Shloka 33

ततः प्रणिहिताः सर्वा वानर्योस्य वशानुगाः4.25.33।।चुक्रुशु र्वीर वीरेति भूयः क्रोशन्ति ताः स्त्रीयः।

tataḥ praṇihitāḥ sarvā vānaryo 'sya vaśānugāḥ || 4.25.33 ||

cukruśur vīra vīreti bhūyaḥ krośanti tāḥ striyaḥ |

Pagkatapos, ang lahat ng babaeng unggoy na nasa ilalim ng kanyang pag-iingat ay humagulhol. Paulit-ulit silang nanaghoy, “O bayani, O bayani!”

ततःthen
ततः:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; काल/क्रमवाचक (then)
प्रणिहिताःsent / directed
प्रणिहिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र-√नि-धा/हिता (धातु/कृदन्त)
Formभूतकाले क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle, क्त); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (qualifying वानर्यः); अर्थे ‘प्रेषिताः/नियोजिताः’
सर्वाःall
सर्वाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (qualifying वानर्यः)
वानर्यःfemale monkeys / women
वानर्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवानरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
अस्यof him / his
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसक-सम्बन्धे, षष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम
वश-अनुगाःobedient to his control
वश-अनुगाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवश (प्रातिपदिक) + अनुग (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (determinative: ‘वशं अनुगाः’ = under control); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (qualifying वानर्यः)
चुक्रुशुःcried out
चुक्रुशुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootक्रुश् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपदम्
वीरO hero
वीर:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
वीरO hero
वीर:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन (पुनरुक्ति/emphatic repetition)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/वाक्यसमाप्ति-निपात (quotative particle)
भूयःagain
भूयः:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूयः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (again, further)
क्रोशन्तिwail / cry
क्रोशन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootक्रुश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपदम्
ताःthose (women)
ताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम
स्त्रियःwomen
स्त्रियः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; अप्पोजिशन (in apposition to ताः)

Then all the female monkeys who were in his (Vali's) harem walked past the deadbody of Vali, crying again and again 'Alas, Oh hero!'

V
Vāli (implied by ‘asya’)

FAQs

Dharma recognizes rightful attachment and gratitude: dependents openly mourn a protector, affirming bonds of care and responsibility between ruler and household.

The women of Vāli’s household/retinue lament loudly as the funeral events unfold.

Loyalty and remembrance—honoring a fallen leader through sincere mourning.