Adhyaya 39
Bhumi KhandaAdhyaya 39127 Verses

Adhyaya 39

The Episode of Vena: Purification, the ‘Vāsudevābhidhā’ Hymn, and the Dharma of Charity (Times, Tīrthas, Worthy Recipients)

Tinanong ng mga Ṛṣi kung paanong ang makasalanang haring Vena ay nakamit ang langit. Ipinaliwanag ni Sūta na sa pakikisama sa mga pantas, ang kasalanan ay tila “kinakatas” palabas ng katawan. Nagsagawa si Vena ng matinding tapas sa āśrama ni Tṛṇabindu sa timog na pampang ng Revā, at sa gayon ay kinalugdan si Viṣṇu. Humiling siya ng pinakamataas na biyaya—ang pag-akyat sa katawan sa tahanan ni Viṣṇu kasama ang kanyang mga magulang—at inakay siya mula sa pagkalito tungo sa bhakti. Pagkaraan, lumipat ang salaysay sa aral: ang himnong nagwawasak ng kasalanan na tinatawag na Vāsudevābhidhā, na itinuro sa isang naunang pangyayari kay Brahmā. Ipinapahayag nito ang paglaganap ni Viṣṇu sa lahat at ang Kanyang mga pangalang nagmumula sa Kanyang mga pagpapakita. Mula rito, pinalalawak ang dharma: ang kataasan ng dāna (kawanggawa), ang wastong araw-araw at pana-panahong oras, ang kalikasan ng mga tīrtha (mga ilog at banal na pook), at ang mga palatandaan ng karapat-dapat na tatanggap at ng dapat iwasan—na nagtatapos sa śraddhā bilang pangunahing susi upang maging mabunga ang pagbibigay.

Shlokas

Verse 1

ऋषय ऊचुः । कथं वेनो गतः स्वर्गं पापं त्यक्त्वा प्रदूरतः । तन्नो विस्तरतोऽत्रापि वद सत्यवतां वर

Sinabi ng mga rishi: “Paano nakarating si Vena sa langit, matapos itakwil at ilayo ang kanyang kasalanan? Ipaliwanag mo ito sa amin dito, nang masinsinan, O pinakamainam sa mga tapat.”

Verse 2

सूतौवाच । ऋषीणां पुण्यसंसर्गात्संवादाच्च द्विजोत्तम । कायस्य मथनात्पापो बहिस्तस्य विनिर्गतः

Sinabi ni Sūta: O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, dahil sa banal na pakikisama sa mga rishi at sa kanilang pag-uusap, ang kasalanang nasa loob niya—na parang piniga mula sa kanyang katawan—ay lumabas at napalayo.

Verse 3

पश्चाद्वेनः स पुण्यात्मा ज्ञानं लेभे च शाश्वतम् । रेवाया दक्षिणे कूले तपश्चचार स द्विजाः

Pagkaraan, ang matuwid na si Vena ay nagkamit ng walang-hanggang kaalamang espirituwal; at, O mga brāhmaṇa, nagsagawa siya ng matitinding pag-aayuno at tapasya sa timog na pampang ng Revā (Narmadā).

Verse 4

तृणबिन्दोरृषेश्चैव आश्रमे पापनाशने । वर्षाणां तु शतं साग्रं कामक्रोधविवर्जितः

Sa kasalanang pumupuksa na āśrama ng rishi na si Tṛṇabindu, namuhay siya nang mahigit kaunti sa sandaang taon, walang pagnanasa at walang poot.

Verse 5

तस्योग्रतपसादेवः शंखचक्रगदाधरः । प्रसन्नोभून्महाभागा निष्पापस्य नृपस्य वै

Dahil sa kanyang matinding tapasya, ang Panginoon na may hawak na kabibe, diskos, at pamalo ay nalugod at nagpakita ng biyaya sa mapalad at tunay na walang-kasalanang haring iyon.

Verse 6

उवाच च प्रसन्नोऽस्मि व्रियतां वरौत्तमः । वेन उवाच । यदि देव प्रसन्नोऽसि देहि मे वरमुत्तमम्

Wika niya, “Ako’y nalugod—pumili ka ng pinakadakilang biyaya.” Sumagot si Vena, “Kung, O Panginoon, ikaw ay nalugod, ipagkaloob mo sa akin ang pinakamataas na biyaya.”

Verse 7

अनेनापि शरीरेण गंतुमिच्छामि त्वत्पदम् । पित्रा सार्धं महाभाग मात्रा चैव सुरेश्वर । तवैव तेजसा देव तद्विष्णोः परमं पदम्

Sa mismong katawang ito, nais kong marating ang Iyong tahanan—kasama ang aking ama, O mapalad na dakila, at gayundin ang aking ina, O Panginoon ng mga diyos. Sa Iyong sariling liwanag, O Deva, ipagkaloob mo sa amin yaong sukdulang kalagayan ni Viṣṇu.

Verse 8

श्रीवासुदेव उवाच । क्वगतोऽसौ महामोहो येन त्वं मोहितो नृप । लोभेन मोहयुक्तेन तमोमार्गे निपातितः

Sinabi ni Śrī Vāsudeva: “Saan naparoon ang dakilang pagkalito na siyang nagbulag sa iyo, O hari—na ibinagsak ka sa landas ng kadiliman dahil sa kasakiman na may kalituhan?”

Verse 9

वेन उवाच । यन्मे पूर्वकृतं पापं तेनाहं मोहितो विभो । अतो मामुद्धरास्मात्त्वं पापाच्चैव सुदारुणात्

Wika ni Vena: “Dahil sa kasalanang nagawa ko noon, O Panginoon, ako’y nalinlang. Kaya iligtas mo ako mula rito—oo, mula sa kasalanang ito na lubhang kakila-kilabot.”

Verse 10

प्रजप्तव्यमथो पठ्यं तद्वदानुग्रहाद्विभो । भगवानुवाच । साधु भूप महाभाग पापं ते नाशमागतम्

“Dapat itong bigkasin at pag-aralan—gayon nga—sa iyong biyaya, O makapangyarihan.” Sinabi ng Panginoon: “Mabuti, O hari, dakilang-palad; ang iyong kasalanan ay napawi na.”

Verse 11

शुद्धोसि तपसा च त्वं ततः पुण्यं वदाम्यहम् । पुरा वै ब्रह्मणा तात पृष्टोहं भवता यथा

Dahil ikaw ay nalinis ng mahigpit na pag-aayuno at tapasya, sasabihin ko ngayon ang nararapat at mapagpala. Noong unang panahon, mahal kong anak, ako’y tinanong ni Brahmā sa paraang gaya ng pagtatanong mo sa akin ngayon.

Verse 12

तस्मै यदुदितं वत्स तत्ते सर्वं वदाम्यहम् । एकदा ब्रह्मणा ध्यानस्थितेन नाभिपंकजे

Anak kong mahal, sasabihin ko sa iyo nang buo ang lahat ng sinabi sa kanya. Minsan, nang si Brahmā ay nakalubog sa pagninilay sa lotus ng pusod,

Verse 13

प्रादुरास तदा तस्य वरदानाय सुव्रत । तेन पृष्टं महत्पुण्यं स्तोत्रं पापप्रणाशनम्

Noon, O banal na may mabuting panata, siya’y nagpakita sa harap niya upang magbigay ng biyaya. Nang tanungin siya, itinuro niya ang isang himnong dakilang mapagpala—na pumupuksa sa mga kasalanan.

