
Binubuksan ng Adhyaya 1 ang Kumārakhaṇḍa sa pamamagitan ng maṅgalācaraṇa at isang stuti na puno ng aral para kay Śiva, na inilalarawan Siya bilang pūrṇa (ganap), satya-svarūpa (katauhan ng katotohanan), at pinupuri nina Viṣṇu at Brahmā. Nagsisimula ang balangkas ng salaysay nang tanungin ni Nārada si Brahmā tungkol sa mga pangyayari matapos ang kasal ni Śiva kay Girijā: ano ang ginawa ni Śaṅkara pagbalik sa kanyang bundok, paano magkakaroon ng anak mula sa Paramātman, bakit nag-asawa ang Panginoong ātmārāma (lubos sa Sarili), at paano napatay si Tāraka. Sumagot si Brahmā na maglalahad siya ng ‘banal na lihim’ (guhajanma-kathā) na hahantong sa makatarungang paglipol kay Tārakāsura. Ipinapahayag na ang pakikinig dito ay nakapapawi ng kasalanan, nag-aalis ng hadlang, nagbibigay ng pagpapala, at isang binhi ng mokṣa na pumuputol sa ugat ng karma. Sa gayon, itinatatag ng kabanata ang mga tagapagsalita, ang paksa (kapanganakan ni Skanda at kamatayan ni Tāraka), at ang pangakong ang taimtim na pakikinig ay nagbabagong-loob sa nakikinig.
Verse 1
इति श्रीशिवमहापुराणे रुद्रसंहितायां कुमारखण्डे शिवविहारवर्णनं नाम प्रथमोऽध्यायः
Sa gayon, sa kagalang-galang na Śiva Mahāpurāṇa—sa loob ng Rudra-saṃhitā, sa Kumāra-khaṇḍa—nagsisimula ang Unang Kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng Banal na Tahanan at mga Līlā (banal na gawain) ni Śiva.”
Verse 2
नारद उवाच । विवाहयित्वा गिरिजां शंकरो लोकशंकरः । गत्वा स्वपर्वतं ब्रह्मन् किमकार्षिद्धि तद्वद
Wika ni Nārada: “O Brahman, matapos pakasalan ni Śaṅkara—ang tagapagpala ng mga daigdig—si Girijā at bumalik sa sariling tahanang bundok, ano nga ba ang ginawa Niya pagkatapos? Ipagpaumanhin at isalaysay mo sa akin.”
Verse 3
कथं हि तनयो जज्ञे शिवस्य परमात्मनः । यदर्थमात्मारामोऽपि समुवाह शिवां प्रभुः
Paano nga ba nagkaroon ng anak si Śiva, ang Kataas-taasang Sarili? At sa anong layunin kinuha ng Panginoon—bagaman ganap at laging nasisiyahan sa Kanyang sarili—si Śivā (Pārvatī) bilang kabiyak?
Verse 4
तारकस्य कथं ब्रह्मन् वधोऽभूद्देवशंकरः । एतत्सर्वमशेषेण वद कृत्वा दयां मयि
O kagalang-galang na Brahman, paano naganap ang pagpaslang kay Tāraka sa pamamagitan ng biyaya at pagkilos ni Panginoong Śaṅkara? Isalaysay mo ang lahat nang buo, sa habag mo sa akin.
Verse 5
सूत उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य नारदस्य प्रजापतिः । सुप्रसन्नमनाः स्मृत्वा शंकरं प्रत्युवाच ह
Sinabi ni Sūta: Nang marinig niya ang mga salita ni Nārada, ang Prajāpati (Brahmā), na lubhang nalugod ang kalooban, ay inalaala si Śaṅkara at saka sumagot.
