Adhyaya 53

Verse 1

व्यास उवाच । एवं दंडादिभिर्युक्तः शौचाचारसमन्वितः । आहूतोध्यापनं कुर्याद्वीक्ष्यमाणो गुरोर्मुखम्

Sinabi ni Vyāsa: Sa gayon, taglay ang tungkod at iba pang kailangan, at may kalinisan at wastong asal, kapag tinawag ay simulan niya ang pag-aaral, nakatuon ang tingin sa mukha ng guro.

Verse 2

नित्यमुद्यतपाणिः स्यात्साध्वाचारः सुसंयतः । आस्यतामिति चोक्तः सन्नासीताभिमुखं गुरोः

Lagi niyang itaas ang mga kamay nang may paggalang, maging mabuting-asal at lubos na mapagpigil; at kapag sinabihang, “Maupo,” ay maupo siyang nakaharap sa guro.

Verse 3

प्रतिश्रवणसंभाषे शयानो न समाचरेत् । आसीनो न च भुंजानो न तिष्ठेन्न पराङ्मुखः

Sa pakikinig at pakikipag-usap, huwag gawin iyon habang nakahiga; ni habang nakaupo, ni habang kumakain; at huwag tumayo na nakatalikod ang mukha.

Verse 4

नीचैः शय्यासनं चास्य सर्वदा गुरुसन्निधौ । गुरोस्तु चक्षुर्विषयेन यथेष्टासनो भवेत्

Sa harap ng guru, laging ilagay sa mas mababang antas ang higaan at upuan; at umupo lamang nang nararapat, sa saklaw ng paningin ng guru, hindi ayon sa sariling nais.

Verse 5

नोदाहरेदस्य नाम परोक्षमपि केवलम् । न चैवास्यानुकुर्वीत गतिभाषणचेष्टितम्

Huwag banggitin ang kanyang pangalan—kahit pahapyaw o di-tuwiran man; at huwag ding tularan ang kanyang lakad, pananalita, o kilos.

Verse 6

गुरोर्यत्र परीवादो निंदा वापि प्रवर्तते । कर्णौ तत्र पिधातव्यौ गंतव्यं वा ततोऽन्यतः

Saanman may paninirang-puri o paglibak sa sariling guru, takpan doon ang dalawang tainga; o kaya’y lisanin ang lugar at pumunta sa iba.

Verse 7

दूरस्थो नार्चयेदेनं न क्रुद्धो नांतिके स्त्रियः । न चैवास्योत्तरं ब्रूयात्स्थितो नासीत सन्निधौ

Huwag siyang sambahin mula sa malayo, ni habang galit, ni sa malapit sa mga babae. Huwag ding sumagot nang pabalang; at huwag manatiling nakatayo sa kanyang harapan.

Verse 8

उदकुंभं कुशान्पुष्पं समिधोऽस्याहरेत्सदा । मार्जनं लेपनं नित्यमंगानां वै समाचरेत्

Laging magdala para sa kanya ng banga ng tubig, damong kuśa, mga bulaklak, at mga panggatong; at palagiang isagawa ang paglilinis at pagpapahid ng langis sa kanyang mga sangkap.

Verse 9

नास्य निर्माल्यशयनं पादुकोपानहावपि । आक्रामेदासनं चास्य च्छायादीन्वा कदाचन

Huwag kailanman apakan o lampasan ang higaan niyang may alay na bulaklak, ni ang kaniyang paduka o anumang panyapak; huwag ding yurakan ang kaniyang upuan, ni gambalain ang kaniyang lilim at iba pang kaugnay nito, sa anumang oras.

Verse 10

साधयेद्दंतकाष्ठादींल्लब्धं चास्मै निवेदयेत् । अनापृच्छ्य न गंतव्यं भवेत्प्रियहिते रतः

Ihanda niya ang mga patpat na panlinis ng ngipin at iba pa, at anumang kaniyang makamtan ay ialay niya sa kaniya. Huwag siyang umalis saanman nang hindi nagpapaalam; manatili siyang tapat sa yaong minamahal at kapaki-pakinabang sa nakatataas.

Verse 11

न पादौ सारयेदस्य सन्निधाने कदाचन । जृंभितं हसितं चैव कंठप्रावरणं तथा

Sa kaniyang harapan, huwag kailanman iunat ang mga paa; gayundin, huwag humikab, tumawa, o takpan ang lalamunan sa paraang walang-galang.

Verse 12

वर्जयेत्सन्निधौ नित्यमंगस्फोटनमेव च । यथाकालमधीयीत यावन्न विमना गुरुः

Lagi niyang iwasan sa harap ng guro ang pagpitik o paglangutngot ng mga kasu-kasuan. Mag-aral siya sa takdang oras, hangga’t hindi sumasama ang loob ng guru.

Verse 13

आसीनोऽधो गुरोः पार्श्वे सेवां च सुसमाहितः । आसने शयने याने नैव तिष्ठेत्कदाचन

Umupo nang mas mababa sa tabi ng guru, at maglingkod nang buong pag-iingat at pagtuon. Huwag kailanman maupo sa upuan ng guru, ni humiga sa kaniyang higaan, ni sumakay sa kaniyang sasakyan.

