Shloka 12

The Glory of Plastering/Smearing (and Maintaining) Hari’s Temple

Devanagari script

प्रविवेश हरेर्गेहं वितानवरशोभितम् । रत्नकांचनदीपाढ्यं परिध्वस्त महत्तमम्

Transliteration

praviveśa harergehaṃ vitānavaraśobhitam | ratnakāṃcanadīpāḍhyaṃ paridhvasta mahattamam

Translation

Pumasok siya sa tahanan ni Hari, na pinalamutian ng maringal na mga tolda, sagana sa mga lamparang may hiyas at ginto—isang lubhang dakilang mansiyon.

Word by Word

• प्रविवेश: entered
• प्रविवेश: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + विश् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• हरेः: of Hari (Vishnu)
• हरेः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• गेहम्: house, abode
• गेहम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गेह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• वितान-वर-शोभितम्: adorned with fine canopies
• वितान-वर-शोभितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वितान (प्रातिपदिक) + वर (प्रातिपदिक) + शोभित (प्रातिपदिक; √शुभ्-धातोः क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (वरवितानेन शोभितम् = adorned with excellent canopies)

• रत्न-काञ्चन-दीप-आढ्यम्: rich with jewel and gold lamps
• रत्न-काञ्चन-दीप-आढ्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रत्न (प्रातिपदिक) + काञ्चन (प्रातिपदिक) + दीप (प्रातिपदिक) + आढ्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (रत्नकाञ्चनदीपैः आढ्यम् = rich with jewel-and-gold lamps)

• परिध्वस्तम्: ruined, devastated
• परिध्वस्तम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Verb
• Root: परि + ध्वंस् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (Past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• महत्तमम्: very great, greatest
• महत्तमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तमप्-प्रत्यय (superlative)

Speaker

Narrator (contextual; specific speaker not explicit in this single verse)

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhayanaka

Geographic Context

Type: temple

Sandhi Resolution Notes

Sandhi Resolution Notes: हरेर्गेहं = हरेः + गेहम्; वितानवरशोभितम् = वितान + वर + शोभितम्; रत्नकांचनदीपाढ्यं = रत्न + काञ्चन + दीप + आढ्यम्; ‘परिध्वस्त महत्तमम्’ इत्यत्र पदच्छेदः परिध्वस्तम् + महत्तमम्।

Characters & Entities

• Hari (Vishnu)

FAQs

Who is ‘Hari’ in this verse?

‘Hari’ is a common epithet of Viṣṇu, indicating the divine Lord whose abode is being described.

What is the literary purpose of describing lamps, gold, and jewels?

Such imagery conveys divine splendor and auspiciousness, emphasizing the transcendental grandeur of the Lord’s dwelling.

Is the verse teaching a moral lesson directly?

Not directly; it primarily sets a devotional and reverential tone by portraying the magnificence associated with Viṣṇu (Hari).