Sarga 44

Verse 1

सन्दिष्टो राक्षसेन्द्रेण प्रहस्तस्य सुतो बली।जम्बुमाली महादंष्ट्रो निर्जगाम धनुर्धरः।।।।रक्तमाल्याम्बरधरस्स्रग्वी रुचिरकुण्डलः।महान्विवृत्तनयनश्चण्डस्समरदुर्जयः।।।।धनुश्शक्रधनुः प्रख्यं महद्रुचिरसायकम्।विष्फारयाणो वेगेन वज्राशनिसमस्वनम्।।।।

Sa utos ng hari ng mga rākṣasa, lumabas si Jambumālī—makapangyarihang anak ni Prahasta, may malalaking pangil at may tangan na busog. Nakasuot siya ng pulang bulaklak na kuwintas at pulang kasuotan, may korona ng mga bulaklak at kumikislap na hikaw; dambuhala ang katawan, bilugan ang mga mata, mabagsik at mahirap daigin sa digmaan. Mabilis niyang pinakintab ang busog na tulad ng bahaghari ni Indra; ang ugong nito’y gaya ng kulog ng kidlat at sandata ng kulog, at dala niya ang malalaki at maningning na mga palaso.

Verse 2

सन्दिष्टो राक्षसेन्द्रेण प्रहस्तस्य सुतो बली।जम्बुमाली महादंष्ट्रो निर्जगाम धनुर्धरः।।5.44.1।।रक्तमाल्याम्बरधरस्स्रग्वी रुचिरकुण्डलः।महान्विवृत्तनयनश्चण्डस्समरदुर्जयः।।5.44.2।।धनुश्शक्रधनुः प्रख्यं महद्रुचिरसायकम्।विष्फारयाणो वेगेन वज्राशनिसमस्वनम्।।5.44.3।।

Sa utos ng hari ng mga Rākṣasa, lumabas ang makapangyarihang si Jāmbumālin—anak ni Prahasta, may malalaking pangil at may tangan na busog. Nakasuot siya ng pulang kuwintas ng bulaklak at pulang kasuotan, may korona ng bulaklak at kumikislap na hikaw; malalapad at umiikot ang mga mata, mabagsik at mahirap daigin sa digmaan. Ang kaniyang busog, na tulad ng bahaghari ni Indra, ay kaniyang pinakawalan at pinatining nang mabilis, na ang ugong ay gaya ng kulog ng kidlat; at ang kaniyang malalaking palaso’y kumikislap.

Verse 3

सन्दिष्टो राक्षसेन्द्रेण प्रहस्तस्य सुतो बली।जम्बुमाली महादंष्ट्रो निर्जगाम धनुर्धरः।।5.44.1।।रक्तमाल्याम्बरधरस्स्रग्वी रुचिरकुण्डलः।महान्विवृत्तनयनश्चण्डस्समरदुर्जयः।।5.44.2।।धनुश्शक्रधनुः प्रख्यं महद्रुचिरसायकम्।विष्फारयाणो वेगेन वज्राशनिसमस्वनम्।।5.44.3।।

Sa utos ng hari ng mga Rākṣasa, lumabas ang makapangyarihang si Jāmbumālin—anak ni Prahasta, may malalaking pangil at may tangan na busog. Nakasuot siya ng pulang kuwintas ng bulaklak at pulang kasuotan, may korona ng bulaklak at kumikislap na hikaw; malalapad at umiikot ang mga mata, mabagsik at mahirap daigin sa digmaan. Ang kaniyang busog, na tulad ng bahaghari ni Indra, ay kaniyang pinakawalan at pinatining nang mabilis, na ang ugong ay gaya ng kulog ng kidlat; at ang kaniyang malalaking palaso’y kumikislap.

Verse 4

तस्य विष्फारघोषेण धनुषो महता दिशः।प्रदिशश्च नभश्चैव सहसा समपूर्यत।।।।

Sa malakas na ugong ng pagpitik sa kaniyang busog, biglang napuno ang mga dako, ang mga pagitan ng mga dako, at maging ang langit.

Verse 5

रथेन खरयुक्तेन तमागतमुदीक्ष्य सः।हनुमान्वेगसम्पन्नो जहर्ष च ननाद च।।।।

Nang makita niyang papalapit ito sakay ng karwaheng hila ng mga asno, si Hanuman—mabilis at handang kumilos—ay nagalak sa sagupaan at umatungal nang malakas.

Verse 6

तं तोरणविटङ्कस्थं हनुमन्तं महाकपिम्।जम्बुमाली महाबाहुर्विव्याध निशितैश्शरैः।।।।

Si Jambumali, malakas ang mga bisig, ay tinamaan ng matatalim na palaso ang dakilang unggoy na si Hanuman, na nakatayo sa nakausling tuktok ng tarangkahang arko.

Verse 7

अर्धचन्द्रेण वदने शिरस्येकेन कर्णिना।बाह्वोर्विव्याध नाराचैर्दशभिस्तं कपीश्वरम्।।।।

Tinusok niya ang panginoon ng mga unggoy: sa mukha ay isang palasong hugis kalahating-buwan, sa ulo ay isang palasong may tinik, at sa mga bisig ay sampung palasong bakal.

