Shloka 2

राघव-रावणयोः घोर-द्वैरथ-युद्धम्

The Fierce Chariot-Duel of Rama and Ravana

Devanagari script

ततोराक्षससैन्यं च हरीणां च महद्बलम् ।प्रगृहीतप्रहरणंनिश्चेष्टंसमवर्तत ।।6.109.2।।

Transliteration

tato rākṣasa-sainyaṃ ca harīṇāṃ ca mahad balam |

pragṛhīta-praharaṇaṃ niśceṣṭaṃ samavartata ||6.109.2||

Translation

Pagkatapos, ang hukbo ng mga rākṣasa at ang dakilang lakas ng mga Vānara ay nanatiling hindi kumikilos, tangan na ang mga sandata, habang ang labanan ay nakabitin sa gilid ng pasyang palitan ng hampas.

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय

• राक्षससैन्यम्: the Rakshasa army
• राक्षससैन्यम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राक्षस-सैन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा (Nom.1), एकवचन (Sg.)

• च: and
• च: Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

• हरीणाम्: of the Vanaras
• हरीणाम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), षष्ठी (Gen.6), बहुवचन (Pl.)

• च: and
• च: Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

• महत्: great
• महत्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा (Nom.1), एकवचन (Sg.); विशेषण (of बलम्)

• बलम्: force/army
• बलम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा (Nom.1), एकवचन (Sg.)

• प्रगृहीतप्रहरणम्: with weapons held ready
• प्रगृहीतप्रहरणम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रगृहीत-प्रहरण (प्रातिपदिक; प्र+√ग्रह् + क्त + प्रहरण)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा (Nom.1), एकवचन (Sg.); क्तान्त-पूर्वपद; विशेषण (of बलम्/सैन्यम्)

• निश्चेष्टम्: motionless
• निश्चेष्टम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निः-चेष्ट (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा (Nom.1), एकवचन (Sg.); विशेषण

• समवर्तत: stood/remained
• समवर्तत: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्+√वृत् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन (Sg.), आत्मनेपद (Ātmanepada)

Context

Rama, intolerant like a snake, targeting Ravana's post, released a sharp bright glowing arrow.

Characters & Entities

• Rākṣasa army

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Discipline in righteous conflict: even amid violence, restraint and readiness (not chaos) reflect a regulated, dharmic conduct of war.

What is the narrative situation?

A brief battlefield pause occurs—both sides stand poised with weapons, anticipating the next major action.

Which character virtue is emphasized?

Collective steadiness and self-control—armies maintaining formation and readiness rather than acting in panic.