Verse 6
ब्रह्मोवाच । चरितं शृणु वक्ष्यामि शशिमौलेस्तु नारद । गुहजन्मकथां दिव्यां तारकासुरसद्वधम्
Sinabi ni Brahmā: O Nārada, makinig—ngayon ay isasalaysay ko ang mga banal na gawa ng Panginoong may koronang buwan (Śiva): ang makalangit na salaysay ng kapanganakan ni Guha at ang makatarungang pagpaslang sa asurang si Tārakāsura.
Verse 7
श्रूयतां कथयाम्यद्य कथां पापप्रणाशिनीम् । यां श्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते मानवो ध्रुवम्
Makinig: ngayon ay isasalaysay ko ang banal na salaysay na pumupuksa sa kasalanan. Sa sinumang makarinig nito, tiyak na mapapalaya siya mula sa lahat ng kasalanan.
Verse 8
इदमाख्यानमनघं रहस्यं परमाद्भुतम् । पापसंतापहरणं सर्वविघ्नविनाशनम्
Ang banal na salaysay na ito ay walang dungis, malalim na lihim, at lubhang kagila-gilalas. Inaalis nito ang nag-aapoy na pighating mula sa kasalanan at winawasak ang lahat ng balakid.
Verse 9
सर्वमंगलदं सारं सर्वश्रुतिमनोहरम् । सुखदं मोक्षबीजं च कर्ममूलनिकृंतनम्
Ipinagkakaloob nito ang lahat ng pagpapala; ito ang pinakadiwa, kalugud-lugod sa lahat ng Śruti. Nagbibigay ito ng tunay na kaginhawahan, binhi ng kalayaan (moksha), at pumuputol sa ugat ng karma.
Verse 10
कैलासमागत्य शिवां विवाह्य शोभां प्रपेदे नितरां शिवोऽपि । विचारयामास च देवकृत्यं पीडां जनस्यापि च देवकृत्ये
Pagdating sa Kailāsa at pag-aasawa kay Śivā (Pārvatī), maging si Panginoong Śiva ay lalo pang nagningning sa dakilang karilagan. Gayunman, sa gayong kalagayan, pinagmuni-munihan Niya ang gawain ng mga diyos, at pati ang pagdurusa ng mga tao na umuusbong kaugnay ng mga usaping makadiyos.
Verse 11
शिवस्स भगवान् साक्षात्कैलासमगमद्यदा । सौख्यं च विविधं चक्रुर्गणास्सर्वे सुहर्षिताः
Nang dumating sa Kailāsa ang mismong Panginoong Śiva, hayag na nahayag, ang lahat ng Gaṇa ay napuspos ng matinding galak at naranasan at ipinahayag ang sari-saring kagalakan at kaginhawahan.
Verse 12
महोत्सवो महानासीच्छिवे कैलासमागते । देवास्स्वविषयं प्राप्ता हर्षनिर्भरमानसाः
Nang dumating si Śiva sa Kailāsa, sumiklab ang isang dakilang pagdiriwang. Ang mga Deva ay nagbalik sa kani-kanilang tahanan, at ang kanilang mga puso’y umaapaw sa galak.
Verse 13
अथ शंभुर्महादेवो गृहीत्वा गिरिजां शिवाम् । जगाम निर्जनं स्थानं महादिव्यं मनोहरम्
Pagkaraan, si Śaṃbhu, ang Dakilang Diyos na Mahādeva, ay isinama si Girijā—si Śivā (Pārvatī)—at nagtungo sa isang liblib na pook, lubhang banal at kaakit-akit.
Verse 14
शय्यां रतिकरीं कृत्वा पुष्पचन्दनचर्चिताम् । अद्भुतां तत्र परमां भोगवस्त्वन्वितां शुभाम्
Doon ay naghanda Siya ng isang higaan na pumupukaw ng ligaya, pinalamutian ng mga bulaklak at pinahiran ng paste ng sandal; at inayos ang isang kamangha-mangha at pinakamainam na kalagayan, mapalad at may lahat ng bagay para sa pagdiriwang ng pagsasama.
