HomeRamayanaBala KandaSarga 1Shloka 46
Previous Verse
Next Verse

Shloka 46

श्रीमद्रामायणकथासङ्क्षेपः / The Ramayana in Synopsis

Narada’s Summary to Valmiki

तेन तत्रैव वसता जनस्थाननिवासिनी ।विरूपिता शूर्पणखा राक्षसी कामरूपिणी ।।।।

tena tatraiva vasatā janasthānanivāsinī | virūpitā śūrpaṇakhā rākṣasī kāmarūpiṇī || 1.1.46 ||

Habang siya’y nananahan doon, si Shurpanakha—ang rākṣasī na nag-iiba-iba ng anyo at naninirahan sa Janasthana—ay napangit dahil sa kanyang pagsalakay.

ततःthereafter
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
शूर्पणखा-वाक्यात्from Surpanakha's words
शूर्पणखा-वाक्यात्:
Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootशूर्पणखा (प्रातिपदिक) + वाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (शूर्पणखायाः वाक्यम्)
उद्युक्तान्prepared/ready
उद्युक्तान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootउद्-युक्त (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), बहुवचन; विशेषणम् (qualifies सर्वराक्षसान्)
सर्व-राक्षसान्all the rakshasas
सर्व-राक्षसान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + राक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः कर्मधारयः (सर्वे राक्षसाः)
खरम्Khara
खरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootखर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; व्यक्तिनाम
त्रिशिरसम्Trishiras
त्रिशिरसम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootत्रिशिरस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; व्यक्तिनाम
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवalso/indeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
दूषणम्Dushana
दूषणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदूषण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; व्यक्तिनाम
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवalso
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
राक्षसम्the demon
राक्षसम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
निजघानslew
निजघान:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-हन् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; उपसर्गः नि; धातुः हन् (to slay)
वनेin the forest
वने:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवalso
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
पद-अनुगान्followers
पद-अनुगान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक) + अनुग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः तत्पुरुषः (पदानि अनुगच्छन्ति इति)

During his stay there a demon called Surpanakha living in Janasthana (resting place for the army of Ravana in Dandakaranya) and capable of assuming any form at will was rendered deformed by Lakshmana.

R
Rāma
Ś
Śūrpaṇakhā
J
Jana-sthāna
R
rākṣasī

FAQs

Adharma—aggression and violation of boundaries—brings immediate consequences; dharma includes restraining harm and protecting rightful household life.

Nārada signals the trigger event in the forest: Śūrpaṇakhā’s encounter with Rāma’s party leading to her disfigurement.

Guarding propriety and safety—responding to threat so that dharmic life (āśrama/household order) is not violated.