सतीसंक्षेपचरित्रवर्णनम् — Summary Description of Satī’s Narrative

Verse 1

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीसंक्षेपचरित्रवर्णनं नाम प्रथमोऽध्यायः

Sa gayon, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa—sa loob ng Ikalawang (Rudra) Saṃhitā, sa ikalawang bahagi nito—ang Unang Kabanata ay pinamagatang “Ang maikling pagsasalaysay ng buhay at sagradong yugto ni Satī.”

Verse 2

त्वन्मुखांभोजसंवृत्तां श्रुत्वा शिवकथां पराम् । अतृप्तो हि पुनस्तां वै श्रोतुमिच्छाम्यहं प्रभो

O Panginoon, matapos kong marinig ang pinakadakilang salaysay tungkol kay Śiva na dumadaloy mula sa iyong bibig na tulad ng lotus, hindi pa rin ako nasisiyahan; tunay na nais kong marinig muli ang salaysay na iyon, mahal na Guro.

Verse 3

पूर्णांशश्शंकरस्यैव यो रुद्रो वर्णितः पुरा । विधे त्वया महेशानः कैलासनिलयो वशी

O Vidhi (Brahmā), ang Rudra na inilarawan mo noon ay tunay na ganap na pagpapakita ni Śaṅkara—si Mahēśāna, ang Panginoong may pagpipigil-sa-sarili na nananahan sa Kailāsa.

Verse 4

स योगी सर्वविष्ण्वादिसुरसे व्यस्सतां गतिः । निर्द्वंद्वः क्रीडति सदा निर्विकारी महाप्रभुः

Ang Kataas-taasang Panginoon na iyon ang tunay na Yogī, na pinaglilingkuran ng lahat ng mga diyos, simula kay Viṣṇu. Siya ang kanlungan at huling hantungan ng mga nalilito at nagkakawatak sa gawaing makamundo. Laging lampas sa dalawang-anyo, ang Dakilang Panginoon ay naglalaro sa Kanyang sariling kalayaan, nananatiling di-nagbabago at di-nadadapuan ng pagbabago.

Verse 5

सोऽभूत्पुनर्गृहस्थश्च विवाह्य परमां स्त्रियम् । हरिप्रार्थनया प्रीत्या मंगलां स्वतपस्विनीम्

Pagkaraan nito, muli siyang pumasok sa yugto ng buhay na maybahay; at sa galak—sa taimtim na pakiusap ni Hari—pinakasalan niya si Maṅgalā, isang napakahusay na babae, na siya man ay mapagtiis sa tapasya.

Verse 6

प्रथमं दक्षपुत्री सा पश्चात्सा पर्वतात्मजा । कथमेकशरीरेण द्वयोरप्यात्मजा मता

“Noong una, siya’y itinuring na anak na babae ni Dakṣa; pagkaraan, anak na babae naman ng Bundok (Himālaya). Paano magiging anak ng kapwa dalawa ang iisang may katawan?”

Verse 7

कथं सती पार्वती सा पुनश्शिवमुपागता । एतत्सर्वं तथान्यच्च ब्रह्मन् गदितुमर्हसि

“O Brahman, ipahayag mo sa amin kung paano si Satī ay naging si Pārvatī muli at muling nakamit ang pakikipag-isa kay Śiva. Sabihin mo ang lahat ng ito, at ang iba pang nararapat pang malaman.”

Verse 8

सूत उवाच । इति तस्य वचः श्रुत्वा सुरर्षेः शंकरात्मनः । प्रसन्नमानसो भूत्वा ब्रह्मा वचनमब्रवीत्

“Sinabi ni Sūta: Nang marinig ang mga salita ng banal na rishi—na ang sarili’y lubos na nakatuon kay Śaṅkara—si Brahmā ay naging payapa at nalugod ang loob, at saka nagsalita bilang tugon.”

Verse 9

ब्रह्मोवाच । शृणु तात मुनिश्रेष्ठ कथयामि कथां शुभाम् । यां श्रुत्वा सफलं जन्म भविष्यति न संशयः

Sinabi ni Brahma: "Makinig ka, mahal ko, O pinakamahusay sa mga pantas. Isasalaysay ko sa iyo ang isang mapalad at sagradong ulat; sa pakikinig nito, ang pagsilang ng isang tao ay magiging tunay na mabunga—walang alinlangan tungkol dito."