Verse 14

वासुदेवाभिधानं च सुगतिप्रदमिच्छता । स्तोत्राणां परमं तस्मै वासुदेवाभिधं महत्

Ang nagnanais ng kaloob na mapagpalang hantungan ay dapat ding yakapin ang Banal na Pangalan ni Vāsudeva; sapagkat para sa kanya, ang pinakadakila sa mga himno ay yaong dakilang tinatawag na “Vāsudevābhidha.”

Verse 15

सर्वसौख्यप्रदं नॄणां पठतां जपतां सदा । उपादिशं महाभाग विष्णुप्रीतिकरं परम्

“O lubhang mapalad, ituro mo sa akin yaong kataas-taasang pagsasanay o mantra na laging nagkakaloob ng lahat ng kaligayahan sa mga taong bumibigkas at paulit-ulit na nagdarasal nito, at na lubos na nakalulugod kay Viṣṇu.”

Verse 16

विष्णुरुवाच । एतत्सर्वं जगद्व्याप्तं मया त्वव्यक्तमूर्तिना । अतो मां मुनयः प्राहुर्विष्णुं विष्णुपरायणाः

Wika ni Viṣṇu: Ang buong sansinukob na ito’y nilulukuban Ko, Ako na may anyong di-nahahayag. Kaya Ako’y tinatawag ng mga muni na nakatuon kay Viṣṇu bilang “Viṣṇu,” ang Lubos na Lumalaganap.

Verse 17

वसंति यत्र भूतानि वसत्येषु च यो विभुः । स वासुदेवो विज्ञेयो विद्वद्भिरहमादरात्

Kung saan nananahan ang mga nilalang, at ang Makapangyarihang Panginoon ay nananahan din sa loob nila—Siya ang dapat makilalang Vāsudeva. Ito ang aking pahayag, nang may paggalang, sa mga pantas.

Verse 18

संकर्षति प्रजाश्चांते ह्यव्यक्ताय यतो विभुः । ततः संकर्षणो नाम्ना विज्ञेयः शरणागतैः

Sapagkat sa wakas ng panahon, hinihila ng Panginoong lumalaganap sa lahat ang mga nilalang pabalik sa Di-nahahayag, kaya Siya’y dapat makilalang “Saṅkarṣaṇa” ng mga sumasaklolo at humihingi ng kanlungan.

Verse 19

इंगिते कामरूपोहं बहु स्यामिति काम्यया । प्रद्युम्नोहं बुधैस्तस्माद्विज्ञेयोस्मि सुतार्थिभिः

Sa isang sulyap ng kalooban, kaya Kong mag-anyong anuman; sa pagnanais, nagiging marami Ako. Kaya Ako’y nakikilala ng marurunong bilang Pradyumna—at dapat Akong kilalanin ng mga naghahangad ng anak na lalaki.

Verse 20

अत्र लोके विना चेशौ सर्वेशौ हरकेशवौ । निरुद्धोहं योगबलान्न केनातोनिरुद्धवत्

Sa mundong ito, bukod sa dalawang Kataas-taasang Panginoon—si Hara at si Keśava—wala nang iba pang Panginoon ng lahat. Sa lakas ng yoga, Ako mismo ang nagpipigil sa Aking sarili; kaya’t hindi Ako napipigil ninuman, na para bang Ako’y nakagapos.

Verse 21

विश्वाख्योहं प्रतिजगज्ज्ञानविज्ञानसंयुतः । अहमित्यभिमानी च जाग्रच्चिंतासमाकुलः

Ako’y kilala bilang Viśva—sa bawat daigdig ay may taglay na kaalaman at malinaw na pag-unawa. Gayunman, ako rin ay nabibihag ng pag-aangking “ako” (ego), at sa kalagayang gising ay nababalisa sa maraming guniguni.

Verse 22

तैजसोहं जगच्चेष्टामयश्चेंद्रियरूपवान् । ज्ञानकर्मसमुद्रिक्तः स्वप्नावस्थां गतो ह्यहम्

Ako ang maningning na Taijasa—binubuo ng pagkilos ng sanlibutan at may anyo ng mga pandama. Sagana sa kaalaman at gawa, tunay ngang pumasok ako sa kalagayang panaginip.

Verse 23

प्राज्ञोहमधिदैवात्मा विश्वाधिष्ठानगोचरः । सुषुप्तावास्थितो लोकादुदासीनो विकल्पितः

Ako ang Prājña—ang banal na Sarili na namumuno sa mga diyos, gumagalaw sa saklaw na sumasandig sa sansinukob. Naninirahan sa malalim na tulog, hiwalay sa daigdig, nananatili akong yaong iniisip sa pamamagitan ng mga pagkakaiba ng isip.

Verse 24

तुरीयोऽहं निर्विकारी गुणावस्थाविवर्जितः । निर्लिप्तः साक्षिवद्विश्व प्रतिबिंबित विग्रहः

Ako ang Ikaapat, ang Turīya—di-nagbabago at malaya sa lahat ng kalagayan ng mga guṇa. Walang bahid, nakatayo akong saksi; ang aking anyo’y lumilitaw sa sansinukob na tila isang salamin na repleksiyon.

Verse 25

चिदाभासश्चिदानंदश्चिन्मयश्चित्स्वरूपवान् । नित्योक्षरो ब्रह्मरूपो ब्रह्मन्नेवमवेहि माम्

Ako ang repleksiyon ng Kamalayan, ang kaligayahan ng Kamalayan, ganap na binubuo ng Kamalayan at may likas na anyo ng Kamalayan. Ako’y walang hanggan at di-nasisira; ako ang anyo ng Brahman. O Brahman, kilalanin mo Ako nang ganito.

Verse 26

भगवानुवाच । इत्युक्त्वांतर्दधे विष्णुः स्वरूपं ब्रह्मणे पुरा । सोपि ज्ञात्वा जगद्व्याप्तिं कृतात्मा समभूत्क्षणात्

Sinabi ng Mapalad na Panginoon: Pagkasabi nito, noon pa man ay naglaho si Viṣṇu at inalis ang Kanyang sariling anyo sa harap ni Brahmā. At si Brahmā rin, nang maunawaan ang paglaganap ng Panginoon sa buong sansinukob, ay napuspos agad ng panloob na kaganapan.

Verse 27

राजंस्त्वमपि शुद्धात्मा पृथोर्जन्मन एव च । तथाप्याराधय विभुं स्तोत्रेणानेन सुव्रत

O Hari, ikaw man ay may dalisay na kaluluwa, at gayon din si Pṛthu mula pa sa sandali ng kanyang kapanganakan. Gayunman, sambahin mo ang Makapangyarihang Panginoon sa pamamagitan ng himnong ito, O ikaw na may mararangal na panata.