Verse 14

धावंतमनुधावेत गच्छंतमनुगच्छति । गोश्वोष्ट्रयानप्रासादे तथाधोविष्टरेषु च

Ang tumatakbo ay dapat habulin; ang lumalakad ay dapat sundan. Gayon din, samahan siya sa mga sasakyang hila ng baka, kabayo, o kamelyo, sa mga palasyo, at maging sa mababang higaan.

Verse 15

आसीत गुरुणा सार्द्धं शिलाफलक नौषु च । जितेंद्रियः स्यात्सततं वश्यात्माक्रोधनः शुचिः

Manatili sa piling ng guro, maging sa mga batong lapida o sa mga bangka. Lagi siyang maging mapagpigil sa sarili—nagwawagi sa mga pandama, may pagpipigil sa loob, walang poot, at dalisay.

Verse 16

प्रयुंजीत सदा वाचं मधुरां हितकारिणीम् । गंधमाल्यं रसं कल्पं शुक्तिं प्राणिविहिंसनम्

Laging gamitin ang pananalitang matamis at kapaki-pakinabang. Gumamit ng pabango at mga kuwintas ng bulaklak, ng masustansiyang lasa at paghahanda, at ng pagkaing di-nananakit—na walang sinasaktang nilalang.

Verse 17

अभ्यंजनांजनोन्मर्द्दच्छत्रधारणमेव च । कामं लोभं भयं निद्रां गीतवादित्रनर्तनम्

Gayundin: pagpapahid ng langis at pagpapaganda, pagkuskos ng katawan, at maging ang paghawak ng payong; at (mga bagay na dapat bantayan) pagnanasa, kasakiman, takot, antok, pag-awit, pagtugtog ng mga instrumento, at pagsasayaw.

Verse 18

आतर्जनं परीवादं स्त्रीप्रेक्षालंभनं तथा । परोपघातं पैशुन्यं प्रयत्नेन विवर्जयेत्

Dapat iwasan nang buong pagsisikap ang pananakot, paninirang-puri, mahalay na pagtitig at pang-aabala sa kababaihan, pananakit sa kapwa, at mapanirang pagsasabi-sabi.

Verse 19

उदकुंभं सुमनसो गोशकृन्मृत्तिका कुशान् । आहरेद्यावदन्नानि भैक्ष्यं चाहरहश्चरेत्

Dapat siyang magtamo ng banga ng tubig, mga bulaklak, dumi ng baka, luwad, at damong kuśa; at habang wala pa siyang pagkain, mamuhay siya sa limos araw-araw, lumalabas bawat araw upang mamalimos.

Verse 20

घृतं च लवणं सर्वं वर्ज्यं पर्युषितं च यत् । अनृत्यदर्शी सततं भवेद्गीतादि निस्पृहः

Dapat siyang umiwas sa ghee at sa lahat ng uri ng asin, at sa anumang pagkaing lipas. Lagi niyang iwasan ang panonood ng sayaw, at manatiling walang pagnanasa sa awit at iba pa.

Verse 21

नादित्यं वै समीहेत नाचरेद्दंतधावनम् । एकांतमशुचिस्त्रीभिः शूद्राद्यैरभिभाषणम्

Hindi dapat tumitig sa Araw, ni magsagawa ng paglilinis ng ngipin (sa panahong iyon). Ni makipag-usap nang palihim sa isang liblib na lugar sa maruruming babae o sa mga Śūdra at iba pa.

Verse 22

गुरूच्छिष्टं भेषजान्नं प्रयुंजीत न कामतः । मलापकर्षणं स्नानं नाचरेद्धि कदाचन

Hindi dapat, dahil lamang sa pagnanasa, kumain ng tira ng guru o ng pagkaing itinuturing na gamot. At hindi rin dapat kailanman magsagawa ng paliligo na para lamang sa pag-alis ng dumi ng katawan.

Verse 23

न कुर्यान्मानसं विप्रो गुरोस्त्यागे कथंचन । मोहाद्वा यदि वा लोभात्त्यक्त्वा तु पतितो भवेत्

Ang isang brāhmaṇa ay hindi dapat kahit sa isip man lamang magbalak na talikuran ang kanyang guru. Kung dahil sa kamangmangan o kasakiman ay tinalikuran niya ito, siya’y nagiging nahulog sa kabanalan.

Verse 24

लौकिकं वैदिकं वापि तथाध्यात्मिकमेव वा । आददीत यतो ज्ञानं तं न द्रुह्येत्कदाचन

Maging ang kaalamang pangmundo, pang-Veda, o tunay na pang-espiritu—tanggapin at pag-aralan mula sa pinagmulan nito; at huwag kailanman magtaksil o manakit sa taong nagkaloob ng gayong kaalaman.

