Adhyaya 46
Prayāga’s Supremacy Among Tīrthas: Faith, Yoga, Charity, and the Ethics of Attainment
Binubuksan ang kabanata sa paggunita ni Yudhiṣṭhira sa pahayag ni Brahmā na di-mabilang ang mga tīrtha. Sumunod, itinatanong kung paano mairaranggo ang mga banal na pook: kung tanyag ang Prayāga, bakit tinatawag na higit ang Kurukṣetra, at paano mapupuri ang iisang lugar lamang. Itinatakda ng aral na ang śraddhā (pananampalataya) ang unang susi sa pagtanggap ng katotohanan; nagbabala si Mārkaṇḍeya na ang isip na sugatan ng kasalanan ay hindi nagtitiwala kahit sa malinaw na realidad. Pagkatapos ay ipinahahayag ang kaluwalhatian ng Prayāga ayon sa śāstra: bihira ang yoga sa maraming kapanganakan, at ang dāna (kawanggawa)—lalo na ang pag-aalay ng mahahalagang hiyas sa mga brāhmaṇa—at maging ang pagpanaw sa Prayāga ay maaaring magbunga ng yogic na pakikipag-isa. Bagaman itinuturo ang paglaganap ng Brahman sa lahat ng dako at kaya ang pagsamba sa lahat ng pook, itinataas pa rin ang Prayāga bilang “hari ng mga tīrtha.” Kasunod ang mga babalang etikal: ang paglapastangan sa mga pangunahing kabanalan ay humahadlang sa pag-angat; ang pagnanakaw na tinatakpan ng huling kawanggawa ay hindi naglilinis; ang mga makasalanan ay bumabagsak sa impiyerno. Nagtatapos ang kabanata sa pangakong ilalahad ang mga bunga ng katotohanan at kasinungalingan.
Shlokas
Verse 1
युधिष्ठिर उवाच । श्रुतं मे ब्रह्मणा प्रोक्तं पुराणे पुण्यसम्मितम् । तीर्थानां तु सहस्राणि शतानि नियुतानि च
Si Yudhiṣṭhira ay nagsabi: Narinig ko na, gaya ng ipinahayag ni Brahmā sa Purāṇa—isang salaysay na sinusukat sa kabanalan—na may libo-libo, daan-daan, at maging sampu-sampung libong mga banal na pook-paglalakbay (tīrtha).
Verse 2
सर्वे पुण्याः पवित्राश्च गतिश्च परमा स्मृता । पृथिव्यां नैमिषं पुण्यमंतरिक्षे च पुष्करम्
Lahat ng (mga banal na pook) na ito ay may bisa ng kabutihan at nakapagdalisay, at inaalaala bilang daan sa sukdulang layon. Sa lupa, banal ang Naimiṣa; at sa gitnang kalawakan (antarikṣa), banal ang Puṣkara.
Verse 3
प्रयागमपि लोकानां कुरुक्षेत्रं विशिष्यते । सर्वाणि संपरित्यज्य कथमेकं प्रशंससि
Kahit ang Prayāga ay tanyag sa mga tao, higit na dakila ang Kurukṣetra. Kung isasantabi mo ang lahat ng ibang banal na pook, paano mo mapupuri ang iisa lamang?
Verse 4
अप्रमाणमिदं प्रोक्तमश्रद्धेयमनुत्तमम् । गतिं च परमां दिव्यां भोगांश्चैव यथेप्सितान्
Ito’y ipinahayag na walang wastong patunay—hindi karapat-dapat pagtiwalaan, bagaman inihaharap na sukdulan—gayunma’y nangangako ng pinakamataas at makalangit na hantungan, at ng mga kaligayahang ayon sa ninanais.
Verse 5
किमर्थमल्पयोगेन बहुधर्मं प्रशंससि । एतं मे संशयं ब्रूहि यथादृष्टं यथाश्रुतम्
Bakit mo pinupuri ang sari-saring tungkuling panrelihiyon na para bang natatamo sa kaunting pagsasanay lamang? Alisin mo ang aking pag-aalinlangan—sabihin mo sa akin ayon sa iyong nakita at ayon sa iyong narinig.
Verse 6
मार्कंडेय उवाच । अश्रद्धेयं न वक्तव्यं प्रत्यक्षमपि तद्भवेत् । नरस्य श्रद्दधानस्य पापोपहतचेतसः
Sinabi ni Mārkaṇḍeya: “Ang hindi pinaniniwalaan ay hindi dapat sabihin sa isang tao—kahit pa ito’y hayagang nakikita—sapagkat sa taong ang isip ay sugatan ng kasalanan, hindi sumisibol ang tunay na pananampalataya.”
