण च । नित्यमभ्यंगके चैव वासितं वा न दूषितम्

Dapat gawin ang pagmamasahe ng langis, na sinusunod ang wastong mga araw ayon sa tamang pagkakasunod. Ang ginagamit araw-araw sa pagmamasahe—maging yaong may pabango—ay hindi itinuturing na marumi.

Verse 13

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां प्रथमखंडे सृष्ट्युपाख्याने शिवपूजन वर्णनो नाम त्रयोदशोध्यायः

Sa gayon nagtatapos ang ikalabintatlong kabanata, na tinatawag na “Paglalarawan ng Pagsamba kay Śiva,” sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa—sa Ikalawang Rudra-saṃhitā, sa Unang bahagi, sa salaysay ng Paglikha.

Verse 14

देशं कालं विचार्यैवं स्नानं कुर्याद्यथा विधि । उत्तराभिमुखश्चैव प्राङ्मुखोप्यथवा पुनः

Kaya nga, matapos pag-isipan ang lugar at ang oras, gawin ang paglilinis na paliligo ayon sa itinakdang tuntunin—nakaharap sa hilaga, o kung hindi, nakaharap sa silangan.

Verse 15

उच्छिष्टेनैव वस्त्रेण न स्नायात्स कदाचन । शुद्धवस्त्रेण संस्नायात्तद्देवस्मरपूर्वकम्

Huwag kailanman maligo gamit ang telang marumi o nadungisan (di-dalisay). Sa halip, maligo gamit ang malinis na tela, at bago iyon ay alalahanin ang mismong Diyos—ang Panginoong Śiva—upang ang paliligo ay maging pagsamba at paglilinis.

Verse 16

परधार्य्यं च नोच्छिष्टं रात्रौ च विधृतं च यत् । तेन स्नानं तथा कार्यं क्षालितं च परित्यजेत्

Kung nakapagsuot ng damit ng iba, o nakahipo ng marumi (ucchiṣṭa), o may isinusuot na nanatili sa katawan magdamag, nararapat na magsagawa ng paliligo ng paglilinis ayon sa tuntunin; at ang anumang nahugasan (sa pag-aalis ng dungis) ay dapat itapon.

Verse 17

तर्पणं च ततः कार्यं देवर्षिपितृतृप्तिदम् । धौतवस्त्रं ततो धार्यं पुनराचमनं चरेत्

Pagkaraan nito, isagawa ang tarpaṇa (handog na tubig), na nagbibigay-kasiyahan sa mga deva, sa mga banal na rishi, at sa mga ninuno. Pagkatapos, magsuot ng kasuotang bagong nilabhan at muling gawin ang ācamana (ritwal na pag-inom ng tubig para sa paglilinis).

Verse 18

शुचौ देशे ततो गत्वा गोमयाद्युपमार्जिते । आसनं च शुभं तत्र रचनीयं द्विजोत्तमाः

Pagkatapos, pumunta sa isang dalisay na lugar—nilinis sa pamamagitan ng dumi ng baka at iba pa—at doon ay ayusin ang isang mapalad na upuan, O pinakamainam sa mga dvija (dalawang ulit na isinilang).

Verse 19

शुद्धकाष्ठसमुत्पन्नं पूर्णं स्तरितमेव वा । चित्रासनं तथा कुर्यात्सर्वकामफलप्र दम्

Dapat ihanda ang isang upuang-samba (āsana) na mula sa dalisay na kahoy—buo at walang sira, o kaya’y maayos na nalatag o natakpan—at gawin itong āsanang may palamuti. Kapag ginamit sa pagsamba kay Panginoong Śiva, ang āsanang ito’y nagkakaloob ng bunga ng lahat ng minimithing layon.

Verse 20

यथायोग्यं पुनर्ग्राह्यं मृगचर्मादिकं च यत् । तत्रोपविश्य कुर्वीत त्रिपुंड्रं भस्मना सुधीः

Pagkatapos, ayon sa nararapat, muling kunin ng marunong ang angkop na āsana—gaya ng balat ng usa at iba pa. Pagkaupo roon, iguhit niya ang Tripuṇḍra gamit ang banal na abo (bhasma).