Verse 10

पुराहं स्वसुतां दृष्ट्वा संध्याह्वां तनयैस्सह । अभवं विकृतस्तात कामबाणप्रपीडितः

Minsan, nang makita ko ang sarili kong anak na babae na nagngangalang Sandhyā kasama ang kanyang mga anak na lalaki, ako ay naguluhan sa loob, mahal ko—natusok at pinahirapan ng mga palaso ng pagnanasa.

Verse 11

धर्मः स्मृतस्तदा रुद्रो महायोगी परः प्रभुः । धिक्कृत्य मां सुतैस्तात स्वस्थानं गतवानयम्

Noon, si Rudra—ang Kataas-taasang Panginoon, ang dakilang Yogin, laging nakatatag sa dharma—ay sinaway ako kasama ng aking mga anak, at umalis patungo sa Kanyang sariling tahanan.

Verse 12

यन्मायामोहितश्चाहं वेदवक्ता च मूढधीः । तेनाकार्षं सहाकार्य परमेशेन शंभुना

Dahil sa pagkahibang ng Māyā, ako—bagaman tagapagpahayag ng mga Veda—ay nagkaroon ng litong pag-unawa. Kaya ako, kasama ang mga kaugnay ko, ay kumilos laban kay Śambhu, ang Kataas-taasang Panginoon.

Verse 13

तदीर्षयाहमाकार्षं बहूपायान्सुतैः सह । कर्तुं तन्मोहनं मूढः शिवमाया विमोहितः

Dahil sa inggit sa Kanya, ako—na nilinlang ng Māyā ni Śiva—ay hangal na sumubok, kasama ang aking mga anak, ng maraming pakana upang lituhin at dayain Siya.

Verse 14

अभवंस्तेऽथ वै सर्वे तस्मिञ् शंभो परप्रभो । उपाया निष्फलास्तेषां मम चापि मुनीश्वर

O Śambhu, Kataas-taasang Panginoon—noon, silang lahat ay nanatili roon; at ang lahat ng kanilang pagsisikap ay nabigo, gayundin ang akin, O panginoon sa mga pantas.

Verse 15

तदाऽस्मरं रमेशानं व्यथोपायस्तुतैस्सह । अबोधयत्स आगत्य शिवभक्तिरतस्सुधीः

Pagkatapos, dumating ang marunong—na laging nakalugmok sa debosyon kay Śiva—at ginising (tinuruan) si Rameśāna, ang Panginoon ni Ramā, sa pamamagitan ng mga papuring naging lunas sa kanyang dalamhati.

Verse 16

प्रबोधितो रमेशेन शिवतत्त्वप्रदर्शिना । तदीर्षामत्यजं सोहं तं हठं न विमोहितः

Nang magising ako sa paalala ni Rameśa, ang tagapaghayag ng tunay na tattva ni Śiva, itinakwil ko ang paninibugho; at nang hindi na nalilinlang, iniwan ko rin ang matigas na pagkapit sa sariling kalooban.

Verse 17

शक्तिं संसेव्य तत्प्रीत्योत्पादयामास तां तदा । दक्षादशिक्न्यां वीरिण्यां स्वपुत्राद्धरमोहने

Matapos makipag-isa nang may pag-ibig sa Kanyang sariling Śakti, saka Niya Siya ipinamalas sa pag-iral. Siya’y lumitaw bilang anak na babae nina Dakṣa at Vīriṇī—si Satī—na sa kalaunan ay aakit maging si Hara (Śiva) bilang Kanyang minamahal.

Verse 18

सोमा भूत्वा दक्षसुता तपः कृत्वा तु दुस्सहम् । रुद्रपत्न्यभवद्भक्त्या स्वभक्तहितकारिणी

Nang maging Somā, ang anak na babae ni Dakṣa ay nagsagawa ng matitindi at halos di-matiis na pag-aayuno at pagninilay. Sa matatag na bhakti, siya’y naging kabiyak ni Rudra at laging gumagawa para sa kapakanan ng kanyang mga deboto.