Verse 25

गुरोरप्यवलिप्तस्य कार्याकार्यमजानतः । उत्पथप्रतिपन्नस्य न मनुस्त्यागमब्रवीत्

Kahit ang guru ay mapagmataas, di nakaaalam ng dapat at di dapat gawin, at naligaw sa maling landas—hindi itinuro ni Manu na dapat siyang talikuran.

Verse 26

गुरोर्गुरौ सन्निहिते गुरुवद्वृत्तिमाचरेत् । नत्वाभिसृष्टो गुरुणा स्वान्गुरूनभिवादयेत्

Kapag naroon ang guru ng iyong guru, kumilos ka sa kanya gaya ng sa sarili mong guru. At matapos yumukod, kapag pinahintulutan ng iyong guru, saka ka lamang bumati at magbigay-galang sa iba mo pang mga guro.

Verse 27

विद्यागुरुष्वेतदेवं नित्यावृत्तिषु योगिषु । प्रतिषेधत्सु चाधर्माद्धितं चोपदिशत्सु च

Ganyan nga ang dapat sa mga gurong nagtuturo ng kaalaman at sa mga yoging tapat sa palagiang disiplina: pinipigil ka nila sa adharma at itinuturo rin ang kapaki-pakinabang.

Verse 28

श्रेयः स्वगुरुवद्वृत्तिं नित्यमेव समाचरेत् । गुरुपुत्रेषु दारेषु गुरोश्चैव स्वबंधुषु

Para sa iyong pinakamataas na kabutihan, laging kumilos sa mga anak ng iyong guru, sa asawa ng guru, at sa mga kamag-anak ng guru, gaya ng pakikitungo mo sa guru mismo.

Verse 29

बालः संमानयेन्मान्याञ्छिष्टो वा यदि कर्म्मणि । अध्यापयन्गुरोः सूनुं गुरुवन्मानमर्हति

Kahit ang isang bata ay dapat magbigay-galang sa mga karapat-dapat igalang; at kung siya’y sanay sa wastong asal, ang nagtuturo sa anak ng guro ay nararapat parangalan na gaya ng guro.

Verse 30

उत्सादनं च गात्राणां स्नापनोच्छिष्टभोजनः । न कुर्याद्गुरुपुत्रस्य पादयोः शौचमेव च

Hindi dapat gawin para sa anak ng guro ang pagmamasahe ng katawan, pagpapaligo, o pagkain ng tira ng iba; ni ang paghuhugas o paglilinis ng kanyang mga paa.

Verse 31

गुरुवत्प्रतिपूज्याश्च सवर्णा गुरुयोषितः । असवर्णाश्च संपूज्याः प्रत्युत्थानाभिवादनैः

Ang asawa ng guro na kapantay ng varṇa ay dapat parangalan na gaya ng guro; at kahit ang asawa ng guro na ibang varṇa ay dapat ding igalang—sa pagtayo upang salubungin at sa pagyukod na pagbati.

Verse 32

अभ्यंजनं स्नापनं च गात्रोत्सादनमेव च । गुरुपत्न्या न कार्याणि केशानां च प्रसाधनम्

Ang pagpapahid ng langis o pabango, pagpapaligo, pagkuskos o pagmamasahe ng katawan, at pag-aayos ng buhok—hindi ito dapat gawin para sa asawa ng guro.

Verse 33

गुरुपत्नी तु युवती नाभिवाद्या तु पादयोः । कुर्वीत वंदनं भूम्यामसावहमिति ब्रुवन्

Ngunit kung ang asawa ng guro ay isang dalaga o batang babae, hindi siya dapat batiin sa paghipo sa kanyang mga paa; sa halip, magpatirapa sa lupa at magbigay-pugay, na nagsasabing, “Ako ito, ang inyong alagad.”

Verse 34

विप्रोष्य पादग्रहणपूर्वकं चाभिवादनम् । गुरुदारेषु कुर्वीत सतां धर्म्ममनुस्मरन्

Pagbalik mula sa pagkalayo, maghandog ng mapitagang pagpupugay—nauuna ang paghipo sa mga paa—sa asawa ng guru, habang inaalala ang matuwid na dharma ng mga banal.

Verse 35

मातृष्वसा मातुलानी श्वश्रूश्चाथ पितृष्वसा । संपूज्या गुरुपत्नीवत्समास्ता गुरुभार्यया

Ang tiyahin sa ina, ang asawa ng tiyuhin sa ina, ang biyenan na babae, at ang tiyahin sa ama—lahat ay dapat parangalan nang wasto; sa paningin ng guro, sila’y igagalang na gaya ng asawa ng guru.

Verse 36

भ्रातृभार्याश्च संग्राह्या सवर्णा हन्यहन्यपि । विप्रोष्य तूपसंग्राह्या ज्ञातिसंबंधियोषितः

Ang asawa ng kapatid na lalaki, kung kapantay ng varṇa, ay maaaring tanggapin sa pag-aasawa—kahit pa siya’y mamatay nang paulit-ulit. At kung ang babae’y nasa pagkalayo (sa asawa), maaari ring tanggapin ang mga babaeng kaugnay sa angkan at ugnayang-pamilya.

