Sarga 34

Verse 1

अथतांजातन्तापांतेनवाक्येनमोहिताम् ।सरमाह्लादयामासमहींघौरीमिवाम्भसा ।।।।

Pagkaraan, si Saramā ay nagbigay-galak kay Sītā—na nag-aalab sa dalamhati at nalinlang ng mga salitang iyon—gaya ng ulang nagpapasariwa sa tuyong lupa.

Verse 2

ततस्तस्याहितंसख्याश्चिकीर्षन्तीसखीवचः ।उवाचकालेकालज्ञास्मितपूर्वाभिभाषिणी ।।।।

Pagkaraan, si Saramā—ang tapat niyang kaibigan—na nagnanais ng ikabubuti ni Sītā at batid ang wastong sandali, ay nagsalita ng payo; una’y naghandog ng banayad na ngiti bago bumigkas.

Verse 3

उत्सहेयमहंगत्वात्वद्वाक्यमसितेक्षणे: ।निवेद्यकुशलंरामेप्रतिच्छन्नानिवर्तितुम् ।।।।

O Sītā na maitim ang mga mata, handa akong pumaroon kay Rāma, ihatid ang iyong salita at ang balita ng iyong kalagayan, at saka muling magbalik habang nananatiling nakatago.

Verse 4

नहिमेक्रममाणायानिरालम्बेविहायसि ।समर्थोगतिमन्वेतुंपवनोगरुडोऽपिवा ।।।।

Sapagkat habang ako’y lumalakbay sa himpapawid na walang sinasandalan, ni ang Diyos ng Hangin ni maging si Garuḍa ay hindi makasasabay sa aking landas.

Verse 5

एवंब्रुवाणांतांसीतासरमांपुनरब्रवीत् ।मधुरंश्लक्क्षणयावाचापूर्वशोकाभिपन्नया ।।।।

Nang magsalita si Saramā nang gayon, si Sītā—na noon ay dating nilamon ng dalamhati—ay muling sumagot sa kaniya sa banayad at matatamis na salita.

Verse 6

समर्थागगनंगन्तुमपिवात्वंरसातलम् ।अवगच्छाम्यकर्तव्यंकर्तव्यंतेमदन्तरे ।।।।

May kakayahan kang lumipad sa kalangitan, o bumaba man sa Rasātala; batid kong alang-alang sa akin ay gagawin mo maging ang wari’y di magagawa, sapagkat itinuturing mo itong iyong tungkulin.

Verse 7

मत्प्रियंयदिकर्तव्यंयदिबुद्धि: स्थिरातव ।ज्ञातुमिच्छामितंगत्वाकिंकरोतीतिरावणः ।।।।

Kung tunay na ibig mong gawin ang nakalulugod sa akin, at kung matatag ang iyong pasya, pumaroon ka at alamin kung ano ang ginagawa ngayon ni Rāvaṇa—nais kong malaman.

Verse 8

सहिमायाबलःक्रूरोरावणश्शत्रुरावणः ।मांमोहयतिदुष्टात्मापीतामात्रेववारुणी ।।।।

Sapagkat si Rāvaṇa—malupit at makapangyarihan sa mahikang lakas, tagapagpahagulhol ng mga kaaway—ay nililito ako ng kanyang masamang loob, na gaya ng alak na nakalalasing pagkapag-inom pa lamang.

Verse 9

तर्जापयतिमांनित्यंभर्त्सापयतिचासकृत् ।राक्षसीभिस्सुघूराभिर्यामांरक्षन्तिनित्यशः ।।।।

Yaong napakabangis na mga rākṣasī na laging nagbabantay sa akin ang siyang inuutos niyang manakot sa akin araw-araw at paulit-ulit akong alipustain.

Verse 10

उद्विग्नाशङ्किताचास्मिनस्वस्थंचमनोमम ।तद्भयाच्चाहमुद्विग्नाअशोकवनिकांगता ।।।।

Ako’y nababagabag at puno ng pangamba; hindi mapanatag ang aking isipan. Kaya sa takot sa kanya, ako’y nagpunta sa hardin ng Aśoka, ngunit nananatili pa ring balisa.

