Adhyaya 11
Kotirudra SamhitaAdhyaya 1121 Verses

उत्तरदिग्देशस्थ-शिवलीङ्गमाहात्म्य (Māhātmya of Northern-Region Śiva-liṅgas)

Ang adhyāya na ito ay nasa anyong tanong at sagot: hinihiling ng mga ṛṣi kay Sūta na ipahayag ang pāpa-nāśaka na mahātmya ng mga Śiva-liṅga na nasa hilagang dako (uttarā diś). Pumayag si Sūta na maglahad nang maikli (samāsataḥ) at nagsimulang magtala ng mahahalagang kṣetra at liṅga. Ipinakikita ang lohika ng katalogong tīrtha: (1) tukuyin ang pook gaya ng Gokarṇa at ang kapangyarihang maglinis ng kasalanan, (2) banggitin ang tiyak na liṅga gaya ng Candrabhāla, (3) isalaysay ang pinagmulan o tradisyon ng paglalagak (dinala ni Rāvaṇa at inihahambing sa Vaidyanātha), at (4) ibigay ang tuntuning ritwal at bunga: pagligo sa Gokarṇa at pagsamba kay Candrabhāla ay nagdudulot ng pag-abot sa Śivaloka. Pagkaraan, lumilipat ang salaysay sa iba pang liṅga, gaya ng Dādhīca-liṅga sa Miśrarṣivaratīrtha na itinatag ng pantas na si Dadhīci. Sa diwa, itinuturo ng kabanata na ang kabanalan ng lugar ay pinatutunayan ng salaysay, pagsasagawa ng ritwal, at ipinangakong pagbabagong espirituwal.

Shlokas

Verse 1

ऋषय ऊचुः । सूतसूत महाभाग धन्यस्त्वं शिवसक्तधीः । महाबलस्य लिंगस्य श्रावितेयं कथाद्भुता

Wika ng mga rishi: “O Sūta, anak ni Sūta, O lubhang mapalad! Tunay na pinagpala ka, sapagkat ang iyong pag-unawa ay nakatuon sa debosyon kay Śiva. Ipinadinig mo sa amin ang kamangha-manghang salaysay na ito tungkol sa Liṅga na sukdulang makapangyarihan.”

Verse 2

उत्तरस्यां दिशायां च शिवलिंगानि यानि च । तेषां माहात्म्यमनघ वद त्वं पापनाशकम्

“O walang bahid, isalaysay mo sa akin ang nagpapabanal na kadakilaan ng mga Śiva-liṅga na nasa hilagang dako—yaong kadakilaang pumupuksa sa kasalanan.”

Verse 3

सूत उवाच । शृणुतादरतो विप्रा औत्तराणां विशेषतः । माहात्म्यं शिवलिंगानां प्रवदामि समासतः

Sinabi ni Sūta: “O mga pantas na brāhmaṇa, makinig kayo nang may paggalang—lalo na tungkol sa mga (Liṅga) na nasa hilagang lupain. Isasalaysay ko ngayon, sa maikling paraan, ang kadakilaan ng mga Liṅga ni Śiva.”

Verse 4

गोकर्णं क्षेत्रमपरं महापातकनाशनम् । महावनं च तत्रास्ति पवित्रमतिविस्तरम्

Ang Gokarṇa ay isa pang banal na pook na pumupuksa maging sa pinakamabibigat na kasalanan. Doon ay may isang dakilang gubat, lubhang dalisay at napakalawak ang saklaw.

Verse 5

तत्रास्ति चन्द्रभालाख्यं शिवलिंगमनुत्तमम् । रावणेन समानीतं सद्भक्त्या सर्वसिद्धिदम्

Naroon nakatayo ang walang kapantay na Śiva-liṅga na tinatawag na Candrabhāla. Dinala ito roon ni Rāvaṇa sa tapat na debosyon, at ipinagkakaloob nito ang lahat ng espirituwal na kaganapan.

