Valmiki Ramayana 2.30.3: Ayodhya Kanda, Sarga 30, Shloka 3

सीताया वनानुगमननिश्चयः

Sita’s Resolve to Accompany Rama to the Forest

Devanagari script

किं त्वाऽमन्यत वैदेहः पिता मे मिथिलाधिपः।राम जामातरं प्राप्य स्त्रियं पुरुषविग्रहम्।।2.30.3।।

Sanskrit recitationValmiki Ramayana 2.30.3

Transliteration

kiṃ tvā amanyata vaidehaḥ pitā me mithilādhipaḥ | rāma jāmātaraṃ prāpya striyaṃ puruṣa-vigraham || 2.30.3 ||

Translation

O Rāma—nang tanggapin ka ng aking ama, ang hari ng Mithilā, bilang manugang, inakala ba niyang ikaw ay isang babae na nag-anyong lalaki?

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• किम्: what
• किम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; प्रश्नार्थे (what?)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यम-पुरुष-सर्वनाम; द्वितीया, एकवचन

• अन्यत: thought/considered
• अन्यत: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मन् (धातु)
• Form: लङ्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद (अमन्यत्)

• वैदेहः: the king of Videha
• वैदेहः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वैदेह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• पिता: father
• पिता: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• मे: my
• मे: Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन (enclitic)

• मिथिलाधिपः: lord of Mithila
• मिथिलाधिपः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मिथिला (प्रातिपदिक) + अधिप (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (मिथिलायाः अधिपः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• राम: O Rama
• राम: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• जामातरम्: son-in-law
• जामातरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: जामातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• प्राप्य: having obtained
• प्राप्य: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-भावे कृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया

• स्त्रियम्: a woman
• स्त्रियम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म-सम्बन्धे (as a woman)

• पुरुषविग्रहम्: in the form of a man
• पुरुषविग्रहम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पुरुष (प्रातिपदिक) + विग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (पुरुषस्य विग्रहः = male form); पुंलिङ्ग/नपुंसक—यहाँ द्वितीया, एकवचन; विशेषण (स्त्रियम्—व्याजोक्त्या)

Context

O Rama! while accepting you as son-in-law did my father, king of Mithila and lord of Videha ever think that you are a woman in the guise of a man?

Characters & Entities

• Sītā
• Rāma
• Janaka (implied as Sītā’s father)
• Mithilā
• Videha

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

It challenges wavering in duty: Sītā invokes the expected dharma of a kṣatriya hero—steadfastness and courage in hardship.

What is the narrative situation?

Sītā rebukes Rāma’s reluctance/hesitation about her going with him, using sharp rhetorical questioning.

Which character virtue is emphasized?

Sītā’s boldness and resolve—she asserts her rightful place beside Rāma in adversity.