Adhyaya 26

Verse 1

नारदौवाच । ततो गच्छेत राजेंद्र कुरुक्षेत्रमभिष्टुतम् । पापेभ्यो विप्रमुच्यंते तद्गताः सर्वजंतवः

Sinabi ni Nārada: “Pagkaraan nito, O pinakamainam sa mga hari, magtungo ka sa bantog na Kurukṣetra; lahat ng nilalang na makarating doon ay napapalaya mula sa mga kasalanan.”

Verse 2

कुरुक्षेत्रं गमिष्यामि कुरुक्षेत्रे वसाम्यहम् । य एवं सततं ब्रूयात्सर्वपापैः प्रमुच्यते

“Pupunta ako sa Kurukṣetra; nananahan ako sa Kurukṣetra.” Ang sinumang patuloy na bumibigkas nito nang ganito ay napapalaya sa lahat ng kasalanan.

Verse 3

तत्र मासं वसेद्धीरः सरस्वत्यां नराधिप । यत्र ब्रह्मादयो देवा यत्र ब्रह्मर्षिचारणाः

O hari, ang matatag na tao ay manirahan doon sa pampang ng Sarasvatī sa loob ng isang buwan—doon kung saan naroroon si Brahmā at ang iba pang mga deva, at kung saan gumagala ang mga brahmarṣi at ang mga Cāraṇa.

Verse 4

गंधर्वाप्सरसो यक्षाः पन्नगाश्च महीपते । ब्रह्मक्षेत्रं महापुण्यमभिगच्छंति भारत

O hari, ang mga Gandharva at Apsaras, ang mga Yakṣa at ang mga Nāga rin—O Bhārata—ay nagtutungo sa Brahma-kṣetra, ang dakilang banal na pook na hitik sa kapunyian.

Verse 5

मनसाप्यभिकामस्य कुरुक्षेत्रे युधिष्ठिर । पापानि विप्रणश्यंति ब्रह्मलोकं च गच्छति

O Yudhiṣṭhira, kahit sa taong sa isip lamang ay nagnais (na pumaroon), sa Kurukṣetra ay ganap na nalilipol ang mga kasalanan, at siya’y nakararating sa daigdig ni Brahmā.

Verse 6

गत्वा हि श्रद्धया युक्तः कुरुक्षेत्रं कुरूद्वह । वाजपेयाश्वमेध्याभ्यां फलं प्राप्नोति मानवः

O pinakadakila sa mga Kuru, ang taong pumaparoon sa Kurukṣetra na may pananampalataya ay nagkakamit ng kaparehong bunga ng Vājapeya at Aśvamedha na mga yajña.

Verse 7

ततो मत्तर्णकं राजन्द्वारपालं महाबलम् । यं वै समभिवाद्यैव गोसहस्रफलं लभेत्

Pagkaraan nito, O Hari, (lapitan) si Mattarṇaka, ang makapangyarihang bantay-pinto; sa pagyukod at pagbati sa kanya, nakakamit ang bunga na katumbas ng pag-aalay ng sanlibong baka.

Verse 8

ततो गच्छेत धर्मज्ञ विष्णोः स्थानमनुत्तमम् । सततं नाम राजेंद्र यत्र सन्निहितो हरिः

Pagkaraan, O nakaaalam ng dharma, dapat magtungo sa walang kapantay na tahanan ni Viṣṇu—na tinatawag na Satata, O pinakamainam sa mga hari—kung saan si Hari ay laging naroroon.

Verse 9

तत्र स्नात्वा च दृष्ट्वा च त्रिलोकप्रभवं हरिम् । अश्वमेधमवाप्नोति विष्णुलोकं च गच्छति

Doón, matapos maligo at masilayan si Hari, ang pinagmulan ng tatlong daigdig, nakakamit ang bunga ng Aśvamedha at nakararating sa tahanan ni Viṣṇu.

Verse 10

ततः पारिप्लवं गच्छेत्तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां फलं प्राप्नोति मानवः

Pagkaraan, dapat magtungo sa banal na tawiran na Pāriplava, bantog sa tatlong daigdig. Ang tao’y nagkakamit ng gantimpalang kasinghalaga ng mga handog na Agniṣṭoma at Atirātra.

Verse 11

पृथिव्यां तीर्थमासाद्य गोसहस्रफलं लभेत् । ततः शाल्विकिनीं गत्वा तीर्थसेवी नराधिप

Sa pagdating sa tīrtha na yaon sa lupa, makakamit ang gantimpalang kasinghalaga ng pag-aalay ng sanlibong baka. Pagkaraan, O hari, ang debotong manlalakbay sa mga tīrtha ay magtungo sa Śālvikinī.

Verse 12

दशाश्वमेधिके स्नात्वा तदेव लभते फलम् । सर्पनीविं समासाद्य नागानां तीर्थमुत्तमम्

Sa pagligo sa Daśāśvamedhika, makakamit niya ang gayon ding bunga. At sa pagdating sa Sarpanīvī—ang kataas-taasang tīrtha ng mga Nāga—(makakamit ang dakilang gantimpala).

Verse 13

अग्निष्टोममवाप्नोति नागलोकं च गच्छति । ततो गच्छेत धर्मज्ञ द्वारपालमतर्णकम्

Nakakamit niya ang gantimpala ng Agniṣṭoma at nakararating din sa daigdig ng mga Nāga. Pagkaraan, O nakaaalam ng dharma, dapat siyang magtungo sa bantay-pinto na nagngangalang Atarṇaka.