Verse 7
अश्रद्दधानो ह्यशुचिर्दुर्मतिस्त्यक्तमंगलः । एते पातकिनः सर्वे तेनेदं भाषितं मया
Ang walang pananampalataya, marumi, baluktot ang pag-unawa, at tumalikod sa mapalad na asal—ang lahat ng gayon ay mga makasalanan. Ukol sa kanila ko ito sinabi.
Verse 8
शृणु प्रयागमाहात्म्यं यथादृष्टं यथाश्रुतम् । प्रत्यक्षं च परोक्षं च यथान्यत्संभविष्यति
Makinig ka sa kaluwalhatian ng Prayāga, ayon sa nakita at ayon sa narinig—sa tuwirang nasaksihan at sa di-tuwirang nalaman, at gayundin sa iba pang magaganap pa.
Verse 9
यथैवान्यन्मया दृष्टं पुरा राजन्यथाश्रुतम् । शास्त्रं प्रमाणं कृत्वा तु पूज्यते योगमात्मनः
O Hari, gaya ng minsang nakita ko at gaya ng narinig ko, na ginagawang pamantayang may kapangyarihan ang mga śāstra, dapat sambahin at igalang ang Yoga ng Sarili.
Verse 10
क्लिश्यते चापरस्तत्र नैव योगमवाप्नुयात् । जन्मांतरसहस्रेभ्यो योगो लभ्येत मानवैः
May iba na magpupunyagi roon, ngunit hindi man lamang makamtan ang Yoga; sapagkat sa tao, ang Yoga ay natatamo lamang matapos ang libu-libong kapanganakan.
Verse 11
यथायोगसहस्रेण योगो लभ्येत मानवैः । यस्तु सर्वाणि रत्नानि ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छति
Sa pamamagitan ng sanlibong masinop na pagsasanay-yoga, maaaring makamtan ng tao ang Yoga; datapwat ang nagkakaloob ng lahat ng mahahalagang hiyas sa mga brāhmaṇa ay nagtatamo ng gayong bunga nang higit na magaan.
Verse 12
तेन दानेन दत्तेन योगो लभ्येत मानवैः । प्रयागे तु मृतस्येदं सर्वं भवति नान्यथा
Sa handog na yaong naibigay na, sa pamamagitan nito’y nakakamit ng mga tao ang yoga, ang pakikipag-isa sa Espiritu. At sa sinumang mamatay sa Prayāga, ang lahat ng ito’y nagkakatotoo; hindi maaaring iba.
Verse 13
प्रधानहेतुं वक्ष्यामि श्रद्दधत्सु च भारत । यथा सर्वेषु भूतेषु सर्वत्रैव तु दृश्यते
O Bhārata, ipaliliwanag ko sa mga may pananampalataya ang pangunahing sanhi—kung paanong ito’y nakikita sa lahat ng nilalang, sa bawat dako.
Verse 14
ब्रह्म नैवास्ति वै किंचिद्यद्वक्तुं त्विदमुच्यते । यथा सर्वेषु भूतेषु ब्रह्म सर्वत्र पूज्यते
Tunay, walang anumang hiwalay sa Brahman na maaaring ipahayag; kaya ito ang sinasabi: gaya ng sa lahat ng nilalang, ang Brahman ay sinasamba sa lahat ng dako.
Verse 15
एवं सर्वेषु लोकेषु प्रयागः पूज्यते बुधैः । पूज्यते तीर्थराजस्य सत्यमेतद्युधिष्ठिर
Kaya sa lahat ng mga daigdig, ang Prayāga ay iginagalang ng mga pantas. Tunay, sinasamba ito bilang hari ng mga tīrtha; ito ang katotohanan, O Yudhiṣṭhira.
Verse 16
ब्रह्मापि स्मरते नित्यं प्रयागं तीर्थमुत्तमम् । तीर्थराजमनुप्राप्य नैवान्यत्किंचिदिच्छति
Maging si Brahmā ay palaging inaalaala ang Prayāga, ang pinakamataas na tīrtha. Pagdating sa hari ng mga pook-paglalakbay, wala na siyang ninanais pang iba.
Verse 17
को हि देवत्वमासाद्य मानुषत्वं चिकीर्षति । अनेनैवानुमानेन त्वं ज्ञास्यसि युधिष्ठिर
Sino nga ba, pagkamit ng pagka-diyos, ang nanaising maging tao? Sa ganitong pangangatwiran mo mauunawaan, O Yudhiṣṭhira.
