Adhyaya 15
Kotirudra SamhitaAdhyaya 1523 Verses

Kumārasya Krāuñcaparvatagamanam (Kumāra’s Departure to Mount Krāuñca)

Ipinagpapatuloy ni Sūta ang salaysay tungkol kay Kumāra bilang tagalinis ng kasalanan. Pagbalik sa Kailāsa, nakarinig si Kumāra ng balita tungkol sa kasal ni Gaṇeśa na naging dahilan ng kanyang pag-alis patungong Bundok Krāuñca sa kabila ng pagpigil ng kanyang mga magulang. Nalungkot si Pārvatī sa paghihiwalay, ngunit inaliw siya ni Śiva at nagpadala ng mga deva at rishi upang pabalikin si Kumāra.

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि मल्लिकार्जुनसंभवम् । यः श्रुत्वा भक्तिमान्धीमान्सर्वपापैः प्रमुच्यते

Wika ni Sūta: “Mula ngayon, isasalaysay ko ang banal na paglitaw ni Mallikārjuna. Sinumang makinig nang may debosyon at may matatag, mapanuring isip ay mapapalaya sa lahat ng kasalanan.”

Verse 2

पूर्वं चा कथितं यच्च तत्पुनः कथयाम्यहम् । कुमारचरितं दिव्यं सर्वपापविनाशनम्

Ang anumang naisalaysay ko na noon ay muli kong isasalaysay. Iuulat ko ang banal na buhay ni Kumāra (Skanda), na pumupuksa sa lahat ng kasalanan.

Verse 3

यदा पृथ्वीं समाक्रम्य कैलासं पुनरागतः । कुमारस्स शिवापुत्रस्तारकारिर्महाबलः

Nang ang makapangyarihang Kumāra—anak ni Śiva, tagapagpuksa kay Tāraka—ay nalibot ang daigdig at muling nagbalik sa Kailāsa, (doon nagpatuloy ang banal na salaysay mula sa mapalad na sandaling iyon).

Verse 4

तदा सुरर्षिरागत्य सर्वं वृत्तं जगाद ह । गणेश्वरविवाहादि भ्रामयंस्तं स्वबुद्धितः

Pagkatapos, dumating ang banal na rishi at isinalaysay sa kanya ang lahat ng naganap—mula sa kasal ni Gaṇeśvara at iba pa—na ginagabayan (at itinatama) siya ayon sa sariling malinaw na pag-unawa.

Verse 5

तच्छुत्वा स कुमारो हि प्रणम्य पितरौ च तौ । जगाम पर्वतं क्रौचं पितृभ्यां वारितोऽपि हि

Nang marinig iyon, ang banal na Kabataan ay yumukod at nagbigay-galang sa kapwa niyang magulang; kahit pinipigilan nila, tumuloy pa rin siya patungo sa Bundok Kraunca.

Verse 6

कुमारस्य वियोगेन तन्माता गिरिजा यदा । दुःखितासीत्तदा शंभुस्तामुवाच सुबोधकृत्

Nang si Girijā, ina ni Kumāra, ay labis na nagdalamhati dahil sa pagkawalay sa anak, si Śaṃbhu (Panginoong Śiva), ang nagbibigay ng wastong pagkaunawa, ay nagsalita sa kanya upang aliwin at magturo.

Verse 7

कथं प्रिये दुःखितासि न दुःखं कुरु पार्वति । आयास्यति सुतः सुभ्रूस्त्यज्यतां दुःखमुत्कटम्

“Minamahal, bakit ka nalulungkot? Huwag kang magdalamhati, O Pārvatī. Tiyak na babalik ang anak, O may magandang kilay—kaya iwan mo na ang matinding dalamhating ito.”