Verse 37

पितुर्भगिन्या मातुश्च जायस्यां च स्वसर्यपि । मातृवद्वृत्तिमातिष्ठेन्माता ताभ्यो गरीयसी

Sa kapatid na babae ng ama, sa kapatid na babae ng ina, sa asawa ng nakatatandang kapatid na lalaki, at maging sa sariling kapatid na babae, panatilihin ang asal na gaya sa ina; ngunit ang sariling ina ang higit na marangal kaysa sa kanilang lahat.

Verse 38

एवमाचारसंपन्नमात्मवंतमदांभिकम् । वेदमध्यापयेद्धर्म्मं पुराणांगानि नित्यशः

Sa taong ganito ang mabuting asal, may pagpipigil-sa-sarili, at walang pagpapaimbabaw, ituro araw-araw ang Veda at ang mga tuntunin ng dharma, pati ang mga sangay na bahagi ng mga Purāṇa.

Verse 39

संवत्सरोषिते शिष्ये गुरुर्ज्ञानमनिर्दिशन् । हरते दुष्कृतं तस्य शिष्यस्य वसतो गुरुः

Kapag ang alagad ay nanirahan sa piling ng guro sa loob ng isang taon, kahit hindi pa siya naturuan ng kaalaman, inaalis ng guru ang kasalanang-bunga ng alagad, sapagkat siya’y nananahan kasama niya.

Verse 40

आचार्यपुत्रः शुश्रूषुर्ज्ञानदो धार्मिकः शुचिः । शक्तोन्नदोंबुदः साधुरध्याप्यादश धर्मतः

Ang anak ng guro ay dapat masunurin sa paglilingkod, tagapagkaloob ng kaalaman, matuwid at dalisay; may kakayahan, nagbibigay-galak na parang ulap ng ulan, at banal—at dapat niyang ituro ang sampung tungkulin ayon sa dharma.

Verse 41

कृतकंठस्तथाऽद्रोहः मेधावी गुरुकृन्नरः । आप्तः प्रियोऽथ विधिवत्षडध्याप्या द्विजातयः

Dapat maging malinaw ang tinig, walang masamang-loob, matalino, at masigasig sa paglilingkod sa guro; mapagkakatiwalaan at minamahal ng iba. Sa gayon, ang mga ‘dalawang-ulit na isinilang,’ na wastong sinanay, ay nagiging karapat-dapat magturo ng anim na paksa ng Veda ayon sa nararapat.

Verse 42

एतेषु ब्राह्मणे दानमन्यत्र तु यथोचितम् । आचम्य संयतो नित्यमधीयीत उदङ्मुखः

Sa gayong mga Brahmin dapat maghandog ng dāna; sa iba naman, magbigay lamang ng nararapat. Pagkatapos sumimsim ng tubig para sa paglilinis at maging mapagpigil, araw-araw ay mag-aral ng mga banal na kasulatan na nakaharap sa hilaga.

Verse 43

उपसंगृह्य तत्पादौ वीक्ष्यमाणो गुरोर्मुखम् । अधीष्व भो इति ब्रूयाद्विरामोऽस्त्विति चाऽरमेत्

Pagkahawak sa mga paa ng guro at tumitingala sa mukha ng guru, dapat niyang sabihin, “Turuan po ninyo ako, ginoo,” at kung nararapat ay magmakaawa rin, “Nawa’y magkaroon ng sandaling pahinga.”

Verse 44

प्राक्कूलान्पर्युपासीत पवित्रैश्चैव पावकः । प्राणायामैस्त्रिभिः पूतस्ततोंकारमर्हति

Nakaharap sa silangan, siya’y maupo sa banal na damong kuśa sa taimtim na pagdalo; at sa paglilinis sa tatlong pag-ayos ng hininga, saka siya nagiging karapat-dapat bigkasin ang pantig na Oṃ.

Verse 45

ब्राह्मणः प्रणवं कुर्यादंतेऽपि विधिवद्द्विजाः । कुर्यादध्यापनं नित्यं सब्रह्मांजलिपूर्वतः

Ang isang brāhmaṇa ay dapat bigkasin nang wasto ang praṇava (Oṃ) maging sa pagtatapos (ng pagbigkas o ritwal), O mga dalawang-ulit na isinilang. Dapat din siyang magturo ng Veda araw-araw, na nagsisimula sa magkasamang palad bilang paggalang kay Brahman.

Verse 46

सर्वेषामेव भूतानां वेदश्चक्षुः सनातनः । अधीयीताप्ययं नित्यं ब्राह्मण्याद्धीयतेऽन्यथा

Para sa lahat ng nilalang, ang Veda ang walang hanggang mata. Bagaman dapat itong pag-aralan araw-araw, tunay lamang itong nauunawaan sa pamamagitan ng disiplina ng pagiging brāhmaṇa; kung hindi, ito’y nahahawakan nang baluktot.

