
Yayāti and Mātali: Embodiment, Dharma as Rejuvenation, and the Medicine of Kṛṣṇa’s Name
Dahil sa tanong ni Pippala, isinalaysay ni Sūkarma ang tugon ni Haring Yayāti kay Mātali, ang karwaheng-tagapaghatid ni Indra. Tumanggi si Yayāti na iwan ang katawan o bumalik sa langit, sapagkat ang buhay na may katawan at ang prāṇa ay magkaugnay; hindi nakakamit ang ganap na tagumpay sa pag-iisa o sa pagtanggi sa pagkakatawang-tao. Itinuro niya na ang katawan ay parang bukirin ng dharma: ang kasalanan ay nagbubunga ng karamdaman at pagtanda, samantalang ang katotohanan, pagkakawanggawa, pagsamba, at disiplinadong pagninilay—lalo na ang pag-alaala kay Hṛṣīkeśa sa dapithapon at ang pagbigkas sa banal na Pangalan ni Kṛṣṇa—ay pinakamataas na “gamot” na pumupuksa sa mga kapintasan at nagpapapanibago ng sigla. Ipinahayag niyang nananatili ang kanyang kabataan sa kabila ng mahabang panahon. Kaya’t nagpasya siyang huwag maghanap ng langit sa ibang dako, kundi “likhain ang langit dito,” gawing tulad-langit ang daigdig sa pamamagitan ng tapas, wastong layon, at biyaya ni Hari. Umalis si Mātali upang iulat ito kay Indra, na saka nagmuni kung paano madadala si Yayāti sa langit; sa huling bahagi, nababanggit si Sūta bilang tagapakinig sa mas malalim na salaysay.
Verse 1
। पिप्पल उवाच । मातलेश्च वचः श्रुत्वा स राजा नहुषात्मजः । किं चकार महाप्राज्ञस्तन्मे विस्तरतो वद
Sinabi ni Pippala: “Nang marinig ang mga salita ni Mātali, ano ang ginawa ng haring iyon—ang anak ni Nahuṣa? O lubhang marunong, isalaysay mo sa akin nang detalyado.”
Verse 2
सर्वपुण्यमयी पुण्या कथेयं पापनाशिनी । श्रोतुमिच्छाम्यहं प्राज्ञ नैव तृप्यामि सर्वदा
O marunong, ang banal na salaysay na ito’y puspos ng lahat ng kabutihang-dangal at pumupuksa sa kasalanan. Nais ko itong marinig, sapagkat kailanma’y hindi ako lubusang nabubusog.
Verse 3
सुकर्मोवाच । सर्वधर्मभृतां श्रेष्ठो ययातिर्नृपसत्तमः । तमुवाचागतं दूतं मातलिं शक्रसारथिम्
Sinabi ni Sukarma: Si Haring Yayāti, ang pinakadakila sa mga nagtataglay ng lahat ng dharma, ang pinakamainam sa mga hari, ay nagsalita sa dumating na sugo—kay Mātali, ang karwaheng-tagapaghatid ni Śakra (Indra).
Verse 4
ययातिरुवाच । शरीरं नैव त्यक्ष्यामि गमिष्ये न दिवं पुनः । शरीरेण विना दूत पार्थिवेन न संशयः
Sinabi ni Yayāti: “Hindi ko iiwan ang katawang ito, ni muling tutungo sa langit. Kung wala ang katawan—ang katawang makalupa, O sugo—walang pag-aalinlangan (na hindi ito magagawa).”
Verse 5
यद्यप्येवं महादोषाः कायस्यैव प्रकीर्तिताः । पूर्वं चापि समाख्यातं त्वया सर्वं गुणागुणम्
Bagaman gayon, ang malalaking kapintasan ay inilarawan na para bang sa katawan lamang nauukol. At noon pa man, ipinaliwanag mo na rin sa akin nang buo ang lahat ng kabutihan at kakulangan nito.
Verse 6
नाहं त्यक्ष्ये शरीरं वै नागमिष्ये दिवं पुनः । इत्याचक्ष्व इतो गत्वा देवदेवं पुरंदरम्
“Hindi ko iiwan ang katawang ito, ni babalik pa akong muli sa langit. Lumisan ka rito at ipabatid ito kay Purandara, ang Diyos ng mga diyos.”
Verse 7
एकाकिना हि जीवेन कायेनापि महामते । नैव सिद्धिं प्रयात्येवं सांसारिकमिहैव हि
O dakilang may malawak na isip, ang nilalang na may buhay—kahit may matatag na katawan—hindi nakakamit ang tagumpay kung nag-iisa; sa mundong ito, hindi ito natatamo sa gayong paraan.
Verse 8
नैव प्राणं विना कायो जीवः कायं विना नहि । उभयोश्चापि मित्रत्वं नयिष्ये नाशमिंद्र न
Hindi nabubuhay ang katawan kung wala ang hiningang-buhay, at ang nilalang na may buhay ay hindi rin umiiral kung wala ang katawan. Kaya hindi ko wawasakin ang kanilang pagkakaibigang kapwa—hindi, O Indra.