Verse 8

सा यदा च न तन्मेने पार्वती दुःखिता भृशम् । तदा च प्रेषितास्तत्र शंकरेण सुरर्षयः

Nang hindi tinanggap ni Pārvatī ang gayong kalagayan at lalo siyang nabagabag, noon ay isinugo ni Śaṅkara ang mga banal na rishi sa dakong iyon.

Verse 9

देवाश्च ऋषयस्सर्वे सगणा हि मुदान्विताः । कुमारानयनार्थं वै तत्र जग्मुः सुबुद्धयः

Ang lahat ng mga deva at lahat ng mga rishi—kasama ang kanilang mga pangkat na tagasunod—na puspos ng kagalakan, ay nagtungo roon nang may malinaw na pag-unawa, upang anyayahan ang banal na Kumāra.

Verse 10

तत्र गत्वा च ते सर्वे कुमारं सुप्रणम्य च । विज्ञाप्य बहुधाप्येनं प्रार्थनां चक्रुरादरात्

Pagdating nila roon, silang lahat ay yumukod nang malalim at nagbigay-galang kay Kumāra. Matapos ipabatid sa kanya nang may paggalang, paulit-ulit, iniharap nila ang taimtim na kahilingan nang may debosyon.

Verse 11

देवादिप्रार्थनां तां च शिवाज्ञासंकुलां गुरुः । न मेने स कुमारो हि महाहंकारविह्वलः

Ngunit ang Gurong iyon, si Kumāra, ay hindi tinanggap ang pagsusumamo ng mga diyos—bagaman may taglay na utos ni Śiva—sapagkat nililigalig siya ng matinding pagkamakasarili at hindi niya ito pinansin.

Verse 12

ततश्च पुनरावृत्य सर्वे ते हि शिवांतिकम् । स्वंस्वं स्थानं गता नत्वा प्राप्य शंकरशासनम्

Pagkaraan, bumalik silang lahat sa piling ni Śiva. Sila’y nagpatirapa, at nang matanggap ang utos ni Śaṅkara, sila’y umalis patungo sa kani-kanilang tahanan.

Verse 13

तदा च गिरिजादेवी विरहं पुत्रसंभवम् । शंभुश्च परमं दुःखं प्राप तस्मिन्ननागते

Noon, si Girijā Devī, dahil sa pagkawalay, ay naging sanhi ng paglitaw ng isang anak na lalaki; at si Śambhu rin, sa panahong hindi pa dumarating ang anak, ay nalugmok sa sukdulang dalamhati.

Verse 14

अथो सुदुःखितौ दीनौ लोकाचारकरौ तदा । जग्मतुस्तत्र सुस्नेहात्स्वपुत्रो यत्र संस्थितः

Pagkaraan, ang dalawa ay nabalot ng matinding dalamhati at naging walang magawa, subalit pinanatili pa rin ang kaayusang nararapat ayon sa kaugalian ng daigdig; dahil sa malalim na pag-ibig, sila’y nagtungo sa kinaroroonan ng sarili nilang anak.

Verse 15

इति श्रीशिवपुराणे चतुर्थ्यां कोटि रुद्रसंहिताया मल्लिकार्जुनद्वितीयज्योतिर्लिंगवर्णनंनाम पंचदशोऽध्यायः

Sa ganito, sa Śrī Śiva Purāṇa—sa Ikaapat na Saṃhitā, ang Koṭirudra Saṃhitā—nagtatapos ang ikalabinlimang kabanata na pinamagatang “Paglalarawan kay Mallikārjuna, ang Ikalawang Jyotirliṅga.”

Verse 16

क्रौंचे च पर्वते दूरं गते तस्मिन्स्वपुत्रके । तौ च तत्र समासीनौ ज्यो तीरूपं समाश्रितौ

Nang siya’y makalayo na sa Bundok Krauñca kasama ang sarili niyang anak, silang dalawa’y naupo roon, sumisilong sa anyo ng banal na Liwanag—si Śiva bilang Jyoti (ningning).