Verse 19

सोमो रुद्रो गृही भूत्वाऽकार्षील्लीलां परां प्रभुः । मोहयित्वाथ मां तत्र स्वविवाहेऽविकारधीः

Si Panginoong Rudra, na siya ring Soma, sa pag-aangkin ng kalagayang maybahay, ay nagsagawa ng Kanyang kataas-taasang banal na lila. Pagkaraan, taglay ang di-nagbabagong pag-unawa, nilito Niya ako roon kaugnay ng sarili Niyang kasal.

Verse 20

विवाह्य तां स आगत्य स्वगिरौ सूतिकृत्तया । रेमे बहुविमोहो हि स्वतंत्रस्स्वात्तविग्रहः

Matapos pakasalan siya, bumalik Siya sa sariling tahanang bundok kasama si Satī; at doon, ang Panginoong ganap na malaya—na nag-aanyong ayon sa Kanyang sariling kalooban—ay nagalak sa lila, lubhang nasiyahan sa kanya.

Verse 21

तया विहरतस्तस्य व्यातीयाय महान् मुने । कालस्सुखकरश्शभोर्निर्विकारस्य सद्रतेः

O dakilang muni, habang Siya’y nakikipaglaro sa kaniya, ang panahon ay lumipas nang kaaya-aya para sa mapalad na Panginoon—Siya’y di-nagbabago at matatag sa Kaniyang banal na panata.

Verse 22

ततो रुद्रस्य दक्षेण स्पर्द्धा जाता निजेच्छया । महामूढस्य तन्मायामोहितस्य सुगर्विणः

Pagkaraan, si Dakṣa, sa sarili niyang kagustuhan, ay nagkaroon ng diwa ng pakikipagpaligsahan laban kay Rudra (Śiva). Lubhang nalinlang at nahilo sa mismong Māyā, siya’y napuno ng pagmamataas.

Verse 23

तत्प्रभावाद्धरं दक्षो महागर्वी विमूढधीः । महाशांतं निर्विकारं निनि द बहुमोहितः

Dahil sa impluwensiya ng kapangyarihang iyon, si Dakṣa—labis ang pagmamataas at litong pag-iisip—ay lubhang nabighani at nagsimulang hamakin si Panginoong Hara, ang lubos na payapa at di-nagbabago.

Verse 24

ततो दक्षः स्वयं यज्ञं कृतवान्गर्वितोऽहरम् । सर्वानाहूय देवादीन् विष्णुं मां चाखिलाधिपः

Pagkaraan nito, si Dakṣa, namamaga sa pagmamataas, ay nagsagawa ng sariling yajña. Tinipon niya ang lahat ng mga deva at iba pa; ang nag-aangking “panginoon ng lahat” ay inimbitahan pa si Viṣṇu, ngunit dahil sa kayabangan ay hindi isinama Ako—si Śiva.

Verse 25

नाजुहाव तथाभूतो रुद्रं रोषसमाकुलः । तथा तत्र सतीं नाम्ना स्वपुत्रीं विधिमोहितः

Dahil sa galit laban kay Rudra, sa gayong kalagayan ay hindi niya inihandog ang oblation (homa). Pagkaraan, nalinlang ng kautusan ni Brahmā, nagkaanak siya roon ng sariling anak na babae na pinangalanang Satī.

Verse 26

यदा नाकारिता पित्रा मायामोहित चेतसा । लीलां चकार सुज्ञाना महासाध्वी शिवा तदा

Nang ang kanyang ama, na ang isip ay nalinlang ng Māyā, ay hindi siya ipinatawag, noon ang lubhang banal at marunong na Ginang—si Śivā (Satī)—ay nagsimulang magsagawa ng kanyang banal na līlā.

Verse 27

अथागता सती तत्र शिवाज्ञामधिगम्य सा । अनाहूतापि दक्षेण गर्विणा स्वपितुर्गृहम्

Pagkaraan, si Satī, matapos makamtan ang pahintulot ni Panginoong Śiva, ay nagtungo roon—sa bahay ng sarili niyang ama—bagaman hindi siya inanyayahan ng palalong si Dakṣa.