Verse 18
यथा पुण्यमपुण्यं वा तथैव कथितं मया । युधिष्ठिर उवाच । श्रुतं तद्यत्त्वया प्रोक्तं विस्मितोऽहं पुनः पुनः
“Gaya ng kabutihan at kasamaan, gayon ko nga ito ipinaliwanag.” Sinabi ni Yudhiṣṭhira: “Narinig ko ang iyong sinabi; ako’y namamangha nang paulit-ulit.”
Verse 19
कथं योगेन तत्प्राप्तिः स्वर्गलोकस्तु कर्मणा । तदा च लभते भोगान्गां च तत्कर्मणां फलम्
Paano nakakamit iyon sa pamamagitan ng yoga, samantalang ang langit ay nakakamit sa pamamagitan ng mga gawa? At doon ay tumatamo ng mga kaluguran—at nakararating din sa Gaṅgā—bilang bunga ng mga gawaing iyon.
Verse 20
तानि कर्माणि पृच्छामि पुनर्यैः प्राप्यते महीम् । मार्कंडेय उवाच । शृणुराजन्महाबाहो यथोक्तकर्म्मणा मही
“Itinatanong ko muli ang tungkol sa mga gawaing yaon na sa pamamagitan nito’y muling nakakamit ang lupa.” Sinabi ni Mārkaṇḍeya: “Makinig ka, O hari, makapangyarihang bisig—sa pagsasagawa ng mga gawaing itinakda, nakakamit ang lupa.”
Verse 21
गामग्निं ब्राह्मणं शास्त्रं कांचनं सलिलं स्त्रियः । मातरं पितरं चैव यो निंदति नराधिप
O hari, sinumang manlait sa baka, sa apoy, sa isang brāhmaṇa, sa mga banal na kasulatan, sa ginto, sa tubig, sa mga babae, at gayundin sa sariling ina at ama—
Verse 22
नैतेषामूर्ध्वगमनमेवमाह प्रजापतिः । एवं योगस्य संप्राप्तिः स्थानं परमदुर्लभम्
Ganito ipinahayag ni Prajāpati: para sa mga ito’y walang pag-akyat sa itaas. Sa ganitong paraan, ang pag-abot sa Yoga’y dumarating sa isang kalagayang sukdulang bihirang makamtan.
Verse 23
गच्छंति नरकं घोरं ये नराः पापकारिणः । हस्त्यश्वं गामनड्वाहं मणिमुक्तादि कांचनम्
Ang mga taong gumagawa ng kasalanan ay napapasa impiyernong kakila-kilabot—yaong sa kasalanan ay kumukuha ng elepante at kabayo, baka at toro, gayundin ng hiyas, perlas at iba pa, at ginto.
Verse 24
परोक्षं हरते यस्तु पश्चाद्दानं प्रयच्छति । न ते गच्छंति वै स्वर्गं दातारो यत्र भोगिनः
Ang sinumang palihim na nagnanakaw at pagkaraan ay nagbibigay-daan—ang gayong mga nagbibigay ay hindi tunay na napupunta sa langit; sapagkat doon ay yaong nagtatamasa ng bungang natamo sa matuwid na paraan.
Verse 25
अनेन कर्म्मणा युक्ताः पच्यंते नरकेऽधमाः । एवं योगं च धर्म्मं च दातारं च युधिष्ठिर
Sa gayong gawa na nakatali, ang hamak ay pinapahirapan sa impiyerno. Kaya unawain ang disiplina (yoga) at ang katuwiran (dharma), at maging ang tunay na nagbibigay, O Yudhiṣṭhira.
Verse 26
यथा सत्यमसत्यं वा अस्ति नास्तीति यत्फलम् । निरुक्तं तु प्रवक्ष्यामि यथायं स्वयमाप्नुयात्
Ngayon ay ipaliliwanag ko, ayon sa naipahayag, kung anong bunga ang sumusunod sa katotohanan o kasinungalingan—kapag sinasabi, ‘umiiral’ o ‘hindi umiiral’—upang makamtan niya ito sa kanyang sarili.
Verse 46
इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे प्रयागमाहात्म्ये । षट्चत्वारिंशोऽध्यायः
Sa gayon nagwawakas ang ika-apatnapu’t anim na kabanata sa Prayāga-māhātmya, sa Svarga-khaṇḍa ng maluwalhating Padma Mahāpurāṇa.