
Sukta 4.40
Vāmadeva Gautama
Dadhikrāvan (primary); associated powers: Uṣas, Apas, Agni, Sūrya, Bṛhaspati, Angirasa
Triṣṭubh (probable)
Ang maikling himalayawig na ito ay nagpapahayag kay Dadhikrāvan, ang mabilis at mapagwaging kapangyarihang madalas itinuturing na banal na kabayo o pwersang ibong solar, na nag-uudyok sa mang-aawit na sumulong sa tulong ng mga Bukang-liwayway at mga katabing diyos (Mga Tubig, Agni, Sūrya, Bṛhaspati, Aṅgirasa). Ipinagdiriwang nito ang kanyang bilis, pagkilos na parang hangin, at mapangyarihang proteksyon, na nagtatapos sa isang malalim na simbolikong talata tungkol sa "Ibon" na nakaluklok sa maraming sakop, na kinikilala ang diyos bilang Ṛta (kosmikong katotohanan/kaayusan) mismo.
Mantra 1
दधिक्राव्ण इदु नु चर्किराम विश्वा इन्मामुषसः सूदयन्तु । अपामग्नेरुषसः सूर्यस्य बृहस्पतेराङ्गिरसस्य जिष्णोः ॥
Ngayon tunay na ipapahayag namin si Dadhikrāvan; nawa'y ang lahat ng mga Bukang-liwayway ay itulak ako pasulong, mga Bukang-liwayway ng mga Tubig, ng Apoy, ng Araw, ni Bṛhaspati, ng Angirasa, ang mananalo.
Mantra 2
सत्वा भरिषो गविषो दुवन्यसच्छ्रवस्यादिष उषसस्तुरण्यसत् । सत्यो द्रवो द्रवरः पतंगरो दधिक्रावेषमूर्जं स्वर्जनत् ॥
Isang nilalang ng lakas, nagdadala ng kasaganaan, na naghahanap sa maliwanag na mga baka o sinag, nanalo siya sa nais na katanyagan; siya ang pagtulak ng mga Bukang-liwayway, na mabilis sa kilos. Totoo sa kanyang pagtakbo, isang manakbohanon sa mga manakbohanon, isang lumilipad na may pakpak, si Dadhikrāvan ay nagbubuo sa amin ng pagkain at lakas at panloob na liwanag ng langit.
Mantra 3
उत स्मास्य द्रवतस्तुरण्यतः पर्णं न वेरनु वाति प्रगर्धिनः । श्येनस्येव ध्रजतो अङ्कसं परि दधिक्राव्णः सहोर्जा तरित्रतः ॥
At tunay, habang siya ay tumatakbo sa kanyang mabilis na pagtulak, ang hangin ay sumusunod sa kanya tulad ng isang dahon sa paglipad, na tinutulak ng malakas. Tulad ng nanginginig na balahibo ng isang falcon sa paglipad, ang makapangyarihang enerhiya at lakas ni Dadhikrāvan ay pumapalibot sa kanya habang siya ay tumatawid sa kabila.
Mantra 4
उत स्य वाजी क्षिपणिं तुरण्यति ग्रीवायां बद्धो अपिकक्ष आसनि । क्रतुं दधिक्रा अनु संतवीत्वत्पथामङ्कांस्यन्वापनीफणत् ॥
At ang kabayong ito ng kasaganaan ay nagmamadali ng may mabilis na pagpapalakas, nakatali sa leeg, hawak nang malapit sa tagiliran ng upuan. Si Dadhikrā ay sumusunod sa kalooban (kratu) ng may ganap na disiplina; sa landas ay yumuyuko at tinatamaan ang mga liko, namamahala sa mga kurba ng daan.
Mantra 5
हंसः शुचिषद्वसुरन्तरिक्षसद्धोता वेदिषदतिथिर्दुरोणसत् । नृषद्वरसदृतसद्व्योमसदब्जा गोजा ऋतजा अद्रिजा ऋतम् ॥
Ang Cisne, nananahan sa kadalisayan, isang maningning na nakaupo sa kalagitnaang mundo; ang Saserdote na nakaupo sa altar, ang Panauhin na nakaupo sa tahanan. Nakaupo sa tao, nakaupo sa kataas-taasan, nakaupo sa Katotohanan, nakaupo sa kalawakan; ipinanganak sa Tubig, ipinanganak sa Mga Sinag, ipinanganak sa Ṛta, ipinanganak sa Bato, siya ay Ṛta mismo.
A direct proclamation: the poet resolves to praise Dadhikrāvan and asks all Dawns—linked to Waters, Agni, Sun, and sacred speech—to propel him forward.
The hymn amplifies Dadhikrāvan’s kinetic power: his rushing movement, the wind tracking him, and the surrounding force that carries him beyond limits.
The imagery peaks in a sweeping, multi-seated “haṃsa” vision—present in purity, midspace, altar, home, humans, the heights—born of waters and rays, culminating in identification with Ṛta.
The praise settles into recognition: the deity’s outward victory mirrors an inward establishment in truth and right order, leaving the worshipper aligned and strengthened.
दधिक्राव्ण इदु नु चर्किराम विश्वा इन्मामुषसः सूदयन्तु । अपामग्नेरुषसः सूर्यस्य बृहस्पतेराङ्गिरसस्य जिष्णोः ॥उत स्मास्य द्रवतस्तुरण्यतः पर्णं न वेरनु वाति प्रगर्धिनः । श्येनस्येव ध्रजतो अङ्कसं परि दधिक्राव्णः सहोर्जा तरित्रतः ॥haṃsaḥ śuciṣad… ṛtam
Dadhikrāvan is praised as a swift, victorious divine force—often pictured like a powerful steed or solar-bird energy—that carries the worshipper forward and protects the undertaking.
The hymn links Dadhikrāvan to a whole chain of supportive powers: dawn-renewal (Uṣas), purification (Waters), fiery will (Agni), illumination (Sūrya), and inspired sacred speech/priestly force (Bṛhaspati/Aṅgirasa).
It says the ‘Swan’—a symbol of pure, luminous consciousness—is present in many places (sky, altar, home, within people) and is born from waters and light; ultimately it is identified with Ṛta, the principle of truth and right order.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.