
Sa Adhyaya 22, ipinagpapatuloy ang landas ng tapas ni Pārvatī mula sa panloob na pasiya tungo sa pormal na pahintulot ng pamilya. Isinalaysay ni Brahmā na matapos umalis si Deva-muni, nagalak si Pārvatī at itinuon ang isip sa pag-abot kay Hara (Śiva) sa pamamagitan ng tapas. Ang mga kasama niyang sina Jayā at Vijayā ang naging tagapamagitan: una nilang nilapitan si Himavān nang may paggalang, inihatid ang layunin ni Pārvatī, at ipinaliwanag na ang katuparan ng kapalaran ng angkan ay nasa tapas bilang paraan upang “makamit” si Śiva. Sumang-ayon si Himavān, ngunit binigyang-diin na kailangan din ang pagsang-ayon ni Menā, at itinuring itong tiyak na mapalad para sa lahi. Pagkaraan, lumapit sila sa ina upang hingin ang pahintulot. Sa gayon, itinatakda ng kabanata na ang pagtalikod at pagpasok sa gubat para sa austeridad ay hindi padalus-dalos na pagtakas, kundi isang pinahintulutan at may layuning sādhana na naaayon sa dharma at sa dakilang layunin ng sanlibutan, patungo sa paghahanda at paglipat sa gubat na pagninilay.
Verse 1
ब्रह्मोवाच । त्वयि देवमुने याते पार्वती हृष्टमानसा । तपस्साध्यं हरं मेने तपोर्थं मन आदधे
Wika ni Brahmā: “Nang ikaw, O banal na pantas, ay nakaalis na, si Pārvatī—puspos ng galak ang isipan—ay naniwalang si Panginoong Hara ay matatamo sa pamamagitan ng tapas (pagpapakasakit at pagninilay). Kaya’t nagpasya siya sa puso na magsagawa ng austeridad para roon.”
Verse 2
ततः सख्यौ समादाय जयां च विजयां तथा । मातरं पितरं चैव सखीभ्यां पर्यपृच्छत
Pagkatapos, isinama niya ang dalawang kasama—sina Jaya at Vijaya—at sa pamamagitan ng mga kaibigang iyon ay nagtanong din siya sa kanyang ina at ama.
Verse 3
प्रथमं पितरं गत्वा हिमवन्तं नगेश्वरम् । पर्यपृच्छत्सुप्रणम्य विनयेन समन्विता
Una, nagtungo siya sa kanyang ama na si Himavān, ang panginoon ng mga bundok; at matapos yumukod nang wasto, magalang niya itong tinanong nang may kababaang-loob.
Verse 4
सख्यावूचतुः । हिमवञ्च्छ्रूयतां पुत्री वचनं कथ्यतेऽधुना । सा स्वयं चैव देहस्य रूपस्यापि तथा पुनः
Nagsalita ang mga kasama: “O Himavān, makinig ka. Ngayon ay ihahatid namin ang mga salita ng iyong anak na babae—kung paanong siya mismo ay paulit-ulit na nagsalita tungkol sa kanyang katawan at sa kanyang anyo.”
Verse 5
भवतो हि कुलस्यास्य साफल्यं कर्तुमिच्छति । तपसा साधनीयोऽसौ नान्यथा दृश्यतां व्रजेत्
Tunay ngang ninanais niya na gawing ganap na mabunga ang inyong angkan. Siya’y makakamtan lamang sa pamamagitan ng tapas (mahigpit na pag-aayuno at pagninilay); sa ibang paraan ay hindi siya mahahayag at mararating.
Verse 6
तस्माच्च पर्वतश्रेष्ठ देह्याज्ञां भवताधुना । तपः करोतु गिरिजा वनं गत्वेति सादरम्
Kaya nga, O pinakamainam sa mga bundok, ipagkaloob mo na ngayon ang pahintulot. Hayaan si Girijā na magtungo sa gubat at magsagawa ng tapas—ganyan sila nagsalita nang may paggalang.
