Adhyaya 40

Verse 1

सूत उवाच । एवमुक्तानि तीर्थानि विष्णुदेहानि सुव्रताः । एषामन्यतमा संगान्मुक्तो भवति मानवः

Sinabi ni Sūta: “Gaya ng nasabi, ang mga banal na tīrtha ay ang mismong mga katawan ni Viṣṇu, O may dakilang panata. Sa pakikisama kahit sa alinman sa mga ito, ang tao’y napapalaya.”

Verse 2

तीर्थानुश्रवणं धन्यं धन्यं तीर्थनिषेवणम् । पापराशिनिपाताय नान्योपायः कलौयुगे

Mapalad ang pakikinig tungkol sa mga tīrtha, at mapalad ang taimtim na pagdalaw sa mga ito. Sa pagwasak ng nagkapatong-patong na kasalanan, wala nang ibang paraan sa Panahon ng Kali.

Verse 3

वासं कुर्यामहं तीर्थे तीर्थस्पर्शमहं तथा । एवं योऽनुदिनं ब्रूते स याति परमं महत्

“Nawa’y manahan ako sa isang tīrtha; nawa’y mahawakan ko rin at maligo sa tīrtha.” Ang nagsasabi nito araw-araw ay nakaaabot sa sukdulang marangal na kalagayan.

Verse 4

पापानि तस्य नश्यंति तीर्थालापनमात्रतः । तीर्थानि खलु धन्यानि धन्यसेव्यानि सुव्रताः

Sa pagbigkas lamang ng pangalan ng isang tīrtha, naglalaho ang mga kasalanan ng tao. Tunay ngang mapalad ang mga tīrtha, at dapat dalawin at paglingkuran ng mga mapalad, O may marangal na panata.

Verse 5

तीर्थानां सेवनादेव सेवितो भवति प्रभुः । नारायणो जगत्कर्ता नास्ति तीर्थात्परं पदम्

Sa paglilingkod mismo sa mga tīrtha, ang Panginoon ay napaglilingkuran. Si Nārāyaṇa, ang Lumikha ng sanlibutan—walang mas mataas na kalagayan kaysa sa (nakakamit sa) tīrtha.

Verse 6

ब्राह्मणस्तुलसी चैव अश्वत्थस्तीर्थसंचयः । विष्णुश्च परमेशानः सेव्य एव सदा नृभिः

Ang Brāhmaṇa, ang banal na Tulasī, ang punong Aśvattha—kalipunan ng mga tīrtha—at si Viṣṇu, ang Kataas-taasang Panginoon: sila’y laging dapat igalang at paglingkuran ng mga tao.

Verse 7

ब्राह्मणानां विशेषेण सेवनं मुनिपुंगवाः । सर्वतीर्थावगाहादेरधिकं विदुरग्रजाः

O pinakamainam sa mga pantas, ang paglilingkod lalo na sa mga Brāhmaṇa ay itinuturing, O nakatatandang kapatid ni Vidura, na higit pa kaysa pagligo at iba pa sa lahat ng banal na tīrtha.

Verse 8

तस्माद्द्विजपदं साक्षात्सर्वतीर्थमयं शुभम् । भजेतानुदिनं विद्वांस्तत्र तीर्थाधिकं भवेत्

Kaya ang marunong ay dapat sumamba araw-araw sa banal na ‘Dvi-ja-pada’, sapagkat ito’y tuwirang mapalad at naglalaman ng lahat ng tīrtha; sa gayon, nakakamit ang gantimpalang higit pa sa (payak na) paglalakbay-pananampalataya.

Verse 9

अश्वत्थस्य तुलस्याश्च गवां कुर्यात्प्रदक्षिणम् । सर्वतीर्थफलंप्राप्य विष्णुलोके महीयते

Ang sinumang umiikot nang may paggalang sa punong aśvattha, sa halamang tulasī, at sa mga baka ay nakakamit ang bunga ng lahat ng tīrtha at pinararangalan sa tahanan ni Viṣṇu.

Verse 10

तस्माद्दुष्कृतकर्माणि नाशयेत्तीर्थसेवनात् । अन्यथा नरकं याति कर्म्मभोगाद्धि शाम्यति

Kaya dapat pawiin ang masasamang gawa sa pamamagitan ng paglilingkod sa mga banal na tīrtha; kung hindi, ang tao’y mapupunta sa impiyerno, sapagkat ang karma’y nauubos lamang sa pagdanas ng bunga nito.