Verse 15
स रेमे तत्र भगवाञ्शंभुगिरिजया सह । सहस्रवर्षपर्यन्तं देवमानेन मानदः
Doon, ang Mapalad na Panginoong Śaṃbhu ay nagalak kasama si Girijā (Pārvatī) sa loob ng isang libong taon ayon sa bilang ng mga deva—Siya na nagkakaloob ng dangal sa lahat.
Verse 16
दुर्गांगस्पर्शमात्रेण लीलया मूर्च्छितः शिवः । मूर्च्छिता सा शिवस्पर्शाद्बुबुधे न दिवानिशम्
Sa paghipo lamang sa katawan ni Durgā, si Śiva, sa mapaglarong lila, ay tila nahimatay. At siya—nalupig ng paghipo ni Śiva—ay hindi nagkamalay muli, maging araw man o gabi.
Verse 17
हरे भोगप्रवृत्ते तु लोकधर्म प्रवर्तिनि । महान् कालो व्यतीयाय तयोः क्षण इवानघ
O ikaw na walang dungis, habang ang dalawang iyon ay abala sa makamundong ligaya at sa pagpapanatili ng mga tungkulin ng lipunan, napakahabang panahon ang lumipas para sa kanila—ngunit wari’y isang saglit lamang.
Verse 18
अथ सर्वे सुरास्तात एकत्रीभूय चैकदा । मंत्रयांचक्रुरागत्य मेरौ शक्रपुरोगमाः
Pagkaraan, mahal na giliw, nagtipon ang lahat ng mga deva sa isang pagkakataon; sa pangunguna ni Indra, sila’y dumating sa Bundok Meru at nagsimulang magsangguni-sangguni.
Verse 19
सुरा ऊचुः । विवाहं कृतवाञ्छंभुरस्मत्कार्यार्थमीश्वरः । योगीश्वरो निर्विकारो स्वात्मारामो निरंजनः
Wika ng mga deva: “Upang matupad ang aming layon, ang Panginoong Śambhu, ang Īśvara, ay pumasok sa pag-aasawa. Bagama’t Siya ang Kataas-taasang Panginoon—ang Hari ng Yoga—di-nagbabago, nalulugod sa Sarili, at dalisay na walang dungis, tinanggap pa rin Niya ang gawang-mundo para sa aming gawain.”
Verse 20
नोत्पन्नस्तनयस्तस्य न जानामोऽत्र कारणम् । विलंबः क्रियते तेन कथं देवेश्वरेण ह
Ngunit wala pang isinilang na anak na lalaki sa Kanya; hindi namin nalalaman ang dahilan dito. Bakit nga ba ang Panginoon ng mga deva (Śiva) ay nagkakaroon ng gayong pagkaantala?
Verse 21
एतस्मिन्नंतरे देवा नारदाद्देवदर्शनात् । बुबुधुस्तन्मितं भोगं तयोश्च रममाणयोः
Samantala, ang mga deva—nang marinig mula kay Nārada na nakakita sa Banal—ay nakaunawa sa sukat at pagpipigil na pagdiriwang ng banal na magkaparis habang sila’y nagagalak na magkasama.
Verse 22
चिरं ज्ञात्वा तयोर्भोगं चिंतामापुस्सुराश्च ते । ब्रह्माणं मां पुरस्कृत्य ययुर्नारायणांतिकम्
Nang maunawaan ng mga diyos na yaon na magtatagal ang pagdiriwang at pagkalugod ng dalawang iyon, sila’y nabalisa. Inilagay nila ako—si Brahmā—sa unahan at nagtungo sa harapan ni Nārāyaṇa.
Verse 23
तं नत्वा कथितं सर्वं मया वृत्तांतमीप्सितम् । सन्तस्थिरे सर्वदेवा चित्रे पुत्तलिका यथा
Pagkatapos yumukod at sumamba sa Kanya, isinalaysay ko nang buo ang ninanais na salaysay. Pagkaraan, ang lahat ng mga deva ay tumindig na tila mga pigurin sa pinta—hindi kumikilos at tahimik.