Verse 14

तत्रोष्य रजनीमेकां गोसहस्रफलं लभेत् । ततःपंचनदंगत्वानियतोनियताशनः

Sa pananatili roon nang isang gabi, makakamit ang gantimpalang kasinghalaga ng sanlibong baka. Pagkaraan, pagdating sa Pañcanada, disiplinado at may pagpipigil sa pagkain, (ipagpatuloy ang mga pagtalima).

Verse 15

कोटितीर्थमुपस्पृश्य हयमेधफलं लभेत् । अश्विनीतीर्थमागम्य रूपवानभिजायते

Pagkaligo sa Koṭitīrtha, matatamo ang bunga ng Aśvamedha-yajña; at pagdating sa Aśvinītīrtha, isisilang na may kagandahan.

Verse 16

ततो गच्छेत धर्मज्ञ वाराहं तीर्थमुत्तमम् । विष्णुर्वाराहरूपेण पुरा यत्र स्थितोऽभवत्

Pagkaraan, O nakaaalam ng dharma, magtungo sa dakilang tīrtha na Vārāha, kung saan noon ay nagpakita si Viṣṇu sa anyo ng Baboy-ramo.

Verse 17

तत्र स्थित्वा नरव्याघ्र अग्निष्टोमफलं लभेत् । ततो जयिन्यां राजेंद्र सोमतीर्थं समाविशेत्

Sa pananatili roon, O tigre sa mga tao, matatamo ang bunga ng Agniṣṭoma-yajña. Pagkaraan, O hari ng mga hari, sa Jayinī ay dalawin ang Soma-tīrtha.

Verse 18

स्नात्वा फलमवाप्नोति राजसूयस्य मानवः । एकहंसे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत्

Sa pagligo roon, ang tao’y nakakamit ang bunga ng Rājasūya-yajña. At sa Ekahaṃsa, ang maligo ay tumatamo ng gantimpalang katumbas ng handog na sanlibong baka.

Verse 19

कृतशौचं समासाद्य तीर्थसेवी कुरूद्वह । पुंडरीकमवाप्नोति कृतशौचो भवेच्च सः

O pinakamainam sa mga Kuru, ang manlalakbay na naglilingkod sa mga tīrtha at nakamtan ang ganap na kalinisan ay tumatamo ng Puṇḍarīka na bunga; at tunay ngang nagiging dalisay siya.

Verse 20

ततो मुंजावटं नाम महादेवस्य धीमतः । तत्रोष्य रजनीमेकां गाणपत्यमवाप्नुयात्

Pagkatapos, magtungo sa pook na tinatawag na Muṃjāvaṭa, na kay Mahādeva na marunong. Sa pananatili roon nang isang gabi, matatamo ang biyaya at katayuan ni Gaṇapati.

Verse 21

तत्रैव च महाराज जयां लोकपरिश्रुताम् । स्नात्वाभिगम्य राजेंद्र सर्वकाममवाप्नुयात्

At doon din, O dakilang hari—pagkaligo at paglapit sa tanyag na banal na pook na Jayā, na kilala sa daigdig—O panginoon ng mga hari, matatamo ang katuparan ng lahat ng ninanais.

Verse 22

कुरुक्षेत्रस्य तद्द्वारं विश्रुतं भरतर्षभ । प्रदक्षिणमुपावृत्य तीर्थसेवी समावृतः

O toro sa mga Bharata, yaong bantog na pintuan ng Kurukṣetra—pagkatapos itong ikutin nang pakanan bilang paggalang—ang pilgrim na naglilingkod sa mga tīrtha ay nagpatuloy sa paglalakbay.

Verse 23

संस्मृते पुष्कराणां तु स्नात्वार्च्य पितृदेवताः । जामदग्न्येन रामेण आहूते वै महात्मना

Nang alalahanin ang mga banal na Puṣkara, ang mga Pitṛ—mga diyos ng mga ninuno—ay pinaliguan at sinamba; at sila’y tunay na tinawag ng dakilang-loob na Rāma, anak ni Jamadagni.

Verse 24

कृतकृत्योभवेद्राजन्नश्वमेधं च विंदति । ततो रामह्रदं गच्छेत्तीर्थसेवी नराधिप

O hari, nagiging ganap siya sa kanyang layon at nakakamit ang gantimpalang tulad ng Aśvamedha. Pagkatapos, O pinuno ng mga tao, ang pilgrim na naglilingkod sa mga tīrtha ay dapat magtungo sa Rāma-hrada.

Verse 25

यत्र रामेण राजेंद्र तरसा दीप्ततेजसा । क्षत्रमुत्सार्य वीर्येण ह्रदाः पंच निषेविताः । पूरयित्वा नरव्याघ्र रुधिरेणेति नः श्रुतम्

O hari ng mga hari, sinasabi na roon—kung saan si Rāma na nagliliyab ang ningning, sa biglang lakas at tapang ay pinalayas ang mga kṣatriya—limang lawa ang kaniyang nilapitan; at, O tigre sa mga tao, narinig naming pinuno niya yaon ng dugo.

Verse 26

इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे षड्विंशोऽध्यायः

Sa gayon nagwawakas ang ika-dalawampu’t anim na kabanata sa Svarga-khaṇḍa ng maluwalhating Padma Mahāpurāṇa.

Verse 27

रामराम महाभाग प्रीताः स्म तव भार्गव । अनया पितृभक्त्या च विक्रमेण च तेऽनघ

“Rāma, Rāma—O dakilang mapalad na Bhārgava! Nalulugod kami sa iyo, O walang dungis, dahil sa debosyon mo sa iyong ama at sa iyong kagitingan.”