Verse 9
यस्य प्रसादभावाद्वै सुखमश्नाति केवलम् । शरीरस्याप्ययं प्राणो भोगानन्यान्मनोनुगान्
Sa kaninong mapagpalang biyaya lamang natitikman ang kaligayahan; at sa gayon ding biyaya, ang hiningang-buhay na ito sa katawan ay nagtatamasa ng iba pang ligayang sumusunod sa nais ng isip.
Verse 10
एवं ज्ञात्वा स्वर्गभोग्यं न भोज्यं देवदूतक । संभवंति महादुष्टा व्याधयो दुःखदायकाः
Sa pagkaunawang ganito, O sugo ng mga diyos, na ang para sa kalangitang pagtamasa ay hindi dapat kainin dito, sumisibol ang pinakamasasamang karamdaman na nagdudulot ng pagdurusa.
Verse 11
मातले किल्बिषाच्चैव जरादोषात्प्रजायते । पश्य मे पुण्यसंयुक्तं कायं षोडशवार्षिकम्
O Mātali, mula sa kasalanan nga nagmumula ang kapintasan ng katandaan. Masdan mo ang aking katawan—pinagpala ng kabutihang-loob—na wari’y labing-anim na taong gulang.
Verse 12
जन्मप्रभृति मे कायः शतार्धाब्दं प्रयाति च । तथापि नूतनो भावः कायस्यापि प्रजायते
Mula pa sa aking pagsilang, ang katawang ito’y lumampas na sa isang daan at limampung taon; gayunman, paulit-ulit na sumisibol sa katawan ang isang bagong kalagayan.
Verse 13
मम कालो गतो दूत अब्दा प्रनंत्यमनुत्तमम् । यथा षोडशवर्षस्य कायः पुंसः प्रशोभते
O sugo, lumipas na ang aking panahon; dumulas na ang mga taon. Gayunman, sa pinakamataas na diwa, ang katawan ay nagniningning—gaya ng maningning na katawan ng isang lalaking labing-anim ang gulang.
Verse 14
तथा मे शोभते देहो बलवीर्यसमन्वितः । नैव ग्लानिर्न मे हानिर्न श्रमो व्याधयो जरा
Gayon nga, ang aking katawan ay nagniningning, puspos ng lakas at sigla; wala akong panghihina ni pagkalugi—walang pagod, walang sakit, at walang katandaan.
Verse 15
मातले मम कायेपि धर्मोत्साहेन वर्द्धते । सर्वामृतमयं दिव्यमौषधं परमौषधम्
O Mātali, maging sa aking katawan ay lumalago ito sa sigasig para sa dharma—ang banal na gamot, binubuo ng pangkalahatang amṛta, ang pinakadakilang lunas.
Verse 16
पापव्याधिप्रणाशार्थं धर्माख्यं हि कृतम्पुरा । तेन मे शोधितः कायो गतदोषस्तु जायते
Noon, upang mapuksa ang kasalanan at karamdaman, isinagawa ko ang ritwal na tinatawag na “Dharma.” Dahil doon, nalinis ang aking katawan at napawi ang mga dungis at pagkukulang.
Verse 17
हृषीकेशस्य संध्यानं नामोच्चारणमुत्तमम् । एतद्रसायनं दूत नित्यमेवं करोम्यहम्
Ang sandhyā-dhyāna kay Hṛṣīkeśa at ang dakilang pagbigkas ng Kanyang Pangalan—ito ang aking rasāyana, O sugo; araw-araw ko itong isinasagawa.
Verse 18
तेन मे व्याधयो दोषाः पापाद्याः प्रलयं गताः । विद्यमाने हि संसारे कृष्णनाम्नि महौषधे
Dahil sa kapangyarihang iyon, ang aking mga sakit, dungis, at mga kasalanan ay nalipol na—sapagkat sa mundong ito’y naririto ang dakilang gamot: ang Pangalan ni Kṛṣṇa.
Verse 19
मानवा मरणं यांति पापव्याधि प्रपीडिताः । न पिबंति महामूढाः कृष्ण नाम रसायनम्
Sa pagdurusa sa sakit ng kasalanan, ang mga tao’y humahantong sa kamatayan; ngunit ang mga lubhang mangmang ay hindi umiinom ng rasāyana—ang Pangalan ni Kṛṣṇa.
Verse 20
तेन ध्यानेन ज्ञानेन पूजाभावेन मातले । सत्येन दानपुण्येन मम कायो निरामयः
Sa pamamagitan ng gayong pagninilay, gayong kaalaman, at pusong sumasamba, O Mātali—sa katotohanan at sa kabutihang dulot ng pagkakawanggawa—ang aking katawan ay naging walang karamdaman.
Verse 21
पापर्द्धेरामयाः पीडाः प्रभवंति शरीरिणः । पीडाभ्यो जायते मृत्युः प्राणिनां नात्र संशयः
Mula sa naipong kasalanan sumisibol ang mga sakit at pagdurusa sa mga may katawan; mula sa pagdurusa, dumarating ang kamatayan sa mga nilalang—walang alinlangan dito.
