HomeRamayanaBala KandaSarga 42Shloka 23
Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

गङ्गावतरण-प्रार्थना

Bhagīratha’s Petition for the Descent of Gaṅgā

इयं हैमवती गङ्गा ज्येष्ठा हिमवतस्सुता।तां वै धारयितुं शक्तो हरस्तत्र नियुज्यताम्।।1.42.23।।

iyaṁ haimavatī gaṅgā jyeṣṭhā himavataḥ sutā | tāṁ vai dhārayituṁ śakto haras tatra niyujyatām ||1.42.23||

Ito ang Gaṅgā na Haimavatī, ang panganay na anak ni Himavat; si Hara (Śiva) lamang ang may lakas na magdala sa kanya—kaya siya ang italaga sa gawaing iyon.

इयम्this (she)
इयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
हैमवतीHaimavati (daughter of Himavat)
हैमवती:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Roothaimavatī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; तद्धितान्त (हिमवत्-सम्बन्धिनी)
गङ्गाGanga
गङ्गा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgaṅgā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
ज्येष्ठाeldest
ज्येष्ठा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootjyeṣṭhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
हिमवतःof Himavat
हिमवतः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roothimavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन
सुताdaughter
सुता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsutā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (emphatic particle)
धारयितुम्to hold/bear
धारयितुम्:
Prayojana (प्रयोजन/तुमर्थ)
TypeVerb
Rootdhṛ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), क्रियार्थक
शक्तःcapable
शक्तः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśakta (प्रातिपदिक) [śak (धातु) + kta]
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; क्त-कृदन्त
हरःHara (Shiva)
हरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb: 'there')
नियुज्यताम्let (him) be appointed/entreated
नियुज्यताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootyuj (धातु) उपसर्गः नि-
Formलोट् (imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive), आत्मनेपद

'O King! Ganga's descent cannot be sustained by earth. O Hero! I do not see any other person to hold her than the wielder of the trident (Siva)'.

G
Gaṅgā
H
Himavat
Ś
Śiva (Hara)

FAQs

Dharma as right means: even a righteous goal must be achieved through proper, lawful capability—power must be mediated to prevent harm.

Brahmā explains that Gaṅgā’s descent requires Śiva to bear her force, directing Bhagīratha to seek Śiva’s support.

Practical wisdom—recognizing limits and seeking the correct support rather than forcing outcomes.