द्वारपाल-गणेशसंवादः / The Dialogue at the Gate: Gaṇeśa and Śiva’s Gaṇas

Verse 1

ब्रह्मोवाच । गणास्ते क्रोधसंपन्नास्तत्र गत्वा शिवाज्ञया । पप्रच्छुर्गिरिजापुत्रं तं तदा द्वारपालकम्

Wika ni Brahmā: Ang mga gaṇa, puspos ng poot, ay nagtungo roon ayon sa utos ni Śiva, at noon ay tinanong nila ang anak ni Girijā na nakatayo bilang bantay sa tarangkahan.

Verse 2

शिवगणा ऊचुः । कोऽसि त्वं कुत आयातः किं वा त्वं च चिकीर्षसि । इतोऽद्य गच्छ दूरं वै यदि जीवितुमिच्छसि

Sinabi ng mga tagapaglingkod ni Śiva: “Sino ka? Saan ka nagmula, at ano ang balak mong gawin? Umalis ka rito ngayon din at lumayo, kung nais mong manatiling buhay.”

Verse 3

ब्रह्मोवाच । तदीयं तद्वचः श्रुत्वा गिरिजातनयस्स वै । निर्भयो दण्डपाणिश्च द्वारपानब्रवीदिदम्

Sinabi ni Brahmā: Nang marinig ang mga salitang iyon, ang anak ni Girijā (Pārvatī)—walang takot at may hawak na tungkod—ay nagsalita nang ganito sa mga bantay-pinto.

Verse 4

गणेश उवाच । यूयं के कुत आयाता भवंतस्सुन्दरा इमे । यात दूरं किमर्थं वै स्थिता अत्र विरोधिनः

Sinabi ni Gaṇeśa: “Sino kayo, at saan kayo nagmula—ang mga kagandahang ito sa inyo? Lumayo kayo! Sa anong dahilan kayo nakatayo rito bilang mga kalaban?”

Verse 5

ब्रह्मोवाच । एवं श्रुत्वा वचस्तस्य हास्यं कृत्वा परस्परम् । ऊचुस्सर्वे शिवगणा महावीरा गतस्मयाः

Wika ni Brahmā: Nang marinig ang kanyang mga salita, nagtawanan sa isa’t isa ang magigiting na pangkat ni Śiva; at nang maialis ang lahat ng pagmamataas at pagpapanggap, silang lahat ay nagsalita.

Verse 6

परस्परमिति प्रोच्य सर्वे ते शिवपार्षदाः । द्वारपालं गणेशं तं प्रत्यूचुः कुद्धमानसाः

Pagkasabi sa isa’t isa, “Magsalita tayo,” ang lahat ng mga kasamahan ni Śiva, na nag-aalab ang loob sa galit, ay sumagot kay Gaṇeśa, ang bantay-pinto.

Verse 7

शिवगणा ऊचुः । श्रूयतां द्वारपाला हि वयं शिवगणा वराः । त्वां निवारयितुं प्राप्ताश्शंकरस्याज्ञया विभोः

Sinabi ng mga Śiva-gaṇa: “Makinig kayo, O mga bantay-pinto! Kami ang mararangal na pangkat ni Śiva. Sa utos ni Śaṅkara, ang Kataas-taasang Panginoon, narito kami upang pigilan kayo.”

Verse 8

त्वामपीह गणं मत्वा न हन्यामीन्यथा हतः । तिष्ठ दूरे स्वतस्त्वं च किमर्थं मृत्युमीहसे

Kahit dito, sa pag-aakalang ikaw ay isa sa mga gaṇa ni Śiva, hindi kita papatayin gaya ng pagpatay ko sa iba. Kaya kusang lumayo ka at tumindig sa malayo—bakit mo hinahanap ang kamatayan?

