
The Aśūnyaśayana Vow: Expiation, Viṣṇu’s Theophany, and Liberation for Divyā Devī
Itinuturo ni Kuṃjala sa anak niyang si Ujjvala ang apat na sangay ng disiplina ng mga Vaiṣṇava—vrata, stotra, jñāna, at dhyāna—na nakasentro kay Viṣṇu at tinatawag na panatang Aśūnyaśayana, “hindi natutulog nang nag-iisa.” Inutusan siyang iligtas ang isang prinsesang nabibigatan ng matinding kasalanan. Naglakbay si Ujjvala patungo sa maningning na bundok sa Plakṣadvīpa, na inilalarawang may mga ilog, mga musikong makalangit, at mga nilalang na dibino. Doon niya nakita si Divyā Devī na tumatangis sa pagkabalo, at ipinaliwanag niyang ito’y paghinog ng dating karma. Bilang mahabaging gabay sa anyong dakilang ibon (Mahāpakṣī), pinakinggan ni Ujjvala ang kanyang salaysay at itinakda ang prāyaścitta: pagninilay kay Hṛṣīkeśa at pagbigkas ng sandaang pangalan ni Viṣṇu, kalakip ang masusing pagsunod sa panata. Pagkaraan ng mga taon ng pagtitika, nagpakita si Viṣṇu, pinagtibay ang pagkakaisa ng Trimūrti, at iginawad kay Divyā Devī ang dalisay na bhakti at paglilingkod sa Vaikuṇṭha; kaya siya’y umakyat sa pinakamataas na daigdig ng mga Vaiṣṇava.
Verse 1
कुंजल उवाच । व्रतं स्तोत्रं महाज्ञानं ध्यानं चैव सुपुत्रक । मयाख्यातं तवाग्रे वै विष्णोः पापप्रणाशनम्
Sinabi ni Kuṃjala: “O mabuting anak, naipaliwanag ko na sa iyo noon ang panata, ang himno, ang dakilang kaalamang espirituwal, at ang pagninilay—yaong kay Viṣṇu na pumupuksa sa mga kasalanan.”
Verse 2
एवं चतुष्टयं सा हि यदा पुण्यं समाचरेत् । प्रयाति वैष्णवं लोकं देवानामपि दुर्लभम्
Kapag tunay niyang isinasagawa ang banal na apat-na-bahaging pagsunod na ito, nararating niya ang mundong Vaiṣṇava—na bihira kahit sa mga diyos na makamtan.
Verse 3
इतो गत्वा व्रतं वत्स दिव्यां देवीं प्रबोधय । अशून्यशयनं नाम व्रतराजं वदस्व ताम्
Mula rito, mahal na anak, humayo ka at gisingin ang maningning na Diyosa upang isagawa ang panata. Sabihin mo sa kanya ang hari ng mga panata na tinatawag na ‘Aśūnyaśayana’—ang panatang hindi natutulog nang nag-iisa.
Verse 4
समुद्धर महापापाद्राजकन्यां यशस्विनीम् । त्वया पृष्टं मया ख्यातं पुण्यदं पापनाशनम्
Iligtas mo ang marangal at bantog na prinsesa mula sa malaking kasalanan. Ang iyong itinanong ay naipahayag ko na—yaong nagbibigay ng kabanalan at pumupuksa sa kasalanan.
Verse 5
गच्छ गच्छ महाभाग इत्युक्त्वा विरराम सः । श्रीविष्णुरुवाच । उज्ज्वलोप्येवमुक्तस्तु स पित्रा कुंजलेन हि
Pagkasabi niya, “Humayo, humayo, mapalad na ginoo,” siya’y tumahimik. Sinabi ni Śrī Viṣṇu: Maging si Ujjvala—na gayon ngang kinausap ng kanyang ama na si Kuñjala—tunay na…
Verse 6
प्रणम्य पादौ धर्मात्मा मातापित्रोर्महामतिः । जगाम त्वरितो राजन्प्लक्षद्वीपं स उज्ज्वलः
Pagpupugay at pagyuko sa mga paa ng kanyang ina at ama, ang matuwid at marunong na si Ujjvala ay nagmadaling lumisan, O Hari, patungong Plakṣadvīpa—nagniningning sa kanyang karilagan.
