Adhyaya 34
Rudra SamhitaSati KhandaAdhyaya 3427 Verses

उत्पातवर्णनम् / Description of Portents at Dakṣa’s Sacrifice

Sa Adhyaya 34, isinalaysay ni Brahmā ang mga utpāta o masasamang palatandaan na lumitaw sa lugar ng yajña ni Dakṣa nang si Vīrabhadra, kasama ang mga gaṇa ni Śiva, ay papalapit o naroroon sa paligid. Inililista ang maraming uri ng omen na hudyat ng nalalapit na pagwasak ng handog: panginginig at pamumulikat sa katawan ni Dakṣa, pagyanig ng lupa sa pook ng sakripisyo, mga kakaibang pangyayari sa langit sa katanghaliang-tapat (nag-iba ang kulay ng araw at nagkaroon ng maraming halo), pagbagsak na tila meteor o apoy, paggalaw ng mga bituin na baluktot o pababa, mga ibong buwitre at alulong ng asong-gubat/jakal, marahas na hanging may alikabok, ipu-ipo at pag-ulan ng nagliliyab na bagay. Ipinapakita ng salaysay na ang kaayusan ng kalikasan ay sumasalamin sa kaguluhang moral at ritwal, kaya’t paunang ipinahihiwatig ang pagbagsak ng yajña.

Shlokas

Verse 1

ब्रह्मोवाच । एवं प्रचलिते चास्मिन् वीरभद्रे गणान्विते । दुष्टचिह्नानि दक्षेण दृष्टानि विबुधैरपि

Sinabi ni Brahmā: Nang si Vīrabhadra ay sumulong nang gayon, kasama ang mga gaṇa ni Śiva, si Dakṣa—at maging ang mga diyos—ay nakakita ng masasamang palatandaan ng nalalapit na kapahamakan.

Verse 2

उत्पाता विविधाश्चासन् वीरभद्रे गणान्विते । त्रिविधा अपि देवर्षे यज्ञविध्वंससूचकाः

O banal na rishi, nang naroon si Vīrabhadra na kasama ang mga Gaṇa, lumitaw ang sari-saring masamang palatandaan—tatlong uri nga—na nagbabadya ng pagwasak sa handog na yajña.

Verse 3

दक्षवामाक्षिबाहूरुविस्पंदस्समजायत । नानाकष्टप्रदस्तात सर्वथाऽशुभसूचकः

Pagkaraan, kumibot ang kaliwang mata, braso, at hita ni Dakṣa. O minamahal, iyon ay masamang hudyat sa lahat ng paraan, na nagbabadya ng maraming uri ng pagdurusa.

Verse 4

भूकंपस्समभूत्तत्र दक्षयागस्थले तदा । दक्षोपश्यच्च मध्याह्ने नक्षत्राण्यद्भुतानि च

Noon, sa mismong pook ng yajña ni Dakṣa, biglang yumanig ang lupa. At nakita ni Dakṣa, kahit sa katanghaliang-tapat, ang mga kababalaghang di-likas sa mga bituin—masasamang hudyat ng pagkaligalig ng dharma at di-pagsang-ayon ng Panginoon.

Verse 5

दिशश्चासन्सुमलिनाः कर्बुरोभूद्दिवाकरः । परिवेषसहस्रेण संक्रांतश्च भयंकरः

Naging marumi at malabo ang mga dako; ang araw ay naging batik-batik at kumupas. Napalibutan ng libu-libong masamang halo, pumasok ito sa nakapanghihilakbot na pagbabagong tila eklipse—isang nakagigimbal na tanda ng nalalapit na kapahamakan.

Verse 6

नक्षत्राणि पतंति स्म विद्युदग्निप्रभाणि च । नक्षत्राणामभूद्वक्रा गतिश्चाधोमुखी तदा

Noon, ang mga bituin ay waring nalalaglag, kumikislap na parang kidlat at apoy. Nabaluktot ang landas ng mga konstelasyon, at ang galaw nila’y tumungo pababa—isang masamang pangitain ng pagyanig sa kaayusan ng sansinukob.

Verse 7

गृध्रा दक्ष शिरः स्पृष्ट्वा समुद्भूताः सहस्रशः । आसीद्गृध्रपक्षच्छायैस्सच्छायो यागमंडपः

Nang masagi ng mga buwitre ang pugot na ulo ni Dakṣa, sumulpot sila nang libu-libo; at dahil sa lilim ng kanilang mga pakpak, ang pabilion ng paghahandog (yajña) ay nabalot ng makapal at masamang anino.