Verse 6

तस्य तत्र स्थितिर्वैद्यनाथस्येव मुनीश्वराः । सर्वलोकहितार्थाय करुणासागरस्य च

O pinakadakilang mga pantas, nananahan Siya roon bilang Vaidyanātha, ang dagat ng habag, tanging para sa kapakinabangan at kabutihan ng lahat ng daigdig.

Verse 7

स्नानं कृत्वा तु गोकर्णे चन्द्रभालं समर्च्य च । शिवलोकमवाप्नोति सत्यंसत्यं न संशयः

Ang sinumang maligo sa Gokarṇa at marapat na sumamba kay Chandrabhāla—si Śiva na may koronang buwan—ay makaaabot sa kaharian ni Śiva; tunay, tunay ito, walang alinlangan.

Verse 8

चन्द्रभालस्य लिंगस्य महिमा परमाद्भुतः । न शक्यो वर्णितुं व्यासाद्भक्तस्नेहितरस्य हि

Ang kaluwalhatian ng Liṅga ni Chandrabhāla ay lubhang kahanga-hanga. Maging si Vyāsa, na labis ang pag-ibig sa mga deboto, ay hindi ito ganap na mailalarawan.

Verse 9

चन्द्रभालमहादेव लिंगस्य महिमा महान् । यथाकथंचित्संप्रोक्तः परलिंगस्य वै शृणु

Dakila ang kaluwalhatian ng Liṅga ni Mahādeva—ang may buwan sa noo. Naipahayag lamang ito nang bahagya; ngayon, makinig ka sa salaysay tungkol sa Kataas-taasang Liṅga na lampas sa daigdig.

Verse 10

दाधीचं शिवलिंगं तु मिश्रर्षिवरतीर्थके । दधीचिना मुनीशेन सुप्रीत्या च प्रतिष्ठितम्

Ang banal na Śiva-liṅga na tinatawag na Dādhīca ay itinatag sa dakilang banal na pook na Miśrarṣi-vara-tīrtha ng dakilang pantas na si Dadhīci, nang may taos-pusong debosyon at mapagmahal na paggalang.

Verse 11

तत्र गत्वा च तत्तीर्थे स्नात्वा सम्यग्विधानतः । शिवलिंगं समर्चेद्वै दाधीचेश्वरमादरात्

Pagdating doon at matapos maligo sa banal na tīrtha ayon sa itinakdang mga ritwal, nararapat na sambahin ang Śiva-liṅga—si Dādhīceśvara—nang may lubos na paggalang at taimtim na debosyon.

Verse 12

दाधीचमूर्तिस्तत्रैव समर्च्या विधिपूर्वकम् । शिवप्रीत्यर्थमेवाशु तीर्थयात्रा फलार्थिभिः

Doon mismo, dapat sambahin nang ayon sa wastong ritwal ang banal na anyo ni Dadhīca. Ang mga naghahangad ng bunga ng paglalakbay-pananampalataya ay dapat agad magsagawa ng paglalakbay sa tīrtha, tanging para sa ikalulugod ni Panginoong Śiva.

Verse 13

एवं कृते मुनिश्रेष्ठाः कृतकृत्यो भवेन्नरः । इह सर्वसुखं भुक्त्वा परत्र गतिमाप्नुयात्

O pinakamahuhusay na mga pantas, kapag nagawa ito nang ganito, ang tao ay nagiging yaong nakatupad sa tunay na layunin ng buhay. Matapos malasap ang lahat ng ligaya sa mundong ito, sa kabilang-buhay ay makakamit niya ang pinakamataas na landas—ang mapalad na kalagayang iginagawad ni Panginoong Śiva.

Verse 14

नैमिषारण्यतीर्थे तु निखिलर्षिप्रतिष्ठितम् । ऋषीश्वरमिति ख्यातं शिवलिंगं सुखप्रदम्

Sa banal na tawiran ng Naimiṣāraṇya ay may isang Śiva-liṅga na itinatag ng lahat ng mga rishi. Kilala ito bilang Ṛṣīśvara, at nagkakaloob ng kaginhawahan at ligaya.