Verse 7
तं गिरिं सर्वतोभद्रं नानाधातुसमाकुलम् । नानारत्नमयैस्तुंगैः शिखरैरुपशोभितम्
Ang bundok na yaon—mapalad sa bawat panig—ay hitik sa sari-saring mineral, at pinalamutian ng matatayog na tuktok na yari sa iba’t ibang hiyas.
Verse 8
नानाप्रवाहसंपूर्णैरुदकैरुज्ज्वलैर्नृप । नद्यः संति स्वच्छनीरास्तस्मिन्गिरिवरोत्तमे
O Hari, sa pinakadakilang bundok na iyon ay may mga ilog na hitik sa maraming agos; ang kanilang tubig ay kumikislap at malinaw, dalisay at wagas.
Verse 9
किन्नरास्तत्र गायंति गंधर्वाः सुस्वरैर्नृप । अप्सरोभिः समाकीर्णं देववृंदैरुपावृतम्
Doon, O Hari, umaawit ang mga Kinnara, at ang mga Gandharva ay umaawit sa matatamis na tinig. Hitik ito sa mga Apsaras at napalilibutan ng mga pangkat ng mga deva.
Verse 10
सिद्धचारणसंघुष्टं मुनिवृंदैरलंकृतम् । नानापक्षिनिनादैश्च सर्वत्र परिनादितम्
Umaalingawngaw sa mga tinig ng mga Siddha at Cāraṇa, pinalamutian ng mga pulutong ng mga muni; at sa lahat ng dako’y napupuno ng huni ng sari-saring ibon, kaya’t umuugong sa magkabilang panig.
Verse 11
एवं गिरिं समासाद्य उज्ज्वलो लघुविक्रमः । सुस्वरेणापि सा कन्या गिरौ तस्मिन्प्ररोदिति
Sa gayon, nang marating niya ang bundok, dumating si Ujjvala na may magaan at mabilis na lakas; at ang dalaga, kahit sa marahang tinig, ay nagsimulang humagulgol sa bundok na yaon.
Verse 12
रोरूयमाणां स प्राज्ञो वचनं चेदमब्रवीत् । का त्वं भवसि कल्याणि कस्माद्रोदिषि सांप्रतम्
Nang makita niyang umiiyak siya, ang marunong na lalaki’y nagsalita ng ganito: “Sino ka, mapalad na ginang? Bakit ka umiiyak ngayon?”
Verse 13
कमाश्रिता महाभागे केन ते विप्रियं कृतम् । समाचक्ष्व ममाद्यैव सर्वदुःखस्य कारणम्
O marangal na ginang, bakit ka labis na nababagabag? Sino ang nagdulot sa iyo ng hinanakit? Isalaysay mo sa akin ngayong araw ang sanhi ng lahat mong dalamhati.
Verse 14
दिव्यादेव्युवाच । विपाको हि महाभाग कर्मणां मम सांप्रतम् । इह तिष्ठामि दुःखेन वैधव्येन समन्विता
Sinabi ni Divyā Devī: “O marangal na ginoo, ang dinaranas ko ngayon ay tunay na paghinog ng aking mga gawa noong nakaraan. Dito ako nananatili sa dalamhati, pasan ang pagkabalo.”
Verse 15
भवान्को हि महाभाग कृपया मम पीडितः । पक्षिरूपधरो वत्स सोत्सवं परिभाषते
O pinagpala at dakila, sino ka nga ba na, sa habag, ay nakikipag-usap sa akin sa aking pagdurusa? Bagaman anyong ibon ang iyong tinaglay, mahal na anak, nagsasalita ka sa akin na may pagdiriwang at galak.