Verse 28

विलोक्य रुद्रभागं नो प्राप्यावज्ञां च ताततः । विनिंद्य तत्र तान्सर्वान्देहत्यागमथाकरोत्

Nang makita niyang hindi tinanggap ang nararapat na bahagi ni Rudra at, bukod pa roon, ay ipinakita ang paghamak, sinaway ni Satī ang lahat ng naroon at pagkaraan ay nagpasyang iwan ang kanyang katawan.

Verse 29

तच्छुत्वा देव देवेशः क्रोधं कृत्वा तु दुस्सहम् । जटामुत्कृत्य महतीं वीरभद्रमजीजनत्

Nang marinig iyon, ang Panginoon ng mga diyos—si Śiva, ang Kataas-taasang Diyos—ay sinakmal ng galit na di-matiis. Hinugot Niya ang isang malaking hibla ng Kanyang jata at mula roon ay iniluwal si Vīrabhadra.

Verse 30

सगणं तं समुत्पाद्य किं कुर्य्या मिति वादिनम् । सर्वापमानपूर्वं हि यज्ञध्वंसं दिदेश ह

Matapos likhain ang pangkat ng mga tagasunod na iyon at marinig siyang magtanong, “Ano ang gagawin ko?”, si Śiva—na unang tiniyak na ang ritwal ni Dakṣa ay mapapahiya nang lubos—ay nag-utos na wasakin ang paghahandog na sakripisyo.

Verse 31

तदाज्ञां प्राप्य स गणाधीशो बहुबलान्वितः । गतोऽरं तत्र सहसा महाबलपराक्रमः

Nang matanggap ang utos na iyon, ang Panginoon ng mga gaṇa ni Śiva—puspos ng lakas at kabayanihan—ay agad na nagtungo roon nang nagmamadali.

Verse 32

महोपद्रवमाचेरुर्गणास्तत्र तदाज्ञया । सर्वान्स दंडयामास न कश्चिदवशेषितः

Sa kanyang utos, ang mga gaṇa roon ay nagpasiklab ng malaking kaguluhan. Pinarusahan niya silang lahat, walang sinumang pinalampas o hindi napagsabihan.

Verse 33

विष्णुं संजित्य यत्नेन सामरं गणसत्तमः । चक्रे दक्षशिरश्छेदं तच्छिरोग्नौ जुहाव च

Pagkaraan, ang pinakadakila sa mga gaṇa ni Śiva, matapos magsikap at madaig si Viṣṇu kasama ang kanyang mga hukbo sa labanan, ay pinugutan si Dakṣa; at ang ulong iyon ay inihandog at inihulog sa banal na apoy.

Verse 34

यज्ञध्वंसं चकाराशु महोपद्रवमाचरन् । ततो जगाम स्वगिरिं प्रणनाम प्रभुं शिवम्

Mabilis niyang winasak ang handog na yajña at pinakawalan ang malaking kaguluhan. Pagkaraan nito, nagtungo siya sa sariling bundok na tahanan at yumukod na may pagsamba kay Panginoong Śiva, ang Kataas-taasang Guro.

Verse 35

यज्ञध्वंसोऽभवच्चेत्थं देवलोके हि पश्यति । रुद्रस्यानुचरैस्तत्र वीरभद्रादिभिः कृतः

Sa gayon, ang yajña ay nawasak—nakita pa nga ito sa mismong daigdig ng mga deva. Doon, isinagawa ito ng mga tagasunod ni Rudra, gaya ni Vīrabhadra at iba pa.

Verse 36

मुने नीतिरियं ज्ञेया श्रुतिस्मृतिषु संमता । रुद्रे रुष्टे कथं लोके सुखं भवति सुप्रभो

O muni, ito ang wastong tuntunin ng asal, pinagtitibay ng Śruti at Smṛti: kapag nagalit si Rudra (Panginoong Śiva), paano magkakaroon ng ligaya sa daigdig, O marangal?

