सत्यप्रतिज्ञा-तपःसंवादः (Pārvatī’s Vow of Truth and the Dialogue on Her Tapas)

Verse 1

पार्वत्युवाच । शृणु द्विजेन्द्र जटिल मद्वृत्तं निखिलं खलु । सख्युक्तं मेऽद्य यत्सत्यं तत्तथैव न चान्यथा

Wika ni Pārvatī: “Makinig ka, O pinakamainam sa mga dwija, O may buhok na nakapulupot—pakinggan mo nang buo ang kabuuang salaysay ng aking buhay. Ang sinasabi ko sa iyo ngayon, sa diwa ng pagkakaibigan, ay totoo; ganyan nga at hindi iba.”

Verse 2

मनसा वचसा साक्षात्कर्म्मणा पतिभावतः । सत्यं ब्रवीमि नोऽसत्यं वृतो वै शंकरो या

Sa isip, sa salita, at sa mismong gawa—taglay ang damdamin ng isang asawang tapat sa kanyang panginoon—katotohanan ang sinasabi ko, hindi kasinungalingan: si Śaṅkara nga ang aking pinili.

Verse 3

जानामि दुर्ल्लभं वस्तु कथम्प्राप्यं मया भवेत् । तथापि मन औत्सुक्यात्तप्यतेऽद्य तपो मया

Alam kong ang minimithi ko ay lubhang bihira at napakahirap makamtan—paano ko nga ba ito makukuha? Gayunman, dahil sa pananabik, nagliliyab ang aking isipan; kaya ngayong araw ay isinasagawa ko ang matinding tapas (pagpapakasakit).

Verse 4

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा वचनन्तस्मै स्थिता सा गिरिजा तदा । उवाच ब्राह्मणस्तत्र तच्छ्रुत्वा पार्वतीवचः

Sabi ni Brahmā: Pagkasabi niya ng gayong mga salita sa kanya, nanatiling nakatayo roon si Girijā (Pārvatī). Pagdaka, ang brāhmaṇa, nang marinig ang pahayag ni Pārvatī, ay nagsalita roon bilang tugon.

Verse 5

ब्राह्मण उवाच । एतावत्कालपर्य्यन्तम्ममेच्छा महती ह्यभूत् । किं वस्तु कांक्षती देवी कुरुते सुमहत्तपः

Wika ng Brāhmaṇa: “Hanggang sa panahong ito, isang matinding pagnanais ang tunay na sumibol sa akin. Ano ang minimithi ng Devī na dahilan ng kanyang pagsasagawa ng napakadakilang tapas?”

Verse 6

तज्ज्ञात्वा निखिलं देवि श्रुत्वा त्वन्मुखपंकजात् । इतो गच्छाम्यहं स्थानाद्यथेच्छसि तथा कुरु

O Diyosa, matapos kong maunawaan ang lahat at marinig ito mula sa lotus ng iyong bibig, ngayon ay aalis na ako sa pook na ito. Gawin mo ang ayon sa iyong kalooban.

Verse 7

न कथ्यते त्वया मह्यं मित्रत्वं निष्फलम्भवेत् । यथा कार्य्यं तथा भावि कथनीयं सुखेन च

Kung hindi mo sasabihin sa akin, magiging walang bunga ang ating pagkakaibigan. Kaya, ang dapat gawin ngayon at ang mangyayari pa, sabihin mo nang malinaw at magaan.

Verse 8

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा वचनं तस्य यावद्गन्तुमियेष सः । तावच्च पार्वती देवी प्रणम्योवाच तं द्विजम्

Sinabi ni Brahmā: Pagkasabi niya ng gayong mga salita, nang ang brahmana ay magtatangka nang umalis, sa sandaling iyon ay yumukod nang may paggalang ang Diyosa Pārvatī at nagsalita sa dalawang-ulit-na-isinilang.

Verse 9

पार्वत्युवाच । किं गमिष्यसि विप्रेन्द्र स्थितो भव हितं वद । इत्युक्ते च तया तत्र स्थित्वोवाच स दण्डधृक्

Sinabi ni Pārvatī: “O pinakamainam sa mga brahmana, bakit ka aalis? Manatili ka rito at sabihin ang makabubuti.” Nang masabihan siya nito, ang asetang may hawak na tungkod ay nanatili roon at saka nagsalita.