Verse 16
एवमाकर्ण्य तत्सर्वं भाषितं राजकन्यया । अहं पक्षी महाभागे कृपया तव पीडितः
Nang marinig niya ang lahat ng sinabi ng prinsesa, sinabi niya: “O marangal na ginang, ako’y isang ibon; sa iyong habag, napawi ang aking pagdurusa.”
Verse 17
पक्षिरूपधरो भद्रे नाहं सिद्धो न ज्ञानवान् । रुदमानां महालापैर्भवतीं दृष्टवानिह
O mahinhing ginang, ako’y yaong nag-anyong ibon; hindi ako isang siddha, ni isang pantas na may ganap na kaalaman. Nakita kita rito, na umiiyak at humahagulhol nang malakas.
Verse 18
ततः पृच्छाम्यहं देवि वद मे कारणं त्विह । पितुर्गेहे यथावृत्तमात्मवृत्तांतमेव हि
Kaya, O Devi, itinatanong ko sa iyo—sabihin mo sa akin ang dahilan nito rito. Isalaysay mo nang tumpak ang nangyari sa bahay ng iyong ama, at gayundin ang buong salaysay ng iyong sariling buhay.
Verse 19
तया निवेदितं सर्वं यथासंख्येन दुःखदम् । समासेन समाकर्ण्य उज्ज्वलस्तु महमनाः
Isinalaysay niya ang lahat, ayon sa pagkakasunod-sunod—bawat detalye’y puno ng dalamhati. Nang marinig ito sa maikling buod, si Ujjvala, ang marangal ang loob, ay lubhang nabagabag.
Verse 20
तामुवाच महापक्षी दिव्यादेवीं सुदुःखिताम् । यथा विवाहकाले ते भर्तारो मरणं गताः
Nagsalita ang dakilang ibon sa banal na ginang na lubhang nalulumbay: “Paano nangyari na sa mismong oras ng inyong kasal, ang inyong mga asawa ay nagtamo ng kamatayan?”
Verse 21
स्वयंवरनिमित्तं ते क्षयं याताश्च क्षत्रियाः । एतत्ते चेष्टितं सर्वं मया पितरि भाषितम्
Dahil sa iyong svayaṁvara, ang mga kṣatriya ay napahamak at nalipol. Ang lahat ng iyong ginawa ay aking isinumbong sa aking ama.
Verse 22
अन्यजन्मकृतंकर्मतव पापं सुलोचने । मम पित्रा ममाग्रे तु कृपया परिभाषितम्
O may magagandang mata, ang makasalanang karma na ginawa mo sa ibang kapanganakan ay mahabaging ipinaliwanag sa akin noon pa ng aking ama.
Verse 23
तेन दोषेण संपुष्टा लिप्ता जाता वरानने । एतावत्कारणं सर्वं तातेन परिभाषितम्
Dahil sa kasalanang iyon, ikaw ay napalakas at napahiran ng dungis, O magandang mukha. Ang buong dahilan nito, hanggang sa ganito, ay ipinaliwanag ng iyong ama.
Verse 24
पूर्वकर्मविपाकं तु भुंक्ष्व त्वं च समाश्वस । एवं सा भाषितं तस्य श्रुत्वा कन्योज्ज्वलस्य तत्
“Tunay na dapat mong danasin ang paghinog ng iyong dating mga gawa; tiisin mo ito at manatag.” Nang marinig niyang sinabi iyon, si Kanyojjvala, ang dalagang maningning ang ganda, …
Verse 25
प्रत्युवाच महात्मानं ब्रुवंतं पक्षिणं पुनः । प्रणता दीनया वाचा कुरु पक्षिन्कृपां मम
Yumukod siya at, sa mapagpakumbaba at nananaghoy na tinig, muling sumagot sa marangal na ibon habang ito’y nagsasalita: “O ibon, mahabag ka sa akin.”
Verse 26
कथयस्व प्रसादेन तस्य पापस्य निष्कृतिम् । प्रायश्चित्तं सुपुण्यं च मम पातकशोधनम्
Dahil sa iyong habag, isalaysay mo ang pag-alis ng kasalanang iyon—ang banal na prāyaścitta na lubhang mapagpala at maglilinis sa aking pagkakasala.
