Sarga 36

Verse 1

तत्तुमाल्यवतोवाक्यंहितमुक्तंदशाननः ।नमर्षयतिदुष्टात्माकालस्यवशमागतः ।।।।

Ngunit si Dasānana, ang sampung-ulo, masamang-loob at ngayo’y nasa kapangyarihan ng Kamatayan, ay hindi matiis ang kapaki-pakinabang na mga salitang binigkas ni Mālyavān.

Verse 2

नबद् ध्वाभ्रुकुटींवक्त्रेक्रोधस्यवशमागतः ।अमर्षात्परिवृत्ताक्षोमाल्यवन्तमथाब्रवीत् ।।।।

Nang mapailalim sa galit, nakakunot ang noo at umiikot ang mga mata sa pagkainip, saka nagsalita si Rāvaṇa kay Mālyavān.

Verse 3

हितबुध्यायदहितंवचःपरुषमुच्यते ।परपक्षंप्रनिश्यैवनैतच्च्रोत्रगतंमम ।।।।

“Nagkunwari kang may mabuting pag-unawa, subalit nagwika ka ng mararahas na salitang hindi para sa aking kapakanan, na wari’y kumakampi ka sa kaaway. Hindi ko hahayaang pumasok sa aking pandinig ang gayong pananalita.”

Verse 4

मानुषंकृपणंराममेकंशाखामृगाश्रयम् ।समर्थंमन्यसेकेनत्यक्तंपित्रावनालयम् ।।।।

“Sa anong batayan mo inaakalang si Rāma—isang abang tao lamang, nag-iisa, umaasa sa mga unggoy na naninirahan sa gubat—ay may kakayahan, gayong itinakwil siya ng kaniyang ama at ginawang tahanan ang kagubatan?”

Verse 5

रक्षसामीश्वरंमांचदेवानांचभयङ्करम् ।हीनंमांमन्यसेकेनह्यहीनंसर्वविक्रमैः ।।।।

“Ako ang panginoon ng mga rākṣasa, at kinatatakutan maging ng mga deva. Taglay ko ang lahat ng uri ng kagitingan; bakit mo ako inaakalang salat?”

Verse 6

वीरद्वेषेणवाशङ्केपक्षपातेनवारिपोः ।त्वयाहंपरुषाण्युक्तःपरप्रोत्साहनेनवा ।।।।

Pinaghihinalaan kong marahas ang iyong salita sa akin—dahil sa poot sa isang bayani, o pagkiling sa kaaway, o dahil inudyukan ka ng iba.

Verse 7

प्रभवन्तंपदस्थंहिपरुषंकोऽभिभाषते ।पण्डितश्शास्त्रतत्त्वज्ञोविनाप्रोत्साहनाद्रिपोः ।।।।

Sino ang marunong at batid ang katotohanan ng mga śāstra ang magsasalita nang marahas sa isang makapangyarihan at matatag—maliban kung inudyukan ng kaaway?

Verse 8

आनीयचवनासतीतांपद्महीनामिवश्रियम् ।किमर्थंप्रतिदास्यामिराघवस्यभयादहम् ।।।।

Nang dalhin ko si Sītā mula sa gubat—gaya ni Śrī na nawalan ng kaniyang lotus—bakit ko siya ibabalik dahil lamang sa takot kay Rāghava?

Verse 9

वृतंवानरकोटीभिस्ससुग्रीवंसलक्ष्मणम् ।पश्यकैश्चिदहोभिस्त्वंराघवंनिहतंमया ।।।।

Makikita mo, sa loob lamang ng ilang araw, si Rāghava na pinaslang ko—kasama si Lakṣmaṇa at Sugrīva—kahit napalilibutan ng mga koro-korong vānaras.

Verse 10

द्वन्द्वेयस्यनतिष्ठन्तिदैवतान्यपिसंयुगे ।सकस्माद्रावणोयुद्धेभयमाहारयिष्यति ।।।।

Sa digmaan, kahit ang mga diyos ay hindi makapanindig laban sa kanya sa isang-labanang tunggalian; kung gayon, kanino pa matatakot si Rāvaṇa sa pakikidigma?

Verse 11

द्विधाभज्येयमप्येवंननमेयंतुकस्यचित् ।एषमेसहजोदोषस्स्वभावोदुरतिक्रमः ।।।।

Kahit ako’y mahati pa sa dalawa, hindi ako yuyuko kaninuman. Ito ang likas kong kapintasan—ang aking ugali, mahirap lampasan.

Verse 12

यदितावत्समुद्रेतुसेतुर्बद्धोयदृच्छया ।रामेणविस्मयःकोऽत्रयेवमेभयमागतम् ।।।।

Kung nagkataon lamang na nakapagtayo si Rāma ng tulay sa dagat, ano ang dapat ipagtaka roon, upang ako’y katakutan mo dahil dito?