Verse 7
ब्रह्मोवाच । इत्येवं च तदा पृष्टस्सखीभ्यां मुनिसत्तम । पार्वत्या सुविचार्याथ गिरिराजोऽब्रवीदिदम्
Sinabi ni Brahmā: “O pinakamainam sa mga pantas, nang gayon nga, nang tanungin noon ng dalawang kasama tungkol kay Pārvatī, ang hari ng mga bundok—matapos magmuni-muni nang mabuti—ay nagsalita ng mga salitang ito.”
Verse 8
हिमालय उवाच । मह्यं च रोचतेऽत्यर्थं मेनायै रुच्यतां पुनः । यथेदं भवितव्यं च किमतः परमुत्तमम्
Wika ni Himālaya: “Lubhang kalugud-lugod sa akin ang panukalang ito; nawa’y sang-ayunan din itong muli ni Menā. Mangyari nawa ito nang ganito mismo, sapagkat ano pa ang higit na sukdulang mapalad kaysa rito?”
Verse 9
साफल्यं तु मदीयस्य कुलस्य च न संशयः । मात्रे तु रुच्यते चेद्वै ततः शुभतरं नु किम्
“Walang pag-aalinlangan na ang aking angkan ay magtatamo ng kaganapan at pinagpalang tagumpay. At kung tunay na sasang-ayon ang aking ina, ano pa ang higit na mapalad kaysa roon?”
Verse 10
ब्रह्मोवाच । इत्येवं वचनं पित्रा प्रोक्तं श्रुत्वा तु ते तदा । जग्मतुर्मातरं सख्यौ तदाज्ञप्ते तया सह
Wika ni Brahmā: “Nang marinig nila noon ang mga salitang sinabi ng kanilang ama, ang dalawang magkaibigan ay nagtungo sa kanilang ina; at kasama niya—na nagbilin sa kanila—ay kumilos sila ayon doon.”
Verse 11
गत्वा तु मातरं तस्याः पार्वत्यास्ते च नारद । सुप्रणम्य करो बध्वोचतुर्वचनमादरात्
Pagkaraan, nagtungo si Nārada sa ina ni Pārvatī. Matapos yumukod nang may dakilang paggalang at magtangan sa pagdarasal, nagsalita siya sa kanya ng magalang na mga salita.
Verse 12
सख्यावूचतुः । मातस्त्वं वचनं पुत्र्याः शृणु देवि नमोऽस्तु ते । सुप्रसन्नतया तद्वै श्रुत्वा कर्तुमिहार्हसि
Ang mga kasama ay nagsabi: "O Ina, O Diyosa—pagbati sa iyo. Mangyaring pakinggan ang mga salita ng iyong anak; matapos itong marinig nang may biyaya at kagalakan, nararapat mong isagawa ang dapat gawin dito."
Verse 13
तप्तुकामा तु ते पुत्री शिवार्थं परमं तपः । प्राप्तानुज्ञा पितुश्चैव तुभ्यं च परिपृच्छति
Ang iyong anak, na nagnanais na magsagawa ng penitensya para sa kapakanan ng pagkamit kay Śiva, ay nagnanais na gawin ang pinakamataas na tapas. Matapos makuha ang pahintulot ng kanyang ama, lumalapit din siya sa iyo at humihingi ng iyong pagsang-ayon.
Verse 14
इयं स्वरूपसाफल्यं कर्तुकामा पतिव्रते । त्वदाज्ञया यदि जायेत तप्यते च तथा तपः
O tapat na asawa, nagnanais siyang gawing ganap ang kanyang tunay na kalikasan; kung, sa pamamagitan ng iyong utos, ito ay pahihintulutan, kung gayon ay tunay ngang isasagawa niya ang penitensyang iyon nang naaayon.
Verse 15
ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा च ततस्सख्यौ तूष्णीमास्तां मुनीश्वर । नांगीचकार मेना सा तद्वाक्यं खिन्नमानसा
Sabi ni Brahmā: Pagkasabi niyon, ang dalawang magkaibigan ay nanahimik, O pinakadakila sa mga pantas. Ngunit si Menā, na nababagabag ang puso, ay hindi tumanggap sa mga salitang iyon.
Verse 16
ततस्सा पार्वती प्राह स्वयमेवाथ मातरम् । करौ बद्ध्वा विनीतात्मा स्मृत्वा शिवपदांबुजम्
Pagkaraan, si Pārvatī mismo ang nagsalita sa kanyang ina. Magkapatong ang mga palad, mapagpakumbaba at may pagpipigil ang loob, nagsalita siya matapos alalahanin ang mga paang-loto ni Panginoong Śiva.
