Adhyaya 62
Bhumi KhandaAdhyaya 6282 Verses

Adhyaya 62

The Glory of the Mother-and-Father Tīrtha (Within the Vena Episode)

Isinasalaysay ni Viṣṇu ang pagdalaw sa āśrama ni Kuṇḍala, kung saan nakita si Sukarmā na nakaupo sa paanan ng kanyang ina at ama, huwaran sa tapat na paglilingkod sa magulang. Dumating si Pippala at pinarangalan ayon sa kaugalian ng pagtanggap sa panauhin—āsana, pādya, at arghya—at nagbukas ang pag-uusap tungkol sa pinagmumulan ng kaalaman at kapangyarihan ni Sukarmā. Tinawag ang mga deva; sila’y nagpakita at nagkaloob ng mga biyaya. Ngunit itinuro ni Sukarmā ang mga biyayang iyon sa bhakti at sa pag-akyat ng kanyang mga magulang sa Vaiṣṇava na kaharian. Lumawak ang aral sa paglalarawan ng di-masayod na Kataas-taasan, at sa isang pangitain ng kosmikong pagpapakita: si Janārdana sa ibabaw ni Śeṣa, ang paglalagalag ni Mārkaṇḍeya, at ang Devī bilang Mahāmāyā/Kālarātri. Sa wakas, pinagtitibay ng kabanata na ang araw-araw at aktuwal na paglilingkod sa ina at ama ang pinakadakilang tīrtha at ubod ng dharma, na higit pa sa matitinding tapas, yajña, at mga paglalakbay sa banal na pook.

Shlokas

Verse 1

विष्णुरुवाच । कुंडलस्याश्रमं गत्वा सत्यधर्म समाकुलम् । सुकर्माणं ततो दृष्ट्वा पितृमातृपरायणम्

Sinabi ni Viṣṇu: Nang marating niya ang ermitanyo ni Kuṇḍala—puspos ng katotohanan at dharma—doon niya nakita si Sukarmā, tapat na naglilingkod sa ama at ina.

Verse 2

शुश्रूषंतं महात्मानं गुरूसत्यपराक्रमम् । महारूपं महातेजं महाज्ञानसमाकुलम्

Masigasig siyang naglilingkod sa dakilang kaluluwang iyon—ang gurong kagalang-galang, na ang tapang ay nakaugat sa katotohanan—may maringal na anyo, dakilang ningning, at puspos ng mataas na kaalaman.

Verse 3

मातापित्रोः पदांते तमुपविष्टं ददर्श सः । महाभक्त्यान्वितं शांतं सर्वज्ञानमहानिधिम्

Nakita niya siyang nakaupo sa paanan ng kanyang mga magulang—puspos ng dakilang debosyon, payapa, at isang malawak na kayamanan ng lahat ng kaalaman.

Verse 4

कुंडलस्यापि पुत्रेण सुकर्मणा महात्मना । आगतं पिप्पलं दृष्ट्वा द्वारदेशे महामतिम्

Pagkatapos, si Sukarman—ang marangal na anak ni Kuṇḍala—nang makita ang dakilang pantas na si Pippala na dumating sa may tarangkahan,

Verse 5

आसनात्तूर्णमुत्थाय अभ्युत्थानं कृतं पुनः । आगच्छ त्वं महाभाग विद्याधर महामते

Agad siyang tumindig mula sa upuan, muling nagbigay-galang sa pagtayo, at nagsabi: “Lumapit ka, mapalad na ginoo—O Vidyādhara, O dakilang pantas.”

Verse 6

आसनं पाद्यमर्घं च ददौ तस्मै महामतिः । निर्विघ्नोऽसि महाप्राज्ञ कुशलेन प्रवर्त्तसे

Ang marunong ay naghandog sa kanya ng upuan, tubig sa paghuhugas ng paa, at arghya na may paggalang. At sinabi: “O dakilang pantas, maging malaya ka sa mga hadlang; magpatuloy ka sa kagalingan.”

Verse 7

निरामयं च पप्रच्छ पिप्पलं तं समागतम् । यस्मादागमनं तेद्य तत्सर्वं प्रवदाम्यहम्

Tinanong din niya ang bagong dating na si Pippala tungkol sa kanyang kalagayan: “Saan ka nagmula ngayon? Isalaysay mo ang lahat—aking ipahahayag ang kabuuan.”

