Adhyaya 57
Srishti KhandaAdhyaya 5747 Verses

Adhyaya 57

Praise of Digging Wells and Building Water-Reservoirs (The Merit of Water-Works)

Sa Kabanata 57, itinatanghal ang tubig bilang saligan ng dharma sa ritwal at lipunan: ito ang nagtataguyod ng buhay, kalinisan, śrāddha, pagsasaka, at pang-araw-araw na gawain. Kaya’t ang paghuhukay ng balon, paggawa ng lawa, at pagtatayo ng puṣkariṇī ay pinupuri bilang pinakamataas na kawanggawa para sa lahat. Ipinapahayag ang gantimpala sa langit—maging kasinghaba ng isang kalpa—at inilalarawan ang kabutihang dulot ng bawat patak na naipagkakaloob. Lumalampas ang biyaya sa maraming kapanganakan at umaabot sa iba’t ibang uri ng tao. Isinasalaysay ang isang pagsubok na inihahambing ang limos na salapi sa di-nauubos na bisa ng isang banal na imbakan ng tubig: isang batong lapida ang inihagis sa tangke, at sa pagsaksi ni Dharma, tinimbang ang bunga ng kabutihan at napatunayang higit at walang hanggan ang paglalaan ng tubig. Sa wakas, binalaan na ang kawalang-galang ay nagbubunga ng dalamhati, at ang pagpapahayag o pakikinig sa araling ito ay pumupuksa ng kasalanan, nagdudulot ng merit, at maaaring umakay sa mokṣa.

Shlokas

Verse 1

द्विजा ऊचुः । कीर्तिर्धर्मोथ लोकेषु सर्वाणि प्रवराणि च । वद नो मुनिशार्दूल यदि नोऽस्ति त्वनुग्रहः

Nagsalita ang mga dvija: “Isalaysay mo sa amin, O tigre sa mga muni, ang tungkol sa kīrti at dharma sa mga daigdig, at ang lahat ng pinakadakila ring bagay—kung tunay ang iyong habag sa amin.”

Verse 2

व्यास उवाच । यस्य खाते वने गावस्तृप्यंति मासमेव च । यद्वा सप्तदिनात्पूतः सर्वदेवैः स पूजितः

Sinabi ni Vyāsa: Sa gubat, kung dahil sa hukay na ginawa niya ay nabusog ang mga baka sa loob ng isang buong buwan, o kahit sa pitong araw ay nalilinis ang tao—ang gayong tao’y pinararangalan at sinasamba ng lahat ng mga deva.

Verse 3

पुष्करिण्या विशेषेण पूता या यज्ञकर्मणा । यत्फलं जलदानेन सर्वमत्रास्यि तच्छृणु

Makinig ka: ang banal na imbakan ng tubig (puṣkariṇī), na lalo pang pinabanal sa pamamagitan ng mga gawaing yajña, ay dito’y ganap na nagkakaloob ng lahat ng bunga ng kabutihang nagmumula sa pag-aalay ng tubig bilang dāna.

Verse 4

हायने हायने चैव कल्पं कल्पं विधीयते । दानात्स्वर्गमवाप्नोति तोयदः सर्वदो भुवि

Taon-taon, at kapanahunan sa kapanahunan, ang banal na ritwal ay itinatalaga ayon sa tuntunin. Sa dāna ay nakakamtan ang langit; ang nagbibigay ng tubig ay sa lupa’y itinuturing na nagbibigay ng lahat.

Verse 5

मेघे वर्षति खाते च जायंते ये तु शीकराः । तावद्वर्षसहस्राणि दिवमश्नाति मानवः

Kung gaano karaming patak ng ambon ang sumisilang kapag bumubuhos ang ulap at tumatama sa lupa ang ulan, gayon ding libu-libong taon ang tao’y nagtatamasa ng langit.

Verse 6

तोयैरन्नादिपाकैश्च प्रसन्नो मानवो भवेत् । प्राणानां च विनान्नैश्च धारणन्नैव जायते

Sa pamamagitan ng tubig at ng nilutong pagkain gaya ng bigas at iba pa, nagiging panatag ang tao; at kung walang pagkain, hindi kailanman mananatili ang mga hininga ng buhay.

