Sarga 6

Verse 1

लङ्कायांतुकृतंकर्मघोरंदृष्टवाभयावहम् ।राक्षसेन्द्रोहनुमताशक्रेणेवमहात्मना ।।6.6.1।।अब्रवीद्राक्षसान् सर्वान्ह्रियाकिञ्चिदवाङ्मुखः ।

Nang makita sa Laṅkā ang kakila-kilabot at nakapanghihilakbot na gawa ni Hanumān—ang dakilang-loob, na tila si Indra sa lakas—ang hari ng mga rākṣasa, bahagyang napahiya at nakayuko, ay nagsalita sa lahat ng rākṣasa.

Verse 2

धर्षिताचप्रविष्टाचलङ्कादुष्प्रसहापुरी ।।6.6.2।।तेनवानरमात्रेणदृष्टासीताचजानकी ।

Ang Laṅkā, ang lungsod na mahirap pasukin, ay nilapastangan at napasok niya—ng isang Vānara lamang; at nakita rin si Sītā, anak ni Janaka.

Verse 3

प्रासादोधर्षितश्चैत्यःप्रवराराक्षसाहताः ।।6.6.3।।आविलाचपुरीलङ्कासर्वाहनुमताकृता ।

Nilapastangan ang mga palasyo at mga dambana, napatay ang mga pinakamararangal na Rākṣasa, at ang buong lungsod ng Laṅkā ay ginulo—lahat ay gawa ni Hanumān.

Verse 4

किंकरिष्यामिभद्रंवोकिंवायुक्तमनन्तरम् ।।6.6.4।।उच्यतांनस्समर्थंयत्कृतंचसुकृतंभवेत् ।

Ano ang dapat kong gawin? Ano nga ba ang nararapat na hakbang ngayon? Sabihin ninyo sa amin ang tunay na mabisa—ang gawang magiging mabuti at kapaki-pakinabang.

Verse 5

मन्त्रमूलंचविजयंप्रवदन्तिमनस्विनः ।।6.6.5।।तस्मद्वैरोचयेमन्त्रंरामंप्रतिमहाबलाः ।

Sinasabi ng mga pantas na ang tagumpay ay nag-uugat sa banal na payo; kaya, O mga makapangyarihan, ninanais kong magsangguni at magpayo hinggil sa pagharap kay Rāma.

Verse 6

त्रिविधाःपुरुषालोकेउत्तमाधममध्यमाः ।।6.6.6।।तेषांतुसमवेतानांगुणदोषौवदाम्यहम् ।

Tatlong uri ang tao sa daigdig—dakila, katamtaman, at hamak. Sa kanilang pagtitipon, aking ilalahad ang kanilang mga kagalingan at mga kapintasan.

Verse 7

मन्त्रिभिर्हितसंयुक्तैस्समर्थैर्मन्त्रनिर्णये ।।6.6.7।।मित्रैर्वापिसमानार्थैर्बान्धवैरपिवाधिकैः ।सहितोमन्त्रियित्वायःकर्मारम्भान्प्रवर्तयेत् ।।6.6.8।।दैवेचकुरुतेयत्नंतमाहुःपुरुषोत्तमम् ।

Yaong, na kasama ang mga ministrong may mabuting hangarin at bihasa sa paghatol ng payo—gayundin ang mga kaibigang kapareho ng layon at mga kamag-anak na kaayon—ay nagsasanggunian muna bago simulan ang mga gawain, at pagkatapos ay nagsisikap na may paggalang sa kalooban ng Diyos; siya ang tinatawag na pinakamainam sa mga tao.

Verse 8

मन्त्रिभिर्हितसंयुक्तैस्समर्थैर्मन्त्रनिर्णये ।।6.6.7।।मित्रैर्वापिसमानार्थैर्बान्धवैरपिवाधिकैः ।सहितोमन्त्रियित्वायःकर्मारम्भान्प्रवर्तयेत् ।।6.6.8।।दैवेचकुरुतेयत्नंतमाहुःपुरुषोत्तमम् ।

Yaong, na kasama ang mga ministrong may mabuting hangarin at bihasa sa paghatol ng payo—gayundin ang mga kaibigang kapareho ng layon at mga kamag-anak na kaayon—ay nagsasanggunian muna bago simulan ang mga gawain, at pagkatapos ay nagsisikap na may paggalang sa kalooban ng Diyos; siya ang tinatawag na pinakamainam sa mga tao.