Verse 47

अधीयीत ऋचो नित्यं क्षीराहुत्या सदेवताः । प्रीणाति तर्पयन्कालं कामैर्हूताः सदैवताः

Dapat niyang bigkasin nang palagian ang mga himno ng Ṛgveda. Sa mga handog na gatas, sinasamba ang mga diyos; at sa pagbibigay-kasiyahan sa kanila sa takdang panahon, ang mga laging naroroon na diyos—na tinatawag sa ninanais na handog—ay nalulugod.

Verse 48

यजूंष्यधीते नियतं दध्ना प्रीणाति देवताः । सामान्यधीते प्रीणाति घृताहुतिभिरन्वहम्

Ang palagiang nag-aaral ng Yajurveda ay nagpapalugod sa mga diyos sa pamamagitan ng handog na dadhi (curd). At ang nag-aaral ng Sāmaveda ay nagpapalugod sa kanila araw-araw sa mga alay na ghee (nilinaw na mantikilya).

Verse 49

अथर्वांगिरसो नित्यं मध्वा प्रीणाति देवताः । धर्मांगानि पुराणानि मांसैस्तर्पयतेसुरान्

Ang tradisyong Atharvāṅgiras ay laging nagpapasaya sa mga diyos sa pamamagitan ng pulot; at ang mga Purāṇa—mga sangkap ng Dharma—ay nagbibigay-kasiyahan sa mga diyos sa pamamagitan ng handog na karne.

Verse 50

प्रातश्च सायं प्रयतो नैत्यकं विधिमाश्रितः । गायत्रीं समधीयीत गत्वारण्यं समाहितः

Sa umaga at sa gabi, ang taong disiplinado at dalisay, na sumusunod sa araw-araw na itinakdang ritwal, ay dapat bigkasin ang Gāyatrī—pumaroon sa gubat o tahimik na pook at manatiling payapa ang isip.

Verse 51

सहस्रपरमां देवीं शतमध्यां दशावराम् । गायत्रीं वै जपेन्नित्यं जपयज्ञः प्रकीर्तितः

Araw-araw ay dapat ulit-ulitin ang Diyosa Gāyatrī—kataas-taasan sa sanlibong paraan, nasa gitna ng sandaang anyo, at pinakamainam sa sampu; ang ganitong pag-uulit ay ipinahahayag na isang sakripisyong japa, ang handog ng pagbigkas ng mantra.

Verse 52

गायत्रीं चैव वेदांश्च तुलया तोलयत्प्रभुः । एकतश्चतुरोवेदा गायत्रीं च तथैकतः

Tinimbang ng Panginoon ang Gāyatrī at ang mga Veda sa isang timbangan: sa isang panig ang apat na Veda, at sa kabila ang Gāyatrī lamang.

Verse 53

इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे कर्मयोगकथनं । नाम त्रिपंचाशत्तमोऽध्यायः

Sa gayon, sa kagalang-galang na Padma Mahāpurāṇa, sa loob ng Svarga-khaṇḍa, nagwawakas ang kabanatang pinamagatang “Ang Pagtuturo ng Karma-yoga,” ang ikalimampu’t ikatlong kabanata.

Verse 54

पुराकल्पे समुत्पन्ना भूर्भुवः स्वः सनातनाः । महाव्याहृतयस्तिस्रः सर्वाशुभनिबर्हणाः

Noong unang yugto ng panahon, sumibol ang tatlong walang-hanggang dakilang pagbigkas—Bhūr, Bhuvaḥ, at Svaḥ; ang tatlong Mahāvyāhṛti na nag-aalis ng lahat ng di-mapalad.

Verse 55

प्रधानं पुरुषः कालो विष्णुब्रह्ममहेश्वराः । सत्वंरजस्तमस्तिस्रः क्रमाद्व्याहृतयः स्मृताः

Ang Pradhāna (unang sangkap), ang Puruṣa (kosmikong Persona), ang Panahon, at sina Viṣṇu, Brahmā, at Maheśvara—kasama ang tatlong guṇa: sattva, rajas, at tamas—ay inaalala, ayon sa pagkakasunod, bilang mga (pitong) vyāhṛti.

Verse 56

ओंकारस्तत्परं ब्रह्म सावित्री स्यात्तदुत्तरम् । एष मंत्रो महायोगः सारात्सार उदाहृतः

Ang Oṃkāra ang yaong kataas-taasang Brahman; kasunod nito ang Sāvitrī (Gāyatrī). Ang mantrang ito ang dakilang Yoga, ipinahayag na pinakadiwa ng lahat ng diwa.

Verse 57

योऽधीतेऽहन्यहन्येतां गायत्रीं वेदमातरम् । विज्ञायार्थं ब्रह्मचारी स याति परमां गतिम्

Ang brahmacārin na araw-araw na bumibigkas ng Gāyatrī na Ina ng mga Veda, at nauunawaan ang kahulugan nito, ay nakaaabot sa kataas-taasang hantungan.

Verse 58

गायत्री वेदजननी गायत्री लोकपावनी । गायत्र्या न परं जप्यमेतद्विज्ञायमुच्यते

Ang Gāyatrī ang ina ng mga Veda; ang Gāyatrī ang nagpapadalisay sa mga daigdig. Walang hihigit sa japa ng Gāyatrī—sa pagkaalam nito, ang tao’y napapalaya.