Verse 24
ब्रह्मोवाच । सहस्रवर्ष पर्य्यन्तं देवमानेन शंकरः । रतौ रतश्च निश्चेष्टो योगी विरमते न हि
Wika ni Brahmā: Sa loob ng isang libong taon—ayon sa sukat ng panahon ng mga deva—nanatiling lubos na nakalubog si Śaṅkara sa pagsasanib ng pag-ibig; ngunit kahit nasa ligaya, ang Yogin ay hindi kumilos at hindi humiwalay sa panloob na pagkakapantay ng yoga.
Verse 25
भगवानुवाच । चिन्ता नास्ति जगद्धातस्सर्वं भद्रं भविष्यति । शरणं व्रज देवेश शंकरस्य महाप्रभोः
Wika ng Mapalad na Panginoon: “O Tagapagtaguyod ng daigdig, huwag magdalamhati. Lahat ay magiging mapalad. O Panginoon ng mga deva, magkanlong ka sa dakilang Panginoong Śaṅkara.”
Verse 26
महेशशरणापन्ना ये जना मनसा मुदा । तेषां प्रजेशभक्तानां न कुतश्चिद्भयं क्वचित्
Ang mga taong may masayang puso na kumakanlong kay Maheśa—ang Dakilang Panginoon—ang mga debotong iyon ay hindi kailanman nahahaplos ng takot, mula sa alinmang dako at sa alinmang panahon.
Verse 27
शृंगारभंगस्समये भविता नाधुना विधे । कालप्रयुक्तं कार्यं च सिद्धिं प्राप्नोति नान्यथा
O Lumikha (Brahmā), ang pagkaputol ng pag-ibig ay mangyayari sa takdang panahon—hindi ngayon. Ang gawaing isinasagawa ayon sa Panahon (Kāla) ay nagtatamo ng tagumpay; hindi ito maisasakatuparan sa ibang paraan.
Verse 28
शम्भोस्सम्भोगमिष्टं को भेदं कर्तुमिहेश्वरः । पूर्णे वर्षसहस्रे च स्वेच्छया हि विरंस्यति
Sino nga ba ang makagagawa rito ng anumang pag-iiba sa bagay na minamahal ni Śambhu? Kahit lumipas ang ganap na isang libong taon, siya—sa sarili niyang malayang kalooban lamang—ay tatalikod dito at magiging walang pagkakapit, mapagpalaya.
Verse 29
स्त्रीपुंसो रतिविच्छेदमुपायेन करोति यः । तस्य स्त्रीपुत्रयोर्भेदो भवेज्जन्मनि जन्मनि
Sinumang sa pamamagitan ng pakana ay maghiwalay sa mapagmahal na pagsasama ng babae at lalaki, sa taong iyon ay darating ang pagkakahiwalay sa asawa at mga anak, sa bawat kapanganakan.
Verse 30
भ्रष्टज्ञानो नष्टकीर्त्तिरलक्ष्मीको भवेदिह । प्रयात्यंते कालसूत्र वर्षलक्षं स पातकी
Ang makasalanang iyon ay magiging taong gumuho ang wastong pag-unawa, napahamak ang mabuting pangalan, at sinasapian ng kamalasan. Pagkamatay, dadalhin siya sa impiyernong Kālasūtra at mananatili roon sa loob ng isang daang libong taon.
Verse 31
रंभायुक्तं शक्रमिमं चकार विरतं रतौ । महामुनीन्द्रो दुर्वासास्तत्स्त्रीभेदो बभूव ह
Ginawa ng dakilang muni na si Durvāsā na ang Indra na ito—kahit kasama si Rambhā—ay umiwas sa pagkalugod sa pakikipagtalik; kaya nga, naganap ang paghihiwalay ng magkapareha.