Verse 8

वर्षाणां च सहस्राणि त्रीणि यावत्त्वया तपः । तप्तमेव महाभाग सुरेभ्यः प्राप्तवान्वरम्

Sa loob ng tatlong libong taon, tunay ngang nagsagawa ka ng matinding tapas. O marangal, sa mismong pagninilay at pagtitiis na iyon ay nakamtan mo ang biyaya mula sa mga diyos.

Verse 9

वश्यत्वं च त्वया प्राप्तं कामचारस्तथैव च । तेन मत्तो न जानासि गर्वमुद्वहसे वृथा

Nakamtan mo ang kapangyarihang magpasunod at ang kalayaang kumilos ayon sa nais; kaya hindi mo ako nakikilala, at walang saysay mong pasan ang pagmamataas.

Verse 10

दृष्ट्वा ते चेष्टितं सर्वं सारसेन महात्मना । ममाभिधानं कथितं मम ज्ञानमनुत्तमम्

Nang makita ng dakilang Sārasa ang lahat ng iyong ginawa, nabanggit ang aking pangalan, at naihayag ang aking walang kapantay na kaalaman.

Verse 11

पिप्पल उवाच । योसौ मां सारसो विप्र सरित्तीरे प्रयुक्तवान् । सर्वं ज्ञानं वदेन्मां हि स तु कः प्रभुरीश्वरः

Sinabi ni Pippala: “O brāhmaṇa, sino nga ba yaong Panginoon, ang Kataas-taasang Tagapamahala, na nag-atas sa akin sa pampang ng ilog sa anyo ng tagak—yaong nag-uutos na aking ipahayag ang buong kaalaman?”

Verse 12

सुकर्मोवाच । भवंतमुक्तवान्यो वै सरित्तीरे तु सारसः । ब्रह्माणं त्वं महाज्ञानं तं विद्धि परमेश्वरम्

Sinabi ni Sukarmā: “Ang sisne na nagsalita sa iyo sa pampang ng ilog—kilalanin mo siya, O lubhang marunong, bilang si Brahmā mismo, ang Kataas-taasang Panginoon.”

Verse 13

अन्यत्किं पृच्छसे ब्रूहि तमेवं प्रवदाम्यहम् । विष्णुरुवाच । एवमुक्तः स धर्मात्मा सुकर्मा नृपनंदन

“Ano pa ang itinatanong mo? Magsalita; ipaliliwanag ko sa iyo sa ganitong paraan.” Sabi ni Viṣṇu. Nang masabi ito, ang matuwid ang loob na si Sukarmā, O anak ng hari, …

Verse 14

पिप्पल उवाच । त्वयि वश्यं जगत्सर्वमिति शुश्रुम भूतले । तन्मे त्वं कौतुकं विप्र दर्शयस्व प्रयत्नतः

Sinabi ni Pippala: “Narinig namin sa lupa na ang buong daigdig ay nasa ilalim ng iyong kapangyarihan. Kaya, O brāhmaṇa, ipakita mo sa akin ang kahanga-hangang lakas na iyon—nang maingat at buong pagsisikap.”

Verse 15

पश्य कौतुकमेवाद्य त्वं वश्यावश्यकारणम् । तमुवाच स धर्मात्मा सुकर्मा पिप्पलं प्रति

“Masdan mo ngayon ang kababalaghan—ikaw ang mismong sanhi kung bakit ang iba’y napapasunod o hindi napapasunod.” Ganito nagsalita ang matuwid na si Sukarmā kay Pippala.

Verse 16

अथ सस्मार वै देवान्सुकर्मा प्रत्ययाय वै । इंद्राद्या लोकपालाश्च देवाश्चाग्निपुरोगमाः

Pagkaraan, si Sukarmā, upang magtamo ng katiyakan at saklolo, ay taimtim na inalaala ang mga deva—si Indra at ang iba pang tagapangalaga ng mga daigdig, at ang mga diyos na pinangungunahan ni Agni.

Verse 17

समागताः समाहूता नाना विद्याधरास्तथा । सुकर्माणं ततः प्रोचुर्देवाश्चाग्निपुरोगमाः

Kaya’t maraming Vidyādhara, na tinawag, ay nagtipon; at pagkaraan, ang mga deva rin—na pinangungunahan ni Agni—ay nagsalita kay Sukarmāṇa.

Verse 18

कस्मात्स्मृतास्त्वया विप्र ततोर्थकारणं वद । सुकर्मोवाच । अयमेष सुसंप्राप्तो विद्याधरो हि पिप्पलः

“O brāhmaṇa, bakit mo siya inalaala? Ipaalam mo ang dahilan.” Wika ni Sukarma: “Narito na nga—si Pippala, ang Vidyādhara—na matagumpay na dumating dito.”