Verse 37

ततो रुद्रः प्रसन्नोभूत्स्तुतिमाकर्ण्य तां पराम् । विज्ञप्तिं सफलां चक्रे सर्वेषां दीनवत्सलः

Pagkaraan, si Rudra, nang marinig ang dakilang himno ng pagpupuri, ay lubos na nalugod. Maawain sa mga nagdurusa, pinagpala Niya ang kanilang pagsusumamo, pinaging mabunga ang kahilingan para sa lahat.

Verse 38

पूर्ववच्च कृतं तेन कृपालुत्वं महात्मना । शंकरेण महेशेन नानालीलावि हारिणा

Gaya ng dati, ang dakilang Panginoon—si Śaṅkara, si Maheśa—na nalulugod sa maraming banal na līlā, ay muling naghayag ng Kanyang habag.

Verse 39

जीवितस्तेन दक्षो हि तत्र सर्वे हि सत्कृताः । पुनस्स कारितो यज्ञः शंकरेण कृपालुना

Sa pamamagitan Niya, muling nabuhay si Dakṣa, at doon ang lahat ay pinarangalan nang nararapat. Pagkaraan, dahil sa habag, ipinagawa ni Śaṅkara na maisagawa muli ang yajña.

Verse 40

रुद्रश्च पूजितस्तत्र सर्वैर्देवैर्विशेषतः । यज्ञे विश्वादिभिर्भक्त्या सुप्रसन्नात्मभिर्वने

Doon, sa yajña sa gubat na iyon, sinamba rin si Rudra—lalo na ng lahat ng mga deva—ng mga Viśvadeva at iba pang pangkat ng mga banal, na ang mga puso’y lubos na payapa dahil sa bhakti.

Verse 41

सतीदेहसमुत्पन्ना ज्वाला लोकसुखावहा । पतिता पर्वते तत्र पूजिता सुखदायिनी

Mula sa katawan ni Satī ay sumilang ang naglalagablab na banal na apoy na nagdadala ng kapakanan at ligaya sa mga daigdig. Nang bumagsak ito sa bundok na yaon, doon ito sinamba at pinarangalan, at nagkakaloob ng kagalakan sa mga debotong sumasamba.

Verse 42

ज्वालामुखीति विख्याता सर्वकामफलप्रदा । बभूव परमा देवी दर्शनात्पापहारिणी

Siya’y nakilala bilang Jvālāmukhī, ang Kataas-taasang Diyosa na nagbibigay ng bunga ng lahat ng matuwid na hangarin. Sa darśana—sa banal na pagtanaw sa Kanya—napapawi ang kasalanan at napuputol ang mga tanikalang gumagapos sa kaluluwa.

Verse 43

इदानीं पूज्यते लोके सर्वकामफलाप्तये । संविधाभिरनेकाभिर्महोत्सवपरस्परम्

Hanggang ngayon sa daigdig, Siya’y sinasamba upang makamtan ang bunga ng lahat ng ninanais. Sa sari-saring itinakdang paraan ng pagsamba, idinaraos ang mga dakilang pagdiriwang nang sunod-sunod, paulit-ulit.

Verse 44

ततश्च सा सती देवी हिमालयसुता ऽभवत् । तस्याश्च पार्वतीनाम प्रसिद्धमभवत्तदा

Pagkaraan, ang Diyosa na si Satī ay isinilang bilang anak na babae ni Himālaya; at noon din sumikat ang pangalang “Pārvatī” para sa Kanya.

Verse 45

सा पुनश्च समाराध्य तपसा कठिनेन वै । तमेव परमेशानं भर्त्तारं समुपाश्रिता

Pagkaraan, sa pamamagitan ng mahigpit na tapas (matinding pag-aayuno at pagninilay), pinalugod niya ang Parameśāna. At sa Kanya lamang—sa Kataas-taasang Panginoon—siya sumilong, at tinanggap Siya bilang asawa.

Verse 46

एतत्सर्वं समाख्यातं यत्पृष्टोहं मुनीश्वर । यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः

O panginoon sa mga pantas, naipaliwanag ko na nang ganap ang lahat ng iyong itinanong. Ang sinumang makarinig nito ay mapapalaya sa lahat ng kasalanan—walang pag-aalinlangan dito.