Verse 21

जपस्तपस्तथा दानं त्रिपुण्ड्रात्सफलं भवेत् । अभावे भस्मनस्तत्र जलस्यादि प्रकीर्तितम्

Ang japa (pag-uulit ng mantra), tapas (pagpapakasakit/ascetismo), at dāna (pagkakaloob) ay nagiging tunay na mabunga kapag may kasamang Tripuṇḍra—ang tatlong guhit ng banal na abo. Kung walang bhasma, ipinahayag din ang mga kapalit, na nagsisimula sa tubig, para sa gayong pagsasagawa.

Verse 22

एवं कृत्वा त्रिपुंड्रं च रुद्राक्षान्धारयेन्नरः । संपाद्य च स्वकं कर्म पुनराराधयेच्छिवम्

Sa gayon, matapos iguhit ang Tripuṇḍra (tatlong banal na guhit ng abo), nararapat na magsuot ang tao ng mga butil na Rudrākṣa; at matapos ganap na tuparin ang sariling itinakdang tungkulin, muli niyang sambahin si Śiva.

Verse 23

पुनराचमनं कृत्वा त्रिवारं मंत्रपूर्वकम् । एकं वाथ प्रकुर्याच्च गंगाबिन्दुरिति ब्रुवन्

Matapos muling magsagawa ng ācamana na pinangungunahan ng mantra, dapat higupin ang dalisay na tubig nang tatlong ulit. O kaya’y minsan lamang, habang binibigkas: “(ito ay) isang patak ng Gaṅgā,” upang mapabanal ang gawain.

Verse 24

अन्नोदकं तथा तत्र शिवपूजार्थमाहरेत् । अन्यद्वस्तु च यत्किंचिद्यथाशक्ति समीपगम्

Doon, dapat magdala ng pagkain at tubig para sa pagsamba kay Śiva; at anumang iba pang bagay na naroroon sa paligid, ayon sa sariling kakayahan, ay maaari ring ihandog para sa Kanyang pagsamba.

Verse 25

कृत्वा स्थेयं च तत्रैव धैर्यमास्थाय वै पुनः । अर्घं पात्रं तथा चैकं जलगंधाक्षतैर्युतम्

Matapos manatiling matatag doon mismo at muling magtaglay ng matibay na pagpipigil at kapanatagan, ihanda ang iisang sisidlang arghya—may tubig, pinabanguhan, at may kasamang akṣata (buong butil ng bigas)—bilang handog sa pagsamba kay Śiva.

Verse 26

दक्षिणांसे तथा स्थाप्यमुपचारस्य क्लृप्तये । गुरोश्च स्मरणं कृत्वा तदनुज्ञामवाप्य च

Pagkatapos, upang maayos nang wasto ang mga gawain ng pagsamba, ilagay ito sa kanang balikat; at sa pag-alaala sa Guru, tanggapin din ang kanyang pahintulot upang magpatuloy.

Verse 27

संकल्पं विधिवत्कृत्वा कामनां च नियुज्य वै । पूजयेत्परया भक्त्या शिवं सपरिवारकम्

Matapos gawin nang wasto ang saṅkalpa ayon sa tuntunin, at ituwid ang layon at ninanais na adhikain, sambahin si Panginoong Śiva—kasama ang Kanyang banal na kapisanan—sa sukdulang debosyon.

Verse 28

मुद्रामेकां प्रदर्श्यैव पूजयेद्विघ्नहारकम् । सिंदुरादिपदार्थैश्च सिद्धिबुद्धिसमन्वितम्

Sa pagpapakita ng isang itinakdang mudrā, sambahin si Gaṇeśa, ang Tagapag-alis ng mga hadlang; at palamutian Siya ng sindur at iba pang handog—Siya na sinasamahan nina Siddhi at Buddhi.

Verse 29

लक्षलाभयुतं तत्र पूजयित्वा नमेत्पुनः । चतुर्थ्यंतैर्नामपदैर्नमोन्तैः प्रणवादिभिः

Doon, matapos sambahin Siya roon sa pamamagitan ng mga handog na nagdudulot ng gantimpalang-bisa na parang isang daang libo, dapat muling yumuk. At maghandog ng pagpupugay sa pagbigkas ng mga pormulang pangalan sa anyong datibo, nagtatapos sa “namaḥ,” na nagsisimula sa Praṇava na “Oṁ.”

Verse 30

क्षमाप्यैनं तदा देवं भ्रात्रा चैव समन्वितम् । पूजयेत्परया भक्त्या नमस्कुर्यात्पुनः पुनः

Pagkatapos, matapos humingi ng kapatawaran sa banal na Panginoon na iyon, kasama ang sariling kapatid, dapat Siyang sambahin nang may sukdulang debosyon at magbigay-galang nang paulit-ulit.