Verse 7

पितॄणां तर्पणं शौचं रूपं वै गंध्यनाशनम् । बीजं त्विहार्जितं सर्वं सर्वं तोये प्रतिष्ठितम्

Ang pag-aalay ng tubig sa mga ninuno, ang paglilinis, ang kagandahan, at ang pag-alis ng mabahong amoy—bawat binhing nalilikha rito: lahat ng iyon ay nakasalig sa tubig.

Verse 8

वस्त्रस्य धावनं रुच्यं भाजनानां तथैव च । तेनैव सर्वकार्यं च पानीयं मेध्यमेव च

Ang paglalaba ng kasuotan sa tubig ay kaaya-aya, gayundin ang paglilinis ng mga sisidlan; sa pamamagitan ng tubig ding iyon natatapos ang lahat ng gawain, at ang inuming tubig ay tunay na nagiging dalisay.

Verse 9

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन वापीकूपतटाककम् । कारयेच्च बलैः सर्वैस्तथा सर्वधनेन च

Kaya nga, sa lahat ng pagsisikap, magpagawa ng balon, lawa, at imbakan ng tubig—gamit ang buong lakas at gayundin ang buong yaman.

Verse 10

ततो विनिर्जले देशो यो ददाति जलाशयम् । वासरे वासरे तस्य कल्पं स्वर्गं विनिर्दिशेत्

Kaya, sinumang maghandog ng imbakan ng tubig sa lupang salat sa tubig—araw-araw, para sa kanya ay ipinahahayag ang pananatili sa langit na kasinghaba ng isang kalpa.

Verse 11

त्रिविष्टपाच्च्युतो विप्रो वेदशास्त्रार्थपारगः । लोकबंधुः स धर्मात्मा तपस्तप्त्वा दिवं व्रजेत्

Ang brahmin na nalaglag mula sa langit, ngunit bihasa sa diwa ng mga Veda at śāstra—kaibigan at tagapagkalinga ng daigdig, matuwid ang loob—pagkatapos ng tapasya ay muling aakyat sa langit.

Verse 12

एवं जन्माष्टकं प्राप्य एकस्याक्षयमिष्यते । क्षत्त्रियाणां कुले जातः सार्वभौमो भवेन्नृपः

Sa gayon, sa pagkamit (o pagtalima) sa walong sunod na kapanganakan, sinasabing ang bunga ng iisang ritwal ay nagiging di-nasisira. Ipinanganak sa angkan ng mga kṣatriya, ang hari ay nagiging pangkalahatang soberano.

Verse 13

विशोऽक्षयं धनं विद्याज्जन्मजन्मसु यत्प्रियम् । शूद्रादयोन्त्यजाश्चान्ये लभंते स्वर्गतिं मुहुः

Alamin: para sa Vaiśya, ang di-mauubos na yaman ay yaong nananatiling mahal sa bawat kapanganakan. Maging ang mga Śūdra, ang tinatawag na antyaja at iba pa, ay paulit-ulit na nakakamtan ang landas tungo sa langit.

Verse 14

चतुर्हस्तप्रमाणं तु कूपं खनति यः पुमान् । परोपकारकं नित्यं कल्पं स्वर्गं तु हायने

Ang taong naghuhukay ng balon na may sukat na apat na hasta, at laging nakatuon sa pagtulong sa kapwa, ay nakakamit ang langit sa loob ng isang buong kalpa—at maging sa loob ng isang taon ay tinatamasa ang gantimpalang makalangit.

Verse 15

द्विगुणे द्विगुणं विद्याच्छतं चैव चतुर्गुणे । विंशत्किष्कुप्रमाणां तु दद्यात्पुष्करिणीं तु यः

Dapat maunawaan: kapag dinoble, dinodoble rin ang bunga; at kapag ginawang apat na ulit, nagiging sandaang ulit. At sinumang maghandog ng isang puṣkariṇī, isang lawa ng lotus, na may sukat na dalawampung kiṣku—

Verse 16

विष्णोर्धाम लभेत्सोपि दिव्यभोगं तथैव च । अनंतरं नृपो जातो धनी वागीश्वरो भवेत्

Makakamtan din niya ang dhāma ni Viṣṇu at tatamasa ng mga makalangit na ligaya; at pagkaraan, sa muling pagsilang, siya’y magiging hari—mayaman at panginoon ng pananalita (mabisa at mahusay magsalita).