Verse 11

पापिनां नरके वासः सुकृती स्वर्गमश्नुते । तस्मात्पुण्यं निषेवेत तीर्थं खलु विचक्षणः

Ang mga makasalanan ay nananahan sa impiyerno; ang gumagawa ng kabutihan ay umaabot sa langit. Kaya ang taong may pag-unawa ay mag-ipon ng kabutihang-loob at lumapit sa mga banal na tīrtha, mga pook ng paglalakbay-diyos.

Verse 12

ऋषय ऊचुः । श्रुतानि किल तीर्थानि समाहात्म्यानि सुव्रत । इदानीं श्रोतुमिच्छामः प्रयागस्य विशेषकम्

Sinabi ng mga ṛṣi: “O ikaw na may dakilang panata, narinig na namin ang mga tīrtha at ang kanilang pinagsama-samang kaluwalhatian. Ngayon ay nais naming marinig ang natatanging kadakilaan ng Prayāga.”

Verse 13

प्रयागं तु पुरा प्रोक्तं संक्षेपात्सूत यत्त्वया । विशेषाच्छ्रोतुमिच्छामः सूत नः कथ्यतामिति

“O Sūta, noon ay sinabi mo ang tungkol sa Prayāga nang maikli. Nais naming marinig ito nang masinsin; kaya, O Sūta, isalaysay mo sa amin.”

Verse 14

सूत उवाच । साधु पृष्टं महाभागाः प्रयागं प्रति सुव्रताः । हंताहं तत्प्रवक्ष्यामि प्रयागस्योपवर्णनम्

Sinabi ni Sūta: “Mabuti ang inyong tanong, O mga mapalad na may dakilang panata, tungkol sa Prayāga. Halina—ngayon ay ilalarawan ko ang Prayāga nang masinsin.”

Verse 15

मार्कंडेयेन कथितं यत्पुरा पांडुसूनवे । भारते तु यदा वृत्ते प्राप्तराज्ये पृथासुते

Ito’y minsang isinalaysay ni Mārkaṇḍeya sa anak ni Pāṇḍu, nang maganap na ang mga pangyayari ng Bhārata at ang anak ni Pṛthā ay nagkamit ng kaharian.

Verse 16

एतस्मिन्नंतरे राजा कुंतीपुत्रो युधिष्ठिरः । भ्रातृशोकेन संतप्तः चिंतयंस्तु पुनः पुनः

Samantala, si Haring Yudhiṣṭhira, anak ni Kuntī, na tinutupok ng dalamhati sa mga kapatid, ay paulit-ulit na nagmuni-muni.

Verse 17

आसीद्दुर्योधनो राजा एकादशचमूपतिः । अस्मान्संतप्य बहुशः सर्वे ते निधनं गताः

Si Haring Duryodhana ang namuno, may labing-isang pangkat ng hukbo sa ilalim niya; matapos kaming pahirapan nang paulit-ulit, silang lahat ay napahamak.

Verse 18

वासुदेवं समाश्रित्य पंचशेषास्तु पांडवाः । कथं द्रोणं च भीष्मं च कर्णं चैव महाबलम्

Sa pagkanlong kay Vāsudeva, ang limang natitirang Pāṇḍava—paano nila magagapi si Droṇa, si Bhīṣma, at ang makapangyarihang Karṇa?

Verse 19

दुर्योधनं च राजानं भ्रातृपुत्रसमन्वितम् । राजानो निहताः सर्वे ये चान्ये शूरमानिनः

Pati si Haring Duryodhana—kasama ang kanyang mga kapatid at mga anak—ay napatay; at lahat ng mga haring iyon, at iba pang nag-aakalang bayani, ay nalipol.

Verse 20

विना राज्येन कर्तव्यं किं भोगैर्जीवितेनवा । धिक्कष्टमिति संचिंत्य राजा विह्वलतां गतः

“Kung wala ang kaharian, ano pa ang dapat gawin—ano ang saysay ng ligaya, o maging ng buhay?” Sa pag-iisip, “Kasawian ito!”, ang hari’y nalugmok sa matinding pagkalito.