Verse 31

द्वारपालं सदा द्वारि तिष्ठंतं च महोदरम् । पूजयित्वा ततः पश्चात्पूजयेद्गिरिजां सतीम्

Una, dapat sambahin ang Mahodara, ang laging mapagbantay na tagapagbantay ng pinto na nakatayo sa may tarangkahan. Pagkaraan nito, sambahin si Satī, si Girijā (Anak na Babae ng Bundok), nang may nararapat na paggalang.

Verse 32

चंदनैः कुंकुमैश्चैव धूपैर्दीपैरनेकशः । नैवेद्यैर्विविधैश्चैव पूजयित्वा ततश्शिवम्

Sa pamamagitan ng paste ng sandalwood at kumkum, ng insenso at maraming uri ng ilawan, at ng sari-saring naivedya na handog na pagkain, sambahin ang Panginoong Śiva; matapos parangalan si Śiva, ipagpatuloy ang ritwal nang may debosyon.

Verse 33

नमस्कृत्य पुनस्तत्र गच्छेच्च शिवसन्निधौ । यदि गेहे पार्थिवीं वा हैमीं वा राजतीं तथा

Pagkatapos mag-alay ng pagpupugay, lumapit muli sa malapit na presensya ni Śiva. Kung sa tahanan ay may Śiva-liṅga na yari sa lupa, o sa ginto, o gayundin sa pilak, lumapit at sambahin iyon sa gayong paraan.

Verse 34

धातुजन्यां तथैवान्यां पारदां वा प्रकल्पयेत् । नमस्कृत्य पुनस्तां च पूजयेद्भक्तितत्परः

Dapat niyang hubugin iyon mula sa bagay na nagmula sa mineral, o mula sa ibang angkop na sangkap, o kahit mula sa asoge; saka muling yumukod, at sambahin iyon nang may iisang-tutok na debosyon kay Śiva.

Verse 35

तस्यां तु पूजितायां वै सर्वे स्युः पूजितास्तदा । स्थापयेच्च मृदा लिंगं विधाय विधिपूर्वकम्

Kapag siya ay nasamba nang ayon sa wastong ritwal, tunay na ang lahat ay nasamba na rin sa gayon. Pagkaraan, ayon sa itinakdang pamamaraan, dapat humubog ng liṅga mula sa luwad at maayos na itatag ito para sa pagsamba.

Verse 36

कर्तव्यं सर्वथा तत्र नियमास्स्वगृहे स्थितैः । प्राणप्रतिष्ठां कुर्वीत भूतशुद्धिं विधाय च

Sa ganyang paraan ng pagsamba, ang mga nananatili sa sariling tahanan ay dapat laging tumupad sa mga itinakdang disiplina. Matapos isagawa ang bhūta-śuddhi, ang paglilinis ng mga elemento, saka gawin ang prāṇa-pratiṣṭhā—ang paglalagay ng buhay sa banal na anyo.

Verse 37

दिक्पालान्पूजयेत्तत्र स्थापयित्वा शिवालये । गृहे शिवस्सदा पूज्यो मूलमंत्राभियोगतः

Matapos itatag doon sa templo ni Śiva ang mga tagapangalaga ng mga direksiyon (dikpāla), dapat silang sambahin. Sa sariling tahanan din, si Śiva ay dapat laging sambahin, nang wasto at ayon sa mūla-mantra, ang pangunahing mantrang Śaiva.

Verse 38

तत्र तु द्वारपालानां नियमो नास्ति सर्वथा । गृहे लिंगं च यत्पूज्यं तस्मिन्सर्वं प्रतिष्ठितम्

Sa ganitong pagsamba sa tahanan, walang anumang sapilitang tuntunin tungkol sa mga tagapagbantay ng pinto (dvārapāla). Sapagkat kapag ang liṅga ay sinasamba sa bahay, ang lahat ay itinuturing na naitatag na sa mismong liṅga na iyon.

Verse 39

पूजाकाले च सांगं वै परिवारेण संयुतम् । आवाह्य पूजयेद्देवं नियमोऽत्र न विद्यते

Sa oras ng pagsamba, dapat anyayahan at sambahin ang Deva—si Śiva—kasama ang Kanyang ganap na pagpapakita (sāṅga) at ang Kanyang mga kasama at tagapaglingkod. Sa bagay na ito, walang mahigpit na pagbabawal; ang taos-pusong pagsamba ang siyang tuntunin.

