पूर्वगतिवर्णनम् (Pūrvagati-varṇana) — “Description of the Prior Course / Earlier Lineage Account”

Verse 1

नारद उवाच । विधे प्राज्ञ वदेदानीं मेनोत्पत्तिं समादरात् । अपि शापं समाचक्ष्व कुरु संदेहभंजनम्

Wika ni Nārada: “O marunong na Vidhātr̥ (Brahmā), ngayo’y isalaysay mo sa akin nang may buong pag-iingat ang pinagmulan ni Menā. Ipaliwanag mo rin ang tungkol sa sumpa, upang mabasag ang aking pag-aalinlangan.”

Verse 2

ब्रह्मोवाच । शृणु नारद सुप्रीत्या मेनोत्पत्तिं विवेकतः । मुनिभिः सह वक्ष्येहं सुतवर्य्य महाबुध

Wika ni Brahmā: O Nārada, makinig nang may galak; ipaliliwanag ko nang may malinaw na pag-unawa ang salaysay ng pinagmulan ni Menā. Kasama ng mga muni, isasalaysay ko rito, O pinakamabuting anak, O dakilang pantas.

Verse 3

दक्षनामा मम सुतो यः पुरा कथितो मुने । तस्य जाताः सुताः षष्टिप्रमितास्सृष्टिकारणाः

O pantas, si Dakṣa—na dati nang nasabing aking anak—ay nagkaroon ng animnapung anak na lalaki; sila ang naging mahahalagang sanhi sa gawain ng paglikha.

Verse 4

तासां विवाहमकरोत्स वरैः कश्यपादिभिः । विदितं ते समस्तं तत्प्रस्तुतं शृणु नारद

Inayos niya ang kanilang pag-aasawa sa mga dakilang pantas—kay Kaśyapa at sa iba pa. Alam mo na ang lahat ng iyon; ngayon, O Nārada, pakinggan ang isinasalaysay sa kasalukuyan.

Verse 5

तासां मध्ये स्वधानाम्नीं पितृभ्यो दत्तवान्सुताम् । तिस्रोभवन्सुतास्तस्यास्सुभगा धर्ममूर्तयः

Sa gitna ng mga anak na babae, ibinigay niya sa mga Pitṛ (mga ninunong banal) ang dalagang nagngangalang Svadhā. Mula sa kanya ay isinilang ang tatlong anak na babae, mapalad at mga anyo ng Dharma.

Verse 6

तासां नामानि शृणु मे पावनानि मुनीश्वर । सदा विघ्नहराण्येव महामंगलदानि च

O panginoon sa mga pantas, pakinggan mo ako habang binibigkas ko ang kanilang mga pangalan—mga pangalang nagpapadalisay, laging nag-aalis ng mga hadlang, at nagbibigay ng dakilang pagpapala.

Verse 7

मेनानाम्नी सुता ज्येष्ठा मध्या धन्या कलावती । अन्त्या एतास्सुतास्सर्वाः पितॄणाम्मानसोद्भवाः

Sa kanila, ang panganay na anak na babae ay tinawag na Menā; ang nasa gitna ay si Dhanyā; at ang bunso ay si Kalāvatī. Ang lahat ng mga anak na babaeng ito ay mga supling na isinilang mula sa isipan ng mga Pitṛ (mga Ninunong Ama).

Verse 8

अयोनिजाः स्वधायाश्च लोकतस्तत्सुता मताः । आसाम्प्रोच्य सुनामानि सर्वान्कामाञ्जनो लभेत्

Ang mga dalagang ito ay sinasabing ayoni-jā, hindi isinilang mula sa sinapupunan, at sa mga daigdig ay kinikilalang mga anak na babae ni Svadhā. Ang sinumang taimtim na bumibigkas ng kanilang mapalad na mga pangalan ay nakakamit ang lahat ng ninanais.

Verse 9

जगद्वंद्याः सदा लोकमातरः परमोददाः । योगिन्यः परमा ज्ञाननिधानास्तास्त्रिलोकगाः

Laging sinasamba ng buong daigdig, sila ang mga Ina ng mga daigdig at lubhang mapagkaloob. Ang mga Yoginī na iyon ay kataas-taasan, mga sisidlan ng kaalamang espirituwal, at gumagala sa tatlong daigdig.

Verse 10

एकस्मिन्समये तिस्रो भगिन्यस्ता मुनीश्वर । श्वेतद्वीपं विष्णुलोकं जग्मुर्दर्शनहेतवे

O panginoon sa mga pantas, minsan ang tatlong magkakapatid na babae ay nagtungo sa Śvetadvīpa, ang kaharian ni Viṣṇu, upang magkamit ng banal na darśana (pagkakita).