Verse 32
पुनरन्यां स संप्राप्य विषेव्य शुभपाणिकाम् । दिव्यं वर्षसहस्रं च विजहौ विरहज्वरम्
Pagkaraan, nang makamtan niya ang isa pang mapalad na dalaga at malasap ang pakikisama niya, naiwaksi niya ang lagnat ng pangungulila at nabuhay pa sa loob ng isang libong banal na taon.
Verse 33
घृताच्या सह संश्लिष्टं कामं वारितवान् गुरुः । षण्मासाभ्यंतरे चन्द्रस्तस्य पत्नीं जहार ह
Nang sumiklab ang pagnanasa sa kanya habang siya’y mahigpit na nakaugnay kay Ghṛtācī, pinigil iyon ng Guru. Ngunit sa loob ng anim na buwan, dinala ni Candra (ang Buwan) ang kanyang asawa.
Verse 34
पुनश्शिवं समाराध्य कृत्वा तारामयं रणम् । तारां सगर्भां संप्राप्य विजहौ विरहज्वरम्
Pagkaraan, muli niyang sinamba si Panginoong Śiva; at matapos makipagdigma para kay Tārā, nang makamtan niya si Tārā—na noon ay nagdadalang-tao—nawaksi niya ang lagnat ng pangungulila.
Verse 35
मोहिनीसहितं चन्द्रं चकार विरतं रतौ । महर्षिर्गौतमस्तस्य स्त्रीविच्छेदो बभूव ह
Kasama si Mohinī sa kanyang tabi, (ang Panginoon) ay pinatigil si Candra (ang Buwan) sa pagpapakalunod sa pagnanasa; at para sa Buwan na iyon, naganap ang pagkalayo sa kanyang asawa—gaya ng sinasabi ng tradisyon.
Verse 36
हरिश्चन्द्रो हालिकं च वृषल्यासह संयुतम् । चारयामास निश्चेष्टं निर्जनं तत्फलं शृणु
Pinalayas din ni Haring Hariścandra si Hālika—kasama ang vṛṣalyā (babaeng itinuturing na labas sa kasta) na kaugnay niya—ginawang walang-lakas at ipinadala sa isang ilang na pook. Ngayon, pakinggan ang bunga (kinalabasan) ng gawaing iyon.
Verse 37
भ्रष्टः स्त्रीपुत्रराज्येभ्यो विश्वामित्रेण ताडितः । ततश्शिवं समाराध्य मुक्तो भूतो हि कश्मलात्
Nawalan ng asawa, anak, at kaharian, at pinarusahan ni Viśvāmitra, pagkatapos ay sumamba siya kay Panginoong Śiva nang buong debosyon; at tunay ngang napalaya siya mula sa dungis ng mabigat na kasalanan at pagkalito ng isip.
Verse 38
अजामिलं द्विजश्रेष्ठं वृषल्या सह संयुतम् । न भिया वारयामासुस्सुरास्तां चापि केचन
Si Ajāmila, ang pinakadakila sa mga dwija, ay napasama sa isang vṛṣalī (babaeng mababang kalagayan). Gayunman, dahil sa takot, ni isa man sa mga diyos ay hindi nangahas na pigilan siya sa anumang paraan.
Verse 39
सर्वं निषेकसाध्यं च निषेको बलवान् विधे । निषेकफलदो वै स निषेकः केन वार्य्यते
“Tunay, ang lahat ay natatamo sa pamamagitan ng abhiṣeka (pagpapabanal/pagpapatibay); makapangyarihan ang abhiṣeka, O Lumikha (Brahmā). Ito nga ang nagbibigay ng bunga ng abhiṣeka—kaya sino ang makahahadlang dito?”
