Rig Veda 1.14.3: Mandala 1, Sukta 14, Mantra 3

Sukta 1.14

Rishi: Kaṇva

Devata: Viśve Devāḥ (enumerated set: Indra-Vāyu, Bṛhaspati, Mitra-Agni, Pūṣan, Bhaga, Ādityas, Maruts)

Chandas: Gāyatrī (likely as part of RV 1.14 series)

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्रवायू बृहस्पतिं मित्राग्निं पूषणं भगम् । आदित्यान्मारुतं गणम् ॥

Transliteration

indravāyū́ iti bṛ́haspátiṃ mitrā́gnim pū́ṣaṇaṃ bhágam | ādityā́n mārútaṃ gaṇám ||

Translation

Indra with Vāyu, Bṛhaspati, Mitra with Agni, Pūṣan, Bhaga, the Ādityas, and the Marut host—may these powers be present: force and life-breath, inspired word, harmony and will, guidance and delight, the luminous law, and the storming energies that break the inner resistance.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्रवायू: Indra and Vāyu
• इन्द्रवायू: सम्प्रदान (देवताः आहूयन्ते/यज्यन्ते)
• Type: Noun (compound proper names)
• Root: इन्द्र- + वायु- (प्रातिपदिक) (द्वन्द्व-समास)

• बृहस्पतिम्: Bṛhaspati
• बृहस्पतिम्: कर्म (आह्वान/स्तुति/यजनस्य विषयः)
• Type: Noun (proper name)
• Root: बृहस्पति- (प्रातिपदिक)

• मित्राग्निम्: Mitra and Agni
• मित्राग्निम्: कर्म
• Type: Noun (compound proper names)
• Root: मित्र- + अग्नि- (प्रातिपदिक) (द्वन्द्व-समास)

• पूषणम्: Pūṣan
• पूषणम्: कर्म
• Type: Noun (proper name)
• Root: पूषन्- (प्रातिपदिक)

• भगम्: Bhaga
• भगम्: कर्म
• Type: Noun (proper name)
• Root: भग- (प्रातिपदिक)

• आदित्यान्: the Ādityas
• आदित्यान्: कर्म
• Type: Noun (class of deities)
• Root: आदित्य- (प्रातिपदिक)

• मारुतम्: the Marut-related (i.e., belonging to the Maruts)
• मारुतम्: कर्म
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: मारुत- (प्रातिपदिक)

• गणम्: troop, host
• गणम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: गण- (प्रातिपदिक)