Verse 19

मामेवं भाषते विप्र वश्यावश्यत्वकारणम् । प्रत्ययार्थं समाहूता अस्यैव च महात्मनः

O brāhmaṇa, habang ganito ang aking pagsasalita tungkol sa sanhi ng pagiging masunurin o di-masunurin sa impluwensiya, ako’y ipinatawag ng yaong dakilang kaluluwa, upang mapagtibay ang bagay na ito.

Verse 20

स्वंस्वं स्थानं प्रगच्छध्वमित्युवाच सुरान्प्रति । तमूचुस्ते ततो देवाः सुकर्माणं महामतिम्

At sinabi niya sa mga deva: “Bumalik ang bawat isa sa sariling kinalalagyan.” Pagkaraan, ang mga diyos na iyon ay nagsalita kay Sukarmā, ang dakilang-isip.

Verse 21

अस्माकं दर्शनं व्रिप्र न मोघं जायते वरम् । वरं वरय भद्रं ते मनसा यद्धिरोचते

O brāhmaṇa, hindi magiging walang bunga ang aming pagpapakita sa iyo. Kaya pumili ka ng isang biyaya—nawa’y mapabuti ka—yaong tunay na ninanais ng iyong puso.

Verse 22

तत्ते दद्मो न संदेहस्त्वेवमूचुः सुरोत्तमाः । भक्त्या प्रणम्य तान्देवान्ययाचे स द्विजोत्तमः

“Ipagkakaloob namin iyon sa iyo—huwag kang mag-alinlangan,” wika ng mga pinakadakila sa mga diyos. Pagkatapos, ang pinakamainam sa mga brāhmaṇa, yumukod sa kanila nang may debosyon at inihayag ang kanyang hiling.

Verse 23

अचलां दत्त देवेंद्रा सुःभक्तिं भावसंयुताम् । मातापित्रोश्च मे नित्यं तद्वै वरमनुत्तमम्

O Panginoon ng mga diyos, ipagkaloob mo sa akin ang di-natitinag na bhakti, na puspos ng tunay na damdamin; at nawa’y maging palagian ang aking paglilingkod sa aking ina at ama—ito nga ang walang kapantay na biyaya.

Verse 24

पिता मे वैष्णवं लोकं प्रयात्वेतद्वरोत्तमम् । तद्वन्माता च देवेशा वरमन्यं न याचये

Nawa’y marating ng aking ama ang Vaishnava na daigdig—ito ang pinakamataas na biyaya. Gayundin nawa’y marating iyon ng aking ina, O Panginoon ng mga diyos; wala na akong ibang biyayang hinihiling.

Verse 25

देवा ऊचुः । पितृभक्तोसि विप्रेंद्र भक्त्या तव वयं द्विज । सुकर्मञ्छ्रूयतां वाक्यं प्रीत्या युक्ता सदैव ते

Sinabi ng mga diyos: “O pinakamainam sa mga brāhmaṇa, ikaw ay tapat sa mga Pitṛ (mga ninuno). Dahil sa iyong debosyon, kami, O dalawang-ulit na isinilang, ay laging may paglingap sa iyo. Kaya pakinggan mo ang aming mga salita nang may mabuting kalooban—mga salitang laging may pag-ibig para sa iyo.”

Verse 26

एवमुक्त्वा गता देवाः स्वर्लोकं नृपनंदन । सर्वमैश्वर्यमेतेन तस्याग्रे परिदर्शितम्

Pagkasabi nito, ang mga deva’y nagtungo sa Svarga, O anak ng hari. Sa harap niya, ipinamalas ang lahat ng maharlikang karangalan at kasaganaan.

Verse 27

दृष्टं तु पिप्पलेनापि कौतुकं च महाद्भुतम् । तमुवाच स धर्मात्मा पिप्पलं कुंडलात्मजम्

Nakita rin ni Pippala ang isang kababalaghang kamangha-mangha at di-masukat ang hiwaga. Pagkaraan, kinausap ng banal ang loob si Pippala, ang anak ni Kuṇḍala.

Verse 28

अर्वाचीनं त्विदं रूपं पराचीनं च कीदृशम् । प्रभावमुभयोश्चैव वदस्व वदतां वर

Ang anyong ito ay ang huling anyo—ano naman ang naunang anyo? At ipahayag mo rin ang kapangyarihan ng dalawa; O pinakamagaling magsalita, ipaliwanag.