Verse 28

वरं वृणीष्व भद्रं ते किमिच्छसि महामते । एवमुक्तः स राजेंद्र रामः प्रवदतां वरः

“Pumili ka ng biyaya—nawa’y mapasa iyo ang kabutihan. Ano ang ninanais mo, O dakilang pag-iisip?” Sa gayong pananalita, O pinakamabuting hari, si Rāma—pinakamahusay sa mga mananalumpati—ay nagsalita.

Verse 29

अब्रवीत्प्रांजलिर्वाक्यं पितॄन्स गगने स्थितान् । भवंतो यदि मे प्रीता यद्यनुग्राह्यता मयि

Magkakrus ang mga palad, nagsalita siya ng mga salitang ito sa mga Pitṛ na nasa kalangitan: “Kung kayo’y nalulugod sa akin, at kung ako’y karapat-dapat sa inyong biyaya,”

Verse 30

पितृप्रसादादिच्छेयं तपसाप्यायनं पुनः । यच्च रोषाभिभूतेन क्षत्रमुत्सादितं मया

Sa biyaya ng aking ama, muli kong ninanais na mapalakas sa pamamagitan ng mahigpit na tapasya; at hinihiling ko ang pag-ako at pagtubos sa kasalanang, dahil sa galit, aking ipinahamak ang uring kṣatriya.

Verse 31

ततश्च पापान्मुच्येयं युष्माकं तेजसा ह्यहम् । ह्रदाश्च तीर्थभूता मे भवेयुर्भुवि विश्रुताः

Kung magkagayon, sa kapangyarihan ng inyong liwanag, ako’y mapapalaya sa mga kasalanan; at ang aking mga lawa’y magiging mga banal na tirtha, bantog sa buong daigdig.

Verse 32

एतच्छ्रुत्वा शुभं वाक्यं रामस्य पितरस्तदा । प्रत्यूचुः परमप्रीता रामं तोषसमन्विताः

Nang marinig ang mapalad na pananalitang ito, ang mga ninuno ni Rāma ay sumagot noon—lubhang nagalak at puspos ng kasiyahan kay Rāma.

Verse 33

तपस्ते वर्द्धतां भूयः पितृभक्त्या विशेषतः । यच्च रोषाभिभूतेन क्षत्रमुत्सादितं त्वया

Nawa’y lalo pang lumago ang iyong tapasya—lalo na sa pamamagitan ng debosyon sa mga ninuno. At tungkol sa gawang iyon na, dahil sa poot, iyong winasak ang uring mandirigma—

Verse 34

ततश्च पापान्मुक्तस्त्वं निहतास्ते स्वकर्म्मणा । ह्रदाश्च तव तीर्थत्वं गमिष्यंति न संशयः

Kung magkagayon, ikaw ay mapapalaya sa mga kasalanan; sila’y napatay ng sarili nilang mga gawa. At ang mga lawa mo’y tiyak na magkakamit ng pagiging tirtha, mga banal na pook ng paglalakbay, dahil sa iyo—walang pag-aalinlangan.

Verse 35

ह्रदेष्वेतेषु यः स्नात्वा पितॄन्संतर्पयिष्यति । पितरस्तस्य वै प्रीता दास्यंति भुवि दुर्ल्लभम्

Sinumang maligo sa mga lawang ito at saka maghandog ng tarpaṇa upang masiyahan ang mga ninuno—ang mga Pitṛ, tunay na nalulugod, ay magkakaloob sa kanya ng bihirang makamtan sa mundong ito.

Verse 36

ईप्सितं मनसः कामं स्वर्गलोकं सशाश्वतम् । एवं दत्त्वा वरं राजन्रामस्य पितरस्तदा । आमंत्र्य भार्गवं प्रीतास्तत्रैवांतर्दधुस्ततः

Sa gayon, ipinagkaloob nila ang biyaya—ang minimithi ng puso, ang walang-hanggang tahanan sa langit. O Hari, ang mga Pitṛ ni Rāma, nalulugod, ay nagpaalam kay Bhārgava at doon din ay naglaho.

Verse 37

एवं रामह्रदाः पुण्या भार्गवस्य महात्मनः । स्नात्वा ह्रदेषु रामस्य ब्रह्मचारी शुभव्रतः

Ganyan kabanal ang mga Rāma-hrada, ang mga sagradong lawa ni Bhārgava na dakilang kaluluwa. Pagkaligo sa mga lawa ni Rāma, ang brahmacārī na tumutupad ng mapalad na panata ay nalilinis at nagpapatuloy sa banal na landas.

Verse 38

राममभ्यर्च्य राजेंद्र लभेद्बहुसुवर्णकम् । वंशमूलं समासाद्य तीर्थसेवी कुरूद्वह

O hari ng mga hari, sa pagsamba kay Rāma ay nakakamit ang saganang ginto. Pagdating sa pinakaugat ng sariling angkan, ang mapaglingkod sa mga tīrtha ay nagiging pinakadakila sa mga Kuru.

Verse 39

स्ववंशमुद्धरेद्राजन्स्नात्वा वै वंशमूलके । कायशोधनमासाद्य तीर्थं भरतसत्तम

O Hari, sa pagligo sa Vaṃśamūlaka ay naiaangat ang sariling angkan; at pagdating sa tīrtha na tinatawag na Kāyaśodhana, O pinakadakila sa mga Bharata, (nagkakamit ng paglilinis).

Verse 40

शरीरशुद्धिमाप्नोति स्नातस्तस्मिन्न संशयः । शुद्धदेहस्तु संयाति शुभांल्लोकाननुत्तमान्

Ang sinumang maligo roon ay tiyak na nagkakamit ng kadalisayan ng katawan—walang alinlangan. At sa katawan na nalinis, siya’y lumilisan tungo sa mapalad at di-mapapantayang mga daigdig.

