Adhyaya 63
The Glory of the Mother-and-Father Sacred Ford (Mātāpitṛ-tīrtha-māhātmya)
Sa Adhyaya 63 (sa loob ng Veno-upākhyāna) ay nagtuturo na ang tapat na paglilingkod sa buhay na ina at ama ay siya na ring pinakamataas na tīrtha at ganap na gawaing-dharma. Pinupuri nito ang anak na may pag-ibig na nag-aalaga sa mga magulang na may ketong at karamdaman, sapagkat nalulugod si Viṣṇu at nagkakaloob ng daan tungo sa Vaiṣṇava na kalagayan. Sa kabaligtaran, mariing hinahatulan ang mga anak na nagpapabaya o tumatalikod sa matatanda o maysakit na magulang. Ipinapahayag ang mga impiyerno at ang mababang muling pagsilang—bilang aso, baboy, ahas, at mababangis na hayop gaya ng tigre o oso—bilang bunga ng kanilang karma. Pagkatapos, muling inilalarawan ng teksto na ang pag-aaral ng Veda, tapas, yajña, dāna, at paglalakbay sa mga banal na pook ay nawawalan ng saysay kung walang paggalang sa ina at ama. Ang pagdakila sa magulang ang pinagmumulan ng tunay na kaalaman, tagumpay sa yoga, at mapalad na kapalaran.
Shlokas
Verse 1
सुकर्मोवाच । तयोश्चापि द्विजश्रेष्ठ मातापित्रोश्च स्नातयोः । पुत्रस्यापि हि सर्वांगे पतंत्यंबुकणा यदा
Sinabi ni Sukarma: O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, kapag naisagawa ang gayong ritwal—maging ng inang-ama na nakapaligo, at gayundin ng anak—kapag ang mga patak ng tubig ay bumagsak sa kanyang buong katawan—
Verse 2
सर्वतीर्थसमं स्नानं पुत्रस्यापि सुजायते । पतितं विकलं वृद्धमशक्तं सर्वकर्मसु
Sa anak, ang gayong pagligo ay nagiging kapantay ng pagligo sa lahat ng banal na tīrtha. Pinakikinabangan din nito ang nalugmok, may kapansanan, matanda, at yaong walang lakas sa lahat ng tungkulin.
Verse 3
व्याधितं कुष्ठिनं तातं मातरं च तथाविधाम् । उपाचरति यः पुत्रस्तस्य पुण्यं वदाम्यहम्
Ipahahayag ko ang kabanalan ng anak na may pag-ibig na naglilingkod sa amang maysakit na may ketong, at sa inang gayon din ang kalagayan.
Verse 4
विष्णुस्तस्य प्रसन्नात्मा जायते नात्र संशयः । प्रयाति वैष्णवं लोकं यदप्राप्यं हि योगिभिः
Para sa kanya, si Viṣṇu ay nagiging mapagpala at lubos na nalulugod—walang alinlangan. Siya’y tutungo sa daigdig ng mga Vaiṣṇava, na di maabot kahit ng mga yogin.
Verse 5
पितरौ विकलौ दीनौ वृद्धावेतौ गुरू सुतः । महागदेन संप्राप्तौ परित्यजति पापधीः
Kapag ang kanyang mga magulang ay nanghihina, dukha at matanda, at tinamaan ng mabigat na karamdaman, sila’y iniiwan ng anak na masama ang pag-iisip.
Verse 6
पुत्रो नरकमाप्नोति दारुणं कृमिसंकुलम् । वृद्धाभ्यां च समाहूतो गुरूभ्यामिह सांप्रतम्
Ang anak ay nahuhulog sa kakila-kilabot na impiyernong punô ng mga uod; at ngayon, sa sandaling ito, siya’y tinatawag dito ng dalawang matatanda—ang kanyang kagalang-galang na nakatatanda.
Verse 7
न प्रयाति सुतो भूत्वा तस्य पापं वदाम्यहम् । विष्ठाशी जायते मूढो ग्रामघ्रोणी न संशयः
Kahit naging anak na, hindi siya lumalakad sa nararapat na landas; sasabihin ko ang kanyang kasalanan. Ipinapanganak siyang mapurol, kumakain ng dumi, at isang baboy sa nayon—walang alinlangan.