Verse 29

सुकर्मोवाच । पराचीनस्य रूपस्य लिंगमेव वदामि ते । येनलोकाः प्रमोदंते इंद्राद्याः सचराचराः

Sinabi ni Sukarma: Sasabihin ko sa iyo ang sagisag (liṅga) ng anyong higit-sa-mundo; sa pamamagitan nito nagagalak ang lahat ng daigdig—si Indra at iba pa—kasama ang lahat ng nilalang, gumagalaw man o di-gumagalaw.

Verse 30

अयमेव जगन्नाथः सर्वगो व्यापकः प्रभुः । अस्य रूपं न दृष्टं हि केनाप्येव हि योगिना

Siya nga ang Jagannātha, ang Panginoon ng sansinukob—naroroon sa lahat, sumasaklaw sa lahat, ang Kataas-taasang Hari. Tunay, walang yogin na kailanman nakakita nang ganap sa Kanyang anyo.

Verse 31

श्रुतिरेव वदत्येवं तं वक्तुं शंकितेव सा । अपाणिपादनासश्च अकर्णो मुखवर्जितः

Ganito nagsasalita ang Śruti mismo—ngunit wari’y nag-aatubili siyang ilarawan Siya: walang mga kamay, paa, o ilong; walang mga tainga; at walang bibig.

Verse 32

सर्वं पश्यति वै कर्म कृतं त्रैलोक्यवासिनाम् । तेषामुक्तमकर्णश्च स शृणोति सुसाक्ष्यदः

Tunay ngang nakikita Niya ang bawat gawa ng mga naninirahan sa tatlong daigdig; at bagaman walang tainga, naririnig Niya ang kanilang sinasabi—Siya, ang ganap na Saksi na nagbibigay ng tunay na patotoo.

Verse 33

गतिहीनो व्रजेत्सोपि स हि सर्वत्र दृश्यते । पाणिहीनोपि गृह्णाति पादहीनः प्रधावति

Bagaman walang paggalaw, Siya’y tila lumalakad—sapagkat nakikita Siya sa lahat ng dako. Bagaman walang kamay, Siya’y humahawak; bagaman walang paa, Siya’y mabilis na tumatakbo.

Verse 34

सर्वत्र दृश्यते विप्र व्यापकः पादवर्जितः । यं न पश्यंति देवेंद्रा मुनयस्तत्त्वदर्शिनः

O brāhmaṇa, nakikita Siya sa lahat ng dako—ang lumalaganap sa lahat, gayunma’y walang paa; at gayon pa man, Siya’y hindi nakikita ng mga panginoon ng mga diyos at ng mga pantas na nakakakita ng katotohanan.

Verse 35

स च पश्यति तान्सर्वान्सत्यासत्यपदे स्थितान् । व्यापकं विमलं सिद्धं सिद्धिदं सर्वनायकम्

At minamasdan Niya silang lahat, na nakatayo sa kalagayan ng katotohanan at di-katotohanan; (minamasdan Niya) ang lumalaganap sa lahat, ang dalisay at walang dungis, ang laging ganap—ang tagapagkaloob ng tagumpay at pinuno ng lahat.

Verse 36

यं जानाति महायोगी व्यासो धर्मार्थकोविदः । तेजोमूर्तिः स चाकाशमेकवर्णमनंतकम्

Siya na nakikilala ng dakilang yogin na si Vyāsa, bihasa sa Dharma at Artha—Siya’y anyo ng dalisay na liwanag; Siya ang mismong kalangitan, iisang kulay, walang hanggan.

Verse 37

तदेतन्निर्मलं रूपं श्रुतिराख्याति निश्चितम् । व्यासश्चैव हि जानाति मार्कंडेयश्च तत्पदम्

Ipinahahayag ng Śruti nang may katiyakan na ang anyong ito’y walang dungis at dalisay. Tunay na nalalaman ito ni Vyāsa—at gayundin ni Mārkaṇḍeya, yaong kataas-taasang kalagayan.

Verse 38

अर्वाचीनं प्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकाग्रमानसः । यदा संहृत्य भूतात्मा स्वयमेकः प्रगच्छति

Ipapahayag ko ngayon ang susunod; makinig ka nang may iisang tuon ng isip. Kapag winawaksi ng nilalang na sarili ang lahat, siya’y nagpapatuloy na mag-isa bilang ang Isa.

Verse 39

अप्सु शय्यां समास्थाय शेषभोगासनस्थितः । तमाश्रित्य स्वपित्येको बहुकालं जनार्दनः

Sa ibabaw ng higaan sa mga tubig, nakaluklok sa mga likaw ni Śeṣa bilang trono, si Janārdana—nag-iisa—ay natulog nang napakahabang panahon, umaasa sa Kanya.