Verse 17

पुत्रस्नेहातुरौ तौ वै शिवौ पर्वणिपर्वणि । दर्शनार्थं कुमारस्य स्वपुत्रस्य हि गच्छतः

Dahil sa matinding pag-ibig sa anak, sina Śiva at Pārvatī, sa bawat banal na pagtalima at kapistahan, ay pumaparoon upang masilayan ang batang iyon—ang sarili nilang anak—para sa kagalakan ng darśana.

Verse 18

अमावास्यादिने शंभुस्स्वयं गच्छति तत्र ह । पौर्णमासीदिने तत्र पार्वती गच्छति ध्रुवम्

Sa araw ng bagong buwan (amāvasyā), si Śambhu—si Panginoong Śiva mismo—tiyak na pumaparoon; at sa araw ng kabilugan ng buwan (pūrṇimā), si Inang Pārvatī ay di nagkukulang na pumaparoon din.

Verse 19

तद्दिनं हि समारभ्य मल्लिकार्जुनसंभवम् । लिंगं चैव शिवस्यैकं प्रसिद्धं भुवनत्रये

Mula sa araw na iyon, ang iisang Liṅga ni Panginoong Śiva—na nahayag bilang Mallikārjuna—ay sumikat sa tatlong daigdig.

Verse 20

तल्लिंगं यः समीक्षेत स सर्वैः किल्बिषैरपि । मुच्यते नात्र सन्देहः सर्वान्कामानवाप्नुयात्

Sinumang tumingin sa Śiva-liṅga na iyon ay napapalaya kahit sa lahat ng kasalanan—walang pag-aalinlangan—at nakakamit ang lahat ng ninanais. Sa pananaw ng Śaiva Siddhānta, ang ganitong darśana ay naglilinis sa paśu (kaluluwang nakagapos) at inihaharap ito kay Śiva, ang Pati, na nagbibigay ng bhukti (kaganapang makamundo) at ng landas tungo sa mukti (kalayaan).

Verse 21

दुःखं च दूरतो याति सुखमात्यंतिकं लभेत् । जननीगर्भसंभूतं कष्टं नाप्नोति वै पुनः

Ang dalamhati ay lumalayo, at nakakamit ang sukdulang ligaya na walang putol. Tunay, hindi na muling mararanasan ang pagdurusang nagmumula sa pagpasok sa sinapupunan ng ina (ang gapos ng muling pagsilang).

Verse 22

धनधान्यसमृद्धिश्च प्रतिष्ठारोग्यमेव च । अभीष्टफलसिद्धिश्च जायते नात्र संशयः

Dumarating ang yaman at kasaganaan ng ani, kasama ang dangal at mabuting kalusugan; at natatamo ang katuparan ng ninanais na bunga—walang pag-aalinlangan.

Verse 23

ज्योतिर्लिंगं द्वितीयं च प्रोक्तं मल्लिकसंज्ञितम् । दर्शनात्सर्वसुखदं कथितं लोकहेतवे

Ang ikalawang Jyotirliṅga ay ipinahayag na yaong kilala sa pangalang Mallika. Sa pagtanaw lamang dito, ipinagkakaloob ang lahat ng ligaya; ito’y sinabi para sa kapakanan ng sanlibutan.

Frequently Asked Questions

Kumāra, after returning to Kailāsa, leaves for Mount Krāuñca despite parental restraint; Pārvatī grieves, Śiva consoles her, and devas with ṛṣis are sent to petition Kumāra to return.

Separation and return are used as a pedagogic template: grief becomes a site for Śiva’s instruction, while emissaries (devas/ṛṣis/gaṇas) symbolize ordered mediation—how divine will restores equilibrium without negating personal emotion.

Śiva appears as Śambhu/Śaṅkara in the role of the compassionate instructor and stabilizing sovereign; Gaurī appears as Girijā/Pārvatī embodying maternal devotion and affective bhakti refined through Śiva’s counsel.