Sarga 79

Verse 1

ततः प्रभातसमये दिवसेऽथ चतुर्दशे।समेत्य राजकर्तारो भरतं वाक्यमब्रुवन्।।2.79.1।।

Pagkaraan, sa oras ng bukang-liwayway sa ika-labing-apat na araw, nagtipon ang mga may kapangyarihang magluklok ng hari at nagsalita ng ganitong mga salita kay Bharata.

Verse 2

गतो दशरथस्स्वर्गं यो नो गुरुतरो गुरुः।रामं प्रव्राज्य वै ज्येष्ठं लक्ष्मणं च महाबलम्।।2.79.2।।

Si Daśaratha—aming pinakamarangal na guro at panginoon—ay nagtungo na sa langit, matapos ipatapon sa pagkatapon ang panganay na si Rāma, kasama ang makapangyarihang Lakṣmaṇa.

Verse 3

त्वमद्य भव नो राजा राजपुत्र महायशः।सङ्गत्या नापराध्नोति राज्यमेतदनायकम्।।2.79.3।।

Ikaw ngayon ang maging aming hari, O dakilang prinsipe na tanyag sa karangalan; ang kahariang ito, na walang pinuno, ay hindi pa nalulugmok sa kaguluhan dahil sa masasamang pakikisama.

Verse 4

अभिषेचनिकं सर्वमिदमादाय राघव।प्रतीक्षते त्वां स्वजनश्श्रेणयश्च नृपात्मज।।2.79.4।।

O Rāghava, O prinsipe—dinala na ng iyong mga kababayan, pati ng mga kapisanan, ang lahat ng mga bagay para sa banal na paghirang, at ikaw ang kanilang hinihintay.

Verse 5

राज्यं गृहाण भरत पितृपैतामहं ध्रुवम्।अभिषेचय चात्मानं पाहि चास्मान्नरर्षभ।।2.79.5।।

Tanggapin mo ang matibay na kahariang minana sa ama at mga ninuno, O Bharata; magpabanal na paghirang ka, O pinakamainam sa mga tao, at kami’y iyong pangalagaan.

Verse 6

अभिषेचनिकं भाण्डं कृत्वा सर्वं प्रदक्षिणम्।भरतस्तं जनं सर्वं प्रत्युवाच धृतव्रतः।।2.79.6।।

Inihanda ni Bharata ang lahat ng mga kasangkapan sa banal na paghirang, at matapos ikutin nang pakanan ang mga iyon, siya—matatag sa kanyang mga panata—ay sumagot sa buong kapulungan.

Verse 7

ज्येष्ठस्य राजता नित्यमुचिता हि कुलस्य नः।नैवं भवन्तो मां वक्तुमर्हन्ति कुशला जनाः।।2.79.7।।

Ang paghahari ay laging nararapat sa panganay sa aming angkan; kayong mga marurunong ay hindi dapat magsalita sa akin nang ganito.

Verse 8

रामः पूर्वो हि नो भ्राता भविष्यति महीपतिः।अहं त्वरण्ये वत्स्यामि वर्षाणि नव पञ्च च।।2.79.8।।

Si Rāma, ang aming panganay na kapatid, ay tunay na magiging hari ng lupain; at ako nama’y maninirahan sa gubat sa loob ng labing-apat na taon.

Verse 9

युज्यतां महती सेना चतुरङ्गमहाबला।आनयिष्याम्यहं ज्येष्ठं भ्रातरं राघवं वनात्।।2.79.9।।

Tipunin nawa ang dakila at makapangyarihang hukbong apat ang sangay; ibabalik ko ang aking panganay na kapatid na si Rāghava mula sa gubat.

Verse 10

अभिषेचनिकं चैव सर्वमेतदुपस्कृतम्।पुरस्कृत्य गमिष्यामि रामहेतोर्वनं प्रति।।2.79.10।।

Ang lahat ng kasangkapan para sa banal na paghirang at pagpuputong ay inihanda na; ilalagay ko ito sa unahan at tutungo ako sa gubat alang-alang kay Rāma.

Verse 11

तत्रैवं तं नरव्याघ्रमभिषिच्य पुरस्कृतम्।आनेष्यामि तु वै रामं हव्यवाहमिवाध्वरात्।।2.79.11।

Doon, matapos kong basbasan at italaga ang tigre sa mga tao—si Rāma—at ilagay siya sa unahan, tiyak kong iuuwi siya, gaya ng banal na apoy na inilalabas mula sa paghahandog.

Verse 12

न सकामां करिष्यामि स्वामिमां मातृगन्धिनीम्।वने वत्स्याम्यहं दुर्गे रामो राजा भविष्यति।।2.79.12।।

Hindi ko tutuparin ang pagnanasa ng babaeng iyon—na akin man—na ina lamang sa pangalan. Maninirahan ako sa gubat na mahirap marating; si Rāma ang magiging hari.

Verse 13

क्रियतां शिल्पिभिः पन्था स्समानि विषमाणि च।रक्षिणश्चानुसम्यान्तु पथि दुर्गविचारकाः।।2.79.13।।

Ipagawa sa mga bihasang manggagawa ang daan—pantayin ang mga lubak at baku-bakong bahagi—at sumama sa landas ang mga bantay na sanay magsiyasat ng mapanganib na lupain.

Verse 14

एवं सम्भाषमाणं तं रामहेतोर्नृपात्मजम्।प्रत्युवाच जनस्सर्व श्श्रीमद्वाक्यमनुत्तमम्।।2.79.14।।

Nang magsalita ang prinsipe sa gayong paraan alang-alang kay Rāma, ang buong bayan ay sumagot sa kanya ng mga salitang napakainam at mapalad.

Verse 15

एवं ते भाषमाणस्य पद्मा श्रीरुपतिष्ठतात्।यस्त्वं ज्येष्ठे नृपसुते पृथिवीं दातुमिच्छसि।।2.79.15।।

Pagpalain ka nawa ni Padmā Śrī (Lakṣmī), sapagkat ganyan ang iyong pananalita—nagnanais na ipagkaloob ang kaharian sa panganay na anak ng hari.

Verse 16

अनुत्तमं तद्वचनं नृपात्मजप्रभाषितं संश्रवणे निशम्य च।प्रहर्षजास्तं प्रति बाष्पबिन्दवो निपेतुरार्यानननेत्रसम्भवाः।।2.79.16।।

Nang marinig nila ang walang kapantay na pananalitang iyon ng prinsipe, ang mga patak ng luha na bunga ng galak ay tumulo patungo sa kanya—mula sa mga mata at mukha ng mararangal.

Verse 17

ऊचुस्ते वचनमिदं निशम्य हृष्टा स्सामात्या स्सपरिषदो वियातशोकाः।पन्थानं नरवर भक्तिमान् जनश्च व्यादिष्टस्तव वचनाच्च शिल्पिवर्गः।।2.79.17।

Nang marinig ang iyong mga salita, ang mga ministro at kasapi ng kapulungan—napawi ang dalamhati—ay nagsalita nang may galak: “O pinakadakila sa mga tao, sa iyong utos, ang mga debotong mamamayan at ang mga pangkat ng mga manggagawa ay inatasang ihanda ang daan.”