Verse 27
येन व्रजाम्यहं पुण्यं विशुद्धाधौतकल्मषा । प्रायश्चित्तं महाभाग वद मे त्वं प्रसादतः
Sa anong paraan ako makakamit ng kabutihang-loob, na ganap na nahugasan ang aking mga kasalanan? O mapalad na ginoo, sa iyong biyaya, sabihin mo sa akin ang prāyaścitta.
Verse 28
उज्ज्वल उवाच । तवार्थं तु महाभागे पितरं पृष्टवानहम् । समाख्यातमतः पित्रा प्रायश्चित्तमनुत्तमम्
Sinabi ni Ujjvala: “Para sa iyo, O mapalad na ginang, tinanong ko ang aking ama. Kaya ipinaliwanag ng aking ama ang walang kapantay na prāyaścitta.”
Verse 29
तत्त्वं कुरु महाभागे सर्वपातकशोधनम् । ध्यायस्व हि हृषीकेशं शतनामजपस्व च
O marangal na ginang, isagawa mo ang tunay at mahalaga—ang pagsasanay na naglilinis ng lahat ng kasalanan. Magnilay ka kay Hṛṣīkeśa, at bigkasin mo rin ang Kanyang sandaang pangalan.
Verse 30
भव ज्ञानपरा नित्यं कुरु व्रतमनुत्तमम् । अशून्यशयनं पुण्यं व्रतं पापप्रणाशकम्
Maging laging nakatuon sa banal na kaalaman, at isagawa palagi ang walang kapantay na panata. Ang banal na panatang “hindi natutulog nang mag-isa” ay mapagpala at pumupuksa sa mga kasalanan.
Verse 31
समाचष्ट स धर्मात्मा सर्वज्ञानप्रकाशकम् । ज्ञानं स्तोत्रं व्रतं ध्यानं विष्णोश्चैव महात्मनः
Pagkatapos, itinuro ng matuwid na kaluluwang iyon ang nagpapaliwanag sa lahat ng kaalaman—ang tunay na kaalaman, mga himno ng pagpupuri, mga banal na panata, at pagninilay, na pawang iniaalay sa dakilang Panginoong Viṣṇu.
Verse 32
विष्णुरुवाच । तस्मात्सा हि प्रजग्राह संस्थिता निर्जने वने । सर्वद्वंद्वविनिर्मुक्ता संजाता तपसि स्थिता
Sinabi ni Viṣṇu: Kaya nga tinanggap niya iyon; at nanirahan sa isang liblib na gubat. Napalaya siya sa lahat ng magkasalungat na kalagayan, at nanatiling nakatuon sa pag-aayuno at pagpapakasakit.
Verse 33
व्रतं चक्रे जिताहारा निराधारा सुदुःखिता । कामक्रोधविहीना सा वर्गं संयम्य नित्यशः
Isinagawa niya ang panata, napagtagumpayan ang gana sa pagkain—walang masasandalan at labis na nagdurusa. Wala nang pagnanasa at poot, pinigil niya ang mga pandama araw-araw, nang walang patid.
Verse 34
इंद्रियाणां महाराज महामोहं निरस्य सा । अब्दे चतुर्थके प्राप्ते सुप्रसन्नो जनार्दनः
O dakilang hari, matapos niyang itaboy ang malaking pagkalito na mula sa mga pandama, nang dumating ang ikaapat na taon, si Janārdana (Viṣṇu) ay lubhang nalugod sa kanya.
Verse 35
तस्यै वरं दातुकामश्चायातो वरनायकः । तस्यै संदर्शयामास स्वरूपं वरदः प्रभुः
Nagnanais niyang ipagkaloob sa kanya ang isang biyaya, dumating ang Tagapagkaloob ng mga biyaya; at ang mahabaging Panginoon ay ipinamalas sa kanya ang Kanyang tunay na anyo.
