Shloka 18

किष्किन्धाकाण्डे द्वात्रिंशः सर्गः

Lakshmana’s Anger Reported; Hanuman Advises Propitiation and Timely Mobilization

Devanagari script

नियुक्तैर्मन्त्रिभिर्वाच्यो ह्यवश्यं पार्थिवो हितम्।अत एव भयं त्यक्त्वा ब्रवीम्यवधृतं वचः।।

Transliteration

niyuktair mantribhir vāc्यो hy avaśyaṃ pārthivo hitam | ata eva bhayaṃ tyaktvā bravīmy avadhṛtaṃ vacaḥ ||

Translation

Ang hari ay tiyak na dapat sabihan ng mga itinalagang ministro ng kung ano ang kapaki-pakinabang. Kaya, itinataboy ko ang takot at binibigkas ko ang mga salitang ito nang matatag ang paninindigan.

Word by Word

• नियुक्तैः: by appointed
• नियुक्तैः: Karaṇa (करण)
• Type: Adjective
• Root: ni-yukta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण; पुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), बहुवचन; 'मन्त्रिभिः' इत्यस्य विशेषणम्

• मन्त्रिभिः: by ministers
• मन्त्रिभिः: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: mantrin (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• वाच्यः: should be advised/spoken to
• वाच्यः: Vidhi (विधि)
• Type: Adjective
• Root: vac (धातु) + ya (कृत्)
• Form: यत्/ण्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive: 'should be spoken/advised'); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषणम् 'पार्थिवः' प्रति

• हि: indeed
• हि: Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
• Type: Indeclinable
• Root: hi (अव्यय)
• Form: निपात

• अवश्यम्: certainly
• अवश्यम्: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: avaśyam (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb: certainly/necessarily)

• पार्थिवः: the king
• पार्थिवः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: pārthiva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• हितम्: what is beneficial
• हितम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: hita (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• अतः: therefore
• अतः: Hetu (हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: ataḥ (अव्यय)
• Form: अव्यय (causal/conclusive adverb: therefore/from this)

• एव: indeed
• एव: Avadhāraṇa (अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: eva (अव्यय)
• Form: अव्यय (emphatic particle)

• भयम्: fear
• भयम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: bhaya (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• त्यक्त्वा: having abandoned
• त्यक्त्वा: Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: tyaj (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)

• ब्रवीमि: I speak
• ब्रवीमि: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: brū (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद; उत्तमपुरुष, एकवचन

• अवधृतम्: determined, firmly concluded
• अवधृतम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ava-dhṛ (धातु) + kta (कृत्)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'वचः' इत्यस्य विशेषणम्

• वचः: words
• वचः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: vac (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Characters & Entities

• Sugrīva
• ministers (mantriṇaḥ)
• king (pārthiva)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Satya in governance: advisers must speak beneficial truth to power without fear; a ruler’s welfare depends on honest counsel.

What is the narrative situation?

With crisis imminent due to Lakṣmaṇa’s arrival, Tārā justifies speaking bluntly to Sugrīva as a duty of counsel.

Which character virtue is emphasized?

Moral courage—telling the truth for the good of the kingdom and alliances.