पार्वतीजन्मवर्णनम् / Description of Pārvatī’s Birth

Verse 1

ब्रह्मोवाच । अथ संस्मरतुर्भक्त्या दम्पती तौ भवाम्बिकाम् । प्रसूतिहेतवे तत्र देवकार्यार्थमादरात्

Wika ni Brahmā: Pagkaraan, ang mag-asawang iyon, sa debosyon at may banal na paggalang, ay nagunita si Bhavāmbikā doon, upang maganap ang paglihi, alang-alang sa pagtupad sa layunin ng mga deva.

Verse 2

ततस्सा चण्डिका योगात्त्यक्तदेहा पुरा पितुः । ईहया भतितुं भूयस्समैच्छद्रिरिदारतः

Pagkaraan, ang Diyosa Caṇḍikā—na noong una’y iniwan ang kanyang katawan sa pamamagitan ng kapangyarihang yogiko sa tahanan ng kanyang ama—ay muling nagnasa, ayon sa sariling kalooban, na tumanggap at magpanatili ng isang katawan, at sumilong dito sa bundok na ito.

Verse 3

सत्यं विधातुं स्ववचः प्रसन्नाखिलकामदा । पूर्णांशाच्छैलचित्ते सा विवेशाथ महेश्वरी

Upang magkatotoo ang sarili niyang salita, ang mapagpala at mahabaging Diyosa—tagapagkaloob ng lahat ng ninanais—ay pumasok, sa Kanyang ganap na banal na bahagi, sa isipan ng Bundok (Himālaya), at nanahan doon bilang Maheśvarī.

Verse 4

विरराज ततस्सोतिप्रमदोपूर्वसुद्युतिः । हुताशन इवाधृष्यस्तेजोराशिर्महामनाः

Pagkaraan, ang nilalang na nagliliwanag ay sumiklab ang ningning—higit pa sa dating karilagan—isang di-matitinag na bunton ng banal na apoy-espiritu, gaya ng sagradong apoy mismo, at may dakilang kaluluwa.

Verse 5

ततो गिरिस्स्वप्रियायां परिपूर्णं शिवांशकम् । समाधिमत्वात्समये समधत्त सुशंकरे

Pagkaraan, sapagkat si Śaṅkara ay matatag sa samādhi, sa takdang panahon ay inilagak niya sa kanyang minamahal—ang anak na dalaga ng Bundok—ang ganap na bahagi ng sarili niyang banal na diwa ni Śiva.

Verse 6

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डे पार्वतीजन्मवर्णनं नाम षष्टोऽध्यायः

Sa gayon nagwakas ang ikaanim na kabanata, na pinamagatang “Paglalarawan ng Kapanganakan ni Pārvatī,” sa Pārvatī-khaṇḍa (ikatlong bahagi) ng Rudra-saṃhitā (ikalawang aklat) ng Śrī Śiva Mahāpurāṇa.

Verse 7

गिरिप्रिया सर्वजगन्निवासासंश्रयाधिकम् । विरेजे सुतरां मेना तेजोमण्डलगा सदा

Si Menā ay nagningning nang lubha—laging nananahan sa bilog ng liwanag—sapagkat siya ang ina at pangunahing kanlungan ni Giripriyā (Pārvatī), na siya ring sandigan at tahanan ng buong daigdig.

Verse 8

सुखोदयं स्वभर्तुश्च मेना दौहृदलक्षणम् । दधौ निदानन्देवानामानन्दस्येप्सितं शुभम्

Nakita ni Menā sa kanyang asawa ang pagsibol ng kaligayahan; at siya mismo’y nagtaglay ng mga mapalad na palatandaan ng pagdadalang-tao—isang dakila at minimithing sanhi ng kagalakan para sa mga deva, ang bukal ng tuwa.

Verse 9

देह सादादसंपूर्णभूषणा लोध्रसंमुखा । स्वल्पभेन्दुक्षये कालं विचेष्यर्क्षा विभावरी

Nanghihina ang kanyang katawan at hindi pa ganap na naayos ang mga palamuti. Nakaharap ang mukha sa punong lodhra; ang gabing may tanda ng mga bituin ay waring nagtagal sandali, habang ang buwan ay numipis hanggang sa munting nalabi.