Verse 9

ब्रह्मोवाच इत्युक्तोऽपि गणेशश्च गिरिजातनयोऽभयः । निर्भर्त्स्य शंकरगणान्न द्वारं मुक्तवांस्तदा

Wika ni Brahmā: Bagaman gayon ang sinabi sa kanya, si Gaṇeśa—anak ni Girijā, ang walang takot—ay pinagalitan ang mga gaṇa ni Śaṅkara at noon din ay hindi pa rin binuksan ang pinto.

Verse 10

ते सर्वेपि गणाश्शैवास्तत्रत्या वचनं तदा । श्रुत्वा तत्र शिवं गत्वा तद्वृत्तांतमथाब्रुवन्

Pagkaraan, ang lahat ng gaṇa na Śaiva na naroon, nang marinig ang mga salitang iyon, ay nagtungo kay Panginoong Śiva at maayos na isinalaysay sa Kanya ang buong pangyayari.

Verse 11

ततश्च तद्वचः श्रुत्वाद्भुतलीलो महेश्वरः । विनिर्भर्त्स्य गणानूचे निजांल्लोकगतिर्मुने

Pagkatapos, nang marinig ang mga salitang iyon, si Maheshvara—na ang kamangha-manghang līlā ang gumagabay sa mga daigdig—ay pinagalitan ang kanyang mga gaṇa at nagsalita sa kanila, O pantas, hinggil sa wastong landas ng asal sa kanyang sariling kaharian.

Verse 12

महेश्वर उवाच । कश्चायं वर्तते किं च ब्रवीत्यरिवदुच्छ्रितः । किं करिष्यत्यसद्बुद्धिः स्वमृत्युं वांछति ध्रुवम्

Sinabi ni Maheshvara: “Sino ba ito, at ano ang ginagawa niya—bakit siya nagsasalita nang may pagmamataas na parang kaaway? Ano ang magagawa ng taong may baluktot na pag-iisip? Tiyak na inaanyayahan niya ang sarili niyang kamatayan.”

Verse 13

दूरतः क्रियतां ह्येष द्रारपालो नवीनकः । क्लीबा इव स्थितास्तस्य वृत्तं वदथ मे कथम्

“Ipalayo ang bagong bantay-pinto na ito. Bakit kayo nakatayo sa harap niya na parang mga duwag? Sabihin ninyo sa akin—ano ba ang nangyayari sa kanya?”

Verse 14

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखंडे गणविवादवर्णनं नाम चतुर्दशोऽध्यायः

Sa ganito nagwakas ang ika-labing-apat na kabanata, na pinamagatang “Paglalarawan ng Alitan sa mga Gaṇa,” sa Kumāra-khaṇḍa (ikaapat na bahagi) ng Rudra-saṃhitā, sa kagalang-galang na Śrī Śiva Mahāpurāṇa.

Verse 15

शिवगणा ऊचुः । रे रे द्वारप कस्त्वं हि स्थितश्च स्थापितः कुतः । नैवास्मान्गाणयस्येवं कथं जीवितुमिच्छसि

Sinabi ng mga gaṇa ni Śiva: “Hoy, bantay-pinto! Sino ka ba? Bakit ka nakatayo rito—at sino ang nagtalaga sa iyo? Hindi mo man lamang kami kinikilala; kung ganyan ang asal mo, paano mo inaasahang mabubuhay ka pa?”

Verse 16

द्वारपाला वयं सर्वे स्थितः किं परिभाषसे । सिंहासनगृहीतश्च शृगालः शिवमीहते

“Nakatindig kaming lahat dito bilang mga bantay-pinto—bakit mo kami kinakausap nang walang galang? Ang asong-gubat na sumaklot sa trono ay nananabik pa rin kay Śiva; ngunit ang kapalaluan nito’y hindi nagiging dahilan upang maging karapat-dapat sa upuang iyon.”

Verse 17

तावद्गर्जसि मूर्ख त्वं यावद्गण पराक्रमः । नानुभूतस्त्वयात्रैव ह्यनुभूतः पतिष्यसि

Ikaw na hangal, umuungal ka lamang habang hindi mo pa nararanasan ang lakas ng mga Gaṇa ni Śiva. Dito at ngayon, kapag tunay mo na itong naranasan, babagsak ka—dahil sa bagay na hindi mo pa nauunawaan.