Verse 8
यावज्जन्मसहस्रं तु पुनः श्वा चाभिजायते । पुत्रगेहेस्थितौ वृद्धौ माता च जनकस्तथा
Sa loob ng sanlibong kapanganakan, muli’t muli siyang isisilang bilang aso; at gayundin, ang matandang ina at ama ay nananatiling nakikituloy sa bahay ng anak.
Verse 9
अभोजयित्वा तावन्नं स्वयमत्ति च यः सुतः । मूत्रं विष्ठां स भुंजीत यावज्जन्मसहस्रकम्
Ang anak na kumakain nang mag-isa, nang hindi muna pinakakain sila ng gayong pagkain, ay kakain ng ihi at dumi sa loob ng sanlibong kapanganakan.
Verse 10
कृष्णसर्पो भवेत्पापी यावज्जन्मशतद्वयम् । मातरंपितरं वृद्धमवज्ञाय प्रवर्त्तते
Ang makasalanan ay magiging itim na ahas sa loob ng dalawang daang kapanganakan, kung hinahamak niya ang kanyang matandang ina at ama.
Verse 11
ग्राहोपि जायते दुष्टो जन्मकोटिशतैरपि । तावेतौ कुत्सते पुत्रः कटुकैर्वचनैरपि
Kahit matapos ang daan-daang koti ng kapanganakan, maaaring ipanganak ang isang anak na masama; at ang anak na iyon ay nilalait ang dalawang iyon (ang mga magulang) kahit sa mapapait na salita.
Verse 12
स च पापी भवेद्व्याघ्रः पश्चादृक्षः प्रजायते । मातरंपितरं पुत्रो यो न मन्येत दुष्टधीः
Ang makasalanang iyon ay nagiging tigre, at pagkatapos ay isinisilang na oso—ang masamang-isip na anak na hindi nagbibigay-galang sa kanyang ina at ama.
Verse 13
कुंभीपाके वसेत्तावद्यावद्युगसहस्रकम् । नास्ति मातृसमं तीर्थं पुत्राणां च पितुः समम्
Mananahan siya sa impiyernong tinatawag na Kumbhīpāka sa loob ng sanlibong yuga. Walang banal na tawiran na kapantay ng ina, at para sa mga anak ay wala ring kapantay ng ama.
Verse 14
तारणाय हितायैव इहैव च परत्र च । तस्मादहं महाप्राज्ञ पितृदेवं प्रपूजये
Para sa pagliligtas at kapakanan—dito sa daigdig at sa kabilang-buhay—kaya, O lubhang marunong, sinasamba ko ang mga banal na Pitṛ, ang mga ninunong diyos.
Verse 15
मातृदेवं सर्वदेव योगयोगी तथाभवम् । मातृपितृप्रसादेन संजातं ज्ञानमुत्तमम्
Itinuring kong diyos ang aking ina—tunay ngang lahat ng mga diyos; kaya ako’y naging dalubhasa sa yoga. Sa biyaya ng ina at ama, sumilang sa akin ang pinakamataas na kaalaman.
Verse 16
त्रिलोकीयं समस्ता तु संयाता मम वश्यताम् । अर्वाचीनगतिं जाने देवस्यास्य महात्मनः
Tunay, ang lahat ng nilalang sa tatlong daigdig ay napasailalim sa aking kapangyarihan. Gayunman, nauunawaan ko ang patuloy na landas ng dakilang banal na ito.
Verse 17
वासुदेवस्य तस्यैव पराचीनां महामते । सर्वं ज्ञानं समुद्भूतं पितृमातृप्रसादतः
O dakilang kaisipan, mula sa mismong Vāsudeva na yaon, sa mga sinaunang panahon, sumibol ang lahat ng kaalaman—sa biyaya ng ama at ina.
Verse 18
को न पूजयते विद्वान्पितरं मातरं तथा । सांगोपांगैरधीतैस्तैः श्रुतिशास्त्रसमन्वितैः
Sino ngang pantas ang hindi magpupugay sa ama at gayundin sa ina—siya na nag-aral ng Veda kasama ang mga sangay nito, at puspos ng aral ng śruti at mga śāstra?
Verse 19
वेदैरपि च किं विप्रा पिता येन न पूजितः । माता न पूजिता येन तस्य वेदा निरर्थकाः
O mga brāhmaṇa, ano ang silbi kahit ng mga Veda sa taong hindi gumagalang sa ama? Sa hindi gumagalang sa ina, nagiging walang saysay ang mga Veda.