Verse 40

शिवस्य संनिधिं कृत्वा स्वासनं परिकल्पयेत् । उदङ्मुखस्तदा स्थित्वा पुनराचमनं चरेत्

Matapos itatag ang (panloob) na pagdalo ng Panginoong Śiva, ihanda ang sariling upuan para sa pagsamba. Pagkaraan, tumayo na nakaharap sa hilaga at isagawa muli ang ācamana bilang panibagong paglilinis.

Verse 41

प्रक्षाल्य हस्तौ पश्चाद्वै प्राणायामं प्रकल्पयेत् । मूलमंत्रेण तत्रैव दशावर्तं नयेन्नरः

Pagkatapos hugasan ang mga kamay, isagawa ang prāṇāyāma. Doon din mismo, gamit ang mūla-mantra (ang ugat na mantra ni Śiva), dapat itong ulitin nang sampung ulit.

Verse 42

पंचमुद्राः प्रकर्तव्याः पूजावश्यं करेप्सिताः । एता मुद्राः प्रदर्श्यैव चरेत्पूजाविधिं नरः

Ang nagnanais magsagawa ng pagsamba nang may wastong disiplina ay dapat gawin ang limang mudrā (pañca-mudrā). Pagkatapos lamang maipakita ang mga mudrā na ito, saka dapat ipagpatuloy ang itinakdang paraan ng pūjā.

Verse 43

दीपं कृत्वा तदा तत्र नमस्कारं गुरोरथ । बध्वा पद्मासनं तत्र भद्रासनमथापि वा

Pagkatapos magsindi ng ilawan doon, dapat magbigay ng mapitagang pagyuko (namaskara) sa Guru. Pagkaraan, umupo roon sa Padmāsana (posisyong lotus) o kaya sa Bhadrāsana (mapalad na pag-upo).

Verse 44

उत्तानासनकं कृत्वा पर्यंकासनकं तथा । यथासुखं तथा स्थित्वा प्रयोगं पुनरेव च

Matapos kunin ang pusturang tinatawag na Uttānāsana, at gayundin ang Paryaṅkāsana, umupo sa paraang matatag at maginhawa. Pagkaraan, ipagpatuloy muli ang itinakdang pagsasagawa (pagsamba/pagninilay).

Verse 45

कृत्वा पूजां पुराजातां वट्टकेनैव तारयेत् । यदि वा स्वयमेवेह गृहे न नियमोऽस्ति च

Matapos isagawa ang pagsamba ayon sa pamana ng sinaunang kaugalian, dapat itong tapusin kahit sa pamamagitan lamang ng payak na handog na kakaning vaṭṭaka. O kung sa sariling tahanan ay walang tiyak na tuntunin o mahigpit na pagtalima, maaari rin itong gawin ng sarili rito sa gayong paraan.

Verse 46

पश्चाच्चैवार्घपात्रेण क्षारयेल्लिंगमुत्तमम् । अनन्यमानसो भूत्वा पूजाद्रव्यं निधाय च

Pagkaraan nito, gamit ang sisidlang arghya, marapat na maingat na linisin ang Kataas-taasang Liṅga. Sa pusong iisa ang pagtuon, ilagay at ayusin ang mga handog at kasangkapan ng pagsamba.

Verse 47

पश्चाच्चावाहयेद्देवं मंत्रेणानेन वै नरः । कैलासशिखरस्थं च पार्वतीपतिमुत्तमम्

Pagkatapos nito, dapat tawagin ng sumasamba ang Panginoon sa mismong mantrang ito—si Śiva, ang Kataas-taasang asawa ni Pārvatī, na nananahan sa tuktok ng Kailāsa.

Verse 48

यथोक्तरूपिणं शंभुं निर्गुणं गुणरूपिणम् । पंचवक्त्रं दशभुजं त्रिनेत्रं वृषभध्वजम्

Pinagninilayan ko si Śambhu ayon sa anyong inilarawan—si Śiva na lampas sa mga katangian (nirguṇa) at gayunma’y nag-aanyong may katangian (saguṇa); may limang mukha, sampung bisig, tatlong mata, at may watawat na may toro.