Verse 40
दिव्यं वर्षसहस्रं च शंभोः संभोगकर्म तत् । पूर्णे वर्षसहस्रे च गत्वा तत्र सुरेश्वराः
Ang banal na pagsasanib ni Śambhu ay nagpatuloy sa loob ng isang libong taon sa kalangitan. Nang matapos ang sanlibong taon, ang mga panginoon ng mga deva ay nagtungo roon upang lumapit sa Kanya.
Verse 41
येन वीर्यं पतेद्भूमौ तत् करिष्यथ निश्चितम् । तत्र वीर्य्ये च भविता स्कन्दनामा प्रभोस्सुतः
“Sa anumang paraan upang ang banal na binhi ay mahulog sa lupa—gawin ninyo iyon nang walang pag-aalinlangan. At mula sa binhing iyon ay isisilang ang anak ng Panginoon, na tatawaging Skanda.”
Verse 42
अधुना स्वगृहं गच्छ विधे सुरगणैस्सह । करोतु शंभुस्संभोगं पार्वत्या सह निर्जने
Ngayon, O Vidhi (Brahmā), bumalik ka sa iyong tahanan kasama ang mga pangkat ng mga deva. Hayaan si Śaṃbhu, sa pag-iisa, na tamasahin ang banal na pagsasamang mag-asawa kay Pārvatī.
Verse 43
ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा कमलाकान्तः शीघ्रं स्वन्तः पुरं ययौ । स्वालयं प्रययुर्देवा मया सह मुनीश्वर
Wika ni Brahmā: Pagkasabi nito, si Kamalākānta (si Viṣṇu, ang minamahal ni Lakṣmī) ay agad na nagtungo sa kaniyang sariling panloob na lungsod, ang kaniyang tahanan. Ang mga diyos ay nagbalik din sa kani-kanilang tirahan—kasama ako, O dakilang muni.
Verse 44
शक्तिशक्तिमतोश्चाऽथ विहारेणाऽति च क्षितिः । भाराक्रांता चकंपे सा सशेषाऽपि सकच्छपा
Pagkaraan, nang maglaro sa banal na lila si Śakti at ang Panginoong nagtataglay kay Śakti, ang mismong daigdig ay nagsimulang manginig. Dahil sa di-masukat na bigat ng kanilang pagka-diyos, siya’y nangatal—kahit sinusuportahan pa ni Śeṣa at ng Pagong na Kūrma.
Verse 45
कच्छपस्य हि भारेण सर्वाधारस्समीरणः । स्तंभितोऽथ त्रिलोकाश्च बभूवुर्भयविह्वलाः
Dahil sa bigat ng Pagong na Kūrma, ang kosmikong Hangin na sumusuporta sa lahat—ang puwersang nagpapanatili ng buhay—ay napigil at tila napatigil. Kaya ang tatlong daigdig ay nayanig at nabalot ng matinding pangamba.
Verse 46
अथ सर्वे मया देवा हरेश्च शरणं ययुः । सर्वं निवेदयांचक्रुस्तद्वृत्तं दीनमानसाः
Pagkatapos, kaming lahat ng mga diyos, kasama ako, ay nagtungo upang manangan kay Panginoong Hara (Śiva). Sa pusong mapagpakumbaba dahil sa dalamhati, isinalaysay nila sa Kaniya ang buong pangyayari.
Verse 47
देवा ऊचुः । देवदेव रमानाथ सर्वाऽवनकर प्रभोः । रक्ष नः शरणापन्नान् भयव्याकुलमानसान्
Nagsalita ang mga Deva: “O Diyos ng mga diyos, O Panginoon ni Ramā (Śrī), Kataas-taasang Tagapangalaga ng lahat ng nilalang! Ingatan Mo kami na sumilong sa Iyo, sapagkat ang aming mga puso’y nababalisa at nanginginig sa takot.”