Verse 17
पार्वत्युवाच । मातस्तप्तुं गमिष्यामि प्रातः प्राप्तुं महेश्वरम् । अनुजानीहि मां गंतुं तपसेऽद्य तपोवनम्
Wika ni Pārvatī: “Ina, ako’y yayaon upang magsagawa ng mahigpit na tapas, upang sa pagsapit ng umaga ay makamtan ko si Maheśvara. Pahintulutan mo akong umalis ngayon patungo sa gubat ng pagtitika upang isagawa ang aking pag-aayuno at pagninilay.”
Verse 18
ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचः पुत्र्या मेना दुःख मुपागता । सोपाहूय तदा पुत्रीमुवाच विकला सती
Wika ni Brahmā: Nang marinig ni Menā ang mga salita ng kaniyang anak na babae, siya’y nilamon ng dalamhati. Pagkaraan, tinawag niya ang anak upang lumapit, at ang marangal na ginang na nanginginig sa pagdadalamhati ay nagsalita sa kaniya.
Verse 19
मेनोवाच । दुःखितासि शिवे पुत्री तपस्तप्तुं पुरा यदि । तपश्चर गृहेऽद्य त्वं न बहिर्गच्छ पार्वति
Sabi ni Menā: “O Śivā, anak ko—kung ikaw ay nagdadalamhati at noon pa’y nagpasiyang magsagawa ng tapas, gawin mo ngayon ang iyong pag-austeridad sa loob ng tahanan; huwag kang lumabas, O Pārvatī.”
Verse 20
कुत्र यासि तपः कर्तुं देवास्संति गृहे मम । तीर्थानि च समस्तानि क्षेत्राणि विविधानि च
“Saan ka pupunta upang magsagawa ng tapas? Sa sarili Kong tahanan naroroon ang mga deva; at sa loob nito ay matatagpuan ang lahat ng tīrtha at ang sari-saring banal na kṣetra.”
Verse 21
कर्तव्यो न हठः पुत्रि गंतव्यं न बहिः क्वचित् । साधितं किं त्वया पूर्वं पुनः किं साधयिष्यसि
“O anak, huwag maging mapilit; huwag lumabas saanman. Ano na ba ang natamo mo noon? At ngayon, ano pa ang inaakala mong matatamo mo?”
Verse 22
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसं तृतीये पार्वती पार्वतीतपोव नाम द्वाविंशोऽध्यायः
Sa ganito nagtatapos ang ika-dalawampu’t dalawang kabanata, na pinamagatang “Pārvatītapova—Ang mga Pag-aayuno at Tapas ni Pārvatī,” sa ikatlong bahagi, ang Pārvatī-khaṇḍa, ng Rudra Saṃhitā, sa Ikalawang Aklat ng Śrī Śiva Mahāpurāṇa.
Verse 23
स्त्रीणां तपोवनगतिर्न श्रुता कामनार्थिनी । तस्मात्त्वं पुत्रि मा कार्षीस्तपोर्थं गमनं प्रति
Ang isang dalagang inuudyukan ng pagnanasa ay hindi nababalitaang pumupunta sa mga gubat na ashram upang magsagawa ng tapas. Kaya, anak kong babae, huwag mong ituon ang isip sa pag-alis alang-alang lamang sa tapas.
Verse 24
ब्रह्मोवाच । इत्येवं बहुधा पुत्री तन्मात्रा विनवारिता । संवेदे न सुखं किंचिद्विनाराध्य महेश्वरम्
“Wika ni Brahmā: Sa gayon, sa maraming paraan ay pinigil at taimtim na pinakiusapan ng ina ang anak na babae. Ngunit wala siyang natagpuang anumang ligaya—maliban kung sasamba siya kay Mahēśvara, ang Mahādeva.”
Verse 25
तपोनिषिद्धा तपसे वनं गंतुं च मेनया । हेतुना तेन सोमेति नाम प्राप शिवा तदा
“Nang pigilan ni Menā si Śivā (Pārvatī) na pumunta sa gubat upang magsagawa ng tapas, dahil sa mismong dahilang iyon, noong panahong iyon ay natamo niya ang pangalang ‘Somā.’”