Verse 8

ववाशिरे यागभूमौ क्रोष्टारो नेत्रकस्तदा । उल्कावृष्टिरभूत्तत्र श्वेतवृश्चिकसंभवा

Pagkaraan, sa pook ng paghahandog na yajña, umalulong ang mga asong-gubat, at sa paningin ay lumitaw ang masasamang palatandaan. Doon din naganap ang pag-ulan ng nagliliyab na mga bulalakaw, na wari’y isinilang mula sa mapuputlang alakdan—nakapanghihilakbot na hudyat ng paggambala sa ritwal at pag-angat ng adharma laban sa banal na kaayusan ni Śiva.

Verse 9

खरा वाता ववुस्तत्र पांशुवृष्टिसमन्विताः । शलभाश्च समुद्भूता विवर्तानिलकंपिताः

Doon ay humihip ang mararahas na hangin, na may kasamang pag-ulan ng alikabok. Lumitaw din ang mga kawan ng balang, na niyayanig at itinataboy ng umiikot na bugso ng hangin.

Verse 10

रीतैश्च पवनै रूर्द्ध्वं स दक्षाध्वरमंडपः । दैवान्वितेन दक्षेण यः कृतो नूतनोद्भुतः

Ang kamangha-manghang, bagong tayong pavilion ng sakripisyo ni Dakṣa—na itinayo ni Dakṣa kasama ang mga diyos—ay itinapon paitaas at ikinalat ng marahas at mapanirang hangin.

Verse 11

वेमुर्दक्षादयस्सर्वे तदा शोणितमद्भुतम् । वेमुश्च मांसखण्डानि सशल्यानि मुहुर्मुहुः

Pagkatapos si Dakṣa at ang lahat ng iba pa ay nagsuka ng mga kamangha-manghang agos ng dugo; paulit-ulit din silang nagsuka ng mga tipak ng laman, na natusok ng mga siwang at bubog—isang kakila-kilabot na tanda ng pagkawasak na dulot ng kanilang pagkakasala laban kay Shiva.

Verse 12

सकंपाश्च बभूवुस्ते दीपा वातहता इव । दुःखिताश्चाभवन्सर्वे शस्त्रधाराहता इव

Nanginig silang lahat, na wari’y mga lamparang hinampas ng bugso ng hangin; at silang lahat ay nalugmok sa dalamhati, na parang pinutol ng matalim na talim ng sandata.

Verse 13

तदा निनादजातानि बाष्पवर्षाणि तत्क्षणे । प्रातस्तुषारवर्षीणि पद्मानीव वनांतरे

Sa sandaling iyon, nang umalingawngaw ang mga daing, bumuhos ang biglang ulan ng luha—gaya ng mga lotus sa gubat na sa bukang-liwayway ay tumutulo sa hamog na parang ambon.

Verse 14

दक्षाद्यक्षीणि जातानि ह्यकस्माद्विशदान्यपि । निशायां कमलाश्चैव कुमुदानीव संगवे

Pagkaraan, ang lahat ng mata—mula sa kay Dakṣa—ay biglang namutla at nawalan ng ningning, na wari’y naubos ang lakas-buhay; at ang mga mukhang gaya ng lotus na namumukadkad sa araw ay tila nagsara at dumilim sa gabi—gaya ng mga kumuda sa pagsikat ng bukang-liwayway.

Verse 15

असृग्ववर्ष देवश्च तिमिरेणावृता दिशः । दिग्दाहोभूद्विशेषेण त्रासयन् सकलाञ्जनान्

Pagkaraan ay sumilang ang isang kakila-kilabot na masamang palatandaan: umulan ng dugo, nabalot ng dilim ang mga dako, at sumiklab ang matinding paglalagablab sa bawat panig, na nagpasindak sa lahat ng nilalang.

Verse 16

एवं विधान्यरिष्टानि ददृशुर्विबुधादयः । भयमापेदिरेऽत्यंतं मुने विष्ण्वादिकास्तदा

Nang makita ang gayong masasamang palatandaan, ang mga deva at iba pang nilalang sa langit ay labis na natakot; noon, O pantas, maging si Viṣṇu at ang iba pa ay nilamon ng matinding pangamba.

Verse 17

भुवि ते मूर्छिताः पेतुर्हा हताः स्म इतीरयन् । तरवस्तीरसंजाता नदीवेगहता इव

Sumigaw sila, “Ay, kami’y pinaslang na!”, at bumagsak silang walang malay sa lupa—gaya ng mga punongkahoy sa pampang na natutumba sa bagsik ng rumaragasang baha.

Verse 18

पतित्वा ते स्थिता भूमौ क्रूराः सर्पा हता इव । कंदुका इव ते भूयः पतिताः पुनरुत्थिताः

Pagkahandusay, nanatili silang nakahiga sa lupa na parang mababangis na ahas na napuksa. Pagkaraan, muli—gaya ng bolang tumatalbog—sila’y bumagsak at muling bumangon.