Verse 28

तुष्टो विष्णुस्तमभ्याह वरं वरय मानद । वेन उवाच । सुगतिं देहि मे विष्णो दुष्कृतात्तारयस्व माम्

Nalugod si Viṣṇu at sinabi sa kanya, “O tagapagkaloob ng dangal, pumili ka ng biyaya.” Sumagot si Vena, “O Viṣṇu, ipagkaloob mo sa akin ang mapalad na wakas at iligtas mo ako mula sa aking masasamang gawa.”

Verse 29

शरणं त्वां प्रपन्नोस्मि कारणं वद सद्गतेः । विष्णुरुवाच । पूर्वमेव महाभाग त्वंगेनापि महात्मना

“Sa iyo ako sumasaklolo; sabihin mo sa akin ang sanhi ng pagkamit ng tunay na kabutihan at wastong hantungan.” Sinabi ni Viṣṇu: “O lubhang mapalad, noong una pa man, ikaw rin—kasama ang marangal na haring Aṅga—…”

Verse 30

अहमाराधितस्तेन तस्मै दत्तो वरो मया । प्रयास्यसि महाभाग वैष्णवं लोकमुत्तमम्

“Ako’y sinamba niya; kaya ipinagkaloob ko sa kanya ang isang biyaya. O lubhang mapalad, ikaw ay yuyumaon sa kataas-taasang daigdig ni Viṣṇu.”

Verse 31

कर्मणा स्वेन विप्रेंद्र पुण्येन नृपनंदन । आत्मार्थे त्वं महाभाग वरमेव प्रयाचय

O pinakadakila sa mga brāhmaṇa, O prinsipe—sa sarili mong mabubuting gawa at kabanalan, O mapalad, humiling ka ng biyaya na ukol lamang sa iyong espirituwal na kapakanan.

Verse 32

शृणु वेन महाभाग वृत्तांतं पूर्वसंभवम् । तव मात्रे पुरा दत्तः शापः क्रुद्धेन भूपते

Makinig ka, O marangal na Vena, sa salaysay ng naganap noon. Noong unang panahon, O hari, isang sumpa ang ibinaba sa iyong ina ng isang nagngingitngit.

Verse 33

सुशंखेन सुनीथायै बाल्ये पूर्वं महात्मना । ततस्त्वंगे वरो दत्तो मयैव विदितात्मना

Noon, sa kanyang kabataan, ang dakilang-loob na Suśaṅkha ay nagkaloob ng biyaya kay Sunīthā. Pagkaraan, O Aṅga, ako mismo—na may ganap na kamalayan sa sarili—ay nagkaloob din sa iyo ng biyaya.

Verse 34

त्वां समुद्धर्त्तुकामेन सुपुत्रस्ते भविष्यति । एवमुक्त्वा तु पितरं तवाहं गुणवत्सल

“Upang ikaw ay iahon at itaas, isang mabuting anak ang isisilang sa iyo.” Pagkasabi nito sa iyong ama, O umiibig sa kabutihan, ako…

Verse 35

भवदंगात्समुद्भूतः करिष्ये लोकपालनम् । दिवींद्रो हि यथा भाति तथाहं भूतले स्थितः

Mula sa iyong sariling katawan na isinilang, isasagawa ko ang pag-iingat at pamamahala sa mga daigdig. Gaya ng pagningning ni Indra sa langit, gayon din ako’y magniningning, nakatatag sa lupa.

Verse 36

आत्मा वै जायते पुत्र इति सत्यवती श्रुतिः । अतस्त्वं सुगतिं वत्स लभिष्यसि वरान्मम

“Ang anak ay tunay na isinisilang bilang sariling ātman ng tao”—ganito ang pahayag ng tapat na aral ng Veda. Kaya, mahal kong anak, sa biyayang ipinagkaloob ko, makakamtan mo ang mapalad na hantungan.

Verse 37

गत्यर्थमात्मनो राजन्दानमेकं समाचर । यस्त्वां पातकरूपोऽहं सुनीथायाः परंतप

O Hari, upang matiyak ang kabutihan ng iyong sariling ātman sa kabilang-buhay, magsagawa ka ng iisang gawa ng dāna (kawanggawa). Ako—na naging anyo ng kasalanan—ay lumapit sa iyo, tagapagpuksa ng kaaway, alang-alang kay Sunīthā.

Verse 38

अब्रुवन्नग्नरूपेण कर्तुं त्वां तु विधर्मगम् । अन्यथा तु सुशंखस्य वाक्यमेवान्यथा भवेत्

Sinabi nila, “Gagawin ka naming lumihis sa dharma sa pag-anyong hubad; kung hindi, magiging kasinungalingan ang salita ni Suśaṅkha.”

Verse 39

इति श्रीपद्मपुराणे पंचपंचाशत्सहस्रसंहितायां भूमिखंडे । वेनोपाख्याने एकोनचत्वारिंशोऽध्यायः

Dito nagtatapos ang ika-tatlumpu’t siyam na kabanata, “Ang Salaysay ni Vena,” sa Bhūmi-khaṇḍa ng Śrī Padma Purāṇa, sa kalipunan ng limampu’t limang libong taludtod.

Verse 40

दानमेव परं श्रेष्ठं दानं सर्वप्रभावकम् । तस्माद्दानं ददस्व त्वं दानात्पुण्यं प्रवर्तते

Ang dāna (kawanggawa) lamang ang pinakadakila; ang dāna ay makapangyarihan sa lahat ng paraan. Kaya magbigay ka ng dāna, sapagkat mula sa pagbibigay, ang puṇya (kabutihang-bunga) ay sumisibol at lumalago.

Verse 41

दानेन नश्यते पापं तस्माद्दानं ददस्व हि । अश्वमेधादिभिर्यज्ञैर्यजस्व नृपसत्तम

Sa pamamagitan ng kawanggawa, napapawi ang kasalanan; kaya nga, magbigay ka ng handog. At magsagawa ka ng mga yajña—gaya ng Aśvamedha at iba pa—O pinakadakila sa mga hari.

Verse 42

भूमिदानादिकं दानं ब्राह्मणेभ्यो ददस्व वै । सुदानात्प्राप्यते भोगः सुदानात्प्राप्यते यशः

Kaya nga, magbigay ka ng mga handog—gaya ng pag-aalay ng lupa at iba pa—sa mga Brāhmaṇa. Sa mabuting pagbibigay nakakamit ang kasaganaan, at sa mabuting pagbibigay nakakamit ang karangalan.

Verse 43

सुदानाज्जायते कीर्तिः सुदानात्प्राप्यते सुखम् । दानेन स्वर्गमाप्नोति फलं तत्र भुनक्ति च

Sa mabuting pagbibigay, sumisilang ang papuri at dangal; sa mabuting pagbibigay, nakakamit ang kaligayahan. Sa kawanggawa, nararating ang langit, at doon din tinatamasa ang bunga nito.