Verse 48
स्तंभितस्त्रिजगत्प्राणो न जाने केन हेतुना । व्याकुलं मुनिभिर्लेखैस्त्रैलोक्यं सचराचरम्
Ang mismong hininga ng buhay ng tatlong daigdig ay wari’y napigil—hindi ko alam kung bakit. Ang buong tatlong-lokang sansinukob, kasama ang lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw, ay nabalisa dahil sa mga pahayag at mga kautusang nakasulat ng mga muni.
Verse 49
ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा सकला देवा मया सह मुनीश्वर । दीनास्तस्थुः पुरो विष्णोर्मौनीभूतास्सु दुःखिताः
Wika ni Brahmā: “Pagkasabi nito, O pinakadakilang muni, ang lahat ng mga deva—kasama ako—ay tumindig sa harap ni Viṣṇu, lugmok, napatahimik, at nilamon ng matinding dalamhati.”
Verse 50
तदाकर्ण्य समादाय सुरान्नः सकलान् हरिः । जगाम पर्वतं शीघ्रं कैलासं शिववल्लभम्
Pagkarinig nito, tinipon ni Hari (Viṣṇu) ang lahat ng mga deva at dagling nagtungo sa Bundok Kailāsa—ang minamahal na tahanan ni Panginoong Śiva.
Verse 51
तत्र गत्वा हरिर्देवैर्मया च सुरवल्लभः । ययौ शिववरस्थानं शंकरं द्रष्टुकाम्यया
Pagdating doon, si Hari—minamahal ng mga deva—kasama ang mga deva at ako, ay nagtungo sa pinakadakilang tahanan ni Śiva, na nagnanais na masilayan si Śaṅkara.
Verse 52
तत्र दृष्ट्वा शिवं विष्णुर्नसुरैर्विस्मितोऽभवत् । तत्र स्थिताञ् शिवगणान् पप्रच्छ विनयान्वितः
Doon, nang makita ni Viṣṇu ang Panginoong Śiva, siya’y namangha—di tulad ng mga asura. Pagkaraan, nang may kababaang-loob, nagtanong siya sa mga Śiva-gaṇa na nakatayo roon.
Verse 53
विष्णुरुवाच । हे शंकराः शिवः कुत्र गतस्सर्वप्रभुर्गणाः । निवेदयत नः प्रीत्या दुःखितान्वै कृपालवः
Wika ni Viṣṇu: “O mga Śaṅkara, saan nagtungo si Śiva—ang Panginoon ng lahat—at saan naroon ang Kaniyang mga gaṇa? Sa habag, ipabatid ninyo sa amin nang may pag-ibig, sapagkat tunay kaming nababalisa at nagdadalamhati.”
Verse 54
ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य सामरस्य हरेर्गुणाः । प्रोचुः प्रीत्या गणास्ते हि शंकरस्य रमापतिम्
Wika ni Brahmā: Nang marinig nila ang mga salita ng mahinahong Hari, ang mga tagasunod na yaon—tapat kay Śaṅkara at pumupuri sa mga katangian ni Hari—ay nagsalita nang masaya at may paglingap kay Ramāpati (Viṣṇu).
Verse 55
शिवगणा ऊचुः । हरे शृणु शिवप्रीत्या यथार्थं ब्रूमहे वयम् । ब्रह्मणा निर्जरैस्सार्द्धं वृत्तान्तमखिलं च यत्
Nagsalita ang mga Śiva-gaṇa: “O Hari, makinig ka nang may debosyon kay Śiva. Sasabihin namin ang buong katotohanan—ang lahat ng naganap, kasama si Brahmā at ang mga diyos.”
Verse 56
सर्वेश्वरो महादेवो जगाम गिरिजालयम् । संस्थाप्य नोऽत्र सुप्रीत्या रानालीलाविशारदः
Si Mahādeva, ang Panginoon ng lahat, ay nagtungo sa tahanan ni Girijā. Matapos kaming ilagak dito nang may dakilang paglingap, ang bihasa sa banal na lila ay lumisan.