Verse 10

द्विज उवाच । यदि श्रोतुमना देवि मां स्थापयसि भक्तितः । वदामि तत्त्वं तत्सर्वं येन ते वयुनम्भवेत्

Sinabi ng brahmana: “O Diyosa, kung sa pusong sabik makinig ay patitigilin mo ako sa iyong harapan nang may debosyon, ipahahayag ko sa iyo ang buong katotohanan—na siyang magbubunga ng wastong pagkaunawa at malinaw na pag-unawa sa iyo.”

Verse 11

जानाम्यहं महादेवं सर्वथा गुरुधर्म्मतः । प्रवदामि यथार्थं हि सावधानतया शृणु

Kilala ko si Mahādeva sa lahat ng paraan, ayon sa dharma na itinuro ng Guru. Kaya sasabihin ko ang tunay na katotohanan—makinig nang buong pag-iingat at pagtuon.

Verse 12

वृषध्वजो महादेवो भस्मदिग्धो जटाधरः । व्याघ्रचर्म्मांबरधरः संवीतो गजकृत्तिना

Si Mahādeva, na ang watawat ay may sagisag na toro, ay pinahiran ng banal na abo at may buhol-buhol na buhok (jaṭā). Nakasuot Siya ng balat ng tigre at nababalutan pa ng balat ng elepante—sa Kanyang anyong nakapanghihilakbot ngunit mapalad.

Verse 13

कपालधारी सर्पौघैस्सर्वगात्रेषु वेष्टितः । विषदिग्धोऽभक्ष्यभक्षो विरूपाक्षो विभीषणः

Taglay Niya ang kapāla, ang mangkok na bungo, at ang buong katawan ay nababalutan ng napakaraming ahas. Pinahiran ng lason, kinakain pa Niya maging ang ipinagbabawal; ang Kanyang mga mata’y kagila-gilalas at di tulad ng iba, at ang anyo’y nakapanghihilakbot—nakakatakot sa kamangmangan, ngunit banal sa deboto.

Verse 14

अव्यक्तजन्मा सततं गृहभोगविवर्जितः । दिगंबरो दशभुजो भूत प्रेतान्वितस्सदा

Ang Kanyang kapanganakan ay di nahahayag at lampas sa karaniwang pagkaunawa; lagi Siyang hiwalay sa aliw ng tahanan. Ang mga direksiyon ang Kanyang kasuotan (digambara), may sampung bisig, at laging kasama ang mga bhūta at preta—mga nilalang na nasa ilalim ng Kanyang kapangyarihan.

Verse 15

केन कारणेन त्वं तं भर्तारं समीहसे । क्व ज्ञानं ते गतं देवि तद्वदाद्य विचारतः

Sa anong dahilan, O Diyosa, ninanais mo ang asawang iyon? Saan napunta ang iyong pag-unawa at paghatol? Sabihin mo ngayon—pagkatapos magmuni-muning mabuti.

Verse 16

पूर्वं श्रुतं मया चैव व्रतन्तस्य भयंकरम् । शृणु ते निगदाम्यद्य यदि ते श्रवणे रुचिः

Narinig ko na rin noon ang nakapanghihilakbot na bunga sa wakas ng isang panata (vrata). Kung may hilig kang makinig, makinig ka—ngayon ay isasalaysay ko ito sa iyo.

Verse 17

दक्षस्य दुहिता साध्वी सती वृषभवाहनम् । वव्रे पतिं पुरा दैवात्तत्संभोगः परिश्रुतः

Noong unang panahon, si Satī—ang banal na anak ni Dakṣa—sa utos ng tadhana ay pinili bilang asawa ang Panginoong may sagisag na toro (Śiva). Ang kanilang banal na pagsasama ay naging tanyag sa lahat ng dako.

Verse 18

कपालिजायेति सती दक्षेण परिवर्जिता । यज्ञे भागप्रदानाय शंभुश्चापि विवर्जितः

Itinakwil ni Dakṣa si Satī, nilalait siya bilang “asawa ni Kapālin” (Tagapagdala ng bungo). At sa yajña para sa paghahati ng mga bahagi ng handog, si Śambhu (Śiva) ay ibinukod din.

Verse 19

सा तथैवापमानेन भृशं कोपाकुला सती । तत्याजासून्प्रियांस्तत्र तया त्यक्तश्च शंकरः

Dahil sa gayong pag-insulto, si Satī ay labis na nagngitngit at nabalot ng matinding galit. Doon ay iniwan niya ang minamahal na hininga ng buhay; at si Śaṅkara (Śiva) ay naiwan din niya.