Verse 26
अथ तां दुखितां ज्ञात्वा मेना शैलप्रिया शिवाम् । निदेशं सा ददौ तस्याः पार्वत्यास्तपसे मुने
“Pagkaraan, nang maunawaan ni Menā na si Śivā (Pārvatī)—minamahal ng Bundok (Himālaya)—ay nagdadalamhati, nagbigay siya ng tagubilin, O pantas, na ituon si Pārvatī sa pagsasagawa ng tapas upang makamtan si Śiva.”
Verse 27
मातुराज्ञां च संप्राप्य सुव्रता मुनिसत्तम । ततः स्वांते सुखं लेभे पार्वती स्मृतशंकरा
Nang makamtan ang pahintulot ng kanyang ina, O pinakadakilang pantas, ang marangal na Pārvatī—na inaalala si Śaṅkara sa kanyang puso—ay pagkaraan ay nakatagpo ng malalim na kapanatagan sa kanyang kalooban.
Verse 28
मातरं पितरं साथ प्रणिपत्य मुदा शिवा । सखीभ्यां च शिवं स्मृत्वा तपस्तप्तुं समुद्गता
Sa galak, si Śivā (Pārvatī) ay yumukod at nagpatirapa sa kanyang ina at ama; at kasama ang dalawa niyang kasama, na inaalala ang Panginoong Śiva, siya’y lumisan upang magsagawa ng mahigpit na pag-aayuno at pagninilay (tapas).
Verse 29
हित्वा मतान्यनेकानि वस्त्राणि विविधानि च । वल्कलानि धृतान्याशु मौंजीं बद्ध्वा तु शोभनाम्
Tinalikuran niya ang sari-saring paniniwala at iba’t ibang kasuotan; agad niyang isinuot ang kasuotang balat-kahoy, at upang maging marikit sa disiplina ng pag-aayuno, itinali niya ang isang mainam na bigkis na mula sa damong muñja.
Verse 30
हित्वा हारं तथा चर्म्म मृगस्य परमं धृतम् । जगाम तपसे तत्र गंगावतरणं प्रति
Tinalikuran ang kuwintas na bulaklak at isinuot ang marilag na balat ng usa; nagtungo siya roon upang magsagawa ng tapa, na ang layon ay maipanaog ang ilog Gaṅgā.
Verse 31
शंभुना कुर्वता ध्यानं यत्र दग्धो मनोभवः । गंगावतरणो नाम प्रस्थो हिमवतस्स च
Ang talampas ng Himavat ay tinatawag na “Gaṅgāvataraṇa”—ang Pook ng Pagbaba ni Gaṅgā—doon, habang si Śambhu ay lubos na nalubog sa pagninilay, si Manobhava (Kāma, diyos ng pagnanasa) ay nasunog.
Verse 32
हरशून्योऽथ ददृशे स प्रस्थो हिमभूभृतः । काल्या तत्रेत्य भोस्तात पार्वत्या जगदम्बया
Pagkaraan, ang talampas sa Himalaya ay nakita na waring walang Hara (Śiva). Doon nagsalita si Kālikā: “O mahal, narito nga,” habang si Pārvatī—ang Ina ng sansinukob—ay tumingin at tumugon ayon sa kalagayan.
Verse 33
यत्र स्थित्वा पुरा शंभुस्तप्तवान्दुस्तरं तपः । तत्र क्षणं तु सा स्थित्वा बभूव विरहार्दिता
Nakatayo sa mismong pook na noon ay pinagsanglaan ni Śambhu (Śiva) ng napakahirap at di-mapapantayang pag-aayuno at pagninilay, nanatili siya roon sandali—at agad siyang pinighati ng sakit ng pagkawalay sa Kanya.
Verse 34
हा हरेति शिवा तत्र रुदन्ती सा गिरेस्सुता । विललापातिदुःखार्ता चिन्ताशोकसमन्विता
Doon, si Śivā—si Girijā, anak na babae ng Bundok—ay napaiyak, sumisigaw, “Hā! Hari!” Lugmok sa matinding dalamhati, siya’y nanaghoy, puspos ng pag-aalala at pighati.