Verse 49

कर्पूरगौरं दिव्यांगं चन्द्रमौलिं कपर्दिनम् । व्याघ्रचर्मोत्तरीयं च गजचर्माम्बरं शुभम्

Siya’y puti na tila kamper, may maningning na banal na katawan; may buwan sa tuktok bilang korona, at may nakapulupot na buhol ng gusot na buhok. Nakabalabal Siya ng balat ng tigre, at nakadamit ng mapalad na balat ng elepante—ganyan ang banal na anyo ni Panginoong Śiva na dapat pagnilayan.

Verse 50

वासुक्यादिपरीतांगं पिनाकाद्यायुधान्वितम् । सिद्धयोऽष्टौ च यस्याग्रे नृत्यंतीह निरंतरम्

Ang mga sangkap ng Kanyang katawan ay pinalilibutan ni Vāsuki at ng iba pang banal na ahas; Siya’y pinalamutian ng mga sandata, simula sa busog na Pināka. Sa Kanyang harapan, ang walong Siddhi ay walang tigil na sumasayaw, laging naglilingkod kay Panginoong Śiva.

Verse 51

जयजयेति शब्दश्च सेवितं भक्त पूजकैः । तेजसा दुःसहेनैव दुर्लक्ष्यं देवसेवितम्

Ang sigaw na “Jaya! Jaya!” ay itinaas at iningatan ng mga debotong sumasamba sa Kanya. Ngunit dahil sa di-matiis na ningning ng Kanyang tejas, Siya’y mahirap masilayan—kahit ang mga diyos ay sumasamba sa Kanya.

Verse 52

शरण्यं सर्वसत्त्वानां प्रसन्नमुखपंकजम् । वेदैश्शास्त्रैर्यथा गीतं विष्णुब्रह्मनुतं सदा

Siya ang kanlungan ng lahat ng nilalang; ang Kanyang mukha na tulad ng lotus ay laging payapa at mapagpala. Gaya ng inaawit sa Veda at Śāstra, Siya’y walang humpay na sinasamba nina Viṣṇu at Brahmā.

Verse 53

भक्तवत्सलमानंदं शिवमावाहयाम्यहम् । एवं ध्वात्वा शिवं साम्बमासनं परिकल्पयेत्

“Inaanyayahan ko si Panginoong Śiva—puspos ng ānanda at mapagmahal sa mga deboto.” Kaya, matapos magnilay kay Śiva kasama si Ambā (Umā), nararapat na ihanda nang wasto ang isang āsana para sa Kanya.

Verse 54

चतुर्थ्यंतपदेनैव सर्वं कुर्याद्यथाक्रमम् । ततः पाद्यं प्रदद्याद्वै ततोर्घ्यं शंकराय च

Gamit ang mga salitang nasa datibo (ikaapat na kaso), isagawa ang lahat ng handog ayon sa wastong pagkakasunod. Pagkaraan, ihandog ang pādya, ang tubig sa paghuhugas ng paa, at saka ialay din ang arghya kay Śaṅkara.

Verse 55

ततश्चाचमनं कृत्वा शंभवे परमात्मने । पश्चाच्च पंचभिर्द्रव्यैः स्नापयेच्छंकरं मुदा

Pagkatapos, matapos isagawa ang ācamana (ritwal na pagsipsip ng tubig para sa paglilinis) para kay Śambhu, ang Kataas-taasang Sarili, paliguan nang may galak si Śaṅkara gamit ang limang banal na sangkap.

Verse 56

वेदमंत्रैर्यथायोग्यं नामभिर्वा समंत्रकैः । चतुर्थ्यंतपदैर्भक्त्या द्रव्याण्येवार्पयेत्तदा

Pagkatapos, nang may debosyon, dapat ihandog ang mga sangkap ng ritwal kay Śiva—gamit ang angkop na mga mantra ng Veda, o kaya’y ang Kanyang mga banal na Pangalan na may kasamang mantra—at bigkasin ang mga pormulang panghandog sa anyong datibo na nagtatapos sa “-āya,” ayon sa itinakda.

Verse 57

तथाभिलषितं द्रव्यमर्पयेच्छंकरोपरि । ततश्च वारुणं स्नानं करणीयं शिवाय वै

Sa gayunding paraan, dapat ihandog ang ninanais na mga bagay sa ibabaw ni Śaṅkara (Śiva). Pagkaraan nito, alang-alang kay Śiva, tiyak na isagawa ang Varuṇa-bath (Varuṇa-snāna)—ang ritwal na paglilinis sa pamamagitan ng binasbasang tubig.