Verse 36
सूत उवाच । इंद्रनीलघनश्यामं शंखचक्रगदाधरम् । सर्वाभरणशोभाढ्यं पद्महस्तं महेश्वरम्
Sinabi ni Sūta: “(Nakita ko) ang dakilang Panginoon—maitim na gaya ng siksik na ulap na tila indranīla; tangan ang kabibe, diskos, at pamalo; nagniningning sa ganda ng lahat ng palamuti, at may lotus sa Kanyang kamay.”
Verse 37
बद्धांजलिपुटा भूत्वा वेपमाना निराश्रया । उवाच गद्गदैर्वाक्यैः प्रणता मधुसूदनम्
Magkakabit ang mga palad sa pagdarasal, nanginginig at walang masandalan, siya’y yumukod at nagsalita kay Madhusūdana sa tinig na nauutal at nabibinbin.
Verse 38
तेजसा तव दिव्येन स्थातुं शक्नोमि नैव हि । दिव्यरूपो भवेः कस्त्वं कृपया मम चाग्रतः
Sa iyong banal na ningning, hindi ko kayang tumindig sa harap Mo. O may makalangit na anyo—sino Ka? Sa habag, ipahayag Mo ang Iyong sarili sa aking harapan.
Verse 39
कथयस्व प्रसादेन किमत्र तव कारणम् । सर्वमेव प्रसादेन प्रब्रवीहि महामते
Ihayag Mo sa kabutihang-loob kung ano ang dahilan Mo rito. O dakilang may isip, sa Iyong biyaya ay ipaliwanag Mo ang lahat nang ganap.
Verse 40
देवमेवं विजानामि तेजसा इंगितैस्तव । ज्ञानहीना जगन्नाथ न जाने रूपनामनी
O Panginoon, sa ganitong paraan lamang Kita nauunawaan—sa Iyong ningning at sa Iyong marahang mga pahiwatig. Kapos sa tunay na kaalaman, O Jagannātha, hindi ko nalalaman ang Iyong anyo ni maging ang Iyong mga pangalan.
Verse 41
किं ब्रह्मा वा भवान्विष्णुः किं वा शंकर एव हि । एवमुक्त्वा प्रणम्यैवं दंडवद्धरणीं गता
“Ikaw ba si Brahmā, o ikaw ba si Viṣṇu? O tunay nga bang ikaw si Śaṅkara?” Pagkasabi nito, siya’y yumukod nang may paggalang at saka bumagsak sa lupa sa ganap na pagpapatirapa.
Verse 42
तामुवाच जगन्नाथः प्रणतां राजनंदिनीम् । श्रीभगवानुवाच । त्रयाणामपि देवानामंतरं नास्ति शोभने
Nagsalita si Jagannātha sa anak na babae ng hari na nakayukod sa paggalang: “Ang Mapalad na Panginoon ay nagsabi: ‘O marikit, walang anumang pagkakaiba sa tatlong diyos.’”
Verse 43
ब्रह्मा समर्चितो येन शंकरो वा वरानने । तेनाहमर्चितो नित्यं नात्र कार्या विचारणा
O marikit ang mukha, sinumang tapat na sumasamba kay Brahmā—o maging kay Śaṅkara (Śiva)—siya rin ay laging sumasamba sa akin; dito’y walang dapat pag-isipan pa.
Verse 44
एतौ ममाभिन्नतरौ नित्यं चापि त्रिरूपवान् । अहं हि पूजितो यैश्च तावेतौ तैः सुपूजितौ
Ang dalawang ito’y hindi maihihiwalay sa akin, at ako’y laging may tatluhang anyo. Tunay, sinumang sumasamba sa akin, sila rin ay sumasamba nang wagas sa dalawang ito.
Verse 45
अहं देवो हृषीकेशः कृपया तव चागतः । स्तवेनानेन पुण्येन व्रतेन नियमेन च
Ako ang Panginoong Hṛṣīkeśa; sa habag ay naparito ako sa iyo—naantig ng banal at mapagpalang papuring ito, at ng iyong panata at mahigpit na pagsunod sa mga tuntunin.