Verse 15

तद्दर्शनात्पूजनाच्च जनानां पापिनामपि । भुक्तिमुक्तिश्च तेषां तु परत्रेह मुनीश्वराः

O pinakamahuhusay na pantas, sa pagtanaw lamang at pagsamba roon—sa banal na pagpapakita ni Śiva—maging ang makasalanan ay nakakamit ang kapwa pagtamasa sa daigdig at kalayaan (moksha), sa buhay na ito at maging sa kabilang-buhay.

Verse 16

हत्याहरणतीर्थे तु शिवलिंगमघापहम् । पूजनीयं विशेषेण हत्याकोटिविनाशनम्

Sa banal na tawiran na tinatawag na Hatyāharaṇa ay may Śiva-liṅga na nag-aalis ng kasalanan. Dapat itong sambahin nang may natatanging paggalang, sapagkat winawasak nito maging ang mga kasalanang napakabigat na di-mabilang, gaya ng dungis ng pagpatay.

Verse 17

देवप्रयागतीर्थे तु ललितेश्वरनामकम् । शिवलिंगं सदा पूज्यं नरैस्सर्वाघनाशनम्

Sa banal na tawiran ng Devaprayāga ay may Śiva-liṅga na tinatawag na Laliteśvara. Dapat itong laging sambahin ng mga tao, sapagkat winawasak nito ang lahat ng kasalanan.

Verse 18

नयपालाख्यपुर्य्यां तु प्रसिद्धायां महीतले । लिंगं पशुपतीशाख्यं सर्वकामफलप्रदम्

Sa ibabaw ng lupa, sa bantog na lungsod na Nayapāla, may isang Liṅga na tinatawag na Paśupati—Panginoon ng lahat ng nilalang—na nagkakaloob ng bunga ng bawat matuwid na hangarin.

Verse 19

शिरोभागस्वरूपेण शिवलिंगं तदस्ति हि । तत्कथां वर्णयिष्यामि केदारेश्वरवर्णने

Tunay ngang ang Śiva-liṅga na iyon ay umiiral sa anyong “bahaging-ulo.” Ngayon, sa paglalarawan kay Kedāreśvara, isasalaysay ko ang banal na kasaysayan nito.

Verse 20

तदारान्मुक्तिनाथाख्यं शिवलिंगं महाद्भुतम् । दर्शनादर्चनात्तस्य भुक्तिर्मुक्तिश्च लभ्यते

Pagkaraan, naroon ang lubhang kamangha-manghang Śiva-liṅga na tinatawag na Muktinātha. Sa pagtanaw lamang at sa pagsamba rito, nakakamit ang kapwa bhukti (kaginhawahang makamundo) at mukti (kalayaan).

Verse 21

इति वश्च समाख्यातं लिंगवर्णनमुत्तमम् । चतुर्दिक्षु मुनिश्रेष्ठाः किमन्यच्छ्रोतुमिच्छथ

Gayon nga, O pinakadakilang mga muni, naipaliwanag ko na sa inyo ang marilag na paglalarawan ng Śiva-liṅga sa lahat ng anyo nito. Ngayon, mga kagalang-galang na rishi mula sa apat na panig—ano pa ang nais ninyong marinig?

Frequently Asked Questions

The chapter presents a tīrtha-catalog argument: specific liṅgas are validated through narrative provenance (e.g., Candrabhāla associated with Rāvaṇa’s bringing/installing tradition) and are theologically framed as reliable means to liberation when approached through prescribed rites.

The liṅga functions as a portable axis of Śiva-Tattva localized in geography; snāna signifies purification and readiness, while arcana signifies relational devotion. The promised śivaloka-prāpti encodes the claim that embodied ritual action, when aligned with bhakti, becomes a direct soteriological technology.

Śiva is highlighted primarily through named liṅga-manifestations—Candrabhāla (as Mahādeva in liṅga form) and Dādhīca-liṅga—rather than anthropomorphic forms; the emphasis is on site-specific Śiva-presence and its ritual efficacy.