Verse 13

सतुतीर्त्वार्णवंरामस्सहवानरसेनया ।प्रतिजानामितेसत्यंनजीवन्प्रतियास्यति ।।।।

Ngunit kapag natawid na ni Rāma ang karagatan kasama ang hukbo ng mga Vānara, sinasabi ko sa iyo nang tapat—hindi na siya babalik na buhay.

Verse 14

एवंब्रुवाणंसंरब्धंरुष्टंविज्ञायरावणम् ।व्रीळितोमाल्यवान्वाक्यंनोत्तरंप्रत्यपद्यत ।।।।

Nang makita ni Mālyavān si Rāvaṇa na gayong nagsasalita—balisa at nagngangalit—siya’y napahiya at hindi na tumugon ng anumang salita.

Verse 15

जयाशिषाचराजानंवर्धयित्वायथोचितम् ।माल्यवानभ्यनुज्ञातोजगामस्वंनिवेशनम् ।।।।

Pagkaraang maghandog sa hari, ayon sa kaugalian, ng mga pagpapalang tagumpay, si Mālyavān—pinayagang umalis—ay nagbalik sa sarili niyang tahanan.

Verse 16

रावणस्तुसहामात्योमन्त्रयित्वाविमृश्यच ।लङ्कायामतुलांगुप्तिंकारयामासराक्षसः ।।।।

Pagkatapos, si Rāvaṇa, kasama ang kaniyang mga ministro, ay nagpayuhan at nagmuni-muni; at ang rākṣasa ay nag-utos na maghanda ng walang kapantay na pagtatanggol sa Laṅkā.

Verse 17

व्यादिदेशसपूर्वस्यांप्रहस्तंद्वारिराक्षसम् ।दक्षिणस्यांमहावीर्यौमहापार्श्वमहादरौ ।।।।पश्चिमायामथोद्वारिपुत्रमिन्द्रजितंतदा ।व्यादिदेशमयामायंबहूभीराक्षसैर्भहुभिर्वृतम् ।।।।

Itinalaga niya sa silangang tarangkahan ang rākṣasa na si Prahasta; at sa timog na tarangkahan naman ay inilagay niya ang makapangyarihang sina Mahāpārśva at Mahodara.

Verse 18

व्यादिदेशसपूर्वस्यांप्रहस्तंद्वारिराक्षसम् ।दक्षिणस्यांमहावीर्यौमहापार्श्वमहादरौ ।।6.36.17।।पश्चिमायामथोद्वारिपुत्रमिन्द्रजितंतदा ।व्यादिदेशमयामायंबहूभीराक्षसैर्भहुभिर्वृतम् ।।6.36.18।।

Pagkaraan, sa kanlurang tarangkahan, itinalaga niya noon ang kaniyang anak na si Indrajit—ang Mahāmāya—na napalilibutan ng napakaraming rākṣasa.

Verse 19

उतरस्यांपुरद्वारिव्यादिश्यशुकसारणौ ।स्वयंचात्रगमिष्यामिमन्त्रिणस्तानुवाचह ।।।।

Itinalaga niya sina Śuka at Sāraṇa sa hilagang tarangkahan ng lungsod; at sinabi niya sa kaniyang mga ministro, “Ako man ay paroroon din.”

Verse 20

राक्षसांतुविरूपाक्षंमहावीर्यपराक्रमम् ।मध्यमेऽस्थापयद्गुल्मेबहुभिस्सहराक्षसैः ।।।।

Sa gitnang bahagi ng lungsod, inilagay niya sa hanay si Virūpākṣa—dakila sa lakas at tapang—kasama ang marami pang rākṣasa.

Verse 21

एवंविधानंलङ्कायांकृत्वाराक्षसपुङ्गवः ।कृतकृत्यमिवात्मानंमन्यतेकालचोदितः ।।।।

Sa gayon, matapos ayusin ang lahat sa Laṅkā, ang pinakadakila sa mga rākṣasa—itinutulak ng kapalaran—ay inakala ang sarili na wari’y natapos na ang kanyang tungkulin.

Verse 22

विसर्जयामासततस्समन्त्रिणोविधानमाज्ञाप्यपुरस्यपुष्कलम् ।जयाशिषामन्त्रिगणेनपूजितोविवेशचाऽन्तःपुरमृद्धिमन्महत् ।।।।

Pagkaraan, matapos mag-utos nang sagana para sa kaayusan ng lungsod, pinauwi niya ang mga tagapayo; pinarangalan ng lupon ng mga ministro ng mga basbas ng tagumpay at kagalingan, pumasok siya sa dakila at masaganang silid-loob ng palasyo.