Verse 11

यदिनामकथातस्यनिश्चितंवापियद्भवेत् ।निवेदयेथास्सर्वंतत्परोमेस्यादमनुग्रहः ।।।।

Anuman ang kanyang napagpasyahan—anumang pasyang tunay na natitiyak—ipabatid mo sa akin ang lahat; iyon ang pinakadakilang kagandahang-loob sa akin.

Verse 12

सात्वेवंब्रुवतींसीतांसरमावल्गुभाषिणी ।उवाचवदनंतस्यास्स्पृशन्तीबाष्पविक्लबम् ।।।।

Nang magsalita nang gayon si Sītā, si Saramā na may matamis na pananalita ay sumagot, marahang hinipo ang kanyang mukha na nanginginig at nalalabo sa luha.

Verse 13

एषतेयद्यभिप्रायस्तदागच्छामिजानकी: ।गृह्यशत्रोरभिप्रायमुपावृत्तांचपश्यमाम् ।।।।

Jānakī, kung ito ang iyong nais, ako’y paroroon: aalamin ko ang layon ng kaaway, at makikita mo akong magbabalik.

Verse 14

एवमुक्त्वाततोगत्वासमीपंतस्यरक्षसः ।शुश्रावकथितंतस्यरावणस्यसमन्त्रिणः ।।।।

Pagkasabi nito, siya’y lumapit sa rakṣasa at palihim na narinig ang usapan ni Rāvaṇa kasama ang kanyang mga tagapayo.

Verse 15

साश्रुत्वानिश्चयंतस्यनिश्चयज्ञादुरात्मनः ।पुनरेवागमत्क्षिप्रमशोकवनिकांशुभाम् ।।।।

Nang marinig at maunawaan niya ang pasya ng masamang-loob na iyon, agad siyang nagbalik muli sa marikit na gubat ng Aśoka.

Verse 16

साप्रविष्टाततस्तत्रददर्शजनकात्मजाम् ।प्रतीक्षमाणांस्वामेवभ्रष्टपद्मामिवश्रियम् ।।।।

Pagpasok niya roon, nakita niya ang anak ni Janaka na naghihintay—tila si Śrī (Lakṣmī) mismo, na wari’y nalaglag mula sa luklukan niyang lotus.

Verse 17

तांतुसीतापुनःप्राप्तांसरमांवल्गुभाषिणीम् ।परिष्वज्यचसुस्निग्धंददौचस्वयमासनम् ।।।।

Nang muling dumating si Saramā na may mahinahong pananalita, si Sītā ay lubhang nagalak; niyakap niya ito nang may wagas na lambing at siya mismo ang magalang na nag-alok ng upuan.

Verse 18

इहासीनासुखंसर्वमाख्याहिममतत्त्वतः ।क्रूरस्यनिश्चयंतस्यरावणस्यदुरात्मनः ।।।।

Dito ka maupo nang payapa at isalaysay sa akin ang lahat nang tapat—kung anong pasya ang binuo ng malupit at masamang-loob na si Rāvaṇa.

Verse 19

एवमुक्तातुसरमासीतयावेपमानया ।कथितंसर्वमाचष्टेरावणस्यसमन्त्रिणः ।।6.33.19।।

Sa gayong pananalita ni Sītā na nanginginig, isinalaysay ni Saramā nang buo ang lahat—ang pinag-usapan ni Rāvaṇa kasama ang kaniyang mga ministro.

Verse 20

जनन्याराक्षसेन्द्रोवैत्वन्मोक्षार्थंबृहद्वचः ।अविद्धेनचवैदेहिमन्त्रिवृद्धेनबोधितः ।।6.33.20।।

O Vaidehī, ang panginoon ng mga Rākṣasa ay taimtim na hinimok—sa mahabang pananalita—ng kaniyang ina, at gayundin ng matandang ministro na si Aviddha, na palayain ka.