Verse 59

श्रावणस्य तु मासस्य पौर्णमास्यां द्विजोत्तमाः । आषाढ्यां प्रोष्ठपद्यां वा वेदोपाकरणं स्मृतम्

O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, ang ritwal ng muling pagsisimula ng pagbigkas ng Veda (vedopākaraṇa) ay itinakda sa kabilugan ng buwan ng Śrāvaṇa—o kaya sa kabilugan ng Āṣāḍha, o sa Proṣṭhapadī.

Verse 60

यत्सूर्ययाम्यगमनं मासान्विप्रोर्द्धपंचमान् । अधीयीत शुचौ देशे ब्रह्मचारी समाहितः

Sa loob ng mga buwang tumatagal ang paglalakbay ng Araw sa timog—limang buwan at kalahati—ang isang brāhmaṇa ay dapat mag-aral sa dalisay na pook, namumuhay bilang brahmacārin, payapa at nakatuon ang diwa.

Verse 61

पुष्ये तुच्छंदसां कुर्याद्बहिरुत्सर्जनं द्विजः । मासि शुक्लस्य वा प्राप्ते पूर्वाह्णे प्रथमेऽहनि

Sa ilalim ng (nakṣatra) Puṣya, ang dalawang-ulit na isinilang ay dapat magsagawa ng paglabas sa labas; gayundin kapag dumating ang maliwanag na kalahati ng buwan—sa unang araw, sa umaga.

Verse 62

छदांसि च द्विजोऽभ्यस्येच्छुक्लपक्षे तु वै द्विजः । वेदांगानि पुराणानि कृष्णपक्षेषु मानवः

Sa maliwanag na kalahati (śukla-pakṣa), ang dalawang-ulit na isinilang ay dapat magsanay ng mga sukat ng Veda; at sa madilim na kalahati (kṛṣṇa-pakṣa), ang tao ay dapat mag-aral ng Vedāṅga at ng mga Purāṇa.

Verse 63

इमान्नित्यमनध्यायानधीयानो विवर्जयेत् । अध्यापनं च कुर्वाणोऽभ्यस्यन्नपि प्रयत्नतः

Ang nagsasagawa ng pag-aaral ng Veda ay dapat laging umiwas sa mga panahong ito ng sapilitang di-pagbigkas (anadhyāya); kahit siya’y nagtuturo o nagsasanay nang buong sikap, nararapat siyang tumigil sa gayong oras.

Verse 64

कर्णश्रवेऽनिले रात्रौ दिवापांसुसमूहने । विद्युत्स्तनितवर्षेषु महोल्कानां च संप्लवे

Kapag sa gabi’y umuugong ang hangin sa tainga, kapag sa araw ay nagtitipon ang makapal na alikabok, kapag umuulan na may kidlat at kulog, at kapag bumubuhos ang pagbagsak ng malalaking bulalakaw—

Verse 65

अकालिकमनध्यायमेतेष्वाह प्रजापतिः । एतानभ्युदिनान्विद्याद्यदा प्रादुष्कृताग्निषु

Ipinahayag ni Prajāpati na sa mga ganitong pagkakataon ay may di-napapanahong pagtigil ng pag-aaral ng Veda (anadhyāya); at kapag ang mga sagradong apoy ay nagambala o nadungisan, dapat kilalanin ang mga araw na ito bilang mga “abhyudina,” na nangangailangan ng natatanging pagtalima.

Verse 66

तदा विद्यादनध्यायमनृतौ चाभ्रदर्शने । निर्घाते भूमिचलने ज्योतिषां चोपसर्जने

Sa gayong mga sandali, dapat isagawa ang anadhyāya: sa di-napapanahong panahon at kapag lumilitaw ang mga ulap; sa malalakas na dagundong, sa pagyanig ng lupa, at sa mga masamang palatandaang pagbalisa ng mga ilaw sa langit.

Verse 67

एतानकालिकान्विद्यादनध्यायानृतावपि । प्रादुष्कृतेष्वग्निषु च विद्युत्स्तनितनिस्वने

Ang mga ito’y dapat kilalaning mga agarang dahilan ng anadhyāya, kahit nasa wastong panahon: kapag ang mga apoy ay biglang sumiklab nang mapanganib, at kapag naririnig ang ugong ng kidlat at kulog.

Verse 68

सज्योतिः स्यादनध्यायः शेषे रात्रौ यथा दिवा । नित्यानध्याय एव स्याद्ग्रामेषु नगरेषु च

Kapag may kidlat, ito’y panahon ng anadhyāya; gayundin, sa natitirang bahagi ng gabi ay ituring na parang araw, kaya’t itigil ang pag-aaral. Sa mga nayon at sa mga lungsod man, dapat itong ituring na palagiang anadhyāya.