Verse 18

इत्युक्तस्तैस्सुसंकुद्धो हस्ताभ्यां यष्टिकां तदा । गृहीत्वा ताडयामास गणांस्तान्परिभाषिणः

Nang sa gayon ay masabihan nila, siya’y nag-alab sa matinding galit; saka hinawakan ang isang pamalo sa dalawang kamay at sinimulang hampasin ang mga Gaṇa na nagsalita nang mapanghamak.

Verse 19

उवाचाथ शिवापुत्रः परिभर्त्स्य गणेश्वरान् । शंकरस्य महावीरान्निर्भयस्तान्गणेश्वरः

Pagkaraan, nagsalita ang anak ni Śiva, na sinasaway ang mga panginoon ng mga Gaṇa. Bilang kanilang pinuno, buong tapang niyang kinausap ang mga dakilang bayani ni Śaṅkara, na walang bahid ng takot.

Verse 20

शिवापुत्र उवाच । यात यात ततो दूरे नो चेद्वो दर्शयामि ह । स्वपराक्रममत्युग्रं यास्यथात्युपहास्यताम्

Wika ng anak ni Śiva: “Umalis kayo—lumayo kayo rito; kung hindi, tunay na ipamamalas ko sa inyo ang aking napakabangis na kapangyarihan. Kayo’y lubos na mapapahiya at magiging katatawanan.”

Verse 21

इत्याकर्ण्य वचस्तस्य गिरिजातनयस्य हि । परस्परमथोचुस्ते शंकरस्य गणास्तदा

Nang marinig nila ang mga salita ng anak ni Girijā, ang mga Gaṇa ni Śaṅkara ay nag-usap-usap noon sa isa’t isa.

Verse 22

शिवगणा ऊचुः । किं कर्तव्यं क्व गंतव्यं माक्रियते स न किं पुनः । मर्यादा रक्ष्यतेऽस्माभिरन्यथा किं ब्रवीति च

Sinabi ng mga Gaṇa, mga tagasunod ni Śiva: “Ano ang dapat naming gawin, at saan kami tutungo? Wala siyang ginagawa—kung gayon, ano pa ang magagawa? Pinangangalagaan namin ang maryādā, ang hangganan ng wastong asal; kung hindi, ano ang sasabihin niya sa amin?”

Verse 23

ब्रह्मोवाच । ततश्शंभुगणास्सर्वे शिवं दूरे व्यवस्थितम् । क्रोशमात्रं तु कैलासाद्गत्वा ते च तथाब्रुवन्

Sinabi ni Brahmā: Pagkaraan, ang lahat ng pangkat ng mga Gaṇa ni Śambhu ay lumayo mula sa Kailāsa nang may isang krośa, at nakita si Śiva na nakatindig sa malayo; lumapit sila at nagsalita sa Kanya ayon doon.

Verse 24

शिवो विहस्य तान्सर्वांस्त्रिशूलकर उग्रधीः । उवाच परमेशो हि स्वगणान् वीरसंमतान्

Pagkaraan, si Śiva—ang Kataas-taasang Panginoon—ay tumawa, may mabagsik na pasya at hawak ang trisula; saka Niya kinausap ang lahat ng Kanyang magigiting na Gaṇa, na kinikilalang matatapang.

Verse 25

शिव उवाच । रेरे गणाः क्लीबमता न वीरा वीरमानिनः । मदग्रे नोदितुं योग्या भर्त्सितः किं पुनर्वदेत्

Wika ni Śiva: “Hoy, mga Gaṇa! Kayo’y mahihina ang loob at di-makapanlalaki—hindi tunay na bayani, bagaman inaakala ninyong kayo’y matapang. Sa harap Ko’y hindi kayo nararapat magsalita; at kapag napagalitan na, paano pa kayo makapagsasalita muli?”

