Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

The Birth of King Pṛthu: Vena’s Fall, the Sages’ Churning, and Earth’s Surrender

वेन उवाच । स्रष्टा धर्मस्य कश्चान्यः श्रोतव्यं कस्य वा मया । श्रुतवीर्यतपः सत्ये मया वा कः समो भुवि

vena uvāca | sraṣṭā dharmasya kaścānyaḥ śrotavyaṃ kasya vā mayā | śrutavīryatapaḥ satye mayā vā kaḥ samo bhuvi

Sinabi ni Vena: “Sino pa ang lumikha ng dharma? At kanino ako makikinig? Sa karangalan, tapang, pag-aayuno, at katotohanan—sino sa lupa ang kapantay ko?”

वेनःVena
वेनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवेन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; धातु: वच् (to speak)
स्रष्टाcreator
स्रष्टा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्रष्टृ (प्रातिपदिक; कृदन्त-कर्तृ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तृवाचक नाम (agent noun)
धर्मस्यof dharma
धर्मस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
कःwho?
कः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
अन्यःanother
अन्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
श्रोतव्यम्to be listened to
श्रोतव्यम्:
Karya (Obligation/कार्य)
TypeAdjective
Rootश्रु (धातु)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/future passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘श्रवणीयम्’
कस्यof whom?
कस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक
वाor
वा:
Sambandha/Particle
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक (disjunctive particle)
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
श्रुतrenowned/heard-of
श्रुत:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रु (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग/समासाङ्ग; ‘heard/renowned’
वीर्यvalor/power
वीर्य:
Compound-member
TypeNoun
Rootवीर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; समासाङ्ग (compound member)
तपःausterity
तपः:
Karta (Predicate nominal)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासान्त पद
सत्येin truth
सत्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; तृतीया-विभक्ति, एकवचन
वाor
वा:
Particle
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक
कःwho?
कः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक
समःequal
समः:
Predicate adjective
TypeAdjective
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
भुविon earth
भुवि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक: भुव्/भू)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; ‘भुवि’ = पृथिव्याम्

Vena

Primary Rasa: raudra

Secondary Rasa: hasya

Type: city

Sandhi Resolution Notes: वेन+उवाच→वेन उवाच; कः+च+अन्यः→कश्चान्यः; श्रुत+वीर्य+तपः→श्रुतवीर्यतपः (समास/समाहार-प्रयोग; बहुव्रीह्यर्थे ‘श्रुतं वीर्यं तपश्च यस्य’ इति बोधः)

V
Vena
D
Dharma

FAQs

He expresses extreme pride and self-sufficiency, claiming no one should instruct him and that no one equals him in virtue or power.

It shows Vena’s hubris: he implies dharma is defined by his will, rejecting the traditional view that dharma is grounded in śāstra and upheld by sages and divine order.

It warns that arrogance and refusal to heed wise counsel undermine righteousness; ego can lead a ruler away from dharma and toward adharma.