Verse 17

एवं द्विस्त्रिश्चतुर्वापि गुणतो भोग्यमिष्यते । विस्तीर्णे प्रचुरं विद्धि सहस्रेणाच्युतो दिवः

Gayon, sinasabing natatamasa ito nang dalawa, tatlo, o maging apat na ulit, ayon sa mga katangian nito. Alamin: kapag malawak, nagiging sagana ito—nasusukat sa isang libo; at ang di-nasisira, si Acyuta, ay tunay na makalangit.

Verse 18

सहस्राद्द्विगुणेनैव सुरपूज्यो भवेन्नरः । जंतवस्तत्र ये संति यावंतो जीवनं ययुः

Sa pamamagitan ng (kabutihang) nadodoble nang isang libo, ang tao’y nagiging karapat-dapat sambahin maging ng mga diyos. At ang lahat ng nilalang na nananahan doon ay tinatapos ang buong itinakdang haba ng kanilang buhay.

Verse 19

तत्संख्याका जनास्तस्य किंकराः पृष्टलग्नकाः । भवंति सततं गेहे पुरे जनपदेषु च

Ang mga taong kasingdami ng bilang na iyon ay nagiging kanyang mga lingkod, laging nakasunod at nakadikit sa kanyang likuran—palagi sa kanyang tahanan, sa lungsod, at sa buong kanayunan.

Verse 20

विहाय पितरं भोग्या धने क्षीणे यथा वनम् । पक्षिणस्सूकरश्चैव महिषी करिणी तथा

Kapag naubos ang yaman, iniiwan ng mga umaasa ang kanilang tagapagtanggol—gaya ng mga nilalang na lumilisan sa gubat kapag ubos na ang mapagkukunan: mga ibon, mga baboy-ramo, gayundin ang babaeng kalabaw at ang babaeng elepante.

Verse 21

उपदेष्टा च कर्त्ता च षडेते स्वर्गगामिनः । दिव्यं च पक्षिणां चैव शतं स्वर्गं विनिर्दिशेत्

Ang tagapagturo at ang gumagawa—ang anim na uring ito’y sinasabing umaabot sa langit. Bukod dito, ipahayag din ang isang “dibinong” langit para sa mga ibon; tunay, isang daang langit ang binabanggit.

Verse 22

क्रोडो वर्षसहस्रं तु महिष्ययुतहायनम् । देवरूपं समास्थाय करिण्या लक्षमुच्यते

Ang “kroḍa” ay sinasabing isang libong taon; ang “mahiṣīyuta” nama’y sampung libong taon. Sa pag-aangkin ng anyong dibino, ito’y tinatawag na “lakṣa” ayon sa babaeng elepante.

Verse 23

कोट्येकमुपदेष्टुश्च कर्तुरक्षयमेव च । पुरा धनिसुतेनैव कृतः ख्यातो जलाशयः

Ang isang pagtuturo (sa gantimpala) ay katumbas ng isang koṭi; at para sa gumagawa, ang bunga’y tunay na di-nauubos. Noong unang panahon, ang anak ni Dhani ay nagtayo ng bantog na imbakan ng tubig.

Verse 24

अयुतधनव्ययेनैव प्राणेनैव बलेन च । सर्वसत्वोपकाराय शिवश्रद्धायुतेन च

Sa paggugol ng di-mabilang na yaman, at maging ng sariling buhay at lakas—lahat para sa kapakinabangan ng bawat nilalang—na may kalakip na pananampalataya kay Śiva.

Verse 25

कालेन कियता चापि क्षीणवित्तोऽभवत्किल । कश्चिदर्थी धनी तस्य मूल्यदानाय चोद्यतः

Pagkaraan ng ilang panahon, sinasabing naubos ang kanyang yaman. Noon, may isang mayamang taong may pangangailangan na humimok sa kanya, handang magbayad ng halaga nito.

Verse 26

विमृश्य धनिना चोक्तं व्याहारं शृणुताधुना । दीनारस्यायुतं वा ते दास्याम्यस्याश्च कारणात्

Pagkaraang pag-isipan, nagsalita ang mayamang lalaki: “Makinig ngayon sa aking alok. Bibigyan kita ng sampung libong dīnāra, at iyon ay dahil sa kaniya.”

Verse 27

लब्धं ते पुष्करिण्याश्च पुण्यं लाभात्प्रमन्यसे । शक्त्या दत्वाथ मूल्यं तां स्वीयां कर्तुं व्यवस्थितः

Inaakala mong ang kabanalang kaugnay ng sagradong lawa ay isang pakinabang na iyong natamo; at pagkabayad ng halaga ayon sa iyong kakayahan, nagpasiya kang ariin ito bilang iyo.