Verse 40

जलांधकारसंतप्तो मार्कंडेयो महामुनिः । स्थानमिच्छन्स योगात्मा निर्विण्णो भ्रमणेन सः

Pinahihirapan ng madilim na tubig, ang dakilang muni na si Mārkaṇḍeya—matatag sa yoga—ay nagnasa ng isang himpilan, pagod na sa paglalagalag.

Verse 41

भ्रममाणः स ददृशे शेषपर्यंकशायिनम् । सूर्यकोटिप्रतीकाशं दिव्याभरणभूषितम्

Habang siya’y pagala-gala, nasilayan niya ang Panginoon na nakahimlay sa higaan ni Śeṣa—nagniningning na tila sampung milyong araw, at pinalamutian ng mga dibinong hiyas.

Verse 42

दिव्यमाल्यांबरधरं सर्वव्यापिनमीश्वरम् । योगनिद्रा गतं कांतं शंखचक्रगदाधरम्

May suot na dibinong mga kuwintas ng bulaklak at kasuotan, ang Panginoong sumasaklaw sa lahat—minamahal at nakalubog sa yogic na pag-idlip—taglay ang kabibe, diskos, at pamalo.

Verse 43

एका नारी महाभागा कृष्णांजनचयोपमा । दंष्ट्राकरालवदना भीमरूपा द्विजोत्तम

O pinakamainam sa mga brāhmaṇa, may isang babae—lubhang pambihira—itim na parang bunton ng itim na koliryo; ang bibig ay nakapanghihilakbot dahil sa mga pangil, at ang anyo’y tunay na kakila-kilabot.

Verse 44

तयोक्तोसौ मुनिश्रेष्ठो मा भैरिति महामुनिः । पद्मपत्रं सुविस्तीर्णं पंचयोजनमायतम्

Nang siya’y kausapin nila, ang pinakadakila sa mga pantas—ang dakilang muni—ay nagsabi, “Huwag kang matakot,” at ipinamalas ang isang dahon ng lotus na malapad na nakabuka, na may habang limang yojana.

Verse 45

तस्मिन्पत्रे महादेव्या मार्कण्डेयो निवेशितः । केशवे सति सुप्तेपि नास्त्यत्र च भयं तव

Sa dahong iyon, iniluklok si Mārkaṇḍeya ng Dakilang Diyosa. Kahit natutulog si Keśava (Viṣṇu), dito’y wala kang dapat ikatakot.

Verse 46

तामुवाच स योगींद्र का त्वं भवसि भामिनि । अस्मिन्विनिर्जिते चैका भवती परिबृंहिता

Wika ng panginoon sa mga yogin: “Sino ka, O marikit na binibini? Sa pook na ito na ngayo’y nasakop, ikaw lamang ang lumilitaw na lalong lumalago at namamayani.”

Verse 47

पृष्टैवं मुनिना देवी सादरं प्राह भूसुर । नागभोगांकपर्यंके स यः स्वपिति केशवः

Nang tanungin nang gayon ng muni, magalang na sumagot ang Diyosa: “O brāhmaṇa, Siya—si Keśava—na natutulog sa higaan na hinubog ng mga likaw ng ahas.”

Verse 48

अस्याहं वैष्णवी शक्तिः कालरात्रिरिहोच्यते । मामेवं विद्धि विप्रेंद्र सर्वमायासमन्विताम्

Ako ang Kaniyang kapangyarihang Vaiṣṇavī, na dito’y tinatawag na Kālarātri. Kilalanin mo ako nang gayon, O pinakamainam sa mga brāhmaṇa, na puspos ng lahat ng anyo ng māyā.

Verse 49

महामाया पुराणेषु जगन्मोहाय कथ्यते । इत्युक्त्वा सा गता देवी अंतर्धानं हि पिप्पलः

“Sa mga Purāṇa, siya’y tinatawag na Mahāmāyā, ang dakilang kapangyarihan ng ilusyon na lumilinlang sa sanlibutan.” Pagkasabi nito, umalis ang Diyosa at naglaho; tunay ngang naglaho siya sa punong pippala (aśvattha).

Verse 50

देव्यामनुगतायां तु मार्कंडेयस्य पश्यतः । तस्य नाभ्यां समुत्पन्नं पंकजं हाटकप्रभम्

Habang nagpapatuloy ang Diyosa, at minamasdan ni Mārkaṇḍeya, mula sa kaniyang pusod ay sumibol ang isang lotus na may gintong ningning.