Verse 58

सुगंधं चंदनं दद्यादन्यलेपानि यत्नतः । ससुगंधजलेनैव जलधारां प्रकल्पयेत्

Nang may pag-iingat, dapat ihandog ang mabangong sandalwood at iba pang mga pampahid; at gamit lamang ang mabangong tubig, ay ayusin ang tuluy-tuloy na agos ng tubig bilang abhiṣeka, ang banal na pagbubuhos na handog kay Panginoong Śiva.

Verse 59

वेदमंत्रैः षडंगैर्वा नामभी रुद्रसंख्यया । यथावकाशं तां दत्वा वस्त्रेण मार्जयेत्ततः

Sa pamamagitan ng mga mantra ng Veda, o ng mga mantra ng anim na sangkap (ṣaḍaṅga), o ng mga pangalan ni Rudra ayon sa itinakdang bilang, ihandog ang (tubig na nagpapabanal) ayon sa nararapat. Pagkaraan, punasan ang sinasamba o pook ng pagsamba gamit ang tela.

Verse 60

पश्चादाचमनं दद्यात्ततो वस्त्रं समर्पयेत । तिलाश्चैव जवा वापि गोधूमा मुद्गमाषकाः

Pagkaraan, ihandog ang ācamanam—ang pag-inom ng tubig na pampadalisay; saka ihandog ang tela. Maaari ring maghandog ng linga, sebada, trigo, munggo at itim na munggo—mga butil at munggo—bilang alay ng debosyon sa pagsamba kay Śiva.

Verse 61

अर्पणीयाः शिवायैव मंत्रैर्नानाविधैरपि । ततः पुष्पाणि देयानि पंचास्याय महात्मने

Ang mga ito ay dapat ihandog kay Śiva lamang, na sinasamahan ng iba’t ibang mantra. Pagkaraan, maghandog ng mga bulaklak sa dakilang Panginoon na may limang mukha, si Pañcāsya.

Verse 62

प्रतिवक्त्रं यथाध्यानं यथायोग्याभिलाषतः । कमलैश्शतपत्रैश्च शंखपुष्पैः परैस्तथा

Ayon sa pagninilay (dhyāna) na itinakda para sa bawat mukha at ayon sa nararapat na kakayahan at taimtim na hangarin, maghandog ng mga lotus, mga bulaklak na may sandaang talulot, mga bulaklak na kahugis ng banal na kabibe (śaṅkha), at iba pang mararangal na bulaklak.

Verse 63

कुशपुष्पैश्च धत्तूरैर्मंदारैर्द्रोणसंभवैः । तथा च तुलसीपत्रैर्बिल्वपत्रैर्विशेषतः

Dapat sambahin si Panginoong Śiva sa pamamagitan ng mga bulaklak na kuśa, mga bulaklak ng dhattūra, mga bulaklak na mandāra, at mga bulaklak na isinilang mula sa droṇa; at gayundin ng mga dahon ng tulasī—ngunit higit sa lahat, ng mga dahon ng bilva.

Verse 64

पूजयेत्परया भक्त्या शंकरं भक्तवत्सलम् । सर्वाभावे बिल्वपत्रमपर्णीयं शिवाय वै

Sambahin si Śaṅkara, ang mapagmahal sa mga deboto, sa pamamagitan ng pinakamataas na bhakti. Kahit wala ang iba pang handog, ialay pa rin sa Panginoong Śiva ang dahon ng bilva (yaong walang butas).

Verse 65

बिल्वपत्रार्पणेनैव सर्वपूजा प्रसिध्यति । ततस्सुगंधचूर्णं वै वासितं तैलमुत्तमम्

Sa pag-aalay ng dahon ng bilva lamang, nagiging ganap at matagumpay ang buong pagsamba. Pagkaraan nito, maghandog ng mababangong pulbos at ng pinakamainam na langis na may halimuyak.

Verse 66

अर्पणीयं च विविधं शिवाय परया मुदा । ततो धूपं प्रकर्तव्यो गुग्गुलागुरुभिर्मुदा

Sa pinakamataas na kagalakan, maghandog ng sari-saring banal na alay sa Panginoong Śiva. Pagkatapos, nang may debosyon, ihanda at ihandog ang insenso (dhūpa) na yari sa dagta ng guggulu at mabangong aguru, sa diwang masaya.