Verse 22
तस्माद्धर्मः प्रकर्तव्यः पुण्यसत्याश्रयैर्नरैः । पंचभूतात्मकः कायः शिरासंधिविजर्जरः
Kaya nga, ang mga taong kumakapit sa kabutihan at katotohanan ay dapat magsagawa ng dharma; sapagkat ang katawan ay binubuo ng limang elemento at unti-unting nauupos—nanghihina ang mga ugat at kasukasuan.
Verse 23
एवं संधीकृतो मर्त्यो हेमकारीव टंकणैः । तत्र भाति महानग्निर्द्धातुरेव चरः सदा
Sa gayong pagdadalisay at paghahanda, ang mortal—gaya ng panday-ginto na gumagamit ng borax—ay nagliliwanag; sapagkat sa loob niya’y laging gumagalaw ang dakilang apoy, tulad ng nasa loob ng mineral o metal.
Verse 24
शतखंडमये विप्र यः संधत्ते सबुद्धिमान् । हरेर्नाम्ना च दिव्येन सौभाग्येनापि पिप्पल
O brāhmaṇa, yaong marunong na nagbubuo ng handog na may sandaang bahagi, at ginagawa ito kasabay ng banal na Pangalan ni Hari—sa mabuting kapalaran, nagkakamit siya ng dakilang biyaya at kabutihan.
Verse 25
पंचात्मका हि ये खंडाः शतसंधिविजर्जराः । तेन संधारिताः सर्वे कायो धातुसमो भवेत्
Sapagkat ang mga bahaging ito ng katawan, na binubuo ng lima (mga elemento), ay nauupos dahil sa sandaang kasukasuan; kapag ang lahat ay napagtitibay ng yaong tagapagtaguyod, ang katawan ay nagiging matatag na parang metal.
Verse 26
हरेः पूजोपचारेण ध्यानेन नियमेन च । सत्यभावेन दानेन नूत्नः कायो विजायते
Sa paglilingkod na may pagsamba kay Hari—sa pagninilay at mahigpit na pagtalima sa mga tuntunin—at sa pagkakawanggawa na may tapat na diwa, isinisilang ang isang bagong, dalisay na katawan.
Verse 27
दोषा नश्यंति कायस्य व्याधयः शृणु मातले । बाह्याभ्यंतरशौचं हि दुर्गंधिर्नैव जायते
Nawawasak ang mga kapintasan at karamdaman ng katawan—makinig, O Mātali. Kapag may panlabas at panloob na kalinisan, hindi kailanman sumisibol ang masangsang na amoy.
Verse 28
शुचिस्ततो भवेत्सूत प्रसादात्तस्य चक्रिणः । नाहं स्वर्गं गमिष्यामि स्वर्गमत्र करोम्यहम्
Kung gayon, O Sūta, sa biyaya ng Panginoong may dalang Sudarśana, nagiging dalisay ang tao. Hindi ako tutungo sa langit—dito mismo ako lilikha ng langit.
Verse 29
तपसा चैव भावेन स्वधर्मेण महीतलम् । स्वर्गरूपं करिष्यामि प्रसादात्तस्य चक्रिणः
Sa pamamagitan ng tapasya, ng wastong layon, at ng tapat na pagsunod sa sariling dharma, gagawin kong maging tulad ng langit ang ibabaw ng lupa—sa biyaya ng Panginoong may dalang Sudarśana.
Verse 30
एवं ज्ञात्वा प्रयाहि त्वं कथयस्व पुरंदरम् । सुकर्मोवाच । समाकर्ण्य ततः सूतो नृपतेः परिभाषितम्
“Yamang nalaman mo ito, umalis ka at ipahayag mo kay Purandara (Indra).” wika ni Sūkarma. Pagkarinig ni Sūta sa sinabi ng hari, ipinagpatuloy niya ang salaysay.
Verse 31
आशीर्भिरभिनंद्याथ आमंत्र्य नृपतिं गतः । सर्वं निवेदयामास इंद्राय च महात्मने
Pagkatapos siyang batiin ng mga pagpapala at magpaalam sa hari, siya’y lumisan; at buong-buo niyang isinalaysay ang lahat kay Indra, ang dakilang may marangal na diwa.
Verse 32
समाकर्ण्य सहस्राक्षो ययातेस्तु महात्मनः । तस्याथ चिंतयामासानयनार्थं दिवं प्रति
Nang marinig ng sanlibong-matang si Indra ang tungkol sa dakilang-loob na si Yayāti, siya’y nagmuni-muni kung paano siya maiaakyat sa langit.
Verse 72
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने मातापितृतीर्थवर्णने ययाति । चरिते द्विसप्ततितमोऽध्यायः
Sa gayon, sa Śrī Padma Purāṇa, sa Bhūmi-khaṇḍa, sa salaysay ni Vena—sa paglalarawan ng banal na tīrtha ng Ina at Ama, sa kasaysayan ni Yayāti—nagtatapos ang ikapitumpu’t dalawang kabanata.