Verse 11

कृत्वा प्रणामं विष्णोश्च संस्तुतिं भक्तिसंयुताः । तस्थुस्तदाज्ञया तत्र सुसमाजो महानभूत्

Matapos maghandog ng pranāma kay Panginoong Viṣṇu at purihin Siya nang may debosyon, nanatili sila roon ayon sa Kanyang utos; at sa pook na iyon ay nabuo ang isang dakila at maayos na kapulungan.

Verse 12

तदैव सनकाद्यास्तु सिद्धा ब्रह्मसुता मुने । गतास्तत्र हरिं नत्वा स्तुत्वा तस्थुस्तदाज्ञया

Pagkaraan, O pantas, ang mga ganap na Brahma-putra—si Sanaka at ang iba pa—ay agad na nagtungo roon. Yumukod sila kay Hari at nagpuri, at nanatiling nakatayo ayon sa Kanyang utos.

Verse 13

सनकाद्यान्मुनीन्दृष्ट्वोत्तस्थुस्ते सकला द्रुतम् । तत्रस्थान्संस्थितान्नत्वा देवाद्यांल्लोकवन्दितान्

Nang makita ang mga pantas na pinangungunahan ni Sanaka, silang lahat ay tumindig agad. Yumukod sila sa mga diyos at sa mga kagalang-galang na naroon—pinararangalan ng mga daigdig—at tumayo nang may nararapat na pagpapakumbaba.

Verse 14

तिस्रो भगिन्यस्तांस्तत्र नोत्तस्थुर्मोहिता मुने । मायया दैवविवशाश्शङ्करस्य परात्मनः

O pantas, ang tatlong magkakapatid na babae roon, nalinlang, ay hindi tumindig. Dahil sa māyā ni Śaṅkara—ang Kataas-taasang Sarili—at sa pag-iral ng tadhana, sila’y naging walang magawa.

Verse 15

मोहिनी सर्व लोकानां शिवमाया गरीयसी । तदधीनं जगत्सर्वं शिवेच्छा सा प्रकीर्त्यते

Ang māyā ni Shiva ay lubhang makapangyarihan at bumibighani sa lahat ng daigdig. Ang buong sansinukob ay nakasalalay dito; kaya ito’y ipinahahayag na mismong Kalooban ni Shiva (Śivecchā).

Verse 16

प्रारब्धं प्रोच्यते सैव तन्नामानि ह्यनेकशः । शिवेच्छया भवत्येव नात्र कार्या विचारणा

Iyan lamang ang tinatawag na prārabdha (kapalarang nagsimula na), at binabanggit sa maraming pangalan. Nagkakatotoo ito tanging sa kalooban ni Śiva—hindi na kailangan ang karagdagang pagtatalo.

Verse 17

भूत्वा तद्वशगास्ता वै न चक्रुरपि तन्नतिम् । विस्मितास्सम्प्रदृश्यैव संस्थितास्तत्र केवलम्

Nang mapasailalim sila sa di-mapipigilang kapangyarihan Niya, hindi man lamang nila nagawang yumukod at magbigay-galang sa Kanya. Namangha sa kanilang nasaksihan, tumayo lamang sila roon, walang kibo.

Verse 18

तादृशीं तद्गतिं दृष्ट्वा सनकाद्या मुनीश्वराः । ज्ञानिनोऽपि परं चक्रुः क्रोधं दुर्विषहं च ते

Nang makita ang gayong pambihirang pangyayari at kinahinatnan, ang mga kagalang-galang na rishi, mula kay Sanaka, kahit mga nakakabatid ng sukdulang katotohanan, ay nag-alab sa matinding poot; at ang kanilang galit ay di-matiis.

Verse 19

शिवेच्छामोहितस्तत्र सक्रोधस्ता उवाच ह । सनत्कुमारो योगीशश्शापन्दण्डकरं ददन्

Doon, nalinlang ng mismong kalooban ni Śiva at ginising ng poot, siya ay nagsalita. Si Sanatkumāra—panginoon ng mga yogin—ay itinaas ang pamalo ng sumpa at nagsimulang magpahayag nito.

Verse 20

सनत्कुमार उवाच । यूयं तिस्रो भगिन्यश्च मूढाः सद्वयुनोज्झिताः । अज्ञातश्रुतितत्त्वा हि पितृकन्या अपि ध्रुवम्

Wika ni Sanatkumāra: “Kayong tatlong magkakapatid na babae ay nalilinlang, napalayo sa wastong pag-unawa. Tunay na hindi ninyo naunawaan ang tunay na diwa ng mga Veda; bagaman kayo’y mga anak na babae ng inyong ama, gayon nga ang katiyakan.”

Verse 21

अभ्युत्थानं कृतं नो यन्नमस्कारोपि गर्वतः । मोहिता नरभावत्वात्स्वर्गाद्दूरा भवन्तु हि

“Sapagkat hindi kayo tumindig upang igalang kami, ni naghandog man lamang ng pagyukod—dahil sa kapalaluan—nawa’y kayo, na nalilinlang ng hangganan ng kalikasang pantao, ay manatiling malayo sa langit.”