Verse 44

दत्तस्यापि सुदानस्य श्रद्धायुक्तस्य सत्तम । काले प्राप्ते व्रजेत्तीर्थं पुण्यस्यापि फलं त्विदम्

O pinakadakila sa mga mabubuti, kahit na ang marangal na handog ay naibigay na nang may pananampalataya, kapag dumating ang tamang panahon ay dapat magtungo sa isang banal na tīrtha; ito nga ang bunga maging ng gayong kabutihan.

Verse 45

पात्रभूताय विप्राय श्रद्धापूतेन चेतसा । यो ददाति महादानं मयि भावं निवेश्य च

Ang sinumang, na may isip na nilinis ng pananampalataya, ay nagbibigay ng dakilang handog sa isang karapat-dapat na Brāhmaṇa—at inilalagak ang kanyang debosyon sa Akin—tunay ngang inihahandog iyon sa Akin.

Verse 46

तस्याहं सकलं दद्मि मनसा यंयमिच्छति । वेन उवाच । कालं दानस्य मे ब्रूहि कीदृक्कालस्य लक्षणम्

“Ipinagkakaloob ko sa kaniya ang lahat ng ninanais ng kanyang isipan.” Wika ni Vena: “Sabihin mo sa akin ang wastong panahon ng pagbibigay; ano ang mga tanda ng gayong panahon?”

Verse 47

तीर्थस्यापि च यद्रूपं पात्रस्यापि सुलक्षणम् । दानस्यापि जगन्नाथ विधिं विस्तरतो वद

O Jagannātha, ipaliwanag mo nang masinsinan ang tunay na anyo ng banal na tīrtha, ang mabubuting tanda ng karapat-dapat na tatanggap, at ang wastong paraan ng pagbibigay ng dāna.

Verse 48

प्रसादसुमुखो भूत्वा दया मे यदि वर्त्तते । श्रीकृष्ण उवाच । दानकालं प्रवक्ष्यामि नित्यं नैमित्तिकं नृप

Kung ikaw ay maging mapagpala ang mukha at kung ang habag ay nananahan sa iyo, sinabi ni Śrī Kṛṣṇa: “O hari, ipaliliwanag ko ang mga panahon ng dāna—ang araw-araw at ang paminsan-minsang ayon sa ritwal.”

Verse 49

काम्यं चान्यं महाराज चतुर्थप्रापकं पुनः । सूर्योदयस्य वेलायां पापं नश्यति सर्वतः

O dakilang hari, may isa pang gawang ninanais, na muling nagdudulot ng ikaapat na bunga: sa oras ng pagsikat ng araw, ang kasalanan ay napapawi sa lahat ng dako.

Verse 50

अंधकाराधिका घोरा नराणां नाशकारकाः । दिवि सूर्यो ममांशोऽयं तेजसां कल्पितो निधिः

May mga kakila-kilabot na puwersang pinaghaharian ng dilim, na nagiging tagapuksa ng mga tao. Ngunit sa kalangitan, ang Araw—bahagi Ko—ay itinatag bilang sisidlan ng ningning at liwanag.

Verse 51

तस्यैव तेजसा दग्धा भस्मतां यांति किल्बिषाः । उदयंतं ममांशं यो दृष्ट्वा दत्ते तु वार्यपि

Sa mismong ningning na iyon, ang mga kasalanan ay nasusunog at nagiging abo. At sinumang, pagkakita sa aking pagsikat na bahagi, ay maghandog kahit tubig man lamang—napapawi ang kanyang kasamaan.

Verse 52

तस्य किं कथ्यते भूप नित्यं पुण्यविवर्द्धनम् । संप्राप्तायां सुवेलायां तस्यां पुण्यकरो नरः

O hari, ano pa ang masasabi? Ito’y laging nagpapalago ng kabanalan. Kapag dumating ang mapalad na sandaling iyon, ang tao ay nagiging tagagawa ng kabutihang-dharma sa paggawa noon.

Verse 53

स्नात्वाभ्यर्च्य पितॄन्देवान्दानदाता भवेत्पुनः । यथाशक्तिप्रभावेन श्रद्धापूतेन चेतसा

Pagkatapos maligo at sumamba sa mga Pitṛ at sa mga diyos, muli siyang maging tagapagkaloob ng mga handog—ayon sa kanyang makakaya—na may isip na nilinis ng pananampalataya.

Verse 54

अन्नं पयः फलं पुष्पं वस्त्रं तांबूलभूषणम् । हेमरत्नादिकं चैव तस्य पुण्यमनंतकम्

Pag-aalay ng pagkain, gatas, prutas, bulaklak, kasuotan, nganga, mga palamuti, at gayundin ng ginto, mga hiyas at iba pa—sa gayon ay nakakamit ang walang-hanggang kabanalang-pala.

Verse 55

मध्याह्ने तु ततो राजन्नपराह्णे तथैव च । मामुद्दिश्य च यो दद्यात्तस्य पुण्यमनंतकम्

Sa tanghali, at gayundin sa hapon, O hari—sinumang magbigay ng handog na iniaalay sa akin, sa kanya ang kabanalang-pala ay walang hanggan.

Verse 56

खाद्यपानादिकं मिष्ट लेपनं गंधकुंकुमम् । कर्पूरादिकमेवापि वस्त्रालंकारसंयुतम्

Matatamis na pagkain at inumin, mababangong pahid, mga pabango at kunkuma; pati kampor at iba pa—kalakip ang mga kasuotan at mga palamuti.

Verse 57

अविच्छिन्नं ददात्येवं भोगसौख्यप्रदायकम् । नित्यकालो मया ख्यातो दानपूजार्थिनां शुभः

Sa gayon, walang patid nitong ipinagkakaloob ang tagapaghatid ng makamundong ginhawa at ligaya. Ipinahayag ko na ang panahong ito’y laging naririyan at mapalad para sa mga naghahangad ng dāna at pūjā.

Verse 58

अथातः संप्रवक्ष्यामि नैमित्तिकमनुत्तमम् । त्रिकालेष्वपि दातव्यं दानमेव न संशयः

Ngayon, tunay ngang ipaliliwanag ko ang walang kapantay na naimittika—ang ritwal na ayon sa natatanging pagkakataon. Sa tatlong panahon man, tiyak na dapat magbigay; walang alinlangan, ang dāna ay dapat isagawa.

Verse 59

शून्यं दिनं न कर्तव्यमात्मनो हितमिच्छता । यस्मिन्काले प्रदत्तं हि किंचिद्दानं नराधिप

Ang nagnanais ng sariling kapakinabangan ay huwag magpalipas ng araw na walang saysay; sapagkat sa alinmang panahon, O hari, kahit munting handog na dāna ay namumunga.

Verse 60

तत्प्रभावान्महाप्राज्ञो बहुसामर्थ्यसंयुतः । धनाढ्यो गुणवान्प्राज्ञः पंडितोऽपि विचक्षणः

Sa bisa nito, ang tao’y nagiging lubhang marunong at pinagkalooban ng maraming kakayahan—mayaman, may kabutihang-asal, matalino, pantas, at mapanuri.