Verse 35
ततश्चिरेण सा मोहं धैर्य्या त्संस्तभ्य पार्वती । नियमायाऽभवत्तत्र दीक्षिता हिमवत्सुता
Pagkaraan ng mahabang panahon, si Pārvatī—matatag dahil sa tapang—ay napigil ang kanyang pagkalito; at doon, ang anak ni Himavān ay pinabanal para sa pagtalima, pumasok sa niyama (disiplin ng panata) upang hanapin si Śiva.
Verse 36
तपश्चकार सा तत्र शृंगितीर्थे महोत्तमे । गौरीशिखर नामासीत्तत्तपःकरणाद्धि तत्
Doon, sa lubhang banal na Śṛṅgī-tīrtha, isinagawa niya ang mahigpit na tapas. Dahil sa kanyang tapas, ang tuktok na iyon ay nakilala bilang “Gaurī-Śikhara.”
Verse 37
सुंदराश्च द्रुमास्तत्र पवित्राश्शिवया मुने । आरोपिताः परीक्षार्थं तपसः फलभागिनः
O pantas, naroon din ang magaganda at nagpapabanal na mga punong itinanim ni Śivā (Pārvatī) bilang pagsubok; at sila’y naging kabahagi sa bunga ng kanyang tapas.
Verse 38
भूभिशुद्धिं ततः कृत्वा वेदीं निर्माय सुन्दरी । तथा तपस्समारब्धं मुनीनामपि दुष्करम्
Pagkaraan, nilinis niya ang lupa at nagtayo ng isang vedī, isang dambanang handog. Ang marikit na Diyosa ay nagsimula ng gayong tapas—na mahirap kahit para sa mga dakilang pantas.
Verse 39
विगृह्य मनसा सर्वाणींद्रियाणि सहाशु सा । समुपस्थानिके तत्र चकार परमं तपः
Sa isip na matatag na pumipigil sa lahat ng pandama, mabilis siyang nagtungo sa banal na pook ng pagsamba at doon nagsagawa ng pinakamataas na pag-aayuno at pagninilay—iisang layon, hangad makamtan si Panginoong Śiva.
Verse 40
ग्रीष्मे च परितो वह्निं प्रज्वलंतं दिवानिशम् । कृत्वा तस्थौ च तन्मध्ये सततं जपती मनुम
Sa tindi ng init ng tag-init, nagsindi siya ng apoy sa paligid na naglalagablab araw at gabi; at nakatayo sa gitna nito, walang humpay niyang inuusal ang banal na mantra—lubos na nakalubog sa japa para kay Śiva.
Verse 41
सततं चैव वर्षासु स्थंडिले सुस्थिरासना । शिलापृष्ठे च संसिक्ता बभूव जलधारया
Kahit sa panahon ng ulan, patuloy siyang nakaupo nang matatag sa hubad na lupa; at maging sa ibabaw ng bato, paulit-ulit siyang binabasa ng mga agos ng tubig na bumabagsak—ngunit hindi siya natinag sa kanyang pag-austeridad.
Verse 42
शीते जलांतरे शश्वत्तस्थौ सा भक्तितत्परा । अनाहारातपत्तत्र नीहारे निशासु च
Sa matinding lamig, patuloy siyang tumindig sa gitna ng tubig, lubos na nakatuon sa bhakti. Doon ay nagsagawa siya ng matinding tapa nang walang pagkain, at tiniis din ang hamog ng gabi.
Verse 43
एवं तपः प्रकुर्वाणा पंचाक्षरजपे रता । दध्यौ शिवं शिवा तत्र सर्वकामफलप्रदम्
Sa gayong paraan, nagsagawa siya ng tapa at naging masigasig sa japa ng limang-pantig na mantra. Doon, si Śivā (Pārvatī) ay nagmuni-muni kay Panginoong Śiva—ang Tagapagkaloob ng bunga ng lahat ng matuwid na hangarin.
Verse 44
स्वारोपिताच्छुभान्वृक्षान्सखीभिस्सिंचती मुदा । प्रत्यहं सावकाशे सा तत्रातिथ्यमकल्पयत्
Sa galak, siya kasama ang kanyang mga kasamang babae ay nagdidilig ng mga mapalad na punong siya mismo ang nagtanim. At araw-araw, kapag may luwag na oras, naghahanda siya roon ng pag-aasikaso para sa mga panauhin.