Verse 10

तदाननं मृत्सुरभिनायं तृप्तिं गिरीश्वरः । मुने रहस्युपाघ्राय प्रेमाधिक्यं बभूव तत्

O pantas, noon si Girīśvara (Panginoong Śiva) ay palihim na lumapit at sininghot ang halimuyak ng kanyang mukha na tila amoy-lupa. Napuspos Siya ng malalim na kasiyahan; at mula roon, lalo pang sumidhi ang Kanyang pag-ibig sa kanya.

Verse 11

मेना स्पृहावती केषु न मे शंसति वस्तुषु । किंचिदिष्टं ह्रियापृच्छदनुवेलं सखी गिरिः

Si Menā, bagaman puno ng pananabik, ay hindi nagsabi sa akin ng kanyang ninanais. Ngunit ang kaibigan kong si Girī ay paulit-ulit, may pagkamahiyain, na nagtatanong sa akin kung ano man ang maaari kong naisin.

Verse 12

उपेत्य दौहदं शल्यं यद्वव्रेऽपश्यदाशु तत् । आनीतं नेष्टमस्याद्धा नासाध्यं त्रिदिवैऽपि हि

Paglapit sa kanya, agad niyang nakita ang masakit na tinik ng pananabik—yaong pinili niya sa puso. Tunay, ang minamahal niya ay naidulot kaagad; sapagkat sa mga naglilingkod sa banal na layon, walang lubos na imposible, kahit sa mga diyos ng tatlong langit.

Verse 13

प्रचीयमानावयवा निस्तीर्य दोहदव्यथाम् । रेजे मेना बाललता नद्धपत्राधिका यथा

Nang makalampas sa masakit na bigat ng pagdadalang-tao at muling napuno ang kanyang mga sangkap, nagningning si Menā—gaya ng murang baging na bagong ginayakan ng sariwang mga dahon.

Verse 14

गिरिस्सगर्भां महिषीममंस्त धरणीमिव । निधानगर्भामभ्यन्तर्लीनवह्निं शमीमिव

Itinuring nila ang reyna na gaya ng lupa na nagdadala ng mga bundok sa sinapupunan—gaya ng Dharaṇī na sumasalo at sumusuporta sa lahat. Itinulad din nila siya sa punong śamī, na may nakatagong kayamanan sa loob at may apoy na lihim na nananahan sa kalooban.

Verse 15

प्रियाप्रीतेश्च मनसः स्वार्जितद्रविणस्य च । समुन्नतैः श्रुतेः प्राज्ञः क्रियाश्चक्रे यथोचिताः

Taglay ang pusong nalulugod sa minamahal, at ang yaman na pinaghirapan niyang kamtin, isinagawa ng marunong ang mga itinakdang ritwal nang nararapat, ayon sa matataas na tagubilin ng Śruti—ang mga Veda.

Verse 16

ददर्श काले मेनां स प्रतीतः प्रसवोन्मुखीम् । अभ्रितां च दिवं गर्भगृहे भिषगधिष्ठिते

Sa takdang panahon, nakita niya si Menā na maningning at handa nang manganak, maingat na inaalagaan sa silid-panganganakan, may mga manggagamot na nakaalalay, na wari’y ang langit mismo’y itinataguyod doon.

Verse 17

दृष्ट्वा प्रियां शुभाङ्गी वै मुमोदातिगिरीश्वरः । गर्भस्थजगदम्बां हि महातेजोवतीन्तदा

Nang makita ang kaniyang minamahal—si Pārvatī na may mapalad na mga sangkap—si Giriśvara (Panginoong Śiva) ay lubhang nagalak. Sapagkat noon, ang Ina ng sansinukob, bagama’t nasa sinapupunan pa, ay nagniningning sa napakalaking kabanalang liwanag.

Verse 18

तस्मिन्नवसरे देवा मुने विष्ण्वादयस्तथा । मुनयश्च समागम्य गर्भस्थां तुष्टुवुश्शिवाम्

Sa mismong sandaling iyon, O rishi, ang mga deva—si Viṣṇu at ang iba pa—at ang mga pantas ay nagtipon at nag-alay ng mga papuri kay Śivā na nananahan sa sinapupunan.