Verse 61

पक्षं मासं दिनं यावन्न दत्तं वै यदाशनम् । तमेव वारयाम्येव भक्ष्याच्चैव नरोत्तमम्

Hangga’t hindi naibibigay ang pagkaing nararapat ihandog—maging kalahating buwan, isang buwan, o kahit isang araw—pinipigil ko ang marangal na taong iyon sa pagkain.

Verse 62

स्वमलं भक्षितं चैव अदत्वा दानमुत्तमम् । उत्पादयाम्यहं रोगं सर्वभोगनिवारणम्

Kung nilamon niya ang sariling karumihan at hindi pa rin nagkakaloob ng pinakadakilang kawanggawa, ako’y nagpapasibol ng sakit na humahadlang sa lahat ng kaligayahan.

Verse 63

तेषां कायेष्वसंतुष्टो बहुपीडाप्रदायकम् । मंदानलेन संयुक्तं ज्वरसंतापकारकम्

Hindi nasisiyahan sa kanilang katawan, ito’y nagdudulot ng maraming pahirap; kalakip ang mahinang apoy ng pagtunaw, lumilikha ito ng nag-aapoy na paghihirap ng lagnat.

Verse 64

त्रिकालेषु न दत्तं यैर्ब्राह्मणेषु सुरेषु च । स्वयमश्नाति मिष्टं तु तेन पापं महत्कृतम्

Sinumang sa tatlong oras (ng araw) ay hindi nagbibigay ng handog sa mga Brahmin at sa mga diyos, ngunit siya’y kumakain ng matatamis—sa gayo’y gumagawa siya ng malaking kasalanan.

Verse 65

प्रायश्चित्तेन रौद्रेण तमेवं परिशोधयेत् । उपवासैर्महाराज कायशोषकरादिकैः

Kaya, O dakilang hari, siya’y dapat dalisayin sa mabagsik na pagsisisi—sa pamamagitan ng pag-aayuno at iba pang gawang nagpapapayat at nagdidisiplina sa katawan.

Verse 66

चर्मकारो यथा चर्म कुंडस्थोपरि निर्घृणः । शोधयेच्च कषायैश्च तच्चर्मस्फोटयेद्यथा

Gaya ng isang walang-awang manggagawang balat, na sa ibabaw ng batyang sisidlan ay nililinis ang balat sa mga mapaklang katas at hinahampas upang ganap na maproseso ang balat—

Verse 67

तथाहं पापकर्तारं शोधयामि न संशयः । औषधीनां सुयोगाच्च कषायैः कटुकैर्ध्रुवम्

Gayundin, nililinis ko ang gumagawa ng kasalanan—walang alinlangan—sa wastong paggamit ng mga halamang-gamot, sa pamamagitan ng mapakla at mapait na mga katas, tunay nga.

Verse 68

उष्णोदकैश्च संतापैर्वैद्यरूपेण नान्यथा । अन्ये भुंजन्ति तस्योग्र भोगान्पुण्यान्मनोनुगान्

Sa pamamagitan ng kumukulong tubig at naglalagablab na pagdurusa—na nag-aanyong manggagamot at hindi sa iba—ang iba ay saka dumaranas ng kanyang mababangis na karanasan, na hinuhubog pa rin ng kabutihang-naipon at ayon sa hilig ng sariling isip.

Verse 69

किं करोति समर्थश्च न दत्तं दानमुत्तमम् । महता पापरूपेण तमेवं परितापये

Ano ang magagawa ng isang may kakayahan kung hindi niya naibigay ang pinakamataas na dāna? Sa gayong paraan ko siya pinapahirapan sa dakilang anyo ng kasalanan.

Verse 70

नित्यकालस्य यद्दानमात्मार्थं पापिभिर्यथा । न दत्तं राजराजेंद्र श्रद्धापूतेन चेतसा

O hari sa mga hari, ang ‘kawanggawa’ na ibinibigay ng mga makasalanan sa takdang panahon para lamang sa sariling pakinabang ay hindi tunay na naibibigay mula sa pusong nilinis ng pananampalataya.

Verse 71

तथा ताञ्जारयाम्येतानुपायैर्दारुणैः किल । वासुदेव उवाच । नैमित्तिकं तथा कालं पुण्यं चैव तवाग्रतः

“Kaya nga, tunay na dudurugin ko sila sa pamamagitan ng mababagsik na paraan.” Wika ni Vāsudeva: “At sa harap mo ay naroon ang natatanging pagkakataon (naimittika), ang wastong panahon, at ang mismong kabutihang-loob na may bisa ng puṇya.”

Verse 72

प्रवक्ष्यामि नरश्रेष्ठ सुबुद्ध्या शृणु तत्परः । अमावास्या महाराज पौर्णमासी तथैव च

Ipapaliwanag ko ito, O pinakamainam sa mga tao—makinig ka nang may malinaw na pag-unawa at buong pagtuon. Tungkol sa araw ng bagong-buwan (amāvasyā), O dakilang hari, at gayundin sa araw ng kabilugan ng buwan (paurṇamāsī)—

Verse 73

यदा भवति संक्रांतिर्व्यतीपातो नरेश्वर । वैधृतिश्च यदा प्रोक्ता यदा एकादशी भवेत्

O hari, tuwing nagkakaroon ng Saṅkrānti (paglipat ng araw), o Vyatīpāta, o kapag ipinahahayag ang Vaidhṛti, o kapag dumarating ang Ekādaśī—

Verse 74

महामाघी तथाषाढी वैशाखी कार्तिकी तथा । अमासोमसमायोगे मन्वादिषु युगादिषु

Gayundin ang mga banal na pagtalima sa dakilang Māgha, at sa Āṣāḍha; sa Vaiśākha at gayon din sa Kārtika—at yaong isinasagawa sa pagsasanib ng araw ng bagong-buwan at ng buwan, at sa mga pasimula ng mga Manvantara at ng mga Yuga.

Verse 75

गजच्छाया तथा प्रोक्ता पितृक्षया तथैव च । एते नैमित्तिकाः ख्यातास्तवाग्रे नृपसत्तम

Ang tinatawag na “anino ng elepante” (gajacchāyā) ay inilarawan din, at gayundin ang “pagkahina ng mga Pitṛ” (pitṛkṣayā). Ang mga ito’y kilala bilang mga paminsan-minsang palatandaan (naimittika), O pinakamainam sa mga hari, na inihayag sa harap mo.

Verse 76

एतेषु दीयते दानं तस्य दानस्य यत्फलम् । तत्फलं तु प्रवक्ष्यामि श्रूयतां नृपसत्तम

Anumang handog ang ibinibigay sa mga ito, at anumang bunga ang sumisibol mula sa pag-aalay—ang bungang iyon ay ipahahayag ko ngayon. Makinig, O pinakadakila sa mga hari.

Verse 77

मामुद्दिश्य नरो भक्त्या ब्राह्मणाय प्रयच्छति । तस्याहं निर्विकल्पेन प्रयच्छामि न संशयः

Kapag ang tao, sa debosyon, ay nagkakaloob sa isang brāhmaṇa na iniaalay iyon sa Akin, Ako naman ay tiyak na nagkakaloob sa kanya ng gantimpala—walang pag-aalinlangan.