Verse 45
वातश्चैव तथा शीतवृष्टिश्च विविधा तथा । दुस्सहोऽपि तथा घर्म्मस्तया सेहे सुचित्तया
May mababangis na hangin at sari-saring malamig na ulan; at maging ang nakapapasong init, bagaman mahirap tiisin, ay tiniis niya sa dalisay at matatag na kalooban.
Verse 46
दुःखं च विविधं तत्र गणितं न तयागतम् । केवलं मन आधाय शिवे सासीत्स्थिता मुने
Maraming uri ng pagdurusa ang naroon, ngunit hindi niya iyon binilang o ininda. Itinuon niya ang isip sa Śiva lamang, at nanatiling di-natitinag, O pantas.
Verse 47
प्रथमं फलभोगेन द्वितीयं पर्णभोजनैः । तपः प्रकुर्वती देवी क्रमान्निन्येऽमिताः समाः
Sa unang yugto, ang Diyosa na si Pārvatī ay nabuhay sa pagkain ng mga prutas; sa ikalawang yugto, mga dahon lamang ang kanyang kinain. Sa gayon, sa tuluy-tuloy at may disiplina niyang tapas, lumipas ang di-mabilang na mga taon, inialay ang buong pagkatao upang makamtan si Panginoong Śiva, ang Kataas-taasang Pati.
Verse 48
ततः पर्णान्यपि शिवा निरस्य हिमवत्सुता । निराहाराभवद्देवी तपश्चरणसंरता
Pagkaraan, si Śivā—ang anak na babae ni Himavān—ay tinalikuran maging ang mga dahon bilang pagkain. Ang Diyosa ay naging ganap na nag-aayuno, matatag na nakalubog sa pagsasagawa ng tapas, na ang layon ay makamtan si Panginoong Śiva.
Verse 49
आहारे त्यक्तपर्णाभूद्यस्माद्धिमवतः सुतः । तेन देवैरपर्णेति कथिता नामतः शिवा
Sapagkat ang anak na babae ni Himavān ay tumalikod maging sa mga dahon bilang pagkain sa kanyang tapas, kaya tinawag ng mga diyos si Śivā (Pārvatī) sa pangalang “Aparṇā”—ang “walang dahon.”
Verse 50
एका पादस्थिता सासीच्छिवं संस्मृत्य पार्वती । पंचाक्षरं जपंती च मनुं तेपे तपो महत्
Nakatayo sa isang paa, si Pārvatī ay nanatiling lubos na nakatuon sa pag-alaala kay Śiva; walang tigil niyang inuusal ang limang-pantig na mantra «Namaḥ Śivāya», at isinagawa ang dakila at masidhing pag-aayuno at pagninilay.
Verse 51
चीरवल्कलसंवीता जटासंघातधारिणी । शिवचिंतनसंसक्ता जिगाय तपसा मुनीम्
Nakasuot ng balat ng punò at mga pirasong basahan, may makapal na buhol ng gusot na buhok, at lubos na nakalubog sa pagninilay kay Śiva, nalampasan niya ang babaeng ṛṣi sa lakas ng kanyang pag-aaskésis.
Verse 52
एवं तस्यास्तपस्यन्त्या चिंतयंत्या महेश्वरम् । त्रीणि वर्ष सहस्राणि जग्मुः काल्यास्तपोवने
Kaya nito, habang ipinagpapatuloy niya ang pag-aaskésis at laging inaalala si Maheśvara, lumipas ang tatlong libong taon sa gubat ng pagninilay ni Kālī.
Verse 53
षष्टिवर्षसहस्राणि यत्र तेपे तपो हरः । तत्र क्षणमथोषित्वा चिंतयामास सा शिवा
Sa pook na iyon kung saan si Hara ay nag-askésis sa loob ng animnapung libong taon, si Śivā (Pārvatī) ay tumigil sandali; saka siya nagsimulang magnilay nang malalim.