Verse 22

नरस्त्रियः सम्भवन्तु तिस्रोऽपि ज्ञानमोहिताः । स्वकर्मणः प्रभणावे लभध्वं फलमीदृशम्

“Maganap nawa ang lalaki at babae—oo, maging ang tatlong kalagayan ng buhay na may katawan—na malinlang ng kaalaman. Gayunman, sa mismong paglalantad at bunga ng sariling karma, nawa’y makamtan ninyo ang gayong bunga.”

Verse 23

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य च साध्वस्तास्तिस्रोऽपि चकिता भृशम् । पतित्वा पादयोस्तस्य समूचूर्नतमस्तकाः

Wika ni Brahmā: Nang marinig ang mga salitang iyon, ang tatlong banal na babae ay lubhang nangamba. Sila’y nagpatirapa sa paanan niya, nakayukong may paggalang, at sabay-sabay na nagsalita.

Verse 24

पितृतनया ऊचुः । मुनिवर्य्य दयासिन्धो प्रसन्नो भव चाधुना । त्वत्प्रणामं वयं मूढाः कुर्महे स्म न भावतः

Wika ng mga anak na babae ng mga Pitṛ: “O pinakadakilang muni, karagatan ng habag, maawa at maging mapagpala ka sa amin ngayon. Kami, dahil sa kamangmangan, ay nag-aalay ng pagpupugay sa iyo, ngunit hindi mula sa tunay na damdamin at pag-unawa sa loob.”

Verse 25

प्राप्तं च तत्फलं विप्र न ते दोषो महामुने । अनुग्रहं कुरुष्वात्र लभेम स्वर्गतिम्पुनः

“O brāhmaṇa, ang bunga niyon ay tunay nang natamo; O dakilang muni, wala kang kasalanan. Ipagkaloob mo rito ang iyong biyaya, upang muli naming marating ang landas ng langit.”

Verse 26

ब्रह्मोवाच । श्रुत्वा तद्वचनं तात प्रोवाच स मुनिस्तदा । शापोद्धारं प्रसन्नात्मा प्रेरितः शिवमायया

Wika ni Brahmā: O minamahal na anak, nang marinig niya ang mga salitang iyon, nagsalita noon ang muni—payapa ang puso—at ipinaliwanag ang paraan ng pag-alis ng sumpa, na inudyukan ng banal na Māyā ni Śiva.

Verse 27

सनत्कुमार उवाच । पितॄणां तनयास्तिस्रः शृणुत प्रीतमानसाः । वचनं मम शोकघ्नं सुखदं सर्वदैव वः

Wika ni Sanatkumāra: “O mga minamahal, pakinggan ninyo ang aking mga salita nang may pusong nagagalak. Ang mga Pitṛ ay may tatlong anak na babae; ang aking pananalita ay wawasak sa dalamhati at laging magbibigay ng kaligayahan sa inyo.”

Verse 28

विष्णोरंशस्य शैलस्य हिमाधारस्य कामिनी । ज्येष्ठा भवतु तत्कन्या भविष्यत्येव पार्वती

Ang minamahal na kabiyak ni Himādhāra (Himālaya)—ang bundok na bahagi ng kapangyarihan ni Viṣṇu—ay magkakaroon ng panganay na anak na babae; tunay, ang batang iyon ang isisilang bilang Pārvatī.

Verse 29

धन्या प्रिया द्वितीया तु योगिनी जनकस्य च । तस्याः कन्या महालक्ष्मीर्नाम्ना सीता भविष्यति

Ang ikalawang minamahal na reyna ni Janaka ay si Dhanyā, isang yoginī. Mula sa kanya isisilang ang isang anak na babae—si Mahālakṣmī mismo—na makikilala sa pangalang Sītā.

Verse 30

वृषभानस्य वैश्यस्य कनिष्ठा च कलावती । भविष्यति प्रिया राधा तत्सुता द्वापरान्ततः

Si Kalāvatī, ang bunsong anak na babae ni Vṛṣabhānu na isang vaiśya, sa pagtatapos ng panahon ng Dvāpara ay magiging minamahal na Rādhā—ang kanyang sariling anak.

Verse 31

मेनका योगिनी पत्या पार्वत्याश्च वरेण च । तेन देहेन कैलासं गमिष्यति परम्पदम्

Sa bisa ng yogikong kabutihan ng kanyang asawa, at sa biyayang ipinagkaloob sa pamamagitan ni Pārvatī, si Menakā—na naging ganap na yoginī—ay aalis sa mismong katawang iyon patungong Kailāsa, ang kataas-taasang tahanan.