Verse 67

दीपो देयस्ततस्तस्मै शंकराय घृतप्लुतः । अर्घं दद्यात्पुनस्तस्मै मंत्रेणानेन भक्तितः

Pagkatapos, maghandog ng lampara na binabad sa ghee para kay Panginoong Śaṅkara. Muli, nang may debosyon, ihandog sa Kanya ang arghya (tubig na handog ng paggalang) kasabay ng mantrang ito.

Verse 68

कारयेद्भावतो भक्त्या वस्त्रेण मुखमार्जनम् । रूपं देहि यशो देहि भोगं देहि च शंकर

Sa taos-pusong debosyon, punasan nang marahan ang mukha ng Panginoon gamit ang tela, at manalangin: “O Śaṅkara, ipagkaloob Mo ang kagandahan ng anyo; ipagkaloob Mo ang mabuting pangalan; at ipagkaloob Mo ang karapat-dapat na mga kagalakan.”

Verse 69

भुक्तिमुक्तिफलं देहि गृहीत्वार्घं नमोस्तु ते । ततो देयं शिवायैव नैवेद्यं विविधं शुभम्

“Ipagkaloob Mo sa akin ang bunga ng pagtamasa sa daigdig at ng paglaya (mukti). Matapos Mong tanggapin ang handog na arghya, sumasamba ako sa Iyo. Pagkaraan nito, ang iba’t ibang mapalad na naivedya ay dapat ihandog kay Panginoong Śiva lamang.”

Verse 70

तत आचमनं प्रीत्या कारयेद्वा विलम्बतः । ततश्शिवाय ताम्बूलं सांगोपाङ्गं विधाय च

Pagkatapos nito, nang may debosyon, dapat ipagawa (sa Panginoon) ang ācamana, ang pagsimsim ng banal na tubig, o gawin ito nang hindi nagmamadali. Pagkaraan, ihanda ang tāmbūla (nganga/betel) bilang handog, kasama ang nararapat na mga kasabay, at ialay kay Panginoong Śiva.

Verse 71

कुर्यादारार्तिकं पञ्चवर्तिकामनुसंख्यया । पादयोश्च चतुर्वारं द्विःकृत्वो नाभिमण्डले

Dapat isagawa ang ārati gamit ang lamparang may limang mitsa, ayon sa itinakdang bilang. Iwagayway ito nang apat na ulit sa mga paa ng Panginoon, at dalawang ulit sa bilog ng pusod—sa gayon iniaalay ang liwanag na may paggalang kay Saguna Śiva ayon sa itinuro.

Verse 72

एककृत्वे मुखे सप्तकृत्वः सर्वाङ्गं एव हि । ततो ध्यानं यथोक्तं वै कृत्वा मंत्रमुदीरयेत्

Ipahid ito nang minsan sa mukha at pitong ulit sa buong katawan. Pagkaraan, matapos isagawa ang itinakdang pagninilay ayon sa turo, bigkasin ang mantra.

Verse 73

यथासंख्यं यथाज्ञानं कुर्यान्मंत्रविधिन्नरः । गुरूपदिष्टमार्गेण कृत्वा मंत्रजपं सुधीः

Dapat isagawa ng tao ang pagsasanay sa mantra ayon sa itinakdang paraan—ayon sa wastong bilang at ayon sa kanyang pagkaunawa. Ang marunong na nagsasadhana, matapos ang japa ng mantra, ay sumunod sa landas na itinuro ng Guru.

Verse 74

गुरूपदिष्टमार्गेण कृत्वा मन्त्रमुदीरयेत् । यथासंख्यं यथाज्ञानं कुर्यान्मंत्रविधिन्नरः

Sa landas na itinuro ng Guru, matapos isagawa ang itinakdang pamamaraan, dapat bigkasin ang mantra. Dapat tuparin ng tao ang ritwal ng mantra ayon sa wastong bilang at ayon sa sariling pagkaunawa—gaya ng itinatadhana ng tuntunin ng mantra.

Verse 75

स्तोत्रैर्नानाविधैः प्रीत्या स्तुवीत वृषभध्वजम् । ततः प्रदक्षिणां कुर्याच्छिवस्य च शनैश्शनैः

Sa pag-ibig at debosyon, purihin ang Panginoong may bandilang Toro (Śiva) sa iba’t ibang uri ng mga himno. Pagkaraan, magsagawa ng pradakṣiṇā, dahan-dahang pag-ikot sa paligid ni Śiva nang may paggalang.