Verse 20
यज्ञैश्च तपसा विप्र किं दानैः किं च पूजनैः । प्रयाति तस्य वैफल्यं न माता येन पूजिता
O brāhmaṇa, ano ang silbi ng mga yajña at tapas—ano pa ang mga handog at pagsamba? Lahat ay nauuwi sa kawalan para sa hindi gumagalang sa Ina.
Verse 21
न पिता पूजितो येन जीवमानो गृहे स्थितः । एष पुत्रस्य वै धर्मस्तथा तीर्थं नरेष्विह
Kung ang tao’y hindi gumagalang sa amang buhay pa at nasa tahanan, ito’y pagtalikod sa tunay na tungkulin ng anak; sapagkat sa mga tao rito, ang paglilingkod sa amang buhay ay siya nang tīrtha.
Verse 22
एष पुत्रस्य वै मोक्षस्तथा जन्मफलं शुभम् । एष पुत्रस्य वै यज्ञो दानमेव न संशयः
Tunay na ito ang mokṣa ng anak at ang mapalad na bunga ng kanyang pagsilang. Ito rin ang yajña ng anak—at siya ring dāna, walang pag-aalinlangan.
Verse 23
पितरं पूजयेन्नित्यं भक्त्या भावेन तत्परः । तस्य जातं समस्तं तद्यदुक्तं पूर्वमेव हि
Dapat laging sambahin at parangalan ng anak ang ama, nang may bhakti at taos-pusong paggalang, na lubos na nakatuon sa kanya; sapagkat ang lahat ng nagmula sa kanya ay gaya rin ng naunang sinabi.
Verse 24
दानस्यापि फलं तेन तीर्थस्यापि न संशयः । यज्ञस्यापि फलं प्राप्तं माता येनाप्युपासिता
Sa kanya na sumamba at naglingkod sa ina, natatamo ang bunga ng pagkakawanggawa; gayundin, walang alinlangan, ang bunga ng mga banal na paglalakbay sa tīrtha; at maging ang bunga ng mga yajña, sapagkat ang ina ay marapat na pinarangalan.
Verse 25
पिता येन सुभक्त्या च नित्यमेवाप्युपासितः । तस्य सर्वा सुसंसिद्धा यज्ञाद्याः पुण्यदाः क्रियाः
Ang taong palagiang sumasamba at naglilingkod sa kanyang ama nang tapat na debosyon—sa kanya, ang lahat ng gawaing nagbibigay-punya, simula sa mga yajña, ay nagiging ganap na natutupad.
Verse 26
एतदर्थं समाज्ञातं धर्मशास्त्रं श्रुतं मया । पितृभक्तिपरो नित्यं भवेत्पुत्रो हि पिप्पल
Dahil dito, aking natutuhan at napakinggan ang Dharma-śāstra. Kaya nga, O Pippala, ang anak na lalaki ay dapat laging maging masigasig sa debosyon sa kanyang ama.
Verse 27
तुष्टे पितरि संप्राप्तं यदुराज्ञा पुरा सुखम् । रुष्टे पितरि च प्राप्तं महत्पापं पुरा शृणु
Makinig ngayon: noong unang panahon, si Haring Yadu ay nagkamit ng kaligayahan nang masiyahan ang kanyang ama; at nang magalit ang kanyang ama, siya’y napasailalim sa malaking kasalanan.
Verse 28
रुरुणा पौरवेणापि पित्रा शप्तेन भूतले । एवं ज्ञानं मया चाप्तं द्वावेतौ यदुपासितौ
Gayon din sa lupa: maging si Ruru na mula sa angkang Paurava—nang siya’y sumpain ng kanyang ama—ay nakamit ang pagkaunawang ito. Sa gayon, ang kaalamang ito’y aking natamo: ang dalawang ito ang kanyang iginalang at pinagsilbihan.
Verse 29
एतयोश्च प्रसादेन प्राप्तं फलमनुत्तमम्
Sa biyaya ng dalawang ito, natamo ang gantimpalang walang kapantay.
Verse 63
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने मातापितृतीर्थमाहात्म्ये त्रिषष्टितमोऽध्यायः
Sa gayon nagtatapos ang ika-animnapu’t ikatlong kabanata—tungkol sa kadakilaan ng banal na tawiran ng Ina at Ama (Mātāpitṛ-tīrtha)—sa Veno-upākhyāna, sa loob ng Bhūmi-khaṇḍa ng kagalang-galang na Padma Purāṇa.