Verse 26

गम्यतां ताड्यतां चैष यः कश्चित्प्रभवेदिह । बहुनोक्तेन किं चात्र दूरीकर्तव्य एव सः

“Itaboy siya at paluin—sinumang mangahas na tumindig dito. Ano pa ang silbi ng maraming salita? Siya’y dapat talagang ilayo.”

Verse 27

ब्रह्मोवाच । इति सर्वे महेशेन जग्मुस्तत्र मुनीश्वर । भर्त्सितास्तेन देवेन प्रोचुश्च गणसत्तमाः

Wika ni Brahmā: “Kaya nga, O pinakadakila sa mga pantas, silang lahat ay nagtungo roon kasama si Maheśa. Nang sila’y mapagsabihan ng Diyos na iyon, nagsalita ang pinakamararangal sa mga gaṇa ni Śiva.”

Verse 28

शिवगणा ऊचुः । रेरे त्वं शृणु वै बाल बलात्किं परिभाषसे । इतस्त्वं दूरतो याहि नो चेन्मृत्युर्भविष्यति

Sinabi ng mga gaṇa ni Śiva: “Hoy! Makinig ka, bata. Bakit ka nagsasalita nang mapanghamak at tila nananakot sa lakas? Lumayo ka agad dito—kung hindi, kamatayan ang sasapitin mo.”

Verse 29

ब्रह्मोवाच । इति श्रुत्वा वचस्तेषां शिवाज्ञाकारिणां ध्रुवम् । शिवासुतस्तदाभूत्स किं करोमीति दुःखितः

Wika ni Brahmā: Nang marinig ang mga salita ng mga tiyak na tagapagpatupad ng utos ni Śiva, nabagabag ang anak ni Śiva at nag-isip, “Ano ang dapat kong gawin?”

Verse 30

एतस्मिन्नंतरे देवी तेषां तस्य च वै पुनः । श्रुत्वा तु कलहं द्वारि सखीं पश्येति साब्रवीत्

Samantala, ang Diyosa, nang muling marinig ang ingay ng pagtatalo sa may pintuan—sa pagitan nila at niya—ay nagsabi sa kanyang kasama: “Lumabas ka at tingnan.”

Verse 31

समागत्य सखी तत्र वृत्तांतं समबुध्यत । क्षणमात्रं तदा दृष्ट्वा गता हृष्टा शिवांतिकम्

Dumating doon ang kaibigang dalaga at naunawaan ang buong pangyayari. Pagkakita niya nang saglit, masayang nagtungo siya sa harapan ni Śiva.

Verse 32

तत्र गत्वा तु तत्सर्वं वृत्तं तद्यदभून्मुने । अशेषेण तया सख्या कथितं गिरिजाग्रतः

Pagdating doon, O pantas, isinalaysay ng matalik na kaibigan—nang walang iniiwan—ang lahat ng naganap, sa harapan ni Girijā (Pārvatī).

Verse 33

सख्युवाच । अस्मदीयो गणो यो हि स्थितो द्वारि महेश्वरि । निर्भर्त्सयति तं वीराश्शंकरस्य गणा ध्रुवम्

Sinabi ng kaibigan: “O Maheśvarī, ang aming kasamang tagapaglingkod na nakatayo sa pintuan ay tunay na pinagsasabihan nang mahigpit ng matatapang na gaṇa ni Śaṅkara.”

Verse 34

शिवश्चैव गणास्सर्वे विना तेऽवसरं कथम् । प्रविशंति हठाद्गेहे नैतच्छुभतरं तव

“Paano makapapasok si Śiva mismo—kasama ang lahat ng Kanyang gaṇa—sa iyong tahanan nang biglaan, kung wala kang ibinigay na pagkakataon? Para sa iyo, wala nang higit pang mapalad at mapagpala kaysa rito.”

Verse 35

सम्यक् कृतं ह्यनेनैव न हि कोपि प्रवेशितः । दुःखं चैवानुभूयात्र तिरस्कारादिकं तथा

Ang ginawa niya ay tunay na nararapat; sapagkat walang sinuman ang pinahintulutang pumasok. Dito, tanging pagdurusa ang mararanasan, kasama ang paghamak at iba pang katulad nito.