Verse 51

तस्माज्जज्ञे महातेजा ब्रह्मा लोकपितामहः । तस्माद्विजज्ञिरे लोकाः सर्वे स्थावरजंगमाः

Mula sa Kanya isinilang ang dakila at maningning na si Brahmā, ang lolo ng mga daigdig; at mula sa kanya nama’y lumitaw ang lahat ng mga mundo—lahat ng nilalang, maging di-nakikilos at nakikilos.

Verse 52

इंद्राद्या लोकपालाश्च देवाश्चाग्निपुरोगमाः । अर्वाचीनं स्वरूपं तु दर्शितं हि मया नृप

O hari, si Indra at ang iba pang mga tagapangalaga ng mga daigdig, at ang mga diyos na pinangungunahan ni Agni—ipinakita ko nga sa iyo ang kanilang kasalukuyang nahahayag na anyo.

Verse 53

अर्वाचीनस्वरूपोयं पराचीनो निराश्रयः । यदा स दर्शयेत्कायं कायरूपा भवंति ते

Ang (Kanya) ay lumilitaw sa huling nahahayag na anyo, gayunma’y Siya ang nauna, ang pinakapinagmulan, at walang sandigan. Kapag inihayag Niya ang isang katawan, saka rin sila nagkakaroon ng anyong may katawan.

Verse 54

ब्रह्माद्याः सर्वलोकाश्च अर्वाचीना हि पिप्पल । अर्वाचीना अमी लोका ये भवंति जगत्त्रये

O Pippala, si Brahmā at ang lahat ng mga daigdig ay tunay na nasa ibaba; ang mga mundong ito na umiiral sa tatluhang sansinukob ay pawang nasa ibaba.

Verse 55

पराचीनः स भूतात्मा यं सुपश्यंति योगिनः । मोक्षरूपं परं स्थानं परब्रह्मस्वरूपकम्

Yaong panloob na Sarili, na tumatalikod sa panlabas, ay malinaw na namamasdan ng mga yogin—ang kataas-taasang tahanan na ang likas na anyo ay kalayaan, ang pinakamataas na kalagayan na siyang anyo ng Kataas-taasang Brahman.

Verse 56

अव्यक्तमक्षरं हंसं शुद्धं सिद्धिसमन्वितम् । पराचीनस्य यद्रूपं विद्याधर तवाग्रतः

Hindi nahahayag, di-nasisira, ang Haṃsa—dalisay at puspos ng mga siddhi—ganyan ang anyo ni Parācīna na nakatindig sa harap mo, O Vidyādhara.

Verse 57

सर्वमेव मया ख्यातमन्यत्किं ते वदाम्यहम् । पिप्पल उवाच । कस्मादेतन्महाज्ञानमुद्भूतं तव सुव्रत

“Naipaliwanag ko na ang lahat; ano pa ang sasabihin ko sa iyo?” wika ni Pippala. “Saan nagmula ang dakilang kaalamang ito sa iyo, O may mararangal na panata?”

Verse 58

अर्वाचीनगतिं विद्वान्पराचीनगतिं तथा । त्रैलोक्यस्य परं ज्ञानं त्वय्येवं परिवर्तते

O pantas, batid mo ang pasulong na landas at ang pabalik na landas; kaya ang kataas-taasang kaalaman ng tatlong daigdig ay umiikot at nananahan sa iyo.

Verse 59

तपसो नैव पश्यामि परां निष्ठां हि सुव्रत । यजनंयाजनंतीर्थंतपोवाकृतवानसि

O may mararangal na panata, wala akong nakikitang higit pang sukdulan ng tapas kaysa rito: ikaw ay nagsagawa ng yajña, naghandog para sa iba, dumalaw sa mga banal na tīrtha, at nagsagawa ng pagninilay at pagpenitensiya.

Verse 60

तत्प्रभावं वदस्वैवं केन ज्ञानं तवाखिलम् । सुकर्मोवाच । तप एव न जानामि न कृतं कायशोषणम्

“Ihayag mo ang bisa nito—sa anong paraan mo natamo ang ganap na kaalamang ito?” Sumagot si Sukarma: “Hindi ko nalalaman ang tapas; ni hindi ako nagsagawa ng pagpapahirap na nagpapapayat at nagpapapatuyo sa katawan.”

Verse 61

यजनं याजनं वापि न जाने तीर्थसाधनम् । न मया साधितं ध्यानं पुण्यकालं सुकर्मजम्

Hindi ko nalalaman ang pagsasagawa ng yajña, ni ang pag-aalay para sa iba, ni ang mga disiplina ng paglalakbay sa mga tīrtha. Ni hindi ko naisagawa ang dhyāna, ni naingatan ang mga mapalad na sandaling bunga ng matuwid na gawa.