Verse 19

ततस्ते तापसंतप्ता रुरुदुः कुररी इव । रोदनध्वनिसंक्रातोरुक्तिप्रत्युक्तिका इव

Pagkaraan, sa tindi ng hapdi ng pag-aayuno at dalamhati, umiyak sila na parang ibong kurarī; ang kanilang panaghoy ay umaalon, wari’y alingawngaw ng pagdadalamhati—tawag at tugon—na gumuguhit sa himpapawid.

Verse 20

सवैकुंठास्ततस्सर्वे तदा कुंठितशक्तयः । स्वस्वोपकंठमाकंठं लुलुठुः कमठा इव

Noon, silang lahat—kahit nasa kani-kanilang makalangit na tahanan—ay napurol ang kapangyarihan. Bawat isa’y gumuho malapit sa sariling dako, nakalugmok hanggang leeg, na parang mga pagong na umurong at nawalan ng lakas.

Verse 21

एतस्मिन्नंतरे तत्र संजाता चाशरीरवाक् । श्रावयत्यखिलान् देवान्दक्षं चैव विशेषतः

Noon din, sa mismong lugar na iyon, may tinig na walang katawan ang sumilang at nagpahayag upang marinig ng lahat ng mga deva—lalo na kay Dakṣa ito tumuon.

Verse 22

आकाशवाण्युवाच । धिक् जन्म तव दक्षाद्य महामूढोसि पापधीः । भविष्यति महद्दुःखमनिवार्यं हरोद्भवम्

Wika ng tinig mula sa langit: “Kasumpa-sumpa ang iyong kapanganakan, O Dakṣa at mga kagaya mo! Lubos kang naliligaw, at makasalanan ang iyong pag-unawa. Darating ang malaking dalamhati—di maiiwasan—na magmumula dahil kay Hara (Śiva).”

Verse 23

हाहापि नोत्र ये मूढास्तव देवादयस्थिताः । तेषामपि महादुःखं भविष्यति न संशयः

“Ay, sa aba! Yaong mga naliligaw na nakatayo sa iyong panig—mga deva at iba pa—sila man ay babagsak sa malaking dalamhati; walang pag-aalinlangan.”

Verse 24

ब्रह्मोवाच तच्छ्रुत्वाकाशवचनं दृष्ट्वारिष्टानि तानि च । दक्षः प्रापद्भयं चाति परे देवादयोपि ह

Sinabi ni Brahmā: Nang marinig ang pahayag mula sa langit at makita rin ang masasamang palatandaang iyon, si Dakṣa ay napasailalim sa matinding takot; gayundin ang ibang mga deva at nilalang sa langit.

Verse 25

वेपमानस्तदा दक्षो विकलश्चाति चेतसि । अगच्छच्छरणं विष्णोः स्वप्रभोरिंदिरापतेः

Noon, si Dakṣa ay nanginginig at lubhang ligalig ang isip; kaya’t siya’y nagtungo upang sumilong kay Viṣṇu—ang sarili niyang Panginoon, ang kabiyak ni Indirā (Lakṣmī).

Verse 26

सुप्रणम्य भयाविष्टः संस्तूय च विचेतनः । अवोचद्देवदेवं तं विष्णुं स्वजनवत्सलम्

Nang siya’y nababalot ng takot, siya’y yumukod nang malalim; at bagama’t nanginginig at halos di makapagpigil ng sarili, siya’y nagpuri at saka nagsalita sa Panginoon ng mga diyos—kay Viṣṇu—na laging mapagmahal sa Kanyang mga deboto.

Verse 34

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सती खंडे दुश्शकुनदर्शनं नाम चतुस्त्रिंशोऽध्यायः

Sa ganito nagtatapos ang ika-34 na kabanata, na tinatawag na “Pagkakita sa Di-Mabubuting Palatandaan,” sa ikalawang bahagi ng Śrī Śiva Mahāpurāṇa—sa ikalawang Saṃhitā, ang Rudra Saṃhitā, at sa ikalawang dibisyon nito, ang Satī Khaṇḍa.

Frequently Asked Questions

The emergence of pervasive omens at Dakṣa’s sacrificial arena as Vīrabhadra and Śiva’s gaṇas advance—signals that the dakṣayajña is fated to be disrupted and ruined.

They portray ṛta (cosmic order) reacting to ritual-moral disorder: a yajña performed with pride and disrespect toward Śiva becomes cosmically unsustainable, and nature itself ‘speaks’ the impending correction.

Bodily inauspicious tremors in Dakṣa, earthquake at the yajña-site, midday astral anomalies, a discolored sun with many halos, falling fiery lights, abnormal star-movements, vultures and jackals at the arena, meteor-like showers, dust-storm winds, and swarming insects.