Shloka 2

श्रीमद्रामायणकथासङ्क्षेपः / The Ramayana in Synopsis

Narada’s Summary to Valmiki

Devanagari script

कोन्वस्मिन्साम्प्रतं लोके गुणवान्कश्च वीर्यवान् ।धर्मज्ञश्च कृतज्ञश्च सत्यवाक्यो दृढव्रत:।।।।

Transliteration

ko nvasmin sāmprataṃ loke guṇavān kaś ca vīryavān | dharmajñaś ca kṛtajñaś ca satyavākyo dṛḍhavrataḥ ||

Translation

Sino nga ba sa daigdig ngayon ang may ganap na kagalingan at kagitingan—nakaaalam ng dharma, marunong tumanaw ng utang na loob, nagsasalita ng katotohanan, at matatag sa kanyang mga panata?

Word by Word

• कः: who?
• कः: कर्ता (Kartā; subject—interrogative)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (Nominative singular masculine); प्रश्नवाचक-सर्वनाम (interrogative pronoun)

• नु: indeed/then (emphatic)
• नु: सम्बोधन/निपात (Particle; no kāraka)
• Type: Indeclinable
• Root: नु (अव्यय)
• Form: निपातः (particle; emphasis/interrogative nuance)

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: अधिकरण (Adhikaraṇa; location)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्गे सप्तमी-एकवचनम् (Locative singular); ‘in this’

• साम्प्रतम्: now/at present
• साम्प्रतम्: कालाधिकरण (Temporal adjunct)
• Type: Indeclinable
• Root: साम्प्रत (प्रातिपदिक/अव्ययीभाव-प्रयोग)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)

• लोके: in the world
• लोके: अधिकरण (Adhikaraṇa; location)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे सप्तमी-एकवचनम् (Locative singular)

• गुणवान्: possessing virtues
• गुणवान्: कर्ता (Kartā; predicate adjective of subject)
• Type: Adjective
• Root: गुणवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (Nominative singular masculine); विशेषणम् (qualifying implied ‘कः’)

• कः: who?
• कः: कर्ता (Kartā; subject—interrogative)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (Nominative singular masculine); interrogative

• च: and
• च: समुच्चय (Coordinator; no kāraka)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)

• वीर्यवान्: valiant/powerful
• वीर्यवान्: कर्ता (Kartā; predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: वीर्यवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (Nominative singular masculine); विशेषणम्

• धर्मज्ञः: knower of dharma
• धर्मज्ञः: कर्ता (Kartā; predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: धर्मज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; विशेषणम्

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)

• कृतज्ञः: grateful
• कृतज्ञः: कर्ता (Kartā; predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: कृतज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; विशेषणम्

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)

• सत्यवाक्यः: truthful in speech
• सत्यवाक्यः: कर्ता (Kartā; predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: सत्य (प्रातिपदिक) + वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; कर्मधारयः (‘सत्यं वाक्यं यस्य’/‘सत्यं वाक्यं’ as qualifier); विशेषणम्

• दृढव्रतः: firm in vows
• दृढव्रतः: कर्ता (Kartā; predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: दृढ (प्रातिपदिक) + व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; कर्मधारयः; विशेषणम्

Context

"Who in this world lives today endowed with excellent qualities, prowess, righteousness, gratitude, truthfulness and firmness in his vows?

Characters & Entities

• Dharma
• Satya

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is defined through qualities: knowledge of right conduct, gratitude, truthfulness in speech, and unwavering commitment to vows.

What is the narrative situation?

Vālmīki asks Nārada to identify a living exemplar of ideal virtues—setting the stage for Rāma’s profile.

Which character virtue is emphasized?

Satya (truthful speech) and dṛḍha-vrata (steadfast vows), supported by dharma-knowledge and gratitude.