Verse 28

एवमुक्ते स तं प्राह वासरेप्ययुतं पुनः । फलं भवति वै नित्यं पुण्यं पुण्यविदो विदुः

Nang masabi ito, sumagot siya: “Kahit gawin pa ito nang sampung libong ulit sa isang araw, ang bunga nito’y tiyak na lilitaw—laging bilang kabutihang-loob, ayon sa pahayag ng mga nakaaalam ng merito.”

Verse 29

एतस्मिन्निर्जले देशे शिवं खातं कृतं च मे । स्नानपानादिकं कर्म सर्वे कुर्वंत्यभीष्टतः

Sa lupang ito na walang tubig, ipinahukay at ipinagawa ko ang isang balon ni Śiva. Dito, ang lahat ay gumagawa ng mga gawain—pagligo, pag-inom, at iba pa—ayon sa kanilang ninanais.

Verse 30

तस्मान्मेप्ययुतार्थस्य नैत्यकं फलमिष्यते । ततस्तस्याभवद्धास्यं तथैव च सभासदाम्

“Kaya para sa akin man—bagaman hindi ganap ang aking layon—walang pangmatagalang bunga ang lilitaw.” Kaya siya’y naging katatawanan, gayundin ang mga kasapi ng kapulungan.

Verse 31

ह्रिया च पीडितः सोपि वाक्यमेतदुवाच ह । सत्यमेतद्वचोस्माकं परीक्षां कुरु धर्मतः

Dahil sa hiya na dumadagok sa kanya, siya man ay nagsalita: “Tunay ang aming pahayag—subukin mo kami ayon sa dharma.”

Verse 32

मत्सरात्स तु तं प्राह शृणु मे वचनं पितः । दीनारायुत मे तत्ते दत्वा चानीय प्रस्तरम्

Ngunit dahil sa inggit, sinabi niya sa kanya: “Ama, dinggin mo ang aking salita. Bigyan mo ako ng sampung libong dīnāra, at saka magdala ng isang batong lapida.”

Verse 33

पातयिष्यामि ते खाते यथायोगं प्रमज्जतु । उन्मज्जति च यत्काले प्रस्तरः संतरत्यपि

“Ihuhulog kita sa hukay; lumubog ka ayon sa nararapat. At sa oras na muli kang umahon, kahit ang bato’y makalulutang at makakatawid.”

Verse 34

क्षयं यास्यति नो वित्तं नोचेन्मे धर्मतो हि सा । बाढमुक्त्वायुतं तस्य गृहीत्वा स्वगृहं गतः

“Hindi mababawasan ang aking yaman—sapagkat ito’y nararapat ayon sa dharma.” Pagkasabi ng “Sige,” kinuha niya mula roon ang sampung libo at umuwi sa sarili niyang bahay.

Verse 35

साक्षिणामग्रतस्तेन प्रस्तरः पातितस्तथा । पुष्करिण्यां महत्यां च दृष्टं नरसुरासुरैः

Sa harap mismo ng mga saksi, ipinahulog din niya ang batong lapida. At sa dakilang banal na lawa, ito’y nakita ng mga tao, mga diyos, at mga asura.

Verse 36

ततो धर्मतुलायां तु तुलितं धर्मसाक्षिणा । दीनारायुतदानस्य पुष्करिण्या जलस्य तु

Pagkatapos, sa timbangan ng Dharma, ito’y tinimbang—si Dharma mismo ang saksi: ang kabutihang-loob ng pag-aalay ng sampung libong dīnāra, at ang bisa ng tubig ng banal na puṣkariṇī.

Verse 37

न समं तु दिनैकं तु जलस्य धर्मतो भृशम् । धनिनो मानसं दुःखं मोघार्थं च परेऽहनि

Kahit isang araw man ay hindi tunay na kapantay ng iba tungkol sa tubig—malaki ang pagbabago ng likas nito; at sa mayayaman, sumisilang ang dalamhati sa isip, at kinabukasan ay nauuwi sa wala ang kanilang pagsisikap.