Verse 54
नियमस्थां महादेव किं मां जानासि नाधुना । येनाहं सुचिरं तेन नानुयाता तवोरता
Sinabi ni Pārvatī: “O Mahādeva, hindi Mo ba ako nakikilala kahit ngayon—ako na nananatili sa banal na pagtalima (niyama)? Sa mismong paninindigang iyon, na siyang dahilan ng aking mahabang pagtitika, hindi ako lumihis sa aking panatang debosyon sa Iyo.”
Verse 55
लोके वेदे च गिरिशो मुनिभिर्गीयते सदा । शंकरस्य हि सर्वज्ञस्सर्वात्मा सर्वदर्शनः
Sa daigdig at sa mga Veda, si Girīśa ay laging inaawit ng mga muni. Sapagkat si Śaṅkara ay tunay na Ganap na Nakaaalam—Siya ang Sarili sa loob ng lahat, at ang may paningin na sumasaklaw sa lahat ng bagay.
Verse 56
सर्वभूतिप्रदो देवस्सर्वभावानुभावनः । भक्ताभीष्टप्रदो नित्यं सर्वक्लेशनिवारणः
Ang Diyos na iyon ang nagkakaloob ng lahat ng kasaganaan; Siya ang nagpapahinog at nagpapaganap sa lahat ng kalagayan ng pag-iral. Lagi Niyang ibinibigay ang minimithi ng mga deboto at inaalis ang lahat ng pagdurusa nang walang pagkukulang.
Verse 57
सर्वकामान्परित्यज्य यदि चाहं वृषध्वजे । अनुरक्ता तदा सोत्र संप्रसीदतु शंकरः
O Śiva, Panginoong may watawat na toro! Kung tinalikuran ko na ang lahat ng makamundong pagnanasa at tunay na deboto sa Iyo, nawa’y si Śaṅkara—ang laging mapalad at mapagpala—ay magpakita ng habag sa akin dito at ngayon.
Verse 58
यदि नारद तत्रोक्तमंत्रो जप्तश्शराक्षरः । सुभक्त्या विधिना नित्यं संप्रसीदतु शंकरः
O Nārada, kung ang mantrang itinuro roon ay inuusal araw-araw, pantig sa pantig, ayon sa itinakdang paraan at may tapat na bhakti, kung gayon si Śaṅkara ay lubos na malulugod at magbibigay ng biyaya.
Verse 59
यदि भक्त्या शिवस्याहं निर्विकारा यथोदितम् । सर्वेश्वरस्य चात्यंतं संप्रसीदतु शंकरः
Kung sa pamamagitan ng debosyon kay Śiva ay tunay ngang naging di-nagbabago ako, gaya ng ipinahayag, nawa’y si Śaṅkara—Panginoon ng lahat—ay lubos na masiyahan at magpala nang may habag.
Verse 60
एवं चिंतयती नित्यं तेपे सा सुचिरं तपः । अधोमुखी निर्विकारा जटावल्कलधारिणी
Sa gayong pagninilay araw-araw, nagsagawa siya ng matagal na tapas—nakayuko ang mukha sa paglalim sa loob, di-natitinag sa pabagu-bagong kalagayan, may buhok na jaṭā at kasuotang balat-kahoy—matatag na iniuukol ang kanyang disiplina kay Śiva, ang Panginoong nagbibigay ng kalayaan (mokṣa).
Verse 61
तथा तया तपस्तप्तं मुनीनामपि दुष्करम् । स्मृत्वा च पुरुषास्तत्र परमं विस्मयं गताः
Sa gayon, ang kanyang tapas ay napakatindi na maging ang mga muni ay mahihirapang gawin. Sa pag-alaala sa tapas na iyon, ang mga tao roon ay napuno ng sukdulang pagkamangha.
Verse 62
तत्तपोदर्शनार्थं हि समाजग्मुश्च तेऽखिलाः । धन्यान्निजान्मन्यमाना जगदुश्चेति सम्मताः
Tunay nga, silang lahat ay nagtipon doon upang masilayan ang banal na pag-aayuno at pagninilay (tapas) na iyon. Itinuring nilang pinagpala ang kanilang mga kasamahan, at buong pananalig nilang ipinahayag sa sanlibutan na gayon nga iyon.