Verse 32

धन्या च सीतया सीरध्वजो जनकवंशजः । जीवन्मुक्तो महायोगी वैकुण्ठं च गमिष्यति

Mapalad nga tunay si Sītā; at mapalad din si Sīradhvaja Janaka, na isinilang sa angkan ni Janaka. Bilang dakilang yogin, isang jīvanmukta—malaya kahit may katawan pa—siya rin ay makararating sa Vaikuṇṭha.

Verse 33

कलावती वृषभानस्य कौतुकात्कन्यया सह । जीवन्मुक्ता च गोलोकं गमिष्यति न संशयः

Dahil sa mapagmahal na pag-uusisa, si Kalāvatī ni Vṛṣabhānu ay sasama sa dalaga. Siya’y magiging jīvanmuktā—malaya habang nabubuhay—at tiyak na makararating sa Goloka; walang pag-aalinlangan.

Verse 34

विना विपत्तिं महिमा केषां कुत्र भविष्यति । सुकर्मिणां गते दुःखे प्रभवेद्दुर्लभं सुखम्

Kung walang kapahamakan, saan—at para kanino—uusbong ang kadakilaan? Kapag lumipas na ang dalamhati ng mga banal, yaong matatag sa wastong gawa, saka sumisilang ang bihira at pinaghirapang ligaya.

Verse 35

यूयं पितॄणां तनयास्सर्वास्स्वर्गविलासिकाः । कर्मक्षयश्च युष्माकमभवद्विष्णुदर्शनात्

Kayong lahat ay mga anak na babae ng mga Pitṛ (mga ninuno), mga dalagang makalangit na nagliliwaliw sa Svarga. Sa mismong pagtanaw kay Viṣṇu, ang naipong karma ninyo ay napawi at nalusaw.

Verse 36

इत्युक्त्वा पुनरप्याह गतक्रोधो मुनीश्वरः । शिवं संस्मृत्य मनसा ज्ञानदं भुक्तिमुक्तिदम्

Pagkasabi nito, ang panginoon sa mga pantas—napawi na ang poot—ay nagsalita muli, at sa isip ay inalaala si Śiva, ang Tagapagkaloob ng tunay na kaalaman, na nagbibigay ng bhukti at mukti.

Verse 37

अपरं शृणुत प्रीत्या मद्वचस्सुखदं सदा । धन्या यूयं शिवप्रीता मान्याः पूज्या ह्यभीक्ष्णशः

Makinig pa kayo nang may pag-ibig sa aking mga salitang laging nagkakaloob ng kagalingan. Mapalad kayo—minamahal ni Panginoong Śiva—karapat-dapat parangalan at tunay na dapat sambahin nang paulit-ulit.

Verse 38

मेनायास्तनया देवी पार्वती जगदम्बिका । भविष्यति प्रिया शम्भोस्तपः कृत्वा सुदुस्सहम्

Ang anak ni Menā—ang Diyosa Pārvatī, Ina ng sansinukob—ay magiging minamahal ni Śambhu matapos magsagawa ng napakahirap na pag-aayuno at pagninilay (tapas).

Verse 39

धन्या सुता स्मृता सीता रामपत्नी भविष्यति । लौकिकाचारमाश्रित्य रामेण विहरिष्यति

Ang mapalad na anak na iyon ay makikilala bilang Sītā at magiging asawa ni Rāma. Sa pagsunod sa wastong asal ng daigdig (dharma sa buhay-mundo), maninirahan siya at magagalak sa piling ni Rāma.

Verse 40

कलावतीसुता राधा साक्षाद्गोलोकवासिनी । गुप्तस्नेहनिबद्धा सा कृष्णपत्नी भविष्यति

Si Rādhā, anak ni Kalāvatī, ay tunay na nananahan sa Goloka. Nakagapos sa lihim na bigkis ng pag-ibig, siya’y magiging asawa ni Kṛṣṇa.

Verse 41

ब्रह्मोवाच इत्थमाभाष्य स मुनिर्भ्रातृभिस्सह संस्तुतः । सनत्कुमारो भगवांस्तत्रैवान्तर्हितोऽभवत्

Wika ni Brahmā: Pagkasabi niya nang gayon, ang pantas na si Sanatkumāra ay pinuri kasama ng kanyang mga kapatid; at saka ang kagalang-galang na Sanatkumāra ay naglaho sa mismong pook na iyon.

Verse 42

तिस्रो भगिन्यस्तास्तात पितॄणां मानसीः सुताः । गतपापास्सुखं प्राप्य स्वधाम प्रययुर्द्रुतम्

O mahal, yaong tatlong magkakapatid na babae—mga anak na isinilang sa isipan ng mga Pitṛ—nang mapawi ang kasalanan at makamtan ang ligaya, ay dagling nagtungo sa sarili nilang banal na tahanan.