Verse 21

निश्चेष्टोऽथ निरुत्साहः किं चित्तिष्ठत्यधोमुखः । लब्धसंज्ञो यदा राजा चिंतयानः पुनः पुनः

Pagkaraan, siya’y nanatiling hindi kumikilos at nawalan ng sigla, sandaling nakayuko ang mukha. Nang magbalik ang ulirat ng hari, paulit-ulit siyang nagmuni-muni.

Verse 22

कं चरे विधिना योगं नियमं तीर्थमेव वा । येनाहं शीघ्रमामुच्ये महापातककिल्बिषात्

Anong disiplina ang nararapat kong isagawa ayon sa tuntunin—yoga ba, mga panata at pagtalima, o paglalakbay sa banal na tīrtha—upang ako’y madaliang mapalaya sa dungis ng mabibigat na kasalanan?

Verse 23

यत्र स्नात्वा नरो याति विष्णुलोकमनुत्तमम् । कथं पृच्छामि वै कृष्णं येनेदं कारितं महत्

Doón, pagkaligo, ang tao’y nakaaabot sa walang kapantay na daigdig ni Viṣṇu. Paano nga ba ako magtatanong kay Kṛṣṇa—na siyang nagpasakatuparan ng dakilang banal na gawaing ito?

Verse 24

धृतराष्ट्रं कथं पृच्छे यस्य पुत्रशतं हतम् । व्यासं कथमहं पृच्छे यस्य गोत्रक्षयः कृतः

Paano ko tatanungin si Dhṛtarāṣṭra, na ang sandaang anak ay napatay? Paano ko tatanungin si Vyāsa, na sa kanya naganap ang pagkalipol ng angkan?

Verse 25

एवं वैक्लव्यमापन्नो धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः । रुदंतः पांडवाः सर्वे भ्रातृशोकपरिप्लुताः

Sa gayon, si Dharmaputra Yudhiṣṭhira ay nalugmok sa matinding kawalang-magagawa. At ang lahat ng Pāṇḍava, tumatangis, ay nilamon ng dalamhati sa kapatid.

Verse 26

ये च तत्र महात्मानः समेताः पांडवाश्रिताः । कुंती च द्रौपदी चैव ये च तत्र समागताः

At yaong mga dakilang kaluluwang nagkatipon doon, tapat sa mga Pāṇḍava—si Kuntī at si Draupadī rin—at ang lahat pang dumalo roon.

Verse 27

भूमौ निपतिताः सर्वे रोदमानाः समंततः । वाराणस्यां तु मार्कंडस्तेन ज्ञातो युधिष्ठरः

Silang lahat ay napasubsob sa lupa, umiiyak sa magkakabilang panig. Sa Vārāṇasī naman ay naroon si Mārkaṇḍa; sa pamamagitan niya ay nakilala si Yudhiṣṭhira.

Verse 28

यथाविक्लवमापन्नो रोदमानः सुदुःखितः । अचिरेणैव कालेन मार्कंडस्तु महातपाः

Sa gayon, nalugmok sa ganap na kawalang-lakas—umiiyak at labis na nagdurusa—di naglaon ay dumating ang dakilang mapag-ascetang si Mārkaṇḍa.

Verse 29

हस्तिनापुर संप्राप्तो राजद्वारे स तिष्ठति । द्वारपालोऽपि तं दृष्ट्वा राज्ञः कथितवान्द्रुतम्

Pagdating niya sa Hastināpura, tumigil siya sa tarangkahan ng hari. Nang makita siya, agad na ipinaalam ng bantay-pinto sa hari.

Verse 30

त्वां द्रष्टुकामो मार्कंडो द्वारे तिष्ठत्यसौ मुनिः । त्वरितो धर्मपुत्रस्तु द्वारमेत्याह तत्परः

Nais kang makita ni Mārkaṇḍeya; ang muning iyon ay nakatayo sa tarangkahan. Kaya si Dharmaputra ay nagmadaling lumapit sa pintuan at nagsalita, buong pagtuon.