Verse 63
महतां धर्म्मवृद्धेषु गमनं श्रेय उच्यते । प्रमाणं तपसो नास्ति मान्यो धर्म्मस्सदा बुधैः
Ang paglapit sa mga dakilang nilalang—yaong mga umunlad sa dharma—ay sinasabing tunay na kabutihan. Walang tiyak na sukat ang tapas; kaya’t ang dharma ay laging iginagalang ng mga pantas.
Verse 64
श्रुत्वा दृष्ट्वा तपोऽस्यास्तु किमन्यैः क्रियते तपः । अस्मात्तपोऽधिकं लोके न भूतं न भविष्यति
Matapos marinig at masaksihan ang kanyang matinding tapasya, ano pa ang kailangan para sa iba na magpenitensiya? Sa mundong ito, wala pang naging austeridad na hihigit dito, at hindi rin ito magkakaroon sa hinaharap.
Verse 65
जल्पंत इति ते सर्वे सुप्रशस्य शिवातपः । जग्मुः स्वं धाम मुदिताः कठिनांगाश्च ये ह्यपि
Sa gayong pag-uusap, pinuri nilang lahat nang lubos ang mahigpit na pag-aayuno at pagninilay na inialay para kay Śiva. Nagalak sila at umuwi sa kani-kanilang tahanan—maging yaong ang katawan ay tumigas dahil sa matinding pagsasanay.
Verse 66
अन्यच्छृणु महर्षे त्वं प्रभावं तपसोऽधुना । पार्वत्या जगदम्बायाः पराश्चर्य्यकरं महत्
O dakilang rishi, pakinggan mo pa ngayon ang kapangyarihan ng pag-aayuno at pagninilay—kung gaano ito kalawak at lubhang kagila-gilalas sa kaso ni Pārvatī, ang Ina ng sansinukob.
Verse 67
तदाश्रमगता ये च स्वभावेन विरोधिनः । तेप्यासंस्तत्प्रभावेण विरोधरहि तास्तदा
At yaong mga dumating sa ashram na iyon—bagaman likas na mahilig sumalungat—ay dahil sa kapangyarihan ng banal na presensiya roon, naging malaya sa poot at pag-aalitan nang sandaling iyon.
Verse 68
सिंहा गावश्च सततं रागादिदोषसंयुताः । तन्महिम्ना च ते तत्र नाबाधंत परस्परम्
Ang mga leon at mga baka, bagaman laging nasasangkot sa mga kapintasan gaya ng pagnanasa at iba pa, ay dahil sa kapangyarihan ng Kanyang kaluwalhatian, hindi nagkasakitan doon.
Verse 69
अथान्ये च मुनिश्रेष्ठ मार्ज्जारा मूषकादयः । निसर्गाद्वैरिणो यत्र विक्रियंते स्म न क्वचित्
At doon din, O pinakadakilang muni, ang iba pang nilalang—mga pusa, daga, at iba pa—bagaman likás na magkaaway, ay hindi kailanman nagpakita ng poot o mapanirang asal sa pook na iyon.
Verse 70
वृक्षाश्च सफलास्तत्र तृणानि विविधानि च । पुष्पाणि च विचित्राणि तत्रासन्मुनिसत्तम
O pinakadakilang muni, naroon ang mga punong namumunga, sari-saring damo, at mga bulaklak na kamangha-mangha at makukulay.
Verse 71
तद्वनं च तदा सर्वं कैलासेनोपमान्वितम् । जातं च तपस्तस्यास्सिद्धिरूपमभूत्तदा
Noon, ang buong gubat ay naging kawangis ng Kailāsa; at sa mismong sandaling iyon, ang bunga ng kanyang tapas ay nahayag bilang siddhi—ang ganap na katuparang espirituwal—sa biyayang nagpapasakdal sa pag-aayuno at pagninilay.
Pārvatī’s decision to undertake tapas to attain Śiva is formally taken to her parents through her companions; Himavān explicitly approves and directs that Menā’s assent also be obtained.
It encodes tapas as dharma-aligned sādhana: renunciation is framed not as social rupture but as a sanctioned transition, integrating personal resolve with cosmic purpose and familial order.
Pārvatī is highlighted as Girijā—the ascetic aspirant; Jayā and Vijayā function as ritual-social mediators; Himavān appears as dharmic authority validating the tapas pathway toward Hara (Śiva).