Verse 41

ततो गच्छेत राजेंद्र तीर्थं त्रैलोक्यदुर्लभम् । लोका यत्रोद्धृताः पूर्वं विष्णुना प्रभविष्णुना

Pagkaraan nito, O pinakamainam sa mga hari, dapat siyang magtungo sa banal na tawiran na bihira kahit sa tatlong daigdig—yaong pook na noong unang panahon ay inangat ni Viṣṇu, ang Makapangyarihang Panginoon, ang mga daigdig.

Verse 42

लोकोद्धारं समासाद्य तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । स्नात्वा तीर्थवरे राजन्लोकानुद्धरते स्वकान्

Pagdating sa tīrtha na tinatawag na Lokoddhāra, na bantog sa tatlong daigdig, ang tao—O Hari—sa pagligo sa pinakamataas na banal na tawiran, ay umaangat at nagpapalaya sa sarili niyang mga kamag-anak at bayan.

Verse 43

श्रीतीर्थं च समासाद्य विंदते श्रियमुत्तमाम् । कपिलातीर्थमासाद्य ब्रह्मचारी समाहितः

Pagdating sa Śrī-tīrtha, nakakamtan niya ang dakilang pagpapala at kasaganaan. Pagdating sa Kapilā-tīrtha, ang brahmacārin—payapa at may pagpipigil-sa-sarili—ay nagiging matatag sa malalim na pagninilay at disiplina.

Verse 44

तत्र स्नात्वार्चयित्वा च देवानिह पितॄंस्तथा । कपिलानां सहस्रस्य फलं विंदति मानवः

Doon, matapos maligo at sumamba sa mga diyos at gayundin sa mga ninuno, nakakamtan ng tao ang bunga ng kabutihang-kaloob na katumbas ng pag-aalay ng isang libong mapulang-baka (kapilā).

Verse 45

सूर्यतीर्थं समासाद्य स्नात्वा नियतमानसः । अर्चयित्वा पितॄन्देवानुपवासपरायणः

Pagdating sa Sūrya-tīrtha at matapos maligo roon na may disiplinadong isipan, sinasamba niya ang mga ninuno at ang mga diyos, na tapat sa pag-aayuno.

Verse 46

अग्निष्टोममवाप्नोति सूर्यलोकं च गच्छति । गवांभवनमासाद्य तीर्थसेवी यथाक्रमम्

Ang naglilingkod sa mga banal na tawiran (tīrtha) ay nakakamit ang gantimpalang tulad ng paghahandog na Agniṣṭoma at napaparoon sa daigdig ng Araw; at sa wastong pagkakasunod, pagdating sa tahanan ng mga baka, ang tagapaglingkod ng tīrtha ay nagpapatuloy pa.

Verse 47

तत्राभिषेकं कुर्वाणो गोसहस्रफलं लभेत् । गंगातीर्थं समासाद्य तीर्थसेवी नराधिप

Ang nagsasagawa roon ng banal na abhiṣeka (pagpapaligo/pagpapahid) ay nakakamit ang gantimpalang katumbas ng handog na isang libong baka. Pagdating sa banal na tawiran ng Gaṅgā, O hari, nagiging masugid na tagapaglingkod ng mga sagradong pook ang tao.

Verse 48

केव्यास्तीर्थे नरः स्नात्वा लभते वीर्यमुत्तमम् । ततो गच्छेत राजेंद्र द्वारपालं लवर्णकम्

Sa tīrtha na tinatawag na Kevyā, ang taong naligo ay nakakamit ang pinakamainam na lakas at sigla. Pagkaraan nito, O hari ng mga hari, dapat siyang magtungo sa (pook ng) bantay-pintong nagngangalang Lavaṛṇaka.

Verse 49

तस्य तीर्थे सरस्वत्यां यथेंद्रस्य महात्मनः । तत्र स्नात्वा नरो राजन्नग्निष्टोमफलं लभेत्

O Hari, sa banal na tawiran sa Sarasvatī—na kilala bilang nauukol sa dakilang-loob na Indra—ang taong naligo roon ay nakakamit ang gantimpalang tulad ng Agniṣṭoma na paghahandog.

Verse 50

ततो गच्छेत धर्मज्ञ ब्रह्मावर्तं नराधिप । ब्रह्मावर्ते नरः स्नात्वा ब्रह्मलोकमवाप्नुयात्

Pagkatapos, O nakaaalam ng dharma, O hari ng mga tao, magtungo sa Brahmāvarta. Sa pagligo sa Brahmāvarta, ang tao’y nagkakamit ng daigdig ni Brahmā (Brahmaloka).

Verse 51

ततो गच्छेत धर्मज्ञ सुतीर्थकमनुत्तमम् । यत्र सन्निहिता नित्यं पितरो दैवतैः सह

Pagkatapos, O nakaaalam ng dharma, magpatuloy sa walang kapantay na banal na tawiran na tinatawag na Sutīrthaka, kung saan ang mga Pitṛ (mga ninuno) ay laging naroroon kasama ng mga diyos.

Verse 52

तत्राभिषेकं कुर्वीत पितृदेवार्चने रतः । अश्वमेधमवाप्नोति पितृलोकं च गच्छति

Doon, magsagawa ng abhiṣeka—ang ritwal na pagligo—na may debosyon sa pagsamba sa mga Pitṛ (ninuno) at sa mga diyos. Nakakamit niya ang gantimpala ng sakripisyong Aśvamedha at napaparoon din sa daigdig ng mga Pitṛ.