Verse 38

शिलोच्चयोऽभवत्तीर्णो द्वीपवच्च जलोपरि । ततः कोलाहलः शब्दो जनानां समुपस्थितः

Isang matayog na bunton ng bato ang umangat, nakatindig sa ibabaw ng tubig na wari’y isang pulo. Pagkaraan, sumiklab sa paligid ang malakas na kaguluhan—ang ingay ng maraming tao.

Verse 39

तच्छ्रुत्वाद्भुतवाक्यं च मुदा तौ चागतौ ततः । दृष्ट्वा शैलं तथाभूतं कृतं तेनायुतं तथा

Nang marinig ang mga kababalaghang salitang iyon, ang dalawa, puspos ng galak, ay nagtungo roon. At nang makita nila ang bundok na gayon nga, nakita rin nilang tunay itong nahubog niya sa gayong paraan.

Verse 40

ततः खाताधिपेनैव शैलं दूरे निपातितम् । पुण्यं खातस्य चोत्खाते प्रलुप्तस्य सुतेन हि

Pagkatapos, si Khātādhipa mismo ang naghagis sa bundok nang malayo. At ang puṇya na kaugnay ng Khāta—sa gawa ng paghuhukay at pag-ukit—ay tunay na natamo ng anak ni Pralupta.

Verse 41

सोपि नाकं समारुह्य जन्मजन्मसु निर्वृतः । गोत्रमातृगणानां च नृपाणां सुहृदां तथा

Siya man ay umaakyat din sa langit at nananatiling ganap at mapalad sa bawat kapanganakan—kasama ang mga pangkat ng kanyang angkan at mga ina, gayundin ang mga hari at mga kaibigan.

Verse 42

सखीनां चोपकर्तॄणां खातं खात्वाऽक्षयं फलम् । तपस्विनामनाथानां ब्राह्मणानां विशेषतः

Sa paghuhukay ng balon o imbakan ng tubig, nakakamit ang di-nasisirang bunga—lalo na kung ito’y para sa mga kaibigan at mga tumulong, at higit sa lahat para sa mga mapag-asetang, walang-kalingang brāhmaṇa.

Verse 43

खातं तु जनयित्वा तु स्वर्गं चाक्षयमश्नुते । तस्मात्खातादिकं विप्राः शक्तितो यः करिष्यति

Kapag nagpagawa ng imbakan ng tubig na hinukay, nakakamit ang di-nasisirang langit. Kaya, O mga brāhmaṇa, sinumang—ayon sa kanyang kakayahan—gagawa ng mga gawaing tulad ng paghuhukay ng balon, tangke, at iba pa…

Verse 44

सर्वपापक्षयात्पुण्यं मोक्षं यायान्न संशयः । य इदं श्रावयेल्लोके धर्माख्यानं महोत्कटम्

Sa pagkapawi ng lahat ng kasalanan, nakakamit ang kabutihang-loob at nararating ang kalayaan (mokṣa)—walang pag-aalinlangan. Sinumang magpaparinig sa daigdig ng makapangyarihang salaysay ng dharma na ito…

Verse 45

सर्वखातप्रदानस्य फलमश्नाति धार्मिकः । ग्रहणे भास्करस्यैव भागीरथ्यां तटे वरे

Ang matuwid na tao ay nakikibahagi sa ganap na bunga ng pagbibigay ng lahat ng uri ng kawanggawa—kapag sa oras ng eklipse ng Araw, isinasagawa niya ang ritwal sa dakilang pampang ng Bhāgīrathī (Gaṅgā).

Verse 46

गवां कोटिप्रदानस्य फलं श्रुत्वा लभेन्नरः । न च दारिद्रतामेति न शोकं व्याधिसंचयम्

Ang taong nakikinig sa bunga ng pag-aalay ng sampung milyong baka ay nagkakamit ng gayong kabutihang-loob; at hindi siya babagsak sa karalitaan, ni sa dalamhati, ni sa pagdami ng mga karamdaman.

Verse 57

असंमानं महद्दुःखमुभयोर्नाधिगच्छति । इति श्रीपाद्मपुराणे प्रथमे सृष्टिखंडे खातादिकीर्तनंनाम सप्तपंचाशत्तमोऽध्यायः

Ang paglapastangan ay dakilang pighati; sa gayon ay walang kagalingan na natatamo ng alinman sa dalawa. Sa gayon nagtatapos ang ikalimampu’t pitong kabanata, na tinatawag na “Khātādikīrtana,” sa unang aklat, ang Sṛṣṭikhaṇḍa, ng banal na Padma Purāṇa.