Verse 78

गृहं सौख्यं महाराज स्वर्गमोक्षादिकं बहु । काम्यं कालं प्रवक्ष्यामि दानस्य फलदायकम्

O dakilang hari, sa pamamagitan ng pag-aalay ay nakakamit ang masayang tahanan, kaginhawahan, at marami pang bunga gaya ng langit at kalayaan. Ipaliwanag ko ngayon ang mapalad na mga panahon ng pagbibigay—mga panahong nagbubunga ng kabutihang-loob.

Verse 79

व्रतानामेव सर्वेषां देवादीनां तथैव च । दानस्य पुण्यकालं तु संप्रोक्तं द्विजसत्तमैः

Tunay nga, para sa lahat ng mga panata, gayundin sa mga ritwal na nagsisimula sa mga para sa mga diyos, ang mapalad na panahon ng pagbibigay ay ipinahayag ng pinakadakilang mga brāhmaṇa.

Verse 80

आभ्युदयिकमेवापि कालं वक्ष्यामि ते नृप । मखानामेव सर्वेषां वैवाहिकमनुत्तमम्

O hari, sasabihin ko rin sa iyo ang tamang panahon para sa ābhyudayika na ritwal; sa lahat ng mga sakripisyong seremonyal, ang handog sa kasal ang pinakadakila.

Verse 81

पुत्रस्य जातमात्रस्य चौलमौंज्यादिकं तथा । प्रासादध्वजदेवानां प्रतिष्ठादिककर्मणि

Para sa bagong-silang na anak na lalaki—ang mga ritwal gaya ng unang pag-ahit ng buhok (cūḍā/caula), ang pagsusuot ng banal na pamigkis (mauñjī), at iba pa—gayundin sa mga gawaing ritwal tulad ng pagpapabanal at paglalagak (pratiṣṭhā) ng mga palasyo, watawat, at mga diyos.

Verse 82

वापीकूपतडागानां गृहवास्तुमयं नृप । तदाभ्युदयिकं प्रोक्तं मातॄणां यत्र पूजनम्

O hari, ang mga ritwal na may kaugnayan sa mga balon, hakbang-balón (vāpī), at mga lawa, at yaong ukol sa pook-bahay at tahanan—ang mga ito’y tinatawag na ‘abhyudayika’, mga mapalad at nagdudulot ng kasaganaan, kung saan sinasamba ang mga Ina (Mātṛs).

Verse 83

तस्मिन्काले ददेद्दानं सर्वसिद्धिप्रदायकम् । आभ्युदयिक एवायं कालः प्रोक्तो नृपोत्तम

Sa panahong iyon, magbigay ng kawanggawa—sapagkat ito’y nagkakaloob ng ganap na tagumpay. Ang panahong ito, O pinakamainam sa mga hari, ay ipinahayag na abhyudayika, mapalad at nagdudulot ng kasaganaan.

Verse 84

अन्यच्चैव प्रवक्ष्यामि पापपीडानिवारणम् । मृत्युकाले च संप्राप्ते क्षयं ज्ञात्वा नरोत्तम

At isa pa’y aking ipaliliwanag—isang lunas na nag-aalis ng pagdurusa dahil sa kasalanan: kapag dumating na ang oras ng kamatayan at ang tao, O pinakamainam sa mga tao, ay nalalamang malapit na ang kanyang wakas.

Verse 85

तत्र दानं प्रदातव्यं यममार्गसुखप्रदम् । नित्यनैमित्तिकाः कालाः काम्याभ्युदयिकास्तथा

Kaya roon, magbigay ng kawanggawa, sapagkat ito’y nagdudulot ng ginhawa sa landas patungo kay Yama. May mga panahong itinakda para sa mga palagiang ritwal at sa mga paminsan-minsan; gayundin para sa mga pagsasagawang may ninanais na bunga at sa mga abhyudayika na nagdudulot ng kasaganaan.

Verse 86

अंत्यःकालो महाराज समाख्यातस्तवाग्रतः । एते कालाः समाख्याताः स्वकर्मफलदायकाः

O dakilang hari, ipinaliwanag na sa iyo rito ang huling sandali ng buhay. Ang mga panahong ito’y inilarawan bilang nagbibigay ng bunga ng sariling mga gawa.

Verse 87

तीर्थस्य लक्षणं राजन्प्रवक्ष्यामि तवाग्रतः । सुतीर्थानामियं गंगा भाति पुण्या सरस्वती

O Hari, ipaliliwanag ko sa iyong harapan ang mga tanda ng isang banal na tawiran (tīrtha). Sa mga dakilang tīrtha, nagniningning ang Gaṅgā, at gayundin ang banal na Sarasvatī.

Verse 88

रेवा च यमुना तापी तथा चर्मण्वती नदी । सरयूर्घर्घरा वेणा सर्वपापप्रणाशिनी

Ang Revā, Yamunā, Tāpī, at ang ilog na Carmaṇvatī; gayundin ang Sarayū, Ghargharā, at Veṇā—mga banal na ilog na pumupuksa sa lahat ng kasalanan.

Verse 89

कावेरी कपिला चान्या विशाला विश्वतारणी । गोदावरी समाख्याता तुंगभद्रा नरोत्तम

Ang Kāverī, Kapilā, at isa pang ilog na tinatawag na Viśālā—na kilala rin bilang Viśvatāraṇī—ay binabanggit; gayundin ang ilog na Godāvarī at ang Tuṅgabhadrā, O pinakamainam sa mga tao.

Verse 90

पापानां भीतिदा नित्यं भीमरथ्या प्रपठ्यते । देविका कृष्णगंगा च अन्याः सरिद्वरोत्तमाः

Ang Bhīmarathī ay laging binibigkas bilang yaong walang humpay na nagdudulot ng takot sa mga kasalanan. Gayundin ang Devikā, Kṛṣṇagaṅgā, at iba pang mahuhusay na ilog, na pinakamataas sa mga banal na batis.

Verse 91

एतासां पुण्यकालेषु संति तीर्थान्यनेकशः । ग्रामे वा यदि वारण्ये नद्यः सर्वत्र पावनाः

Sa mga mapalad na panahong ito, maraming banal na tawiran (tīrtha). Sa nayon man o sa ilang, ang mga ilog ay nakapagdalisay sa lahat ng dako.

Verse 92

तत्र तत्र प्रकर्तव्याः स्नानदानादिकाः क्रियाः । यदा न ज्ञायते नाम तासां तीर्थस्य सत्तमाः

Sa bawat pook ay dapat isagawa ang mga gawaing tulad ng pagligo at pagbibigay-kawanggawa—lalo na kung hindi nalalaman ang pangalan ng tīrtha, O pinakamabuti sa mga banal.

Verse 93

नामोच्चारं प्रकुर्वीत विष्णुतीर्थमिदं नृप । तीर्थस्य देवता तद्वदहमेव न संशयः

O hari, bigkasin ang banal na Pangalan—ito ang Viṣṇu-tīrtha. At gayon din, ang namumunong diyos ng tīrthang ito ay ako mismo; walang pag-aalinlangan.