Verse 19

देवा ऊचुः । दुर्गे जय जय प्राज्ञे जगदम्ब महेश्वरि । सत्यव्रते सत्यपरे त्रिसत्ये सत्यरूपिणी

Wika ng mga Deva: “Tagumpay, tagumpay sa iyo, O Durgā—O Marunong, O Ina ng sansinukob, O Maheshvarī. O ikaw na ang panata ay Katotohanan, na nakatuon sa Katotohanan, ang tatluhang Katotohanan, at ang anyo mismo ay Katotohanan.”

Verse 20

सत्यस्थे सत्यसुप्रीते सत्ययोने च सत्यतः । सत्यसत्ये सत्यनेत्रे प्रपन्नाः शरणं च ते

O Devi na nananahan sa Katotohanan, na lubos na nalulugod sa Katotohanan, na ang pinagmulan ay Katotohanan at tunay na may likas na Katotohanan; O anyo ng Katotohanan, O ikaw na ang mga mata ay Katotohanan—sa iyo kami sumuko; ikaw nga ang aming kanlungan.

Verse 21

शिवप्रिये महेशानि देवदुःखक्षयंकरि । त्रैलोक्यमाता शर्वाणी व्यापिनी भक्तवत्सला

O minamahal ni Śiva, O Maheśānī—Ikaw na nag-aalis ng dalamhati ng mga deva! Ina ng tatlong daigdig, Śarvāṇī, ang Laganap sa lahat, Ikaw ay may mahinahong pag-ibig sa mga deboto.

Verse 22

आविर्भूय त्रिलोकेशि देवकार्यं कुरुष्व ह । सनाथाः कृपया ते हि वयं सर्वे महेश्वरि

O Ginang na naghahari sa tatlong daigdig, magpakita Ka at ganapin ang gawain ng mga diyos. Sa Iyong habag, O Maheśvarī, kaming lahat ay nagkakaroon ng kanlungan at hindi na walang magtatanggol.

Verse 23

त्वत्तः सर्वे च सुखिनो लभन्ते सुखमुत्तमम् । त्वाम्विना न हि किंचिद्वै शोभते त्रिभवेष्वपि

Mula sa Iyo lamang nagiging masaya ang lahat ng nilalang at nakakamit ang pinakamataas na kaligayahan. Kung wala Ka, tunay na walang anumang nagliliwanag o nagiging marikit—kahit sa tatlong daigdig man.

Verse 24

ब्रह्मोवाच । इत्थं कृत्वा महेशान्या गर्भस्थाया बहुस्तुतिम् । प्रसन्नमनसो देवास्स्वं स्वं धाम ययुस्तदा

Sinabi ni Brahmā: Matapos maghandog ng saganang papuri kay Maheśānī habang Siya’y nagdadalang-tao, ang mga diyos—na payapa at nasiyahan ang kalooban—ay umalis noon, bawat isa’y tumungo sa sariling tahanan.

Verse 25

व्यतीते नवमे मासे दशमे मासि पूर्णतः । गर्भस्थाया गतिन्द्रध्रे कालिका जगदम्बिका

Nang lumipas ang ikasiyam na buwan at ganap na dumating ang ikasampu, ayon sa itinakdang daloy ng panahon, si Kālīkā—ang Jagadambikā, Ina ng sansinukob—ay lumipat mula sa kalagayan sa sinapupunan.

Verse 26

तदा सुसमयश्चासीच्छान्तभग्रहतारकः । नभः प्रसन्नतां यातं प्रकाशस्सर्वदिक्षु हि

Noon ay dumating ang mapalad na panahon: ang langit ay naging payapa, at ang ningning ng araw, mga planeta, at mga bituin ay tila marahang pinatahimik. Naging malinaw at matahimik ang kalangitan, at ang liwanag ay kumalat sa lahat ng dako.

Verse 27

मही मंगलभूयिष्ठा सवनग्रामसागरा । सरस्स्रवन्तीवापीषु पुफुल्लुः पंकजानि वै

Naging lubhang mapalad ang daigdig, na para bang pinalamutian ng mga gubat, mga nayon, at mga karagatan. Sa mga lawa, umaagos na ilog, at mga sapa at imbakan ng tubig, tunay na namukadkad ang mga lotus.