Verse 53

ततोऽन्यतीर्थं धर्मज्ञ समासाद्य यथाक्रमम् । काशीश्वरस्य तीर्थेषु स्नात्वा भरतसत्तम

Pagkatapos, O nakaaalam ng dharma, marating nang ayon sa wastong pagkakasunod ang isa pang banal na tawiran; at sa mga tīrtha ni Kāśīśvara, matapos maligo roon, O pinakadakila sa mga Bharata,

Verse 54

सर्वव्याधिविनिर्मुक्तो ब्रह्मलोके महीयते । मातृतीर्थं च तत्रैव यत्र स्नातस्य पार्थिव

Malaya sa lahat ng karamdaman, siya’y pinararangalan sa Brahmaloka. At naroon din ang banal na Mātṛ-tīrtha—kung saan, O hari, ang sinumang maligo ay pinagpapala.

Verse 55

प्रजा विवर्द्धते राजन्स्वर्गतिं समवाप्नुयात् । ततः शीतवनं गच्छेन्नियतो नियताशनः

O Hari, O Maharlika, dumarami ang kanyang lahi at matatamo niya ang landas tungo sa langit. Pagkaraan, na may disiplina at katamtaman sa pagkain, marapat siyang tumungo sa Śītavana.

Verse 56

तीर्थं तत्र महाराज महदन्यत्र दुर्लभम् । पुनाति दर्शनादेव दंडेनैकं नराधिप

O dakilang hari, naroon ang isang makapangyarihang tīrtha—bihirang matagpuan sa iba. Sa pagtanaw pa lamang ay nakapagdalisay, O pinuno ng mga tao; at ito lamang ay nagbibigay ng bunga na katumbas ng isang daṇḍa.

Verse 57

केशानावप्य वै तस्मिन्पूतो भवति भारत । तत्र तीर्थवरं चान्यत्स्नात लोकार्तिहं स्मृतम्

O Bhārata, kahit sa paghuhugas lamang ng buhok doon, ang tao’y nagiging dalisay. Sa lugar ding yaon ay may isa pang pinakamainam na tīrtha; ang pagligo roon ay kinikilalang nag-aalis ng pagdurusa ng sanlibutan.

Verse 58

तत्र विप्रा नरव्याघ्र विद्वांसस्तत्र तत्पराः । गतिं गच्छंति परमां स्नात्वा भरतसत्तम

Doon, O tigre sa mga tao, ang mga pantas na brāhmaṇa—tapat at nakatuon sa kabanalang yaon—ay nakakamit ang pinakamataas na kalagayan matapos maligo roon, O pinakamainam sa mga Bhārata.

Verse 59

स्वर्णलोमापनयने तीर्थे भरतसत्तम । प्राणायामैर्निर्हरंति स्वलोमानि द्विजोत्तमाः

O pinakamainam sa mga Bhārata, sa tīrthang tinatawag na Svarṇalomāpanayana, ang pinakadakilang brāhmaṇa, sa pamamagitan ng prāṇāyāma, ay inaalis ang sariling balahibo ng katawan.

Verse 60

पूतात्मानश्च राजेन्द्र प्रयांति परमां गतिम् । दशाश्वमेधिके चैव तस्मिंस्तीर्थे महीपते

O hari ng mga hari, yaong may dalisay na loob ay umaabot sa sukdulang kalagayan; sa banal na tīrtha na tinatawag na Daśāśvamedhika, O panginoon ng lupa, nararating nila ang pinakamataas na layon.

Verse 61

तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र गच्छंति परमां गतिम् । ततो गच्छेत राजेंद्र मानुषं लोकविश्रुतम्

Pagkaligo roon, O tigre sa mga tao, nararating nila ang sukdulang kalagayan. Pagkaraan nito, O pinakamainam sa mga hari, dapat magtungo sa bantog na Mānuṣa, na kilala sa buong daigdig.

Verse 62

तत्र कृष्णामृगा राजन्व्याधेन शरपीडिताः । विगाह्य तस्मिन्सरसि मानुषत्वमुपागताः

Doon, O hari, ang mga itim na usa—nasugatan ng mga palaso ng mangangaso—ay sumisid sa lawang iyon at nagkamit ng pagkataong-tao.

Verse 63

तस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा ब्रह्मचारी समाहितः । सर्वपापविशुद्धात्मा स्वर्गलोके महीयते

Sa tīrthang iyon, ang tao na naligo—namumuhay bilang disiplinadong brahmacārin at matatag ang pagninilay—ay nalilinis sa lahat ng kasalanan at pinararangalan sa daigdig ng langit.

Verse 64

मानुषस्य तु पूर्वेण क्रोशमात्रं महीपते । आपगा नाम विख्याता नदी सिद्धनिषेविता

O hari, sa silangan ng Mānuṣa, may layong isang krośa, dumadaloy ang bantog na ilog na tinatawag na Āpagā, isang batis na dinadalaw ng mga siddha na ganap na perpekto.

Verse 65

श्यामाक भोजनं तत्र यः प्रयच्छति मानवः । देवान्पितॄन्समुद्दिश्य तस्य धर्मफलं महत्

Sinumang tao na roon ay nag-aalay ng pagkain na śyāmāka (dawa), inihahandog sa mga deva at sa mga ninuno, ay nagkakamit ng dakilang bunga ng dharma.

Verse 66

एकस्मिन्भोजिते विप्रे कोटिर्भवति भोजिता । तत्र स्नात्वार्चयित्वा च दैवतानि पितॄंस्तथा

Kapag isang brāhmaṇa ang napakain, para bang isang krore (sampung milyon) ang napakain. Pagkaligo roon, sambahin ang mga diyos at gayundin ang mga ninuno.

