Shloka 34

वालिनः और्ध्वदैहिकम्

Vali’s Funeral Rites and the Consolation of the Bereaved

Devanagari script

ताराप्रभृतयस्सर्वा वानर्यो हरियूथपाः।अनुजग्मुर्हि भर्तारं क्रोशन्त्यः करुणस्वनाः4.25.34।।

Transliteration

tārāprabhṛtayas sarvā vānaryo hariyūthapāḥ |

anujagmur hi bhartāraṁ krośantyaḥ karuṇasvanāḥ || 4.25.34 ||

Translation

Si Tārā at ang lahat ng iba pang babaeng unggoy, mga asawa ng mga pinunong-unggoy, ay sumunod sa kanilang panginoon, humahagulhol sa mga tinig na punô ng dalamhati.

Word by Word

• तारा-प्रभृतयः: Tārā and others
• तारा-प्रभृतयः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तारा (प्रातिपदिक) + प्रभृति (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (determinative: ‘तारां प्रभृत्य’); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• सर्वाः: all
• सर्वाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (qualifying वानर्यः)

• वानर्यः: female monkeys / women
• वानर्यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वानरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• हरि-यूथपाः: leaders of monkey troops
• हरि-यूथपाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक) + यूथप (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (determinative: ‘हरीणां यूथपाः’); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; अप्पोजिशन to वानर्यः (leaders among monkeys)

• अनुजग्मुः: followed
• अनुजग्मुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अनु-√गम् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपदम्

• हि: indeed
• हि: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphasis)

• भर्तारम्: husband / lord
• भर्तारम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: भर्तृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• क्रोशन्त्यः: wailing
• क्रोशन्त्यः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: क्रुश् (धातु)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• करुण-स्वनाः: with pitiful cries
• करुण-स्वनाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: करुण (प्रातिपदिक) + स्वन (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय (descriptive: ‘करुणः स्वनः यस्याः’); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (qualifying वानर्यः)

Context

Tara along with other female monkeys followed their lord, crying pathetically.

Characters & Entities

• Tārā
• hariyūthapa (monkey troop chiefs)
• bhartṛ (lord/husband; Vāli in context)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma affirms fidelity and honoring relationships: the household follows the departed with lament, marking the seriousness of marital and social bonds.

What is the narrative situation?

Tārā and the other women accompany the funeral movement, crying as they follow Vāli.

Which character virtue is emphasized?

Devotion and steadfastness in adversity—remaining present and honoring the deceased through accompaniment.