Verse 28

ववुश्च विविधा वातास्सुखस्पर्शा मुनीश्वर । मुमुदुस्साधवस्सर्वेऽसतान्दुःखमभूद्द्रुतम्

O panginoon ng mga pantas, nagsimulang humihip ang sari-saring hangin na kaaya-ayang madama. Nagalak ang lahat ng mabubuti, samantalang ang pagdurusa ng mga di-matuwid ay mabilis na sumiklab.

Verse 29

दुन्दुभीन्वादयामासुर्नभस्यागत्य निर्जराः । पुष्पवृष्टिरभूत्तत्र जगुर्गन्धर्वसत्तमाः

Mula sa langit bumaba ang mga walang-kamatayang deva at pinatunog ang mga tambol na dundubhi; doon ay bumuhos ang ulan ng mga bulaklak, at ang pinakadakilang Gandharva ay umawit sa pagdiriwang.

Verse 30

विद्याधरस्त्रियो व्योम्नि ननृतुश्चाप्सरास्तथा । तदोत्सवो महानासीद्देवादीनां नभःस्थले

Sa kalangitan, sumayaw ang mga babae ng Vidyādhara, gayundin ang mga Apsarā. Ang pagdiriwang na iyon ay naging isang dakilang pista para sa mga deva at iba pang nilalang na makalangit, sa lawak ng himpapawid.

Verse 31

तस्मिन्नवसरे देवी पूर्वशक्तिश्शिवा सती । आविर्बभूव पुरतो मेनाया निजरूपतः

Sa mismong sandaling iyon, ang Diyosa—si Satī, ang dating Śakti ni Śiva—ay nagpakita sa harap ni Menā, inihayag ang kanyang tunay na anyo.

Verse 32

वसंतर्तौ मधौ मासे नवम्यां मृगधिष्ण्यके । अर्द्धरात्रे समुत्पन्ना गंगेव शशिमण्डलात्

Sa panahon ng tagsibol, sa buwan ng Madhu, sa ikasiyam na araw ng buwan kung kailan ang Buwan ay nasa bituing Mṛga (Mṛgaśīrṣa), sa kalagitnaan ng gabi siya’y nagpakita—gaya ng Gaṅgā na lumilitaw mula sa bilog ng Buwan.

Verse 33

समये तत्स्वरूपेण मेनका जठराच्छिवा । समुद्भूय समुत्पन्ना सा लक्ष्मीरिव सागरात्

Sa takdang oras, si Śivā sa mismong anyong iyon ay umusbong mula sa sinapupunan ni Menakā, nagpakita at isinilang—gaya ni Lakṣmī na lumitaw mula sa karagatan.

Verse 34

ततस्तस्यां तु जातायां प्रसन्नोऽभूत्तदा भवः । अनुकूलो ववौ वायुर्गम्भीरो गंधयुक्शुभः

Pagkaraan, nang siya’y isilang, si Bhava (Panginoong Śiva) ay nalugod. Isang paborableng hangin ang umihip—malalim at matatag, mabango at mapalad—bilang tanda ng banal na pagsang-ayon.

Verse 35

बभूव पुष्पवृष्टिश्च तोयवृष्टि पुरस्सरम् । जज्वलुश्चाग्नयः शान्ता जगर्जुश्च तदा घनाः

Pagkatapos ay nagkaroon ng ulang bulaklak, na sinundan muna ng pag-ulan ng tubig. Ang mga apoy—bagaman payapa at banayad—ay nagningas, at noon din ay dumagundong nang malakas ang mga ulap.

Verse 36

तस्यां तु जायमानायां सर्वस्वं समपद्यत । हिमवन्नगरे तत्र सर्व दुःखं क्षयं गतम्

Ngunit nang siya’y isilang, ang lahat ay naging ganap na mapalad at buo. Sa lungsod ni Himavān, nagwakas ang lahat ng dalamhati.