Verse 67

उषित्वा रजनीमेकामग्निष्टोमफलं लभेत् । ततो गच्छेत धर्म्मज्ञ ब्रह्मणः स्थानमुत्तमम्

Sa pananatili ng isang gabi lamang, nakakamit ang gantimpala ng handog na Agniṣṭoma. Pagkaraan nito, O nakaaalam ng dharma, mararating ang kataas-taasang tahanan ni Brahmā.

Verse 68

ब्रह्मानुस्वरमित्येवं प्रकाशं भुवि भारत । तत्र सप्तर्षिकुंडेषु स्नातस्य भरतर्षभ

“Sa lupa, O Bhārata, ito’y kilala bilang ‘Brahmānusvara.’ At ang sinumang maligo roon—sa mga lawa ng Pitong Ṛṣi, O pinakamainam sa mga Bharata—ay nagkakamit ng dakilang kabutihan.”

Verse 69

केदारे चैव राजेंद्र कपिलस्य महात्मनः । ब्रह्माणमभिगम्याथ शुचिः प्रयतमानसः

O hari, doon sa Kedāra, ang dakilang-kaluluwang si Kapila ay lumapit kay Brahmā—dalisay, at may isip na disiplinado at nakatuon.

Verse 70

सर्वपापविशुद्धात्मा ब्रह्मलोकं प्रपद्यते । कपिष्ठलस्य केदारं समासाद्य सुदुर्लभम्

Kapag ang kaluluwa’y nalinis sa lahat ng kasalanan, nararating niya ang daigdig ni Brahmā—pagkarating sa napakabihirang Kedāra ng Kapiṣṭhala.

Verse 71

अंतर्धानमवाप्नोति तपसा दग्धकिल्बिषः । ततो गच्छेत राजेंद्र सर्वकं लोकविश्रुतम्

Sa pamamagitan ng tapas, nasusunog ang kanyang mga kasalanan at nakakamtan niya ang kapangyarihang maglaho sa paningin. Pagkaraan, O hari ng mga hari, magtungo siya sa Sarvaka na bantog sa buong daigdig.

Verse 72

कृष्णपक्षे चतुर्दश्यामभिगम्य वृषध्वजं । लभते सर्वकामान्हि स्वर्गलोकं च गच्छति । तिस्रःकोट्यश्च तीर्थानां प्रवरं कुरुनंदन

Sa ika-labing-apat na araw (caturdaśī) ng madilim na kalahati ng buwan, ang lumalapit at sumasamba kay Vṛṣadhvaja (Śiva) ay tunay na nakakamtan ang lahat ng ninanais at napaparoon sa langit. O inapo ng mga Kuru, ito ang pinakadakila sa mga banal na tīrtha, na higit pa sa tatlong krore ng mga pook-paglalakbay.

Verse 73

रुद्रकोटी तथा कूपे ह्रदेषु च समंतकः । इलास्पदं च तत्रैव तीर्थं भरतसत्तम

Naroon din ang banal na tawiran na tinatawag na Rudrakoṭī, at isa pa sa balon; sa mga lawa naman ay ang (tīrtha na) Samantaka; at gayundin, naroon din ang Ilāspada, O pinakadakila sa mga Bharata.

Verse 74

तत्र स्नात्वार्चयित्वा च दैवतानि पितॄनपि । न दुर्गतिमवाप्नोति वाजपेयं च विंदति

Pagkaligo roon at pagsamba sa mga diyos at maging sa mga ninuno, hindi siya mahuhulog sa masamang kapalaran, at nakakamtan niya ang gantimpalang katumbas ng handog na Vājapeya.

Verse 75

किंदाने च नरः स्नात्वा किंजपे च महीपते । अप्रमेयमवाप्नोति दानं यज्ञं तथैव च । कलश्यां वार्य्युपस्पृश्य श्रद्दधानो जितेंद्रियः

O hari, ang taong naliligo sa Kiṃdāna at sa Kiṃjapa ay nagkakamit ng di-masukat na kabutihang-loob, kapantay ng dāna (kawanggawa) at yajña (hain). Sa pananampalataya at pagpipigil-sa-sarili, kahit paghipo lamang sa tubig na nasa kalaśa (banga) ay nagbubunga nito.

Verse 76

अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः । सरकस्य तु पूर्वेण नारदस्य महात्मनः

Ang tao ay nagkakamit ng bunga ng Agniṣṭoma-yajña; at ito’y itinuro noon pa ng dakilang-makaluluwang si Nārada, bago pa ang salaysay tungkol kay Saraka.

Verse 77

कुरुश्रेष्ठ शुभं तीर्थं रामजन्मेति विश्रुतम् । तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा प्राणांश्चोत्सृज्य भारत

O pinakamainam sa mga Kuru, may isang mapalad na tīrtha na tanyag bilang “Kapanganakan ni Rāma.” Sa tīrthang yaon, matapos maligo, ang tao—O Bhārata—ay iniiwan ang hininga ng buhay.

Verse 78

नारदेनाभ्यनुज्ञातो लोकानाप्नोति दुर्ल्लभान् । शुक्लपक्षे दशम्यां तु पुंडरीकं समाविशेत्

Sa pagkamit ng pahintulot ni Nārada, nakakamtan ng tao ang mga daigdig na bihirang marating. At sa ikasampung tithi ng maliwanag na kalahati ng buwan, dapat siyang pumasok sa (banal na pook na) Puṇḍarīka.

Verse 79

तत्र स्नात्वा नरो राजन्पुंडरीकफलं लभेत् । ततस्त्रिविष्टपं गच्छेत्त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्

O hari, ang taong naliligo roon ay nagkakamit ng kabutihang tinatawag na “bunga ng Puṇḍarīka.” Pagkaraan nito, siya’y tutungo sa Triviṣṭapa (langit), na bantog sa tatlong daigdig.