Verse 62

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने मातृपितृतीर्थ । माहात्म्ये द्विषष्टितमोऽध्यायः

Sa gayon nagtatapos ang ika-animnapu’t dalawang kabanata—ang “Kadakilaan ng Tīrtha ng Ina at Ama”—sa salaysay ni Vena, sa Bhūmi-khaṇḍa ng kagalang-galang na Padma Purāṇa.

Verse 63

पादप्रक्षालनं पुण्यं स्वयमेव करोम्यहम् । अंगसंवाहनं स्नानं भोजनादिकमेव च

‘Ang paghuhugas ng (inyong) mga paa ay dakilang kabutihan—ako mismo ang gagawa nito. Aalagaan ko rin kayo: hihimasin ang mga kamay at paa, ihahanda ang paliligo, at maghahain ng pagkain at iba pang paglilingkod.’

Verse 64

त्रिकालेध्यानसंलीनः साधयामि दिनेदिने । पादोदकं तयोश्चैव मातापित्रोर्दिनेदिने

Nalulubog sa dhyāna sa tatlong sandali ng araw, isinasagawa ko ang aking pagsasanay araw-araw; at araw-araw din ay inihahandog ko ang tubig na ipinanghugas sa mga paa ng aking ina at ama.

Verse 65

भक्तिभावेन विंदामि पूजयामि सुभावतः । गुरू मे जीवमानौ तु यावत्कालं हि पिप्पल

Sa pusong puspos ng bhakti, hinahanap ko sila at sinasamba nang tapat at may mabuting layon. Hangga’t nabubuhay ang aking mga iginagalang na guro—at tunay, habang tumatagal ang panahon, O pippala—

Verse 66

तावत्कालं हि मे लाभो ह्यतुलश्च प्रजायते । त्रिकालं पूजयाम्येतौ शुद्धभावेन चेतसा

Tunay, sa gayong sandali, sumisilang sa akin ang di-mapapantayang pakinabang na espirituwal. Sa pusong dalisay at tapat na diwa, sinasamba ko ang dalawang ito sa tatlong panahon ng araw.

Verse 67

स्वच्छंदलीलासंचारी वर्ताम्येव हि पिप्पल । किं मे चान्येन तपसा किं मे कायस्य शोषणैः

O Pippala, namumuhay akong malaya, gumagala ayon sa sariling kalooban, sa mapaglarong kasarinlan. Ano pa ang kailangan ko sa ibang pag-aayuno? Ano pa ang saysay ng pagpapapayat sa katawan?

Verse 68

किं मे सुतीर्थयात्राभिरन्यैः पुण्यैश्च सांप्रतम् । मखानामेव सर्वेषां यत्फलं प्राप्यते द्विज

Ano pa ang kailangan ko ngayon ng paglalakbay sa mga banal na pook (tīrtha) at ng iba pang kabutihang-gawa, O brāhmaṇa—kung dito mismo natatamo ang bungang nagmumula sa lahat ng mga yajña?

Verse 69

तत्फलं तु मया दृष्टं पितुः शुश्रूषणादपि । मातुः शुश्रूषणं तद्वत्पुत्राणां गतिदायकम्

Ngunit nakita ko ang bungang iyon na sumisilang kahit sa paglilingkod sa ama. Gayundin, ang paglilingkod sa ina ay nagbibigay sa mga anak ng pinakamataas na hantungan.

Verse 70

सर्वकर्मसुसर्वस्वं सारभूतं जगत्रये । पुत्रस्य जायते लोको मातुः शुश्रूषणादपि

Sa lahat ng tungkulin, ito ang pinakadiwa—ang kabuuan—sa tatlong daigdig: ang anak ay nakakamit ang mapalad na mga daigdig kahit sa tapat na paglilingkod sa ina.

Verse 71

पितुः शुश्रूषणे तद्वन्महत्पुण्यं प्रजायते । तत्र गंगा गयातीर्थं तत्र पुष्करमेव च

Gayundin, sa taimtim na paglilingkod sa ama, sumisilang ang dakilang kabutihang-loob (puṇya). Sa gawang yaon naroroon ang Gaṅgā, ang banal na tawiran ng Gayā, at gayundin ang Pushkara.

