Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 16, Shloka 11

सुमन्त्रदर्शनम् तथा रामस्य राजदर्शनाय प्रस्थानम्

Sumantra Meets Rama; Rama Departs to See the King

तं तपन्तमिवादित्यमुपपन्नं स्वतेजसा।ववन्दे वरदं वन्दी विनयज्ञो विनीतवत्।।।।

taṃ tapantam ivādityam upapannaṃ svatejasā |

vavande varadaṃ vandī vinayajño vinītavat || 2.16.11 ||

Si Sumantra—ang tagapagbalita ng korte, bihasa sa pagpapakumbaba—ay yumukod nang may paggalang kay Rāma, ang tagapagkaloob ng biyaya, na nagniningning na parang Araw, matatag sa sariling likas na ningning.

स्थितयाstanding
स्थितया:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Root√sthā (स्था धातु) (कृदन्त)
FormKta-pratyaya PPP used adjectivally (क्त), Strīliṅga (स्त्रीलिङ्ग), Tṛtīyā, Ekavacana; agrees with ‘vālavyajanahastayā’ (implicit ‘striyā’)
पार्श्वतःat the side
पार्श्वतः:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootpārśvatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
FormAvyaya; deśa-avyaya (देश-अव्यय) ‘at the side’
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta conjunction
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormNipāta (निपात) particle; emphasis/addition
वाल-व्यजन-हस्तयाwith a yak-tail fan in hand
वाल-व्यजन-हस्तया:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootvāla + vyajana + hasta (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (तत्पुरुष) ‘vālasya vyajanam’ + ‘tasya hastaḥ’; Strīliṅga, Tṛtīyā, Ekavacana; karaṇa/saṅga (attendant circumstance)
उपेतम्attended/accompanied
उपेतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootupa-√i (इ धातु) (कृदन्त)
FormKta-pratyaya PPP (क्त), Napumsaka, Dvitīyā, Ekavacana; viśeṣaṇa of ‘tam’ (Rāma): ‘attended by’
सीतयाby Sita
सीतया:
Sahakāraka (सहकारक/सह)
TypeNoun
Rootsītā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Tṛtīyā, Ekavacana; agent/associate in passive construction with ‘upetam’
भूयःagain/further
भूयः:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootbhūyas (अव्यय)
FormAvyaya; punar-artha adverb (पुनरर्थ)
चित्रयाwith (the star) Citrā
चित्रया:
Sahakāraka (सहकारक/सह)
TypeNoun
Rootcitrā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Tṛtīyā, Ekavacana; here ‘Citrā’ nakṣatra; upamāna-sahakāraka in simile
शशिनम्the moon
शशिनम्:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootśaśin (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā, Ekavacana; upamāna (object of comparison)
यथाas/like
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध/comparative)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
FormUpamā-vācaka avyaya (उपमा-वाचक)

Sumantra who knew the art of modesty, made humble, reverential salutation to Rama the granter of boons, shining like the Sun with his own effulgence.

R
Rama
S
Sumantra
S
Sun (Aditya)

FAQs

Dharma here is expressed as vinaya (humility) and proper reverence: Sumantra approaches Rāma with respectful conduct, modelling ethical courtly behaviour.

On arriving to deliver the king’s message, Sumantra first offers formal salutations to Rāma, acknowledging his dignity and auspicious presence.

Sumantra’s humility and decorum (vinaya), and Rāma’s tejas (inner nobility and moral authority).