Verse 80

तत्र वैतरणी पुण्या नदी पापप्रमोचनी । तत्र स्नात्वार्चयित्वा च शूलपाणिं वृषध्वजम्

Naroon ang banal na Ilog Vaitaraṇī, ang agos na nagpapalaya sa kasalanan. Pagkaligo roon, sambahin din si Śiva—ang may hawak na trident, na ang watawat ay may toro.

Verse 81

सर्वपापविशुद्धात्मा गच्छेत परमां गतिम् । ततो गच्छेत राजेंद्र फलकीवनमुत्तमम्

Kapag nalinis ang sarili sa lahat ng kasalanan, mararating niya ang kataas-taasang kalagayan. Pagkaraan nito, O hari ng mga hari, tutungo siya sa dakilang gubat na tinatawag na Phalakīvana.

Verse 82

तत्र देवाः सदा राजन्फलकीवनमाश्रिताः । तपश्चरंति विपुलं बहुवर्षसहस्रकम्

Doon, O Hari, laging nananahan ang mga diyos, na sumisilong sa gubat ng Phalakī; at nagsasagawa sila ng masaganang tapasya sa loob ng maraming libong taon.

Verse 83

दृषत्पाने नरः स्नात्वा तर्पयित्वा च देवताः । अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां फलं विंदति मानवः

Pagkaligo ng tao sa Dṛṣatpāna at matapos maghandog ng tubig na alay upang masiyahan ang mga diyos, nakakamit niya ang bunga na katumbas ng mga yajña na Agniṣṭoma at Atirātra.

Verse 84

तीर्थे च सर्वदेवानां स्नात्वा भरतसत्तम । गोसहस्रस्य राजेंद्र फलमाप्नोति मानवः

O pinakamainam sa mga Bharata, O hari ng mga hari—sa pagligo sa tīrtha ng lahat ng mga diyos, nakakamit ng tao ang bunga na katumbas ng pag-aalay ng isang libong baka.

Verse 85

पाणिख्याते नरः स्नात्वा तर्पयित्वा च देवताः । अवाप्नुते राजसूयमृषिलोकं च गच्छति

Ang taong maliligo sa Pāṇikhyāta at mag-aalay ng tarpaṇa (libasyon) sa mga diyos ay nagkakamit ng bisa ng handog na Rājasūya at napaparoon din sa daigdig ng mga ṛṣi.

Verse 86

ततो गच्छेत धर्मज्ञ मिश्रकं लोकविश्रुतम् । तत्र तीर्थानि राजेंद्र मिश्रितानि महात्मना

Pagkaraan nito, O nakaaalam ng dharma, marapat na magtungo sa Miśraka na bantog sa buong daigdig. Doon, O pinakamainam sa mga hari, ang mga tīrtha ay pinagsama at pinag-isa ng isang dakilang kaluluwa.

Verse 87

व्यासेन नृपशार्दूल द्विजार्थमिति नः श्रुतम् । सर्वतीर्थेषु स स्नाति मिश्रके स्नाति यो नरः

O tigre sa mga hari, narinig namin na ito’y ipinahayag ni Vyāsa para sa kapakanan ng mga dvija: ang sinumang maligo sa Miśraka ay itinuturing na nakaligo na sa lahat ng tīrtha.

Verse 88

ततो व्यासवनं गच्छेन्नियतो नियताशनः । मनोजवे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत्

Pagkaraan nito, may pagpipigil at may takdang pagkain, magtungo siya sa gubat ni Vyāsa. Sa pagligo sa Manojava, ang tao’y nagkakamit ng gantimpalang katumbas ng pag-aalay ng isang libong baka.

Verse 89

गत्वा मधुवनीं चापि देव्याः स्थानं नरः शुचिः । तत्र स्नात्वार्चयेद्देवान्पितॄंश्च नियतः शुचिः

Pagdating din sa Madhuvanī, ang taong nalinis ay tumungo sa banal na tahanan ng Diyosa. Doon, matapos maligo, siya’y magpugay at sumamba sa mga diyos at sa mga ninuno (pitṛ), na may disiplina at kadalisayan.

Verse 90

सदेव्या समनुज्ञातो गोसहस्रफलं लभेत् । कौशिक्याः संगमे यस्तु दृषद्वत्याश्च भारत

O Bhārata, ang sinumang—matapos tumanggap ng pahintulot ng Diyosa—(maligo o magsagawa ng ritwal) sa tagpuan ng Kauśikī at Dṛṣadvatī ay magkakamit ng kabanalang kasinghalaga ng pag-aalay ng sanlibong baka.

Verse 91

स्नातो वै नियताहारः सर्वपापैः प्रमुच्यते । ततो व्यासस्थली नाम यत्र व्यासेन धीमता

Tunay, ang nakapaligo at may pagpipigil sa pagkain ay napapalaya sa lahat ng kasalanan. Pagkaraan, may pook na tinatawag na Vyāsasthalī, kung saan minsang nanahan o kumilos ang marunong na Vyāsa.

Verse 92

पुत्रशोकाभितप्तेन देहत्यागाय निश्चयः । कृतो देवैश्च राजेंद्र पुनरुत्थापितस्तथा

O hari, sa tindi ng dalamhati sa anak, siya’y nagpasiyang iwan ang katawan; datapwat ang mga diyos ay muling nagbangon at nagpanumbalik sa kanya.

