Shloka 1

श्रीमद्रामायणकथासङ्क्षेपः / The Ramayana in Synopsis

Narada’s Summary to Valmiki

Devanagari script

तपस्स्वाध्यायनिरतं तपस्वी वाग्विदां वरम् ।नारदं परिपप्रच्छ वाल्मीकिर्मुनिपुङ्गवम् ।।।।

Transliteration

tapassvādhyāyanirataṃ tapasvī vāgvidāṃ varam |

nāradaṃ paripapraccha vālmīkir munipuṅgavam ||1.1.1||

Translation

Si Vālmīki, ang pinakadakila sa mga muni, ay nagtanong kay Nārada—ang tapasyang laging nakatuon sa pagninilay at pag-aaral ng Veda, at pinakamainam sa mga mahusay magsalita at marurunong.

Word by Word

• तपः-स्वाध्याय-निरतम्: engaged in austerity and Vedic study
• तपः-स्वाध्याय-निरतम्: कर्म (Karma; object-complement/qualifier of object)
• Type: Adjective
• Root: तपस् (प्रातिपदिक) + स्वाध्याय (प्रातिपदिक) + निरत (कृदन्त; √रम्/रमँ (धातु) + नि- उपसर्ग)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (Accusative singular masculine); ‘निरत’ = क्त-प्रत्ययान्त विशेषण (past participle used adjectivally)

• तपस्वी: the ascetic
• तपस्वी: कर्ता (Kartā; subject)
• Type: Noun
• Root: तपस्विन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (Nominative singular masculine)

• वाक्-विदाम्: of the eloquent/learned in speech
• वाक्-विदाम्: सम्बन्ध (Sambandha; genitive relation)
• Type: Noun
• Root: वाक् (प्रातिपदिक) + विद् (प्रातिपदिक; ‘विद्’ = knowing person)
• Form: पुंलिङ्गे षष्ठी-बहुवचनम् (Genitive plural masculine); ‘वाक्-विद्’ = वाणीविद् (eloquent/learned in speech)

• वरम्: the best/excellent
• वरम्: कर्म (Karma; object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (Accusative singular masculine); विशेषणम् (qualifying ‘नारदम्’)

• नारदम्: Nārada
• नारदम्: कर्म (Karma; direct object)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (Accusative singular masculine)

• परि-पप्रच्छ: asked/inquired
• परि-पप्रच्छ: क्रिया (Kriyā; verbal action)
• Type: Verb
• Root: √प्रच्छ् (धातु) with परि- (उपसर्ग)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• वाल्मीकिः: Vālmīki
• वाल्मीकिः: कर्ता (Kartā; subject)
• Type: Noun
• Root: वाल्मीकि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (Nominative singular masculine)

• मुनि-पुङ्गवम्: the foremost of sages
• मुनि-पुङ्गवम्: कर्म (Karma; appositional object)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक) + पुङ्गव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (Accusative singular masculine); ‘मुनिषु पुङ्गवः’ = श्रेष्ठमुनिः (best among sages), apposition to ‘नारदम्’

Context

Ascetic Valmiki enquired of Narada, pre-eminent among the sages ever engaged in the practice of religious austerities or study of the Vedas and best among the eloquent.

Characters & Entities

• Vālmīki
• Nārada

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma begins with disciplined inquiry: learning is grounded in tapas (self-restraint) and svādhyāya (study), and truth is sought respectfully from a qualified teacher.

What is the narrative situation?

At the very opening of the Rāmāyaṇa, sage Vālmīki approaches Nārada to ask a foundational question that will lead to the narration of Rāma’s life and ideals.

Which character virtue is emphasized?

Vālmīki’s humility and seriousness of purpose (seeking authoritative knowledge), and Nārada’s authority as an ascetic-scholar and master of eloquent teaching.