Verse 76

नमस्कारांस्ततः कुर्यात्साष्टांगं विधिवत्पुमान् । ततः पुष्पांजलिदेंयो मंत्रेणानेन भक्तितः

Pagkatapos, ang sumasamba ay dapat magsagawa nang wasto ng sāṣṭāṅga na pagpapatirapa (walong bahagi ng katawan). Pagkaraan nito, nang may debosyon, maghandog ng isang dakot na bulaklak (puṣpāñjali) na sinasabayan ng mismong mantrang ito.

Verse 77

शंकराय परेशाय शिवसंतोषहेतवे । अज्ञानाद्यदि वा ज्ञानाद्यद्यत्पूजादिकं मया

Kay Śaṅkara—ang Kataas-taasang Panginoon—na siyang sanhi ng kagalakan ni Śiva: anumang pagsamba at iba pang gawaing debosyonal na nagawa ko, maging dahil sa kamangmangan o may pagkaunawa, nawa’y maihandog ko iyon sa Kanya.

Verse 78

कृतं तदस्तु सफलं कृपया तव शंकर । तावकस्त्वद्गतप्राण त्वच्चित्तोहं सदा मृड

O Śaṅkara, sa Iyong habag nawa’y maging mabunga ang lahat ng nagawa. Ako’y Iyo lamang—sa Iyo nananahan ang aking hininga ng buhay, at sa Iyo laging nakatuon ang aking isip, O Mṛḍa.

Verse 79

इति विज्ञाय गौरीश भूतनाथ प्रसीद मे । भूमौ स्खलितवादानां भूमिरेवावलंबनम्

Sa pagkaalam nito, O Panginoon ni Gaurī, O Guro ng lahat ng nilalang—mahabag Ka sa akin. Sapagkat sa mga nadulas ang salita habang nakatayo sa lupa, ang lupa rin ang tanging sandigan.

Verse 80

त्वयि जातापराधानां त्वमेव शरणं प्रभो । इत्यादि बहु विज्ञप्तिं कृत्वा सम्यग्विधानतः

“O Panginoon, para sa mga nagkasala laban sa Iyo, Ikaw lamang ang kanlungan.” Sa pagsasabi nito at ng marami pang ganitong pakiusap, siya’y paulit-ulit na nagmakaawa nang mapagpakumbaba, ayon sa wastong pamamaraan.

Verse 82

पुष्पांजलिं समर्प्यैव पुनः कुर्यान्नतिं मुहुः । स्वस्थानं गच्छ देवेश परिवारयुतः प्रभो । पूजाकाले पुनर्नाथ त्वया गंतव्यमादरात् । इति संप्रार्थ्य वहुशश्शंकरं भक्तवत्सलम्

Pagkatapos maghandog ng isang dakot na bulaklak, dapat muling yumuk nang paulit-ulit at manalangin: “O Panginoon ng mga diyos, O Guro—bumalik Ka na sa Iyong sariling tahanan kasama ang Iyong mga kasama. Ngunit, O Nātha, sa oras ng pagsamba, nawa’y muli Kang dumating dahil sa habag.” Sa gayon, muli’t muli niyang dinadalangin si Śaṅkara, na mapagmahal sa mga deboto.

Verse 83

विसर्जयेत्स्वहृदये तदपो मूर्ध्नि विन्यसेत् । इति प्रोक्तमशेषेण मुनयः शिवपूजनम् । भुक्तिमुक्तिप्रदं चैव किमन्यच्छ्रोतुमर्हथ

Ipalaya ito sa sariling puso, at saka ipatong ang banal na tubig na iyon sa tuktok ng ulo. Sa gayon, O mga muni, ang pagsamba kay Śiva ay naituro nang ganap. Ipinagkakaloob nito ang bhukti (kaganapan sa daigdig) at mukti (kalayaan); ano pa ang nararapat ninyong marinig?

Frequently Asked Questions

The chapter is primarily prescriptive rather than mythic: Brahmā formally transmits an ‘uttama’ pūjā-vidhi, beginning with the practitioner’s morning awakening and purification as the ritual preface to worship.

It articulates a Śaiva devotional anthropology: human agency is conflicted, and right action becomes possible when Mahādeva is recognized as hṛdistha (indwelling) and the practitioner submits to divine niyoga (inner direction), integrating ethics with grace.

Śiva is invoked as Sāmbaka (Śiva-with-Umā), Deveśa (Lord of gods), Hṛdayeśa (Lord of the heart), and Umāsvāmin (Consort-lord of Umā), emphasizing both cosmic sovereignty and intimate indwelling presence.