Verse 37

तस्मिन्नवसरे तत्र विष्ण्वाद्यास्सकलास्सुराः । आजग्मुः सुखिनः प्रीत्या ददृशुर्जगदम्बिकाम्

Sa mismong sandaling iyon, dumating doon ang lahat ng mga diyos na pinangungunahan ni Viṣṇu, masaya at puspos ng pag-ibig, at nasilayan nila si Jagadambikā, ang Ina ng sansinukob.

Verse 38

तुष्टुवुस्तां शिवामम्बां कालिकां शिवकामिनीम् । दिव्यारूपां महामायां शिवलोकनिवासिनीम्

Pinuri nila ang Banal na Ina—si Śivā, Ambā, Kālī, ang minamahal ni Panginoong Śiva—na may maningning na anyong makalangit, ang Dakilang Māyā-Śakti, na nananahan sa sariling kaharian ni Śiva.

Verse 39

देवा ऊचुः । जगदम्ब महादेवि सर्वसिद्धिविधायिनि । देवकार्यकरी त्वं हि सदातस्त्वां नमामहे

Wika ng mga diyos: “O Ina ng sansinukob, O Dakilang Diyosa, tagapagkaloob ng lahat ng ganap na kaganapan. Tunay na Ikaw ang laging tumutupad sa mga layunin ng mga diyos; kaya’t palagi kaming yumuyuko at sumasamba sa Iyo.”

Verse 40

सर्वथा कुरु कल्याणं देवानां भक्तवत्सले । मेनामनोरथः पूर्णः कृतः कुरु हरस्य च

O mapagmahal sa mga deboto ng mga diyos, ipagkaloob mo ang kabutihang-mapalad sa lahat ng paraan. Tuparin mo ang minimithing hangarin ni Mena, at isakatuparan mo rin ito para kay Hara (Panginoong Śiva).

Verse 41

ब्रह्मोवाच । इत्थं स्तुत्वा शिवां देवीं विष्ण्वाद्या सुप्रणम्य ताम् । स्वंस्वं धाम ययुः प्रीताश्शंसन्तस्तद्गतिं पराम्

Sinabi ni Brahmā: Matapos nilang purihin nang gayon si Devī Śivā at yumukod sa Kanya nang may malalim na paggalang, si Viṣṇu at ang iba pang mga diyos—puspos ng kagalakan—ay nagbalik sa kani-kanilang tahanan, habang ipinahahayag ang Kanyang kataasang kalagayan at pinakadakilang hantungan.

Verse 42

तान्तु दृष्ट्वा तथा जातां नीलोत्पलदलप्रभाम । श्यामा सा मेनका देवी मुदमापाति नारद

Nang makita siyang isinilang nang gayon, nagniningning na tila mga talulot ng bughaw na lotus, ang diyosang si Menakā—may maitim na kulay (śyāmā)—ay napuspos ng galak, O Nārada.

Verse 43

दिव्यरूपं विलोक्यानु ज्ञानमाप गिरिप्रिया । विज्ञाय परमेशानीं तुष्टावातिप्रहर्षिता

Pagmasid sa banal na anyong iyon, si Giripriyā (Pārvatī) ay nagkamit ng malinaw na pagkaunawa. Nang makilala ang Parameśānī, ang Kataas-taasang Diyosa, siya’y napuspos ng matinding galak at nag-alay ng papuri nang may pusong nasiyahan.

Verse 44

मेनोवाच । जगदम्ब महेशानि कृतातिकरुणा त्वया । आविर्भूता मम पुरो विलसन्ती यदम्बिके

Wika ni Menā: O Ina ng sansinukob, O Maheśānī, dakilang Reyna ni Maheśa! Ipinamalas mo ang habag na higit sa lahat; tunay nga, O Ambikā, nagpakita Ka sa harap ko, nagniningning nang marilag.

Verse 45

त्वमाद्या सर्वशक्तीनां त्रिलोकजननी शिवे । शिवप्रिया सदा देवी सर्वदेवस्तुता परा

O Śivā, Ikaw ang unang pinagmulan ng lahat ng kapangyarihan, ang Ina na nagsilang sa tatlong daigdig. Laging minamahal ni Panginoong Śiva, Ikaw ang walang hanggang Diyosa—kataas-taasan, pinupuri ng lahat ng mga deva.