Verse 36

अतः परन्तु वाग्वादः क्रियते च परस्परम् । वाग्वादे च कृते नैव तर्ह्यायान्तु सुखेन वै

Kaya nga, huwag na kayong magpatuloy sa pagtatalo ng salita sa isa’t isa. Kung magpapatuloy ang pagtatalong ito, hindi ninyo makakamtan ang kapayapaan; kaya magsama kayo sa pagkakasundo at magpatuloy nang payapa.

Verse 37

कृतश्चैवात्र वाग्वादस्तं जित्वा विजयेन च । प्रविशंतु तथा सर्वे नान्यथा कर्हिचित्प्रिये

“Dito nga naganap ang pagtatalo ng mga salita; nang siya’y mapagtagumpayan at makamit ang tagumpay, hayaang pumasok ang lahat ayon doon—huwag kailanman sa ibang paraan, o minamahal.”

Verse 38

अस्मिन्नेवास्मदीये वै सर्वे संभर्त्सिता वयम् । तस्माद्देवि त्वया भद्रे न त्याज्यो मान उत्तमः

Tunay, sa bagay na ito na tungkol sa atin, tayong lahat ay naparatangan at napuna. Kaya, O Diyosa, O mapalad na isa, huwag mong talikuran ang iyong pinakamataas na dangal at paggalang-sa-sarili.

Verse 39

शिवो मर्कटवत्तेऽद्य वर्तते सर्वदा सति । किं करिष्यत्यहंकारमानुकूल्यं भविष्यति

“Ngayon si Śiva ay kumikilos na parang unggoy, O Satī—sa katunayan, lagi Siyang ganyan. Ano ang magagawa ng pagmamataas (ahaṃkāra)? Ang kahihinatnan ay pagsunod at pagkakasundo lamang.”

Verse 40

ब्रह्मोवाच । अहो क्षणं स्थिता तत्र शिवेच्छावशतस्सती

Sinabi ni Brahmā: “Ah! Sandali lamang nanatili roon si Satī, na lubos na nasa ilalim ng kalooban ni Śiva.”

Verse 41

मनस्युवाच सा भूत्वा मानिनी पार्वती तदा

Pagkaraan, si Pārvatī, na napuno ng pagmamataas at pagkasaling-loob, ay nagsalita sa loob ng kanyang isipan.

Verse 42

शिवोवाच । अहो क्षणं स्थितो नैव हठात्कारः कथं कृतः । कथं चैवात्र कर्त्तव्यं विनयेनाथ वा पुनः

Wika ni Śiva: “Ay! Ni hindi ka man lamang nanatili kahit isang saglit. Paano nagawa ang gawang pamimilit na iyon? At ngayon, ano nga ba ang nararapat gawin dito—sa pamamagitan ba ng pagpapakumbaba at magalang na pagpapasakop, o sa iba pang paraan?”

Verse 43

भविष्यति भवत्येव कृतं नैवान्यथा पुनः । इत्युक्त्वा तु सखी तत्र प्रेषिता प्रियया तदा

“Mangyayari ito—tunay na magaganap; ang napagpasyahan ay hindi na muling magiging iba.” Pagkasabi nito, ang minamahal na dalaga ay nagsugo ng kaniyang kaibigan doon sa sandaling iyon.

Verse 44

समागत्याऽब्रवीत्सा च प्रियया कथितं हि यत् । तमाचष्ट गणेशं तं गिरिजातनयं तदा

Pagdating niya, sinabi niya at iniulat nang tapat ang lahat ng ipinahayag ng kaniyang minamahal; noon din ay ipinaabot niya iyon kay Gaṇeśa, ang anak ni Girijā (Pārvatī).

Verse 45

सख्युवाच । सम्यक्कृतं त्वया भद्र बलात्ते प्रविशंतु न । भवदग्रे गणा ह्येते किं जयंतु भवादृशम्

Wika ng kasama: “Mahusay, marangal na ginoo. Huwag silang hayaang pumasok dito sa pamamagitan ng dahas. Narito sa harap mo ang mga gaṇa—paano nila magagapi ang tulad mo?”