Verse 94

मामेवमुच्चरेद्यो वै तीर्थे देवेषु साधकः । तस्य पुण्यफलं जातं मन्नाम्ना नृपनंदन

O prinsipe, sinumang nagsasanay sa espiritu na bumibigkas nang ganito tungkol sa Akin sa tīrtha o sa harap ng mga diyos, sa kanya’y sumisilang ang bunga ng kabutihan sa pamamagitan ng Aking Pangalan.

Verse 95

अज्ञातानां सुतीर्थानां देवानां नृपसत्तम । स्नाने दाने महाराज मन्नाम हि समुच्चरेत्

O pinakamabuting hari, alang-alang sa mga di-kilalang banal na tīrtha at mga diyos, O dakilang hari—sa oras ng pagligo at pagbibigay, tunay na bigkasin ang Aking pangalan.

Verse 96

तीर्थानामेव राजेंद्र धात्रा धात्र्य इमाः कृताः । सिंधवः सर्वपुण्यानां सर्वस्थाः क्षितिमंडले

O pinakamainam sa mga hari, ang mga ilog na ito’y nilikha ng Maylikha bilang tunay na mga tīrtha, mga banal na tawiran. Tagapagdala sila ng lahat ng kabutihang-loob at naroroon sa buong bilog ng daigdig.

Verse 97

यत्रतत्र प्रकर्त्तव्यं स्नानदानादिकं नृप । अक्षयं फलमाप्नोति सुतीर्थानां प्रसादतः

O hari, saan man naroroon, dapat isagawa ang mga gawaing tulad ng banal na pagligo, pagkakawanggawa, at iba pa; sa biyaya ng mga dakilang tīrtha, nakakamit ang di-nauubos na kabutihang-loob.

Verse 98

तीर्थरूपा महापुण्याः सागरा सप्त एव च । मानसाद्यास्तथा राजन्सरस्यश्च प्रकीर्तिताः

Ang pitong karagatan ay mismong anyo ng mga tīrtha at lubhang dakila ang kanilang kabutihang-loob. Gayundin, O hari, ang mga lawa na nagsisimula sa Mānasa ay ipinupuri ring banal.

Verse 99

निर्झराः पल्वलाः प्रोक्तास्तीर्थरूपा न संशयः । स्वल्पा नद्यो महाराज तासु तीर्थं प्रतिष्ठितम्

Ang mga bukal at mga lawaing-maliit ay tunay na ipinahayag na anyo ng tīrtha—walang pag-aalinlangan. Maging ang mumunting ilog, O dakilang hari, ay may tīrtha na nakatatag sa loob nila.

Verse 100

खातेष्वेवं च सर्वेषु वर्जयित्वा च कूपकम् । पर्वतास्तीर्थरूपाश्च मेर्वाद्याश्च महीतले

Kaya, sa lahat ng gayong hinukay na imbakan ng tubig—maliban sa balon—ang mga bundok sa lupa, na nagsisimula kay Meru, ay anyo rin ng mga tīrtha.

Verse 101

यज्ञभूमिश्च यज्ञश्च अग्निहोत्रे यथा स्थितः । श्राद्धभूमिस्तथा शुद्धा देवशाला तथा पुनः

Kung paanong ang lupang pang-yajña at ang yajña ay maayos na naitatatag sa ritong Agnihotra, gayon din ang lupang para sa Śrāddha ay dapat panatilihing dalisay—at gayon din muli ang bulwagan ng mga deva (santuwaryo).

Verse 102

होमशाला तथा प्रोक्ता वेदाध्ययनवेश्म च । गृहेषु पुण्यसंयुक्तं गोस्थानं वरमुत्तमम्

Sa tahanan, pinupuri ang bulwagan para sa homa (handog sa apoy) at ang silid para sa pag-aaral ng Veda; subalit sa lahat ng mapalad na bagay sa bahay, ang kulungan ng baka—na may kalakip na kabutihang-loob—ang itinatakdang pinakamainam at pinakadakila.

Verse 103

सोमपायी भवेद्यत्र तीर्थं तत्र प्रतिष्ठितम् । आरामो यत्र वै पुण्यो अश्वत्थो यत्र तिष्ठति

Kung saan naroroon ang umiinom ng Soma, doon naitatatag ang isang tīrtha; kung saan may banal na hardin o kakahuyan, at kung saan nakatindig ang sagradong aśvattha (pipal), doon ang pook ay nagiging pinabanal.

Verse 104

ब्रह्मवृक्षो भवेद्यत्र वटवृक्षस्तथैव च । अन्ये च वन्यसंस्थाने तत्र तीर्थं प्रतिष्ठितम्

Kung saan matatagpuan ang brahma-tree, at gayon din ang punong vaṭa (banyan), at iba pang ligaw na punong magkakasama sa isang gubat na pook—doon naitatatag ang isang sagradong tīrtha.

Verse 105

एते तीर्थाः समाख्याताः पितामाता तथैव च । पुराणं पठ्यते यत्र गुरुर्यत्र स्वयं स्थितः

Ang mga ito ay ipinahayag na mga tīrtha; gayon din ang ama at ina. At ang pook kung saan binibigkas ang Purāṇa, at kung saan nananahan mismo ang Guru—iyon man ay isang tīrtha.

Verse 106

सुभार्या तिष्ठते यत्र तत्र तीर्थं न संशयः । सुपुत्रस्तिष्ठते यत्र तत्र तीर्थं न संशयः

Kung saan nananahan ang isang mabuting asawa, yaon ay tīrtha—walang alinlangan. Kung saan nananahan ang isang marangal na anak, yaon ay tīrtha—walang alinlangan.

Verse 107

एते तीर्थाः समाख्याता राजवेश्म तथैव च । वेन उवाच । पात्रस्य लक्षणं ब्रूहि यस्मै देयं सुरोत्तम

“Naipahayag na ang mga tīrtha na ito, gayundin ang palasyong maharlika.” Wika ni Vena: “O pinakadakila sa mga deva, sabihin mo sa akin ang mga tanda ng karapat-dapat na tatanggap, na dapat paghandugan ng dāna.”

Verse 108

प्रसादसुमुखो भूत्वा कृपया मम माधव । वासुदेव उवाच । शृणु राजन्महाप्राज्ञ पात्रस्यापि सुलक्षणम्

“Magpakita ka ng biyaya at mahabag sa akin, O Mādhava.” Wika ni Vāsudeva: “Makinig ka, O haring lubhang marunong, sa mainam na mga katangian ng karapat-dapat na tatanggap.”

Verse 109

यस्मै देयं सुदानं च श्रद्धापूतैर्महात्मभिः । ब्राह्मणं सुकुलोपेतं वेदाध्ययनतत्परम्

Sa gayong brāhmaṇa—may mabuting angkan at masigasig sa pag-aaral ng Veda—dapat maghandog ang mga dakilang-loob, na nilinis ng pananampalataya, ng mainam na dāna.

