Sarga 15 Hero
Yuddha KandaSarga 1514 Verses

Sarga 15

विभीषण–इन्द्रजित् संवादः (Vibhishana and Indrajit: Counsel, Boast, and Rebuttal)

युद्धकाण्ड

Sa Sarga 15, naganap ang matalim na palitan ng salita nina Indrajit (Meghanāda), pinuno ng hukbong Rākṣasa, at ni Vibhīṣaṇa, na ang payo ay inihahambing sa talino ni Bṛhaspati. Minamaliit ni Indrajit ang mga babala ni Vibhīṣaṇa bilang bunga ng takot at hindi karapat-dapat, at sinisiraan siya na kulang sa tapang sa kanilang angkan; ipinagyayabang pa niyang kahit karaniwang Rākṣasa ay makapapatay kina Rāma at Lakṣmaṇa na mga taong mortal lamang. Upang patibayin ang kanyang pagmamataas, ipinahayag ni Indrajit na minsan na niyang ibinagsak si Indra at napasuko si Airāvata, kaya itinuturing niyang “karaniwang tao” lamang ang magkapatid. Tumugon si Vibhīṣaṇa sa diwa ng nīti: bata pa sa paghatol si Indrajit, mapanira ang pananalita, at nalilinlang sa pagsunod sa landas ni Rāvaṇa kahit narinig na ang nalalapit na kapahamakan. Umakyat ang pagtatalo sa paghatol na moral—sa huwad na pakikipagkaibigan at payong nakapipinsala—at nagtapos sa praktikal na mungkahi: isuko si Sītā kay Rāma, kasama ang kayamanan at mga hiyas, upang mapawi ang dalamhati at maiwasan ang ganap na pagkalipol. Sa gayon, itinatapat ng kabanata ang mapagmataas na militarismo sa matuwid na pamamahala at makatotohanang pagtaya sa panganib.

Shlokas

Verse 1

बृहस्पतेस्तुल्यमतेर्वचस्तन्निशम्ययत्नेनविभीषणस्य ।ततोमहात्मावचनंबभाषेतत्रेन्द्रजिन्नैरृतयूथमुख्यः ।।6.15.1।।

Nang marinig niyang buong pagsisikap ang mga salita ni Vibhīṣaṇa—kasingtalino ni Bṛhaspati—si Indrajit, ang dakilang pinuno ng hukbong rākṣasa, ay nagsalita roon.

Verse 2

किंनामतेतातकनिष्ठवाक्यमनर्थकंचेवेसुबसुभीतवच्च ।अस्मिन्कुलेयोऽपिभवेन्नजातस्सोऽपीदृशंनैववदेन्नकुर्यात् ।।6.15.2।।

“Tiyo (nakababatang kapatid ng aking ama), ano itong mga salitang lubhang walang saysay na iyong binibigkas—na wari’y isang takot na takot? Kahit sinumang hindi isinilang sa aming angkan ay hindi magsasabi ni gagawa ng gayong kahiya-hiya.”

Verse 3

सत्त्वेनवीर्येणपराक्रमेणशौर्येणधैर्येणचतेजसाच ।एकःकुलेऽस्मिन्पुरुषोविमुक्तोविभीषणस्तातकनिष्ठएषः ।।6.15.3।।

“Sa angkang ito, iisa lamang ang lalaking salat sa lakas, tapang, giting, kabayanihan, tibay ng loob, at ningning—si Vibhīṣaṇa, ang nakababatang kapatid ng aking ama.”

Verse 4

किंनामतौमानुषराजपुत्रावस्माकमेकेनहिराक्षसेन ।सुप्राकृतेनापिरणेनिहन्तुमेतौशक्यौकुतोभीषयसेस्मभीरो ।।6.15.4।।

“Bakit mo binabanggit na para bang hindi mapapatay ang dalawang prinsipe—mga anak ng haring tao? Kahit isang karaniwang rākṣasa lamang sa amin ay kayang pumatay sa kanila sa digmaan. Duwag, bakit mo kami tinatakot?”

Verse 5

त्रिलोकनाथोननुदेवराजश्शक्रोमयाभूमितलेनिविष्टः ।भयार्पिताश्चापिदिशःप्रपन्नास्सर्वेतथादेवगणास्समग्राः ।।6.15.5।।

Sa katunayan, inihagis ko sa lupa si Śakra—si Indra, ang hari ng mga diyos at panginoon ng tatlong daigdig; at ang lahat ng hukbo ng mga diyos, sa takot, ay nagsitakas sa iba't ibang dako.

Verse 6

ऐरावतोविस्वरमुन्नदन् सनिपातितोभूमितलेमयातु ।विकृष्यदन्तौतुमयाप्रसह्यवित्रासितादेवगणास्समग्राः ।।6.15.6।।

At maging si Airāvata—na humahalinghing nang malakas habang sumusugod—ay ibinagsak ko sa lupa; binunot ko ang kanyang mga pangil nang sapilitan, at ang buong hukbo ng mga diyos ay nataranta.