Verse 46

कृतं चेद्वाकृतं चैव कर्त्तव्यं क्रियतां त्वया । जितो यस्तु पुनर्वापि न वैरमथ वा ध्रुवम्

Magawa man o hindi pa nagagawa, gawin mo ang dapat gawin. Sapagkat sa taong muling nagapi, hindi tiyak na mananatili ang matagal na pagkapoot.

Verse 47

ब्रह्मोवाच । इति श्रुत्वा वचस्तस्या मातुश्चैव गणेश्वरः । आनन्दं परमं प्राप बलं भूरि महोन्नतिम्

Wika ni Brahmā: Nang marinig niya ang gayong mga salita—pati ang sa kanyang ina—nakamtan ni Gaṇeśvara ang sukdulang kagalakan, saganang lakas, at dakilang pagtaas ng dangal.

Verse 48

बद्धकक्षस्तथोष्णीषं बद्ध्वा जंघोरु संस्पृशन् । उवाच तान्गणान् सर्वान्निर्भयं वचनं मुदा

Matapos higpitan ang kanyang pamigkis at itali ang putong, at hipuin ang kanyang mga binti at hita bilang paghahanda, masaya niyang kinausap ang lahat ng gaṇa sa mga salitang walang takot.

Verse 49

गणेश उवाच । अहं च गिरिजासूनुर्यूयं शिवगणास्तथा । उभये समतां प्राप्ताः कर्तव्यं क्रियतां पुनः

Sinabi ni Gaṇeśa: “Ako man ay anak ni Girijā, at kayo’y tunay na mga gaṇa ni Śiva. Kapwa panig ay umabot na sa pagkakapantay; kaya gawin nating muli ang nararapat gawin, nang makatarungan at wasto.”

Verse 50

भवंतो द्वारपालाश्च द्वारपोहं कथं न हि । भवंतश्च स्थितास्तत्राऽहं स्थितोत्रेति निश्चितम्

“Kayo ang mga tagapagbantay ng tarangkahan, at ako man ay tagapagbantay—paano nga ba magiging iba? Kayo’y nakatalaga roon, at ako’y nakatalaga rito; ito’y tunay na tiyak.”

Verse 51

भवद्भिश्च स्थितं ह्यत्र यदा भवति निश्चितम् । तदा भवद्भिः कर्त्तव्यं शिवाज्ञापरिपालनम्

“Kapag ang inyong pasiya na manatiling nakatindig dito ay naging matatag at tiyak, kung gayon tungkulin ninyong ingatan at tapat na sundin ang utos ng Panginoong Śiva.”

Verse 52

इदानीं तु मया चात्र शिवाज्ञापरिपालनम् । सत्यं च क्रियते वीरा निर्णीतं मे यथोचितम्

Ngayon, dito, tunay kong tutuparin ang utos ni Panginoong Śiva; at ang katotohanan ay isasakatuparan, O mga bayani—napagpasyahan ko na ito ayon sa nararapat.

Verse 53

तस्माच्छिवगणास्सर्वे वचनं शृणुतादरात् । हठाद्वा विनयाद्वा न गंतव्यं मन्दिरे पुनः

Kaya nga, kayong lahat na pangkat ni Śiva, pakinggan ninyo nang may paggalang ang aking tagubilin: maging sa pamimilit o sa magalang na pakiusap, huwag na kayong muling pumasok sa templo.

Verse 54

ब्रह्मोवाच । इत्युक्तास्ते गणेनैव सर्वे ते लज्जिता गणाः । ययुश्शिवांतिकं तं वै नमस्कृत्य पुरः स्थिताः

Wika ni Brahmā: Nang masabihan sila ng mismong Gaṇa, napahiya ang lahat ng mga Gaṇa. Lumapit sila sa harapan ni Śiva, yumukod at nagbigay-galang, at tumayong nasa unahan Niya.