Verse 20

त्वं स्त्रीरत्नं तव पिता राजा निखिल भूभृताम् । तथाविधं पतिं कस्मादुग्रेण तपसेहसे

Ikaw ay hiyas sa mga babae, at ang iyong ama ay hari sa lahat ng mga pinuno sa lupa. Kung gayon, bakit mo hinahanap ang gayong asawa sa pamamagitan ng mabagsik na pag-aayuno at pagninilay (tapasya)?

Verse 21

दत्त्वा सुवर्णमुद्रां च ग्रहीतुं काचमिच्छसि । हित्वा च चंदनं शुभ्रं कर्दमं लेप्तुमिच्छसि

Kahit nagbigay ka na ng gintong barya, nais mo pa ring kunin ang hamak na salamin. Tinalikuran mo ang dalisay na puting sandalwood, at sa halip ay nais mong pahiran ang sarili ng putik.

Verse 22

सूर्य्यतेजः परित्यज्य खद्योतद्युतिमिच्छसि । चीनांशुकं विहायैव चर्म्मांबरमिहेच्छसि

Tinalikuran mo ang ningning ng araw at hinahangad ang munting kislap ng alitaptap. Iniwan mo ang maringal na kasuotan at ngayo’y nais mong magsuot ng balat; tumatalikod ka sa higit na karangalan at pinipili ang mababa.

Verse 23

गृहवासम्परित्यज्य वनवासं समीहसे । लोहमिच्छसि देवेश त्यक्त्वा शेवधिमुत्तमम्

Tinalikuran mo ang pamumuhay sa tahanan at ninanais ang pamumuhay sa gubat. O Panginoon ng mga diyos, para kang nagtatapon ng dakilang kayamanan at ngayo’y naghahanap lamang ng bakal.

Verse 24

इन्द्रादिलोकपालांश्च हित्वा शिवमनु व्रता । नैतत्सूक्तं हि लोकेषु विरुद्धं दृश्यतेऽधुना

Tinalikuran pa nila si Indra at ang iba pang tagapangalaga ng mga daigdig; ang mga tumutupad ng panata na deboto ni Śiva ay nananatiling nakahanay kay Śiva lamang. Tunay, ang aral na ito’y hindi nakikitang salungat saanman sa mga daigdig, maging ngayon.

Verse 25

क्व त्वं कमलपत्राक्षी क्वासौ वै त्रिविलोचनः । शशांकवदना त्वं च पंचवक्त्रः शिवस्स्मृतः

“Nasaan ka, O may matang gaya ng talulot ng lotus? At nasaan nga ba ang Panginoong Tatlong-Mata? Ikaw ay may mukhang tulad ng buwan, at Siya’y inaalala bilang Śiva na may limang mukha.”

Verse 26

वेणी शिरसि ते दिव्या सर्पिणीव विभासिता । जटाजूटं शिवस्येव प्रसिद्धम्परिचक्षते

Sa iyong ulo, ang banal na tirintas ay kumikislap na tila isang ahas na babae; sinasabi itong tanyag, gaya ng mga buhol-buhol na buhok (jaṭā) ni Panginoong Śiva mismo.

Verse 27

इतिश्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखंडे ब्रह्मचारिप्रतारणवाक्यवर्णनं नाम सप्तविंशोऽध्यायः

Sa ganito nagtatapos ang ika-dalawampu’t pitong kabanata, na tinatawag na “Paglalarawan ng mga Salitang Pagsubok (mapanlinlang) ng Brahmacārī,” sa ikatlong bahagi—Pārvatīkhaṇḍa—ng ikalawang kalipunan, ang Rudra Saṃhitā, ng maluwalhating Śiva Mahāpurāṇa.

Verse 28

भूषणानि दिव्यानि क्व सर्पाश्शंकरस्य च । क्व चरा देवतास्सर्वाः क्व च भूतबलिप्रियः

“Nasaan ang mga banal na palamuti—at nasaan ang mga ahas ni Śaṅkara? Nasaan ang lahat ng gumagalaw na mga diyos—at nasaan Siya na nalulugod sa mga handog na bali para sa mga bhūta? (Hindi magkatugma ang mga magkasalungat na ito.)”

Verse 29

क्व वा मृदंगवादश्च क्व च तड्डमरुस्तथा । क्व च भेरीकलापश्च क्व च शृंगरवोऽशुभः

“Kung gayon, nasaan ang pagtugtog ng mṛdaṅga, at nasaan ang ḍamaru? Nasaan ang dagundong ng bherī, at nasaan ang malas na alingawngaw ng mga sungay?”