Verse 110

शांतं दांतं तपोयुक्तं शुक्लमेव विशेषतः । प्रज्ञावंतं ज्ञानवंतं देवपूजनतत्परम्

Siya’y mapayapa, may pagpipigil sa sarili, nakatalaga sa tapas, at higit sa lahat ay dalisay; may talino at kaalaman, at masigasig sa pagsamba sa mga deva.

Verse 111

सत्यवंतं महापुण्यं वैष्णवं ज्ञानपंडितम् । धर्मज्ञं मुक्तलौल्यं च पाखंडैस्तु विवर्जितम्

Siya’y tapat, hitik sa dakilang kabutihan, isang Vaiṣṇava, at pantas sa banal na kaalaman; batid ang dharma, malaya sa kasakiman at pabagu-bagong pagnanasa, at lubos na walang mapagkunwaring erehiya.

Verse 112

एवं पात्रं समाख्यातमन्यदेवं वदाम्यहम् । एवमेतैर्गुणैर्युक्तं स्वसृपुत्रं नरोत्तमम्

Ganito ko inilarawan ang karapat-dapat na tatanggap; ngayo’y magsasalita pa ako ng iba: ang marangal na lalaki—ang anak ng iyong kapatid na babae—na taglay ang mga katangiang ito rin.

Verse 113

एतं पात्रं विजानीहि दुहितुस्तनयं ततः । जामातरं महाराज भावैरेतैश्च संयुतम्

Kilalanin mo siyang karapat-dapat na tatanggap—ang anak ng iyong anak na babae; at pagkaraan, O dakilang hari, tanggapin mo siya bilang manugang, na taglay ang mga birtud at disposisyong ito.

Verse 114

गुरुं च दीक्षितं चैव पात्रभूतं नरोत्तम । एतान्येव सुपात्राणि दानयोग्यानि सत्तम

O pinakamainam sa mga tao—ang guru, ang tumanggap ng dikṣā (inisiyasyon), at ang tunay na karapat-dapat na tatanggap: sila lamang ang dakilang mga supātra, karapat-dapat paghandugan, O pinakadakila sa mga banal.

Verse 115

वेदाचारसमोपेतस्तृप्तिं नैव च गच्छति । वर्जयेत्किल तं विप्रं तथा काणं सुधूर्तकम्

Kahit wari’y taglay niya ang asal na ayon sa Veda, hindi siya kailanman dumarating sa kasiyahan. Kaya dapat iwasan ang gayong brāhmaṇa; gayundin ang may isang mata, at ang lubhang tusong manlilinlang.

Verse 116

अतिकृष्णं महाराज कपिलं परिवर्जयेत् । कर्कटाक्षं सुनीलं च श्यावदन्तं विवर्जयेत्

O dakilang hari, iwasan ang labis na maitim at ang kulay-kapila; iwasan din ang may matang gaya ng alimango, ang lubhang bughaw-itim, at ang may nangingitim na ngipin.

Verse 117

नीलदंतं तथा राजन्पीतदंतं तथैव च । गोघ्नं सुकृष्णदंतं च बर्बरं चातिपांशुलम्

At gayundin, O Hari: ang may bughaw na ngipin, ang may dilaw na ngipin; ang pumapatay ng baka; ang may ubod-dilim na ngipin; ang barbaro; at ang labis na nababalutan ng alikabok.

Verse 118

हीनांगमधिकांगं च कुष्ठिनं कुनखं तथा । दुश्चर्माणं महाराज खल्वाटं परिवर्जयेत्

O dakilang hari, iwasan ang may kulang na sangkap, ang may dagdag na sangkap, ang may ketong, ang may sakit sa mga kuko, ang may malubhang karamdaman sa balat, at ang kalbo.

Verse 119

अन्यायेषु रता यस्य जाया विप्रस्य कस्य च । तस्मै दानं न दातव्यं यदि ब्रह्मसमो भवेत्

Hindi dapat magbigay ng kawanggawa sa yaong brāhmaṇa—sinuman siya—na ang asawa’y nahuhumaling sa di-matuwid na gawi, kahit pa siya’y maging kapantay ni Brahmā.

Verse 120

स्त्रीजिताय न दातव्यं शाखारंडे महामते । व्याधिताय न दातव्यं मृतभोजिषु भूपते

O dakilang pantas, hindi dapat ibigay ito sa lalaking napapasailalim sa babae, ni sa mapagkunwaring ascetic; O hari, hindi rin dapat ibigay sa maysakit, ni sa mga kumakain ng pagkaing may kaugnayan sa patay.

Verse 121

चोराय च न दातव्यं स यद्यत्रिसमो भवेत् । अतृप्ताय न दातव्यं शावं तु परिवर्जयेत्

Huwag magbigay ng dāna sa magnanakaw, kahit maging kapantay pa niya si Atri. Huwag ding magbigay sa walang kabusugan; at iwasan ang pagbibigay ng marumi o di-dalisay, gaya ng bangkay.

Verse 122

अतिस्तब्धाय नो देयं शठाय च विशेषतः । वेदशास्त्रसमायुक्तः सदाचारेण वर्जितः

Huwag magbigay sa labis na palalo, at lalo na sa mapanlinlang. Kahit bihasa sa Veda at mga śāstra, kung salat sa mabuting asal, siya’y dapat iwasan.

Verse 123

श्राद्धे दाने च राजेंद्र नैव युक्तः कदा भवेत् । अथ दानं प्रवक्ष्यामि सफलं पुण्यदायकम्

O hari, huwag kailanman maging pabaya sa śrāddha at sa pagbibigay ng dāna. Ngayon ay ipaliliwanag ko ang handog na tunay na mabunga at nagkakaloob ng puṇya.

Verse 124

कालतीर्थसुपात्राणां श्रद्धा योगात्प्रजायते । नास्ति श्रद्धासमं पुण्यं नास्ति श्रद्धासमं सुखम्

Sa pamamagitan ng yoga, sumisilang ang pananampalataya tungkol sa tamang panahon, mga banal na tīrtha, at karapat-dapat na tatanggap. Walang puṇya na hihigit sa śraddhā; walang ligaya na hihigit sa śraddhā.

Verse 125

नास्ति श्रद्धासमं तीर्थं संसारे प्राणिनां नृप । श्रद्धाभावेन संयुक्तो मामेवं परिसंस्मरेत्

O hari, sa mundong ito, walang tīrtha na hihigit sa śraddhā para sa mga nilalang. Kahit ang taong nababalutan ng kawalan ng pananampalataya, alalahanin pa rin Ako sa ganitong paraan, na may matatag na paggunita.

Verse 126

पात्रहस्ते प्रदातव्यं स्वल्पमेव नृपोत्तम । एवंविधस्य दानस्य विधियुक्तस्य यत्फलम्

O pinakadakila sa mga hari, kahit munting handog ay dapat ilagay sa mismong kamay ng karapat-dapat na tatanggap. Ang bunga ng gayong dāna—na ibinigay sa ganitong paraan at ayon sa wastong tuntunin—ay ganito:

Verse 127

अनंतं तदवाप्नोति मत्प्रसादात्सुखी भवेत्

Sa aking biyaya, nakakamit niya ang Walang-Hanggan, at nagiging mapalad at masaya.