Verse 46
संजाता कल्मषैर्हीना वरं वरय शोभने । दिव्यादेव्युवाच । विजयस्व हृषीकेश कृष्णक्लेशापहारक
“Ngayon ay naging malaya ka na sa mga dungis (kasalanan). O marikit, pumili ka ng biyaya—piliin ang pinakamainam.” Wika ng Banal na Diyosa: “Magtagumpay ka, O Hṛṣīkeśa—O Kṛṣṇa, tagapag-alis ng pagdurusa.”
Verse 47
नमामि चरणद्वंद्वं मामुद्धर सुरेश्वर । वरं मे दातुकामोऽसि चक्रपाणे प्रसीद मे
Sumasamba ako sa iyong dalawang paa; iahon mo ako, O Panginoon ng mga diyos. Nais mong ipagkaloob sa akin ang biyaya—O Cakrapāṇi, tagapagdala ng diskos, mahabag ka sa akin.
Verse 48
आत्मपादयुगस्यापि भक्तिं देहि ममानघ । दर्शयस्व जगन्नाथ मोक्षमार्गं निरामयम्
O walang-kasalanang Panginoon, ipagkaloob mo rin sa akin ang debosyon sa iyong sariling mga paa-loto. O Jagannātha, ipakita mo sa akin ang dalisay at walang-lungkot na landas tungo sa kalayaan.
Verse 49
दासत्वं देहि वैकुंठ यदि तुष्टो जनार्दन । श्रीभगवानुवाच । एवमस्तु महाभागे गच्छ निर्धूतकल्मषा
“Ipagkaloob mo sa akin ang kalagayang maging lingkod sa Vaikuṇṭha, O Janārdana, kung ikaw ay nalulugod.” Wika ng Mapalad na Panginoon: “Mangyari nawa, O mapalad; humayo ka, nahugasan na ang iyong mga kasalanan.”
Verse 50
वैष्णवं परमं लोकं दुर्लभं योगिभिः सदा । गच्छ गच्छ परं लोकं प्रसादान्मम सांप्रतम्
Ang kataas-taasang daigdig na Vaiṣṇava ay laging bihirang marating kahit ng mga yogi. Humayo, humayo ngayon sa pinakamataas na lokang yaon—sa aking biyaya, sa sandaling ito.
Verse 51
एवमुक्ते ततो वाक्ये माधवेन महात्मना । दिव्यादेवी अभूद्दिव्या सूर्यतेजः समप्रभा
Nang masambit ang gayong mga salita ng dakilang-loob na Mādhava, ang diyosa ay naging maningning at banal, kumikislap sa ningning na kapantay ng araw.
Verse 52
पश्यतां सर्वलोकानां दिव्याभरणभूषिता । दिव्यमालान्विता सा च दिव्यहारविलंबिनी
Sa pagtanaw ng lahat ng mga daigdig, siya’y nagpakitang pinalamutian ng makalangit na alahas—may banal na kuwintas ng bulaklak, at may makalangit na kuwintas na marikit na nakalaylay.
Verse 53
गता सा वैष्णवं लोकं दाहप्रलयवर्जितम् । पुनः पक्षी समायातः स्वगृहं हर्षसंयुतः
Siya’y nagtungo sa daigdig na Vaiṣṇava, na walang kapahamakan ng pagliyab at pagkalusaw. Pagkaraan, ang ibon ay muling nagbalik sa sariling tahanan, puspos ng galak.
Verse 54
तत्सर्वं कथयामास पितरं प्रति सत्तमः
Pagkaraan, isinalaysay ng pinakamarangal ang lahat ng iyon sa kanyang ama.
Verse 88
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थे च्यवनचरित्रेऽष्टाशीतितमोऽध्यायः
Sa gayon, sa Śrī Padma Purāṇa, sa Bhūmi-khaṇḍa, nagwawakas ang ika-88 kabanata—tungkol sa salaysay ni Vena, sa banal na tawiran na tinatawag na Guru-tīrtha, at sa kasaysayan ni Cyavana.