Verse 7

सोऽहंसुराणामपिदर्पहन्तादैत्योत्तमानामपिशोकदाता ।कथंनरेन्द्रात्मजयोर्नशक्तोमनुष्ययोःप्राकृतयोस्सुवीर्यः ।।6.15.7।।

Ako yaong magiting na dumurog sa pagmamataas maging ng mga diyos, at nakapagdudulot ng pighati kahit sa pinakadakila sa mga Daitya. Paano nga ako magiging walang kakayahang daigin ang mga anak ng hari—mga karaniwang tao lamang?

Verse 8

अथेन्द्रकल्पस्यदुरासदस्यमहौजसस्तद्वचनंनिशम्य ।ततोमहार्थवचनंबभाषेविभीषणश्शस्त्रभृतांवरिष्ठः ।।6.15.8।।

Nang marinig ang mga salitang iyon ng mandirigmang kakila-kilabot, tila Indra, at napakalakas, si Vibhīṣaṇa—pinakamagaling sa mga may sandata—ay nagsalita ng payong malalim at lubhang kapaki-pakinabang.

Verse 9

नतातमन्त्रेतवनिश्चयोऽस्तिबालस्त्वमद्याप्यविपक्वबुद्धि: ।तस्मात्त्वयाप्यात्मविनाशनायवचोऽर्धहीनंबहुविप्रलप्तम् ।।6.15.9।।

Mahal kong kaibigan, wala kang katatagan sa pagninilay at pagpapasya; ikaw ay bata pa, at hindi pa hinog ang iyong pag-unawa. Kaya marami kang nasabi—kalahating-buo at walang saysay—na humahantong sa sarili mong kapahamakan.

Verse 10

पुत्रप्रवादेवतुरावणस्यत्वमिन्द्रजिन्मित्रमुखोऽसिशत्रुः ।यस्येदृशंराघवतोविनाशंनिशम्यमोहादनुमन्यसेत्वम् ।।6.15.10।।

Indrajit, bagaman ipinapahayag mo ang iyong sarili bilang anak ni Rāvaṇa, sa katotohanan ikaw ay kanyang kaaway na may mukha ng isang kaibigan. Sapagkat matapos marinig ang pinsalang dulot ni Rāghava, sinasang-ayunan mo pa rin ang landas na ito dahil sa maling akala.

Verse 11

त्वमेववध्यश्चसुदुर्मतिश्चसचापिवध्योयइहाऽनयत्त्वाम् ।बालंदृढंसाहसिकंचयोऽद्यप्रावेशयन्मन्त्रकृतांसमीपम् ।।6.15.11।।

Ikaw mismo—na may masamang isipan—ay nararapat na patayin; at siya rin ay nararapat sa kamatayan na nagdala sa iyo rito ngayon, isang matigas ang ulo at padalos-dalos na kabataan, na humahantong sa iyo sa harap ng mga tagapayo.

Verse 12

मूढोऽप्रगल्भोऽविनयोपपन्नस्तीक्षणस्वभावोऽल्पमतिर्दुरात्मा ।मूर्खस्त्वमत्यर्थसुदुर्मतिश्चत्वमिन्द्रजिद्बालतयाब्रवीषि ।।6.15.12।।

Ikaw ay nalinlang, walang galang, at walang disiplina—matalas ang ugali, makitid ang isip, at malupit. Ikaw ay isang hangal, lubos na masama ang hangarin, Indrajit; nagsasalita ka nang parang bata.

Verse 13

कोब्रह्मदण्डप्रतिमप्रकाशानर्चिष्मतःकालनिकाशरूपान् ।सहेतबाणान्यमदण्डकल्पान्समक्षमुक्तान्युधिराघवेण ।।6.15.13।।

Sino ang makatatagal sa digmaan sa mga palasong pinakakawalan ni Rāghava sa harap ng mga mata—nagniningning na tila pamalo ni Brahmā, naglalagablab sa apoy, may anyo ng Kamatayan, at wari’y mismong tungkod ni Yama?

Verse 14

धनानिरत्नानिसुभूषणानिवासांसिदिव्यानिमणींश्च ।चित्रान् सीतांचरामायनिवेद्यदेवींवसेमराजन् निहवीतशोकाः ।।6.15.14।।

O Hari, ialay natin kay Rāma ang diyosang Sītā, kasama ang kayamanan, mga hiyas, mariringal na palamuti, mga kasuotang makalangit, at maningning na mga batong-alahas; at saka tayo’y mananahan dito na walang dalamhati.

Frequently Asked Questions

The dilemma is whether Laṅkā should persist in pride-driven war or adopt corrective statecraft: Vibhīṣaṇa argues for ending the conflict by returning Sītā to Rama with restitution, while Indrajit frames continued war as a matter of clan honor and personal prowess.

The upadeśa emphasizes that immature judgment and boastful speech can become self-destructive, whereas prudent counsel (nīti) prioritizes preservation of life and polity. The text contrasts delusion and arrogance with disciplined discernment and ethical realism.

Rather than naming a specific locale, the chapter foregrounds cultural landmarks of epic polity: the Rakṣasa court-and-war setting of Laṅkā (implicit), the divine sphere invoked via Indra and Airāvata, and the symbolic weapon-imagery of Brahma’s and Yama’s staffs used to describe Rama’s arrows.