Verse 93

अभिगम्य स्थलद्यं तस्य गोसहस्रफलं लभेत् । ऋणांतं कूपमासाद्य तिलप्रस्थं प्रदाय च

Sa pagdalaw sa banal na pook na iyon, nakakamit ang kabanalang kasinghalaga ng pag-aalay ng sanlibong baka. At pagdating sa balon sa hanggahang palatandaan, maghandog din ng isang prastha na sukat ng linga (sesame).

Verse 94

गच्छेत परमां सिद्धिमृणैर्मुक्तो नरेश्वर । वेदीतीर्थे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत्

O hari ng mga tao, kapag napalaya sa mga utang, nararating ang pinakamataas na kasakdalan. Sa pagligo sa banal na Vedī-tīrtha, ang tao’y nagkakamit ng kabanalang kasinghalaga ng pag-aalay ng sanlibong baka.

Verse 95

अहश्च सुदिनश्चैव द्वे तीर्थे नृप दुर्लभे । तयोः स्नात्वा नरः श्रेष्ठ सूर्यलोकमवाप्नुयात्

Ang ‘Aha’ at ‘Sudina’ ay dalawang banal na pook-paliguang-tīrtha, O hari, at bihirang matagpuan. Pagkaligo roon, ang marangal na tao’y makaaabot sa daigdig ng Araw.

Verse 96

मृगधूमं ततो गच्छेत्त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् । तत्र रुद्रपदे स्नात्वा समभ्यर्च्य च मानवः

Pagkaraan, dapat magtungo sa Mṛgadhūma, na bantog sa tatlong daigdig. Doon, sa Rudrapada, matapos maligo at magsagawa ng wastong pagsamba, ang tao’y tumutupad sa itinakdang ritwal.

Verse 97

शूलपाणिं महात्मानमश्वमेधफलं लभेत् । कोटितीर्थे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत्

Sa pagsamba sa dakilang Śūlapāṇi (Śiva), matatamo ang gantimpalang kasinghalaga ng Aśvamedha. At ang lalaking maligo sa Koṭitīrtha ay magkakamit ng bunga na tulad ng pag-aalay ng sanlibong baka.

Verse 98

अथ वामनकं गत्वा त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् । तत्र विष्णुपदे स्नात्वा समभ्यर्च्य च वामनम्

Pagkaraan, magtungo sa Vāmanaka, na bantog sa tatlong daigdig. Doon, sa Viṣṇupada, dapat maligo at magsagawa ng wastong pagsamba kay Vāmana.

Verse 99

सर्वपापविशुद्धात्मा विष्णुलोकमवाप्नुयात् । कुलंपुने नरः स्नात्वा पुनाति स्वकुलं नरः

Na nalinis ang loob mula sa lahat ng kasalanan, matatamo niya ang kaharian ni Viṣṇu. Pagkaligo, nililinis ng tao ang kanyang angkan; tunay ngang nililinis niya ang sarili niyang pamilya.

Verse 100

पवनस्य ह्रदं गत्वा मरुतां तीर्थमुत्तमम् । तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र वायुलोके महीयते

Pagdating sa lawa ni Pavana—ang dakilang tīrtha ng mga Marut—ang sinumang maligo roon, O tigre sa mga tao, ay pinararangalan sa daigdig ni Vāyu.

Verse 101

अमराणां ह्रदे स्नात्वा समभ्यर्च्यामराधिपम् । अमराणां प्रभावेण स्वर्गलोके महीयते

Pagkaligo sa lawa ng mga Amara (mga walang-kamatayan) at matapos sambahin nang wasto ang Panginoon ng mga Amara, sa kapangyarihan nila’y itinatanghal siya sa daigdig ng langit.

Verse 102

शालिहोत्रस्य राजेंद्र शालिसूर्ये यथाविधि । स्नात्वा नरवरश्रेष्ठ गोसहस्रफलं लभेत्

O hari, kung sa Śālisūrya na tīrtha ni Śālihotra ay maligo ayon sa itinakdang ritwal, O pinakadakila sa mga tao, matatamo ang gantimpalang kasinghalaga ng pag-aalay ng sanlibong baka.

Verse 103

श्रीकुंजं च सरस्वत्यां तीर्थं भरतसत्तम । तत्र स्नात्वा नरो राजन्नग्निष्टोमफलं लभेत्

O pinakamainam sa mga Bharata, may tīrtha ring tinatawag na Śrīkuñja sa ilog Sarasvatī. O hari, sa pagligo roon ang tao’y nagkakamit ng gantimpalang katumbas ng sakripisyong Agniṣṭoma.

Verse 104

ततो नैमिषिकुंजं च समासाद्य सुदुर्लभम् । ऋषयः किल राजेंद्र नैमिषेयास्तपोधनाः

Pagkaraan, marating ang napakabihirang Naimiṣa grove; O hari, naroon nga ang mga pantas na Naimiṣeya, mga nag-iimpok ng yaman ng tapas (ascetic power).

Verse 105

तीर्थयात्रां पुरस्कृत्य कुरुक्षेत्रे गताः पुरा । ततः कुंजः सरस्वत्यां कृतो भरतसत्तम

Matapos isagawa ang paglalakbay sa mga banal na tawiran (tīrtha), sila’y minsang nagtungo sa Kurukṣetra. Pagkaraan, O pinakadakila sa mga Bhārata, isang sagradong kakahuyan (kuñja) ang nilikha sa ilog Sarasvatī.

Verse 106

ऋषीणामवकाशः स्याद्यथा तुष्टिकरो महान् । तस्मिन्कुंजे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत्

May pahingahang-dako para sa mga ṛṣi, dakilang nagbibigay ng ganap na kasiyahan. Ang sinumang maligo sa banal na kakahuyang iyon ay magkakamit ng gantimpalang kasinghalaga ng pag-aalay ng isang libong baka.