Verse 30

क्व च ढक्कामयः शब्दो गलनादः क्व चाशुभः । भवत्याश्च शिवस्यैव न युक्तं रूपमुत्तमम्

Paano magkakaroon, sa isang panig, ng tunog ng tambol na ḍhakkā, at sa kabila naman ay ng magaspang at malas na kalansing? Ang gayong masamang himig ay hindi nababagay sa katauhang pinakamainam at lubhang mapalad mo, O Śiva.

Verse 31

यदि द्रव्यं भवेत्तस्य कथं स्यात्स दिगम्बरः । वाहनं च बलीवर्दस्सामग्री कापि तस्य न

Kung siya’y may kayamanan, paano siya magiging ermitanyong ‘nakadamit ng langit’ (Digambara)? At kung ang sinasakyan niya’y ang toro, wala na siyang anumang kagamitan o palamuti ng sanlibutan.

Verse 32

वरेषु ये गुणाः प्रोक्ता नारीणां सुखदायकाः । तन्मध्ये हि विरूपाक्षे एकोपि न गुणः स्मृतः

Sa mga katangiang sinasabing nagbibigay-ligaya sa kababaihan sa mga mapapangasawa, sa Virūpākṣa ay ni isa man sa gayong kabutihan ay hindi man lamang naaalala.

Verse 33

तवापि कामो दयितो दग्धस्तेन हरेण च । अनादरस्तदा दृष्टो हित्वा त्वामन्यतो गतः

Maging ang minamahal mong si Kāma ay sinunog ng Panginoong Hara na iyon. Noon ay lantad ang kanyang pagwawalang-bahala—iniwan ka niya at nagtungo sa iba.

Verse 34

जातिर्न दृश्यते तस्य विद्याज्ञानं तथैव च । सहायाश्च पिशाचा हि विषं कण्ठे हि दृश्यते

Sa kanya’y hindi nakikita ang anumang kastang pangsanlibutan, ni ang karaniwang karunungan at pagkatuto. Ang kanyang mga kasama ay tunay na mga piśāca, at ang lason ay hayag na nakikita sa kanyang lalamunan.

Verse 35

एकाकी च सदा नित्यं विरागी च विशेषतः । तस्मात्त्वं हि हरे नैव मनो योक्तुं तु चार्हसि

Siya’y laging nag-iisa, walang hanggang tumitindig sa Kanyang sarili, at—lalo na—ganap na walang pagnanasa. Kaya, O Hari, huwag mong subukang itali ang iyong isip sa karaniwang inaasahan tungkol sa Kanya.

Verse 36

क्व च हारस्त्वदीयो वै क्व च तन्मुण्डमालिका । अंगरागः क्व ते दिव्यः चिताभस्म क्व तत्तनौ

Nasaan ang iyong kuwintas, at nasaan ang mala ng mga bungo? Nasaan ang iyong banal na halimuyak, at nasaan ang abo ng cremation na nakapahid sa Kanyang katawan? (Lubhang magkaiba—paano magtatagpo?)

Verse 37

सर्वं विरुद्धं रूपादि तव देवि हरस्य च । मह्यं न रोचते ह्येतद्यदिच्छसि तथा कुरु

O Diyosa, ang lahat—mula pa sa anyo—ay tila salungat sa pagitan mo at ni Hara (Śiva). Hindi ito nakalulugod sa akin. Ngunit kung iyan ang nais mo, gawin mo ayon sa iyong kalooban.

Verse 38

असद्वस्तु च यत्किंचित् तत्सर्वं स्वयमीहसे । निर्वर्तय मनस्तस्मान्नोचेदिच्छसि तत्कुरु

Anumang di-tunay o panandaliang bagay na iyong hinahabol—lahat ng iyon ay pinagsisikapan mo sa sarili mong kalooban. Kaya patatagin at pasiyahin ang iyong isip; kung hindi, kung iyan ang nais mo, gawin mo at tanggapin ang bunga nito.

Verse 39

ब्रह्मोवाच । इत्येवं वचनं श्रुत्वा तस्य विप्रस्य पार्वती । उवाच क्रुद्धमनसा शिवनिन्दापरं द्विजम्

Wika ni Brahmā: Nang marinig ni Pārvatī ang mga salita ng brahmanang iyon, nag-alab ang kanyang loob sa matuwid na galit, at nagsalita siya sa dwija na yaong abala sa paglapastangan kay Śiva.