Verse 69

धर्मनैपुण्यकामानां पूतिगंधे च नित्यशः । अंतः शवगतेग्रामे वृषलस्य च सन्निधौ

Sa mga nagnanais ng kahusayan sa dharma at ng kabanalan, huwag manatiling lagi sa bahong marumi—sa loob ng nayong nadungisan ng mga bangkay, at sa malapit na pakikisama sa isang vṛṣala (hamak at di-dalisay).

Verse 70

अनध्यायोरुद्यमाने समये जलदस्य च । उदके चार्धरात्रे च विण्मूत्रं च विसर्जयन्

Hindi dapat magtapon ng dumi o ihi sa panahon ng anadhyāya (panahong bawal ang pag-aaral), sa pagsikat ng araw, kapag may ulap, sa tubig, o sa hatinggabi.

Verse 71

उच्छिष्टः श्राद्धभुक्चैव मनसापि न चिंतयेत् । प्रतिगृह्य द्विजो विद्वानेकोद्दिष्टस्य वेतनम्

Kahit siya’y may uccheṣṭa (dungis mula sa tira-tirang pagkain) at kahit kumain ng handog na śrāddha, ang marunong na brāhmaṇa ay huwag mag-alinlangan kahit sa isip: kapag tinanggap na, tanggapin niya ang dakṣiṇā para sa ekoddiṣṭa (śrāddha para sa iisang yumao).

Verse 72

त्र्यहं न कारयेद्ब्रह्म राज्ञो राहोश्च सूतके । यावदेकान्ननिष्ठा स्यात्स्नेहालोपश्च तिष्ठति

Sa loob ng tatlong araw, huwag ipagawa ang Brahma-yajña (mga Vedic na ritwal) kapag may sūtaka (dungis) dahil sa pagkamatay ng hari o ni Rāhu—hangga’t nagpapatuloy ang panatang iisang uri ng pagkain at nananatili ang pag-iwas (sa mapagmahal na pagdikit).

Verse 73

विप्रस्य विदुषो देहे तावद्ब्रह्म न कीर्तयेत् । शयानः प्रौढपादश्च कृत्वा चैवावसक्थिकाम्

Hangga’t naroon ang katawan ng marunong na brāhmaṇa, huwag bigkasin ang (pangalan ni) Brahmā—lalo na kung nakahiga, nakaunat ang mga paa, o nakaupo sa di-wastong ayos.

Verse 74

नाधीयीतामिषं जग्ध्वा शूद्रश्राद्धान्नमेव च । नीहारे बाणशब्दे च संध्ययोरुभयोरपि

Huwag mag-aral ng mga banal na kasulatan matapos kumain ng karne, ni matapos kainin ang pagkaing inialay sa śrāddha ng isang Śūdra. Huwag ding mag-aral sa hamog, sa tunog ng palaso, o sa alinman sa dalawang sandhya—bukang-liwayway at dapithapon.

Verse 75

अमावास्या चतुर्दश्योः पौर्णमास्यष्टमीषु च । उपाकर्मणि चोत्सर्गे त्रिरात्रं क्षपणं स्मृतम्

Sa araw ng amāvasyā (bagong buwan), sa ika-labing-apat na tithi, sa araw ng pūrṇimā (kabilugan), at sa ika-walong tithi—gayundin sa Upākarman at Utsarga—itinakda ang pagtalima ng tatlong gabi na pag-aayuno o pagpipigil na panlinis.

Verse 76

अष्टकासु अहोरात्रमृत्वंतासु च रात्रिषु । मार्गशीर्षे तथा पौषे माघमासे तथैव च

Sa mga araw ng Aṣṭakā, maghapon at magdamag; at sa mga gabing nagmamarka ng paglipat ng panahon. Gayundin sa mga buwang Mārgaśīrṣa, Pauṣa, at sa buwan ding Māgha.

Verse 77

तिस्रोऽष्टकाः समाख्याता कृष्णपक्षेषु सूरिभिः । श्लेष्मातकस्य च्छायायां शाल्मलेर्मधुकस्य च

Ipinahayag ng mga pantas na may tatlong Aṣṭakā sa mga madidilim na kalahating-buwan (kṛṣṇa-pakṣa). Ito’y isinasagawa sa lilim ng punong śleṣmātaka, ng punong śālmali, at gayundin ng punong madhuka.

Verse 78

कदाचिदपि नाध्येयं कोविदारकपित्थयोः । समानविद्ये च मृते तथा सब्रह्मचारिणि

Huwag kailanman mag-aral sa ilalim ng mga punong kovidāra at kapittha. Gayundin, huwag mag-aral kapag pumanaw ang kapantay sa kaalaman, ni sa harap ng isang kapwa brahmacārin.

Verse 79

आचार्ये संस्थिते चापि त्रिरात्रं क्षपणं स्मृतम् । छिद्राण्येतानि विप्राणामनध्यायाः प्रकीर्तिताः

Kahit pumanaw na ang ācārya, iniuutos ang pagtigil sa pag-aaral sa loob ng tatlong gabi. Ito ang mga “siwang” ng mga brāhmaṇa—mga panahong anadhyāya na dapat ihinto ang pag-aaral ng Veda.

