Shloka 17

शुनश्शेफरक्षा–विश्वामित्रशापः

Sunassepha’s Rescue and Visvamitra’s Curse

Devanagari script

श्वमांसभोजिनस्सर्वे वासिष्ठा इव जातिषु।पूर्णं वर्षसहस्रं तु पृथिव्यामनुवत्स्यथ।।।।

Transliteration

śva-māṃsa-bhojinaḥ sarve vāsiṣṭhā iva jātiṣu | pūrṇaṃ varṣa-sahasraṃ tu pṛthivyām anuvatsyatha ||

Translation

Kayong lahat ay maninirahan sa lupa sa loob ng buong isang libong taon, namumuhay bilang mga kumakain ng karne ng aso—tulad ng mga Vāsiṣṭha sa gitna ng mga tribong iyon.

Word by Word

• श्वमांसभोजिनः: dog-flesh eaters
• श्वमांसभोजिनः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: श्वन् (प्रातिपदिक) + मांस (प्रातिपदिक) + भोजिन् (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास: श्वमांसं भोजयन्ति/भुञ्जते ये; पुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन (Nominative Plural)

• सर्वे: all
• सर्वे: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन; विशेषणं 'श्वमांसभोजिनः' इति

• वासिष्ठाः: Vāsiṣṭhas (sons/descendants of Vasiṣṭha)
• वासिष्ठाः: उपमान (Standard of comparison)
• Type: Noun
• Root: वासिष्ठ (प्रातिपदिक; वसिष्ठ-सम्बन्धी)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन; उपमान-सम्बन्धे (as those called Vāsiṣṭhas)

• इव: like
• इव: उपमा-सूचक (Comparative marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: उपमा-निपात (comparative particle) = "like/as"

• जातिषु: among the castes/kinds
• जातिषु: अधिकरण (Adhikaraṇa/Location-sphere)
• Type: Noun
• Root: जाति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), बहुवचन (Plural)

• पूर्णम्: full, complete
• पूर्णम्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पूर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; विशेषणं 'वर्षसहस्रम्' इति

• वर्षसहस्रम्: a thousand years
• वर्षसहस्रम्: कालाधिकरण (Temporal extent)
• Type: Noun
• Root: वर्ष (प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास: वर्षाणां सहस्रम्; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (Accusative Singular) (कालपरिमाणम्/time-extent)

• तु: indeed
• तु: सम्बन्धसूचक (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अवधारण/अन्वय (emphasis/contrast)

• पृथिव्याम्: on the earth
• पृथिव्याम्: अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन

• अनुवत्स्यथ: you will dwell/live
• अनुवत्स्यथ: क्रिया (Main verb)
• Type: Verb
• Root: अनु + वस् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple future), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद

Context

All of you shall live on earth for a thousand years, like the sons of Vasishta feeding on the flesh of dogs".

Characters & Entities

• Viśvāmitra
• Viśvāmitra’s sons
• Earth (Pṛthivī)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Actions and words opposed to dharma can bring severe consequences; the verse frames punishment as a moral outcome of violating righteous authority and conduct.

What is the narrative situation?

Viśvāmitra pronounces a curse on his sons for their defiance.

Which character virtue is emphasized?

The verse emphasizes the sage’s spiritual power (tapas) and the seriousness of accountability in a dharmic order.