Verse 8

तस्य तच्छुशुभे ताम्रं शरेणाभिहतं मुखम्।शरदीवाम्बुजं फुल्लं विद्धं भास्कररश्मिना।।।।

Ang mapulang mukha niya, tinamaan ng palaso, ay nagningning na marikit—gaya ng ganap na namumulaklak na lotus sa taglagas, na tinutusok ng mga sinag ng Araw.

Verse 9

तत्तस्य रक्तं रक्तेन रञ्जितं शुशुभे मुखम्।यथाकाशे महापद्मं सिक्तं चन्दनबिन्दुभिः।।।।

Ang mukha niyang mapula, lalo pang pinula ng dugo, ay nagningning—gaya ng isang dakilang pulang lotus sa langit na winisikan ng mga patak ng pulang sandal paste.

Verse 10

चुकोप बाणाभिहतो राक्षसस्य महाकपिः।ततः पार्श्वेऽतिविपुलां ददर्श महतीं शिलाम्।।।।

Nang tamaan ng mga palaso ng rākṣasa, nag-alab sa galit ang dakilang unggoy; at sa kanyang tabi’y nakita niya ang isang napakalaking bato.

Verse 11

तरसा तां समुत्पाट्य चिक्षेप बलवद्भली।तां शरैर्दशभिः क्रुद्धस्ताडयामास राक्षसः।।।।

Sa biglang lakas, binunot ng makapangyarihan ang batong iyon at inihagis; ngunit ang nagngangalit na rākṣasa’y dinurog iyon sa sampung palaso.

Verse 12

विपन्नं कर्म तद्दृष्ट्वा हनुमांश्चण्डविक्रमः।सालं विपुलमुत्पाट्य भ्रामयामास वीर्यवान्।।।।

Nang makitang nabigo ang kanyang pagtatangka, si Hanuman—na mabagsik ang tapang—ay bumunot ng isang malaking puno ng Sala at sinimulan itong paikutin nang may lakas ng mandirigma.

Verse 13

भ्रामयन्तं कपिं दृष्ट्वा सालवृक्षं महाबलम्।चिक्षेप सुबहून्बाणान्जम्बुमाली महाबलः।।।।

Nang makita ang makapangyarihang unggoy na pinaiikot ang puno ng Sala, ang malakas na si Jambumali ay nagpakawala ng napakaraming palaso sa kanya.

Verse 14

सालं चतुर्भिश्चिच्छेद वानरं पञ्चभिर्भुजे।उरस्येकेन बाणेन दशभिस्तु स्तनान्तरे।।।।

Pinutol niya ang puno ng Sala gamit ang apat na palaso; tinamaan niya ang Vanara sa braso gamit ang lima; sa isang palaso ay tinusok niya ang dibdib, at sa sampu pa ay tinamaan niya ang pagitan ng dibdib.

Verse 15

स शरैः पूरिततनु: क्रोधेन महता वृतः।तमेव परिघं गृह्य भ्रामयामास वेगितः।।।।

Ang kanyang katawan ay puno ng mga palaso at balot ng matinding galit, sinunggaban niya ang bakal na pamalo at sinimulan itong paikutin nang mabilis.

Verse 16

अतिवेगोऽतिवेगेन भ्रामयित्वा बलोत्कटः।परिघं पातयामास जम्बुमालेर्महोरसि।।।।

Malakas at hindi mapigilan ang lakas, matapos itong paikutin sa napakabilis na antas, ibinagsak niya ang bakal na pamalo sa malapad na dibdib ni Jambumali.

Verse 17

तस्य चैव शिरो नास्ति न बाहू न च जानुनी।न धनुर्न रथो नाश्वास्तत्रादृश्यन्त नेषवः।।।।

Walang ulong nakita roon, ni mga bisig, ni mga tuhod; wala ring busog, karuwahe, o mga kabayo—ni mga palaso man ay hindi matanaw doon.

Verse 18

स हतस्सहसा तेन जम्बुमाली महाबलः।पपात निहतो भूमौ चूर्णिताङ्गविभूषणः।।।।

Kaya ang makapangyarihang si Jāmbumālin, biglang napatumba ng hampas na iyon, ay bumagsak na patay sa lupa—ang kaniyang mga palamuti at hiyas ay nadurog na parang alikabok.

Verse 19

जम्बुमालिं च निहतं किङ्करांश्च महाबलान्।चुक्रोध रावणश्शुत्वा कोपसंरक्तलोचनः।।।।

Nang marinig ni Rāvaṇa na napatay si Jāmbumālin at nalipol din ang malalakas na Kiṅkara, siya’y nag-alab sa poot—namula sa galit ang kaniyang mga mata.

Verse 20

स रोषसंवर्तितताम्रलोचनः प्रहस्तपुत्त्रे निहते महाबले।अमात्यपुत्त्रानतिवीर्यविक्रमान् समादिदेशाशु निशाचरेश्वरः।।।।

Nang mapatay ang makapangyarihang anak ni Prahasta, ang panginoon ng mga nilalang sa gabi—ang mga matang mapulang tila tanso na umiikot sa poot—ay dagling nag-utos sa mga anak ng mga ministro, mga mandirigmang may pambihirang tapang at lakas.