Verse 21

दीयतामभिसत्कृत्यमनुजेन्द्रायमैथिली ।निदर्शनंतेपर्याप्तंजनस्थानेयदद्भुतम् ।।।।

Ibalik si Maithilī sa hari ng mga tao nang may nararapat na paggalang. Ang kababalaghan sa Jana-sthāna ay sapat nang patunay sa iyo ng kahihinatnan ng paghamon sa kaniya.

Verse 22

लङ्घनंचसमुद्रस्यदर्शनंचहनूमतः ।वधंचरक्षसांयुद्धेकःकुर्यान्मानुषोभुवि ।।।।

Sino sa mga tao sa lupa ang makagagawa nito: ang pagtawid ni Hanūmān sa karagatan, ang pagkakita kay Sītā, at ang pagpatay sa mga Rākṣasa sa digmaan?

Verse 23

एवंसमन्त्रिवृद्धैश्चाविद्धेनबहुभाषितः ।नत्वामुत्पनिहतेमोक्तुमर्थमर्थपरोयथा ।।।।

Sa ganitong paraan, bagaman siya’y paulit-ulit na pinayuhan ng matatandang ministro at ni Aviddha sa maraming pananalita, ay hindi pa rin niya ibig na palayain ka—gaya ng kuripot na nakatuon sa naipong yaman.

Verse 24

नोत्सहत्यमृतोमोक्तुंयुद्धेत्वामितिमैथिली: ।सामात्यस्यनृशंसस्यनिश्चयोह्येषवर्तते ।।।।

“Hindi siya papayag na palayain ka hangga’t hindi siya mamamatay sa digmaan,” o Maithilī; ganyan ang tiyak na pasiya ng malupit na iyon, kasama ng kaniyang mga tagapayo.

Verse 25

तदेषासुस्थिराबुद्धिर्मृत्युलोभादुपस्थिता ।भयान्नशक्तस्त्वांमोक्तुमनिरस्तस्संयुगे ।।।।रक्षसानांचसर्वेषामात्मनश्चवधेनहि ।

Ang di-matitinag na pasiyang ito’y sumibol sa kaniya dahil sa pagnanasa na nakatali sa kamatayan at ngayo’y nananatiling matatag. Sa takot, hindi niya kayang palayain ka habang hindi pa siya nababali sa labanan—sapagkat sa kamatayan, tunay na dumarating ang kapahamakan sa lahat ng mga Rākṣasa at sa kaniya rin.

Verse 26

निहत्यरावणंसङ् ख्येसर्वथानिशितैश्शरैः ।।।।प्रतिनेष्यतिरामस्त्वामयोध्यामसितेक्षणे: ।

Matapos mapatay ni Rāma si Rāvaṇa sa labanan sa lahat ng paraan, sa matatalim na palaso, ibabalik ka niya sa Ayodhyā, O babaeng maitim ang mga mata.

Verse 27

एतस्मिन्नन्तरेशब्दोभेरीशङ्खसमाकुलः ।।।।श्रुतोवानरसैन्यानांकम्पयन् धरणीतलम् ।

Noong sandaling iyon, isang ugong na magulo—punô ng tambol at tunog ng kabibe—ang narinig mula sa hukbo ng mga vānara, na wari’y yumanig sa balat ng daigdig.

Verse 28

श्रुत्वातुतद्वानरसैन्यशब्दंलङ्कागताराक्षसराजभृत्याः ।नष्टौजसोदैन्यरीतचेष्टाःश्रेयोनपश्यन्तिनृपस्यदोषैः ।।।।

Nang marinig nila ang sigaw ng hukbo ng mga vānara, ang mga lingkod ng hari ng rākṣasa sa loob ng Laṅkā ay nanghina ang loob; nalugmok sa panghihina, wala silang nakitang mabuting kahihinatnan dahil sa mga pagkukulang ng kanilang pinuno.