Verse 55

स्थित्वा न्यवेदयन्सर्वे वृत्तांतं च तदद्भुतम् । करौ बद्ध्वा नतस्कंधाश्शिवं स्तुत्वा पुरः स्थिताः

Nakatayo roon, isinalaysay nilang lahat nang buo ang kahanga-hangang pangyayari. Magkapatong ang mga palad at nakayuko ang balikat sa paggalang, pinuri nila si Śiva at nanatiling nakatayo sa harap Niya.

Verse 56

तत्सर्वं तु तदा श्रुत्वा वृत्तं तत्स्वगणोदितम् । लौकिकीं वृत्तिमाश्रित्य शंकरो वाक्यमब्रवीत्

Nang marinig niya nang buo ang lahat ng pangyayari ayon sa ulat ng sarili niyang mga Gaṇa, si Śaṅkara—na waring nag-anyong may asal na pangmundo—ay nagsalita ng mga salitang ito.

Verse 57

शंकर उवाच श्रूयतां च गणास्सर्वे युद्धं योग्यं भवेन्नहि । यूयं चात्रास्मदीया वै स च गौरीगणस्तथा

Sinabi ni Śaṅkara: “Makinig kayong lahat, mga gaṇa. Hindi ito ang angkop na sandali para sa digmaan. Kayong narito ay tunay na Aking mga tagapaglingkod, at ang pangkat na iyon ay kabilang din kay Gaurī.”

Verse 58

विनयः क्रियते चेद्वै वश्यश्शंभुः स्त्रिया सदा । इति ख्यातिर्भवेल्लोके गर्हिता मे गणा धुवम्

Kung magpapakita ako ng pagpapakumbaba, sa daigdig ay laging mababalita na si Śambhu ay “nasa ilalim ng kapangyarihan” ng isang babae. Tiyak na ang aking mga gaṇa ay mapupulaan dahil dito.

Verse 59

कृते चैवात्र कर्तव्यमिति नीतिर्गरीयसी । एकाकी स गणो बालः किं करिष्यति विक्रमम्

Dito, ang wastong patakaran ay ito: “ang dapat gawin ay talagang gawin.” Ang gaṇa na iyon ay nag-iisa at bata pa—anong giting ang magagawa niya nang mag-isa?

Verse 60

भवंतश्च गणा लोके युद्धे चाति विशारदाः । मदीयाश्च कथं युद्धं हित्वा यास्यथ लाघवम्

Kayong mga gaṇa ay kilala sa daigdig na lubhang bihasa sa digmaan. At kayo’y aking sariling mga tagapaglingkod—paano ninyo maiiwan ang labanan at aalis nang napakagaan, na pabagu-bago?

Verse 61

स्त्रिया ग्रहः कथं कार्यो पत्युरग्रे विशेषतः । कृत्वा सा गिरिजा तस्य नूनं फलमवाप्स्यति

Paano makakahawak o makapag-aangkin ang isang babae, lalo na sa harap mismo ng kanyang asawa? Kung si Girijā ay kikilos nang ganyan sa Kanya, tiyak na matatamo niya ang bunga ng gawaing iyon.

Verse 62

तस्मात्सर्वे च मद्वीराः शृणुतादरतो वचः । कर्त्तव्यं सर्वथा युद्धं भावि यत्तद्भवत्विति

Kaya nga, kayong lahat—mga magigiting kong bayani—makinig nang may paggalang sa aking mga salita. Sa lahat ng paraan, dapat isagawa ang digmaan; anuman ang itinadhana, hayaang mangyari.

Verse 63

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा शंकरो ब्रह्मन् नानालीलाविशारदः । विरराम मुनिश्रेष्ठ दर्शयंल्लौकिकीं गतिम्

Wika ni Brahmā: Pagkasabi nito, si Śaṅkara—O Brahmin—na bihasa sa maraming banal na lila, ay tumahimik, O pinakadakila sa mga muni, habang inihahayag ang Kanyang panlabas na kilos na ayon sa daigdig.