Verse 72

यत्र मातापिता तिष्ठेत्पुत्रस्यापि न संशयः । अन्यानि तत्र तीर्थानि पुण्यानि विविधानि च

Kung saan nananahan ang ina at ama—walang alinlangan—yaon ay nagiging banal na tawiran (tīrtha) para rin sa anak; at naroroon din ang marami pang iba’t ibang banal at mapagpala na mga tīrtha.

Verse 73

भवंत्येतानि पुत्रस्य पितुः शुश्रूषणादपि । पितुः शुश्रूषणात्तस्य दानस्य तपसः फलम्

Ang lahat ng mga kabutihang ito ay sumisibol sa anak kahit sa paglilingkod lamang sa ama. Sa paglilingkod sa ama, natatamo niya ang bunga ng pag-aalay (dāna) at ng pag-aayuno at pagsasanay (tapas).

Verse 74

सत्पुत्रस्य भवेद्विप्र अन्य धर्मः श्रमायते । पितुः शुश्रूषणात्पुण्यं पुत्रः प्राप्नोत्यनुत्तमम्

O brāhmaṇa, sa mabuting anak, ang iba pang mga tungkuling panrelihiyon ay nagiging pawang pagod lamang. Sa taimtim na paglilingkod sa ama, natatamo ng anak ang walang kapantay na puṇya.

Verse 75

स्वकर्मणस्तु सर्वस्वमिहैव च परत्र च । जीवमानौ गुरूत्वेतौ स्वमातापितरौ तथा

Tunay, ang sariling gawa (karma) ang buong kayamanan—dito sa daigdig at sa kabilang-buhay. At habang sila’y nabubuhay, ang sariling ina at ama ay dapat ding ituring na mga guro (guru).

Verse 76

शुश्रूषते सुतो भूत्वा तस्य पुण्यफलं शृणु । देवास्तस्यापि तुष्यंति ऋषयः पुण्यवत्सलाः

Kapag ang anak ay naging masunurin at handang maglingkod—pakinggan ang banal na bunga nito: maging ang mga diyos ay nalulugod sa kanya, gayundin ang mga rishi na umiibig sa kabutihan.

Verse 77

त्रयोलोकास्तु तुष्यंति पितुः शुश्रूषणादिह । मातापित्रोस्तु यः पादौ नित्यमेव हि क्षालयेत्

Ang tatlong daigdig ay nalulugod dito mismo sa buhay na ito dahil sa taimtim na paglilingkod sa ama. Tunay, ang palaging naghuhugas ng mga paa ng ina at ama ay lubhang nakalulugod sa kanila.

Verse 78

तस्य भागीरथीस्नानमहन्यहनि जायते । पुण्यैर्मिष्टान्नपानैर्यः पितरं मातरं तथा

Sa gayong tao, ang pagligo sa Bhāgīrathī (Gaṅgā) ay wari’y nagaganap araw-araw—yaong marapat na nagpaparangal sa ama at ina sa pamamagitan ng mga handog na may kabutihan: matatamis na pagkain at inumin.

Verse 79

भक्त्या भोजयते नित्यं तस्य पुण्यं वदाम्यहम् । अश्वमेधस्य यज्ञस्य फलं पुत्रस्य जायते

Ang sinumang palaging nagpapakain nang may debosyon—ang kanyang kabutihan ay sasabihin ko: ang bunga ng sakripisyong Aśvamedha ay napapasa at nag-iipon para sa kanyang anak.

Verse 80

तांबूलैश्छादनैश्चैव पानैश्चाशनकैस्तथा । भक्त्या चान्नेन पुण्येन गुरू येनाभिपूजितौ

Sa pamamagitan ng nganga (tāmbūla), mga kasuotan, mga inumin at mga pagkain—at sa debosyon at banal na pagkaing may kabutihan—sa paraang ito ay marapat na sinamba ang dalawang guro.

Verse 81

सर्वज्ञानी भवेत्सोपि यशःकीर्तिमवाप्नुयात् । मातरं पितरं दृष्ट्वा हर्षात्संभाषयेत्सुतः

Siya man ay nagiging lubos na marunong at nagkakamit ng dangal at mabuting pangalan. Pagkakita sa ina at ama, ang anak ay dapat magalak na bumati at makipag-usap sa kanila.

Verse 82

निधयस्तस्य संतुष्टास्तस्य गेहे वसंति ते । गावः सौहृद्यमायांति पुत्रस्य सुखदाः सदा

Ang mga kayamanan ay nasisiyahan at nananahan sa kanyang tahanan. Ang mga baka ay lumalapit sa kanya nang may pag-ibig, at laging nagkakaloob ng ligaya sa kanyang anak.