Verse 31

युधिष्ठिर उवाच । स्वागतं ते महाप्राज्ञ स्वागतं ते महामुने । अद्य मे सफलं जन्म अद्य मे पावितं कुलम्

Sinabi ni Yudhiṣṭhira: “Maligayang pagdating sa iyo, O lubhang marunong; maligayang pagdating sa iyo, O dakilang muni. Ngayon ay nagbunga ang aking pagsilang; ngayon ay nalinis at nabendisyunan ang aking angkan.”

Verse 32

अद्य मे पितरस्तृप्तास्त्वयि दृष्टे महामुने । सिंहासन उपस्थाप्य पादशौचार्चनादिभिः

“Ngayon ay nasiyahan ang aking mga ninuno, O dakilang muni, sapagkat nakita kita. Ihahain ko ang isang trono para sa iyo, at pararangalan kita sa paghuhugas ng iyong mga paa at sa iba pang pagsamba.”

Verse 33

युधिष्ठिरो महात्मा वै पूजयामास तं मुनिम् । ततस्तमूचे मार्कण्डः पूजितोऽहं त्वया विभो

Ang dakilang-loob na si Yudhiṣṭhira ay tunay na pinarangalan ang muning iyon. Pagkaraan ay nagsalita si Mārkaṇḍeya: “O makapangyarihan, pinarangalan mo ako.”

Verse 34

आख्याहि त्वरितो राजन्किमर्थं त्वरितं त्वया । केन वा विक्लवीभूतः कथयस्व ममाग्रतः

“Isalaysay mo agad, O Hari—bakit ka nagmamadali nang gayon? Sa anong dahilan ka nabalisa at nanghina? Ikuwento mo sa harap ko.”

Verse 35

युधिष्ठिर उवाच । अस्माकं चैव यद्वृत्तं राज्यस्यार्थे महामुने । एतत्सर्वं विदित्वा तु भगवानिह चागतः

Sinabi ni Yudhiṣṭhira: “O dakilang muni, ang lahat ng nangyari sa amin hinggil sa kaharian ay lubos nang nalaman; kaya ang Mapalad na Panginoon ay naparito rito.”

Verse 36

मार्कंडेय उवाच । शृणु राजन्महाबाहो यत्र धर्मो व्यवस्थितः । नैव दृष्टं रणे पापं युध्यमानस्य धीमतः

Sinabi ni Mārkaṇḍeya: Makinig ka, O hari na may makapangyarihang bisig—kung saan ang Dharma ay matatag na nakalagay, walang kasalanang nakikita sa digmaan para sa pantas na nakikipaglaban sa matuwid na layon.

Verse 37

किं पुना राजधर्मेण क्षत्रियस्य विशेषतः । तदेवं हृदये कृत्वा तस्मात्पापं न चिंतयेत्

Lalo pa nga sa tungkulin ng hari—lalo na para sa isang Kṣatriya! Itanim ito nang matatag sa puso; kaya’t huwag magmuni-muni ng kasalanan dahil dito.

Verse 38

ततो युधिष्ठिरो राजा प्रणम्य शिरसा मुनिम् । पृच्छामि त्वां मुनिश्रेष्ठ सदा त्रैकाल्यदर्शनम् । कथयस्व समासेन मुच्येऽहं येन किल्बिषात्

Pagkaraan, si Haring Yudhiṣṭhira ay yumukod, iniyuko ang ulo sa muni at nagsabi: “O pinakadakila sa mga pantas, itinatanong ko sa iyo ang pagsasanay na nagdudulot ng pagtanaw sa tatlong panahon—nakaraan, kasalukuyan, at hinaharap—sa lahat ng oras. Isalaysay mo nang maikli, upang ako’y mapalaya sa kasalanan.”

Verse 39

मार्कंडेय उवाच । शृणु राजन्महाभाग यन्मां पृच्छसि भारत । एवं सांख्यं च योगं च तीर्थं चैव युधिष्ठिर

Sinabi ni Mārkaṇḍeya: Makinig, O mapalad na hari, O Bhārata, sa itinatanong mo sa akin. Ipaaalam ko sa iyo ang Sāṅkhya at ang Yoga, at gayundin ang banal na tīrtha, O Yudhiṣṭhira.

Verse 40

इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे चत्वारिंशोऽध्यायः

Sa gayon nagwakas ang ikaapatnapung kabanata sa Svarga-khaṇḍa ng Śrī Padma Mahāpurāṇa.