Verse 80

हिंसंति राक्षसास्तेषु तस्मादेतान्विवर्जयेत् । नैत्यकेनास्त्यनध्यायः संध्योपासनमेव च

Sa mga gayong pagkakataon ay nananakit ang mga Rākṣasa; kaya dapat itong iwasan. Ngunit para sa nagsasagawa ng araw-araw na ritwal, walang anadhyāya—ang pagsamba sa sandhyā (panalangin sa dapithapon at bukang-liwayway) lamang ang dapat panatilihin.

Verse 81

उपाकर्म्मणि होमांते होममध्ये तथैव च । एकामृचमथैकं वा यजुः सामानि वा पुनः

Sa ritwal na Upākarman—kapwa sa pagtatapos ng handog at gayundin sa gitna ng handog—dapat bigkasin ang isang taludtod ng Ṛk; o kaya’y isang pormula ng Yajus, o muli’y mga awit ng Sāman.

Verse 82

नाष्टकाद्यास्वधीयीत मारुते चाभिधावति । अनध्यायस्तु नांगेषु नेतिहासपुराणयोः

Hindi dapat mag-aral sa Aṣṭakā at mga katulad na pagdiriwang, ni kapag humahagibis ang malakas na hangin. Ngunit ang anadhyāya ay hindi sumasaklaw sa mga aṅga (pantulong na disiplina), ni sa mga Itihāsa at Purāṇa.

Verse 83

न धर्मशास्त्रेष्वन्येषु सर्वाण्येतानि वर्जयेत् । एष धर्मः समासेन कीर्तितो ब्रह्मचारिणः

Sa iba pang Dharmaśāstra, ipinapayo ring iwasan ang lahat ng ito. Sa gayon, sa maikling sabi, naipahayag ang dharma o tungkulin ng isang brahmacārin, ang mag-aaral na namumuhay sa pagpipigil.

Verse 84

ब्रह्मणाऽभिहितः पूर्वमृषीणां भावितात्मनाम् । योऽन्यत्र कुरुते यत्नमनधीत्य श्रुतिं द्विजः

Noong una, itinuro ito ni Brahmā sa mga rishi na may pinanday na diwa: ang sinumang dvija na, nang hindi pinag-aralan ang Śruti/Veda, ay nagsisikap sa ibang landas, ay naliligaw.

Verse 85

स संमूढो न संभाष्यो वेदबाह्यो द्विजातिभिः । न वेदपाठमात्रेण संतुष्टो वै भवेद्द्विजः

Ang gayong nalilinlang na tao ay hindi dapat kausapin ng mga dvija; siya’y ituring na nasa labas ng Veda. Tunay, ang dvija ay hindi dapat masiyahan sa pagbigkas lamang ng Veda.

Verse 86

पाठमात्रावसानस्तु पंके गौरिव सीदति । योऽधीत्य विधिवद्वेदं वेदार्थं न विचारयेत्

Ngunit ang humihinto sa pagbigkas lamang ay lumulubog sa putik, gaya ng bakang naipit sa lusak—yaong nag-aral ng Veda ayon sa tuntunin ngunit hindi pinagninilayan ang kahulugan nito.

Verse 87

स संमूढः शूद्रकल्पः पात्रतां न प्रपद्यते । यदित्वात्यंतिकं वासं कर्तुमिच्छति वै गुरौ

Ang gayong nalilinlang, na kumikilos na parang Śūdra, ay hindi nagkakamit ng karapat-dapat na pagiging sisidlan (ng banal na turo). Gayunman, kung nais niyang manahan nang lubos sa piling ng Guru,

Verse 88

युक्तः परिचरेदेनमाशरीरविमोक्षणम् । गत्वा वनं च विधिवज्जुहुयाज्जातवेदसम्

Na may pagpipigil at disiplina, paglingkuran niya siya hanggang sa pagkalaya sa katawan; at pagkaraan, magtungo sa gubat at, ayon sa tuntunin, maghandog ng mga alay sa Jātavedas (Agni).

Verse 89

अधीयीत तथा नित्यं ब्रह्मनिष्ठः समाहितः । सावित्रीं शतरुद्रीयं वेदांतांश्च विशेषतः । अभ्यसेत्सततं युक्तो भिक्षाशनपरायणः

Dapat siyang mag-aral araw-araw, matatag na nakatuon sa Brahman at may payapang isip. Lalo na, lagi niyang sanayin ang Sāvitrī (Gāyatrī), ang Śatarudrīya, at ang mga aral ng Vedānta—nananatiling disiplinado at nabubuhay sa limos bilang tanging pagkain.

Verse 90

एतद्विधानं परमं पुराणं वेदागमे सम्यगिहोदितं वः । पुरा महर्षिप्रवराभिपृष्टः स्वायंभुवो यन्मनुराह देवः

Ang kataas-taasang Purāṇa na ito, kasama ang mga itinakdang alituntunin, ay wastong ipinahayag dito sa inyo ayon sa Veda at sa banal na tradisyon—yaong minsang sinabi ng banal na Svāyambhuva Manu nang tanungin siya ng pinakadakila sa mga dakilang rishi.