Verse 9

कोऽर्थंविमृशेदेकोधर्मेप्रकुरुतेमनः ।।6.6.9।।कःकार्याणिकुरुतेतमाहुर्मध्यमंनरम् ।

Sino ang mag-iisip ng layon nang nag-iisa, at sa sariling isip lamang magbabalangkas ng dharma? Yaong gumagawa ng mga gawain nang mag-isa—siya’y tinatawag nilang taong nasa gitna lamang, karaniwan ang payo at kakayahan.

Verse 10

गुणदोषौवनिशिचत्य त्यक्त्यादैवव्यपाश्रयम् ।।6.6.10।।करिष्यामीतियःकार्यमुपेक्षेत्सनराधमः ।

Ang sinumang hindi tinitimbang ang kabutihan at kasamaan, at tinalikuran ang pag-asa sa kalooban ng tadhana, ay gagawa ng gawain na iniisip, “Ako lamang ang gagawa nito”—siya ang pinakamasama sa mga tao.

Verse 11

यथेमेपुरुषानित्यमुत्तमाधममध्यमाः ।।6.6.11।।वंमन्त्राऽहिविज्ञेयाउत्तमाधममध्यमः ।

Kung paanong ang mga tao ay laging may tatlong uri—dakila, katamtaman, at hamak—gayon din dapat maunawaan ang payo: may pinakamainam, may katamtaman, at may pinakamasama.

Verse 12

ऐकमत्यमुपागम्यशास्त्रदृष्टेनचक्षुषा ।।6.6.12।।मन्त्रिणोयत्रनिरतास्तमाहुर्मन्त्रमुत्तमम् ।

Ang payong tinatawag na pinakamainam ay yaong ang mga ministro, sa pagtanaw sa mata ng śāstra, ay nagkakaisa at nananatiling matatag na nakatuon dito.

Verse 13

बह्व्योऽपिमतीर्गत्वामन्त्रिणामर्थनिर्णये ।।6.6.13।।पुनर्यत्रैकतांप्राप्तस्समन्त्रोमध्यमस्स्मृतः ।

Kapag sa paghatol sa isang bagay, ang mga tagapayo’y nagkakaroon ng maraming magkakaibang pananaw, ngunit sa huli’y nagkakaisa, ang gayong payo ay itinuturing na katamtaman.

Verse 14

अन्योन्यमतिमास्थाययत्रसम्प्रतिभाष्यते ।।6.6.14।।नचैकमत्येश्रेयोऽस्तिमन्त्रस्सोऽधमउच्यत ।

Kung saan ang bawat isa’y kumakapit sa sariling kuro-kuro at nagsasalita lamang upang pabulaanan ang iba ayon sa sariling kinalulugdan, at walang kabutihang nagmumula sa pagkakaisa—ang gayong payo ay tinatawag na hamak.

Verse 15

तस्मात्सुमन्त्रितंसाधुभवन्तोमतिसत्तमा: ।।6.6.15।।कार्यंसम्प्रतिपद्यन्तामेतत्कृत्यंमतंमम ।

Kaya, O mga pinakadakila sa marurunong, magsangguni kayo nang mabuti at wasto, at magpasiya sa nararapat na gawain—ito ang aking pinag-isipang kahilingan.

Verse 16

वानराणांहिधीराणांसहस्रैःपरिवारितः ।।6.6.16।।रामोऽभ्येतिपुरीलङ्कामस्माकमुपरोधकः ।

Sapagkat si Rāma, napalilibutan ng libu-libong matatatag na Vānara, ay papalapit sa lungsod ng Laṅkā upang kubkubin tayo.

Verse 18

समुद्रमुच्छोषयतिवीर्येणान्यत्करोतिवा ।।6.6.18।।अस्मिन्नेवंगतेकार्येविरुद्धेवानरैस्सह ।हितंपुरेचसैन्येचसर्वसम्मन्त्रयतांमम ।।6.6.19।।

Maaaring patuyuin niya ang karagatan sa lakas ng kanyang kabayanihan, o gumawa ng iba pang di‑pangkaraniwang gawa. Yamang ganito na ang kalagayan at ang mga Vānara ay naging ating mga kalaban, ipayo ninyo sa akin nang ganap ang makabubuti kapwa sa lungsod at sa hukbo.