Verse 46

कृपां कुरु महेशानि मम ध्यानस्थिता भव । एतद्रूपेण प्रत्यक्षं रूपं धेहि सुतासमम्

O Maheśānī, mahabag Ka sa akin—manahan Ka sa aking pagninilay. Sa anyong ito rin, mangyaring magpakita nang hayag, at lumitaw sa akin na parang isang anak na babae.

Verse 47

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्या मेनाया भूधरस्त्रियाः । प्रत्युवाच शिवा देवी सुप्रसवामअरिप्रियाम्

Wika ni Brahmā: Nang marinig ang mga salitang iyon ni Menā—ang asawa ng Bundok—sumagot si Śivā Devī sa kanya, ang mapalad na ina na minamahal ng mga deva.

Verse 48

देव्युवाच । हे मेने त्वं पुरा मां च सुसेवितवती रता । त्वद्भक्त्या सुप्रसन्नाहं वरन्दातुं गतान्तिकम्

Sinabi ng Diyosa: “O Menā, noong una’y naglingkod at sumamba ka sa Akin nang may taimtim na pag-ibig at malalim na bhakti. Lubos Akong nalugod sa iyong debosyon, kaya lumapit Ako ngayon upang ipagkaloob ang isang biyaya.”

Verse 49

वरं ब्रूहीति मद्वाणीं श्रुत्वा ते तद्वरो वृतः । सुता भव महादेवी सा मे देवहितं कुरु

“Nang marinig mo ang Aking tinig na, ‘Ipahayag ang iyong hiling,’ iyon mismong biyaya ang pinili mo: ‘O Mahādevī, maging anak na babae kita; at sa gayon, isakatuparan ang ikabubuti ng mga deva.’”

Verse 50

तथा दत्त्वा वरं तेऽहं गता स्वम्पदमादरात् । समयं प्राप्य तनया भवन्ते गिरिकामिनि

“Kaya, matapos Kong ipagkaloob sa iyo ang biyaya, magalang Akong nagbalik sa Aking sariling tahanan. At pagdating ng itinakdang panahon, O minamahal na anak ng Bundok, tunay kang magiging ina ng mga anak na lalaki.”

Verse 51

दिव्यरूपं धृतं मेद्य यत्ते मत्स्मरणं भवेत् । अन्यथा मर्त्यभावेन तवाज्ञानं भवेन्मयि

Isinuot Ko ang dalisay at banal na anyong ito upang sumibol sa iyo ang pag-alaala sa Akin. Kung hindi, dahil sa pagtinging pangkaraniwang-mortal, lilitaw sa iyo ang kamangmangan tungkol sa Akin.

Verse 52

युवां मां पुत्रिभावेन दिव्यभावेन वा सकृत् । चिन्तयन्तौ कृतस्नेहौ यातास्स्थो मद्गतिम्पराम्

Sa pag-alaala sa Akin kahit minsan lamang—maging sa lambing ng mga magulang sa anak na babae, o sa banal na diwa ng debosyon (bhakti)—kayong dalawa, na napuspos ng pag-ibig at pagkapit ng puso, ay tunay nang nakaabot sa Aking kataas-taasang kalagayan, ang pinakamataas na kanlungan sa Akin.

Verse 53

देवकार्यं करिष्यामि लीलां कृत्वा द्भुतां क्षितौ । शम्भुपत्नी भविष्यामि तारयिष्यामि सज्जनान्

Aking tutuparin ang layunin ng mga diyos, na magsasagawa ng kamangha-manghang lila sa ibabaw ng lupa. Ako’y magiging kabiyak ni Śambhu, at ililigtas ko ang mga matuwid upang makatawid sa dagat ng saṃsāra.

Verse 54

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वासीच्छिवा तूष्णीमम्बिका स्वात्त्ममायया । पश्यन्त्यां मातरि प्रीत्या सद्योऽऽभूत्तनया तनुः

Wika ni Brahmā: Pagkasabi nito, si Ambikā (Pārvatī) ay agad na tumahimik, sa pamamagitan ng sariling likas na kapangyarihang māyā. Habang ang ina’y tumitingin nang may pag-ibig, ang katawan ng anak na babae ay biglang nalikha.