Verse 57
तद्गुहाभ्यन्तरे शंभुः किं करोति महेश्वरः । न जानीमो रमानाथ व्यतीयुर्बहवस्समाः
“Sa loob ng yungib na iyon, ano ang ginagawa ni Śambhu—Mahēśvara? Hindi namin nalalaman, O Panginoon ni Ramā. Maraming taon na ang lumipas.”
Verse 58
ब्रह्मोवाच । श्रुत्वेति वचनं तेषां स विष्णुस्सामरो मया । विस्मितोऽति मुनिश्रेष्ठ शिवद्वारं जगाम ह
Sinabi ni Brahmā: “Nang marinig ang kanilang mga salita, si Viṣṇu—kasama ang mga diyos at pati ako—ay labis na namangha, O pinakadakilang pantas; at pagkatapos ay nagtungo sa mismong pintuan ni Śiva.”
Verse 59
तत्र गत्वा मया देवैस्स हरिर्देववल्लभः । आर्तवाण्या मुने प्रोचे तारस्वरतया तदा
Pagdating ko roon kasama ang mga diyos, si Hari—minamahal ng mga diyos—ay nagsalita sa akin, O pantas, sa tinig na nababalisa, binibigkas ang mga salita sa mataas at pilit na himig.
Verse 60
शंभुमस्तौन्महाप्रीत्या सामरो हि मया हरिः । तत्र स्थितो मुनिश्रेष्ठ सर्वलोकप्रभुं हरम्
O pinakamainam sa mga rishi, ako—si Hari (Viṣṇu)—ay pumuri kay Śambhu nang may dakilang galak sa pamamagitan ng mga himno ng Sāma. Nakatayo roon, aking itinanghal si Hara, ang Panginoon at Tagapamahala ng lahat ng daigdig.
Verse 61
विष्णुरुवाच । किं करोषि महादेवाऽभ्यन्तरे परमेश्वर । तारकार्तान्सुरान्सर्वान्पाहि नः शरणागतान्
Sinabi ni Viṣṇu: “O Mahādeva, Kataas-taasang Panginoon, bakit nananatili Kang nakapaloob at tila nagkukubli? Iligtas Mo ang lahat ng mga diyos na pinahihirapan ni Tāraka; ingatan Mo kami na lumapit sa Iyo bilang kanlungan.”
Verse 62
इत्यादि संस्तुवञ् शंभुं बहुधा सोमरैर्मया । रुरोदाति हरिस्तत्र तारकार्तैर्मुनीश्वर
Sa gayon, pinuri ko si Śambhu sa maraming paraan sa pamamagitan ng mga banal na himnong ito na aking binuo. Doon ay nagsimulang lumuha si Hari (Viṣṇu), O panginoon ng mga muni, dahil sa pighating dulot ng pagpapahirap ni Tāraka.
Verse 63
दुःखकोलाहलस्तत्र बभूव त्रिदिवौकसाम् । मिश्रितश्शिव संस्तुत्याऽसुरार्त्तानां मुनीश्वर
O panginoon ng mga muni, doon ay sumiklab ang kaguluhan ng dalamhati sa mga naninirahan sa tatlong langit, na nahalo sa mga himno ng pagpupuri kay Śiva, habang nasasaksihan nila ang pagdurusa ng mga asurang pinahihirapan.
It introduces the narrative program leading to Guha/Skanda’s birth and the slaying of Tārakāsura, beginning with Nārada’s inquiry to Brahmā about what occurred after Śiva’s marriage to Girijā.
Brahmā explicitly frames the kathā as pāpa-praṇāśinī and sarva-vighna-vināśinī—hearing it is said to free the listener from sins, bestow auspiciousness, and function as a mokṣa-bīja that severs the root of karma.
Śiva is praised as pūrṇa (complete), satya and satyamaya (truth and truth-constituted), beloved of truth, and as one praised by Viṣṇu and Brahmā—establishing him as transcendent Paramātman who nonetheless engages in līlā for the world’s welfare.