HomeRamayanaSundara KandaSarga 58Shloka 115
Previous Verse
Next Verse

Shloka 115

सुन्दरकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः

हनुमद्वृत्तान्तकथनम्, सीताभिज्ञान-प्रदानम्, लङ्कादाह-वर्णनम्

तेषां तु हतशेषा ये ते गत्वा लघुविक्रमाः।निहतं च महत्सैन्यं रावणायाचचक्षिरे।।।।

teṣāṃ tu hataśeṣā ye te gatvā laghuvikramāḥ |

nihataṃ ca mahatsainyaṃ rāvaṇāyācacakṣire ||

Ngunit yaong mga nakaligtas—ang mahihinang mandirigma—ay umalis at ipinaalam kay Rāvaṇa na ang malaking hukbo ay napatay.

तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), बहुवचन
तुbut/indeed
तु:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेष (contrast/emphasis)
हतशेषाःsurvivors/left remaining
हतशेषाः:
विशेषण (Qualifier of ये/ते)
TypeAdjective
Rootहतशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष: हत + शेष (remaining after being slain)
येwho
ये:
कर्ता (Karta; relative clause subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (relative pronoun)
तेthey
ते:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (correlative)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund)
लघुविक्रमाःof little prowess
लघुविक्रमाः:
विशेषण (Qualifier of ते)
TypeAdjective
Rootलघुविक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारय: लघु + विक्रम (small + prowess)
निहतम्slain
निहतम्:
कर्म (Object; reported content)
TypeVerb
Rootनि-हन् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
and
:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
महत्great
महत्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण of सैन्यम्
सैन्यम्army
सैन्यम्:
कर्म (Object; reported content)
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
रावणायto Ravana
रावणाय:
सम्प्रदान (Recipient)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (Dative), एकवचन
आचचक्षिरेreported
आचचक्षिरे:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootआ-चक्ष् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद

"Those who were left behind, the less powerful ones went and reported to Ravana that the great army has been killed.

R
Rāvaṇa

FAQs

Satya (truthfulness) in reporting events: even in war, facts of loss and consequence must be faced; adharma-driven aggression leads to inevitable accountability.

After Hanumān’s destruction of Rāvaṇa’s forces, the remaining minor fighters escape and inform Rāvaṇa that a large contingent has been killed.

Clear-eyed truth (satya-bhāva) in testimony—reporting what happened without concealment, which drives the next narrative response.